پایان نامه با کلید واژگان امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

هنوز كامل نشده است.
رشد دستگاه عصبي عضلاني كودك،زمينه را براي مهارت هاي بيشتر حركتي فراهم مي كند.در حدود سه سالگي، حركات عضلاني نا مطمئن دو سال اول به تدريج از بين مي رود و كودك به حركاتي مطمئن دست مي يابد ؛ به طوري كه با سهولت و سرعت مي دود و بدون كمك ديگران از پله ها بالا مي رود. در حدود سه سالگي مي تواند مدتي سه چرخه سواري كند و چون از توانايي هاي خود لذت مي برد ، در تمرين و تكرار هرچه بيشتر اين مهارتها تلاش مي كند.
در اين دوره تنفس و ضربان قلب منظم مي شود. نفس ها عميق و آرام است و خون به مرور افزايش مي يابد . با توجه به تمام اين ويژگي ها كودك در سنين پيش از دبستان، امكان فعاليت و جنب جوش بيشتري پيدا مي كند.رشد جسمي سريع،كودك را براي تجربه و يادگيري بيشتر آماده مي كند و به تدريج كه بزرگ تر به شبكه پيچيده تري از تجارب دست مي يابد؛ از حواس خود هرچه بيشتر استفاده مي كند و با كمك راه رفتن با محيطي گسترده و متنوع روبه رو مي شود.
بر خلاف دو سال اول زندگي در اين دوره رفتار كودك كمتر قابل پيش بيني است. زيرا از اين پس، تجارب محيطي و تآثيري كه اين تجارب بر او مي گذارد مسير رشد كودك را تعين مي كند.»112

2-2-2-رشد دندان ها و اهميت دندانهاي شيري
«دندان هاي شيري ميان دو تا سه سالگي تكميل مي شود و كودك را در استفاده از غذاي بزرگسالان هرچه بيشترياري مي دهد. اولين دندان دائمي كه ان را ]آسياي شش سالگي[ مي نامند در اين دوره مي رويد و بعد از آن دندان هاي شيري به تدريج ريخته جاي خود را به دندان هاي دائمي ميدهد.
معمولآ چنين تصور مي شود كه ناهنجاريها و بيماري هاي دندان و خصوصآ پس از درآمدن دندانهاي دائمي پيدا مي شود، در حالي كه كيفيت تغذيه مادر در دوران بارداري وتغييرات رحم در اين امر كاملآ موثر است.
دندان هاي شيري از مهمترين عوامل تغذيه و در نتيجه از مهمترين عوامل رشد و نمو كودك در حساس ترين دوره زندگي اوست. كودكي دندانهاي پوسيده و نا سالم دارد نمي تواند غذا را خوب بجود و در نتيجه دچار سوء هاضمه مي شود. پوسيدگي و عفونت دندانهاي شيري مي تواند عفونت و مشكلات ديگري را نيز در گوش و گلوي كودك ايجاد كند.ميزان مقاومت به نوع تغذيه، وضع بدني و حتي ويژگي هاي ارثي كودكان دارد؛ بنابراين لازم است از سن دو سالگي هر شش ماه يك بار، كودك را تحت معاينه و بيماري هاي دهان و دندان قرار داد.بعضي بزرگسالان تصور مي كنند دندان هاي شيري موقتي است و نيازي به معالجه و پر كردن ندارد، درحالي كه بي نظمي ،پوسيدگي، لك شدن، عفونت يا افتادن زودتر يا دير تر از موقع دندان هاي شيري و عدم درمان آنها، باعث بي نظمي هايي در رويش و دوام دندانهاي دائمي خواهد داشت. گاهي جاي دندان هاي افتاده به وسيله دندان هاي ديگر اشغال ميشود و وسعت آنها كم مي شود و باعث كج شدن دندانهاي اطراف مي شود. پوسيدگي دندان ها علاوه بر ايجاد اختلال در تغذيه و رشد كودك مي تواند باعث عدم تعادل و سازش رواني كودك شود.»113

2-2-3-آموزش بهداشت دهان و دندان
«دوره هاي اوليه زندگي كودك نه تنها براي رشد او در ابعاد مختلف حساسيت به خصوصي دارد بلكه از نظر تشخيص عادتهاي صحيح در كودكان نيز اهميت دارد. آموزش بهداشت دهان و دندان، پايه گذار سلامت عمومي كودك است. گاهي گفته مي شود با بيرون آمدن اولين دندان آسيا بايد آموزش مسواك زدن شروع شود. ولي بعضي پايان دو سالگي را براي اين آموزش پيشنهاد مي كنند؛ يعني زماني كه كودك از نظر عضلاني توان تقليد از حركات والدين را پيدا مي كند و علاقه مند است كه كارهاي آنها را انجام دهد. كودك در اين سن با مشاهده مسواك كردن پدر و مادر و ديگران شروع به مسواك زدن مي كند؛ البته در ابتداي امر،مهارت لازم را ندارد و بايد به او كمك كرد. ولي به زودي تمام مسئوليت ها را شخصآ به عهده مي گيرد. اگر كار به اين ترتيب پيش رود مسواك كردن كودك تحميلي و مشكل نخواهد بود.
نكته مهمي در مورد كودكان بايد بدانيم اين است كه كودكان بيشتر تحت تآثير رفتار بزرگترها قرار مي گيرند تا نصايح آنان. بنابراين اگر بزرگسالان علاقه مندند كه رفتار خاصي در كودكان شكل گيرد لازم است خود آن را انجام دهند. اگر پدر و مادر علاقه دارند كه كودكان انها به بهداشت دندانهاي خود توجه كنند، بايد از مراجعه به دندان پزشك و مسواك كردن مرتب دندان ها مضايقه نداشته باشند.»114

2-2-4-رشد گويايي
«رشد گويايي در دوره دوم كودكي بسيار سريع است. يك كودك سه ساله حدود 800 تا 1000 كلمه، در چهارسالگي 1500 كلمه، درپنج سالگي حدود 2000 كلمه ودر شش سالگي 2500 كلمه مي داندو مي فهمد. اگر كودك به كودكستان برود ، خزانه لغات او از اين هم غني تر مي شود. به طور كلي كودكاني كه امكان صحبت كردن با كودكان بزرگتر ازخود را داشته باشند يا بتوانند از راديو يا تلويزيون استفاده كنند يا امكان بيشتري براي صحبت كردن با بزرگسالان را دارند، دامنه لغات وسيع تري پيدا مي كنند.»115

2-2-5-الگوي رشد زبان
«در بيشتر كودكان يكسان و شامل مراحل زير است:
الف)مرحله ابتدايي ، تكلم در يكسال اول زندگي؛
ب ) مرحله تكلم واقعي ، از يك سالگي تا پنج سالگي ؛ در اين مرحله كودك، كلمات را به عنوان نشانه ها به كار مي گيرد؛ ولي وسعت رشد زبان در كودكان مختلف فرق مي كند. همين طور بين رشد زبان و رشد ذهني، جسمي واجتماعي كودك ارتباط نزديكي وجود دارد. در نظريه پياژه ، خود مداري كودكان و در نتيجه آن، با خود سخن گفتن كودكان و يا حرف زدن گروهي آن بدون آنكه حرف هاي ديگران را بشنوند، از ويژگيهاي بارزاين مرحله رشد است. يعني كودكانه سه تاشش ساله علي رغم حضور در گروه، بدون توجه ديگران حرف مي زنند و در واقع به حرف هاي ديگران گوش نمي دهند. پياژه اين ويژگي را ناشي از خود مداري كودك مي داند.
به هر حال با توجه به اينكه كودكان، از الگوي رشد گويايي مشخصي پيروي مي كنند تفاوتهاي فردي بسياري نيز در بين آنان وجود دارد. كيفيت رشد زبان و وسعت آن در كودكان مختلف فرق مي كند و شرايط مختلف و متنوعي در اين تفاوتها دخالت دارند ولي اين مسلم است كه كودكاني كه به آنها اجازه صحبت كردن داده ميشود و مي تواند به راحتي عقايد خود را بيان كنند، در يادگيري زبان پيشرفت بيشتري خواهندداشت.»116

2-2-6- عوامل موثر در رشد گويايي
«قبل ازورود هر عامل ديگر در رشد و تكلم كودك، مادر مي تواند در رشد گويايي و گسترش آن تآثير بسيار داشته باشند. مادر بايد از تمام اوقاتي كه با كودك است استفاده كندو با كودك حرف بزند، البته دليلي ندارد كه بزرگسال با كودك به زبان كودكانه صحبت كنند.
فراهم كردن موقعيت هايي كه كودك بتواند با كودكان ديگر بازي كندوارتباط برقراركنددررشد گويايي او بسيار موثر است. در كودكستان و مهد كودك اين موقعيت ها به خوبي فراهم ميشود. كودك در گروه احساس مي كند براي بازي كردن و ايجاد ارتباط با ديگران و برآوردن خواسته ها و نيازهايش به زبان احتياج دارد. سوالاتي برايش مطرح مي شود كه دوست دارد از كودكان بپرسد. همين احساس نياز به صحبت كردن، او را تشويق مي كند تا از لغات جديد در مكالمات خود استفاده كند.
كودك در اين سالها دلباخته داستان و قصه است. اگر قصه اي براي او چندين بار تكرار شود بازهم با كمال علاقه به او گوش مي دهد و از آن لذت مي برد. دلبستگي و توجه كودك به قصه چنان است كه اگر هنگام بازگويي كوچك ترين تغييري در داستان داده شود، فورآ متوجه مي شود و آن را تصحيح مي كند. اطلاعاتي كه در مورد رشد كودك داريم ، بايد ما را براي انتخاب داستان هاي هماهنگ و متناسب با سن كودك ياري دهد. اگرچه كودكان از داستانهاي ماجراجويانه و هيجان انگيز لذت مي برند، اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه ايجاد ترس در كودكان خطرناك است و بازگويي داستانهاي ترسناك و وحشت آور مشكلاتي را براي كودكان به وجود مي آورد. كودك براي درك دنياي خود به كمك بزرگتر احتياج دارد و اين كمك بايد طوري باشد كه موجب گيجي و سر در گمي او نشود.
در انتخاب كتاب براي كودكان و رعايت نكات زير ضروري است:
1 . كتاب ها بايد طوري انتخاب شوند كه متناسب با رشد كودك باشند.
2 . تا زماني كه كودكان محيط را به خوبي نشناخته اند و شدني را از نا شدني تشخيص نداده اند نبايد عوامل ترسناك را وارد كتابها و قصه هاي آنها كرد.
3 . كتابهاي كودكان كودكستاني ، بايد هم در مورد موضوعات آشنا و روزمره باشد و هم بسيارساده،صحيح ، واضح و با رنگهاي مشخص تهيه شود.
بسياري از كتابهايي كه براي كودكان تهيه مي شود يا ظاهر قابل توجهي ندارد يا محتواي آن مورد علاقه آنها نيست. چنين كتابهايي نه تنها موجبات رشد گويايي كودكان را فراهم نمي آورد، بلكه موجب بيزاري بعدي آنها از كتاب نيز مي شود.از آن چه كه كه مورد انتخاب قصه هاي مناسب براي كودكان گفته شد، نبايد نتيجه گرفت كه درداستانهاي كودكان هيچ گونه هيجاني لازم نيست وبراي آنها نبايد جاي شكي باقي گذاشت؛بلكه منظور اين است كه عوامل ترس آوركه در سنين خاص ممكن است موجب اختلال دركودكان شود يا ازآن ها موجوداتي ترسو كه از برخورد با هر وضعيت تازه و ناشناخته وحشت مي كنند بسازد، بايد از داستان هاي كودكان حذف شود.»117
«با رشد قوه تخيل كودك علاقه او به قصه هاي تخيلي و گاه جعلي افزايش مي يابد. كودكان در اين مرحله به خلق داستانهاي عجيب و غريب مي پردازند وگاهي قسمت عمده وقت خود را صرف بيان ماجراهاي خيالي مي كنند. اين قبيل داستانها در رشد قوه تخيل كودك تآثير بسياري دارد و نبايد در استفاده از آن براي كودكان ترديد داشت. آمادگي كودكان براي شنيدن قصه هاي تخيلي بستگي به رشد عاطفي آنها دارد، ولي بعضي از كودكان در اين زمينه افرلط مي كنند. در اين گونه مواقع آشنا كردن كودكان با داستانهاي واقعي نيز لازم است. نحوه ارائه كتاب براي كودكان نيز از اهميت ويژه اي برخوردار است. قصه و داستان بايد آرام براي كودك بيان شود تا در درك آن دچار مشكل نشود . هنگام قصه خواني براي كودكان بايد توجه داشت كه كودكان هنوز در اوايل يادگيري هستند و سرعت ادراك آنها از كلمات و جملات به مراتب ضعيف تراز بزرگسالان است و به علاوه خزانه لغات آن ها نيز دامنه گسترده اي ندارد . بنابران مطالب بايد به نحوي ارائه شود كه كودك قادر به درك آنها باشد.»118
از نظر اسلام رشد كودك را پس از تولد به سه مرحله عمده تقسيم نمودند كه اين تقسيم بنا به فرموده پيامبر اكرم (صلي‌الله عليه وآله): «الولد سيدٌ سبع سنين و عبدٌ سبع سنين و وزيرٌ سبع سنين».119
فرزندهفت سال اول سيد و آقاست.در هفت سال دوم مطيع و فرمانبرودرهفت سال سوم وزيرومسئول است.
بعضي از متخصصان رشد هم مراحل پس از تولد را به صورت ذيل تقسيم‌بندي نموده‌اند:
«طفوليت : از تولد تا 1 سالگي
نوپايي : از 1 سالگي تا 3 سالگي
پيش‌دبستاني: از 3 سالگي تا 6 سالگي
كودكي: از 6 سالگي تا 12 سالگي
نوجواني: از 12 سالگي تا 20 سالگي
بزرگسالي: از 20 تا 40 سالگي
ميانسالي: از 40 تا 65 سالگي
سالمندي: از 65 سالگي به بالا. (شافر، 1994)»120
«بنابراين مي‌توان دوره رشد را به سه مرحله سيادت، اطاعت و وزارت تقسيم نمود، كه اين سه مرحله خود منطبق با دوران كودكي، نوجواني و جواني است. اگر كودكي دورة سيادت و آقايي را به معناي واقعي كلمه و با آزادي و بهره‌وري از خواسته‌هايش سپري كند، به سادگي به دورة اطاعت خواهد رسيد و همواره مطيع و فرمانبر مربيان و والدين خواهد شد و نيز اگر اين دوران را عاقلانه طي كند به وزارت و معاونت در محيط خانواده دست خواهد يافت.»121
لذا امام صادق (عليه‌السلام) مي‌فرمايند: «دع ابنك يلعب سبع سنين و يؤدب سبع سنين و الزمهُ نفسك سبع سنين فان اَفْلَحَ والّا فلا خيرفيه».122
فرزند خود را هفت سال آزاد بگذار بازي كند و هفت سال با آداب و روش‌هاي مفيد او را تربيت كن و هفت سال همراه و ملازمش باش. اگر رستگار شد كه شد والّا خيري در او نيست.
در جائي ديگر مي‌فرمايند: «الغلام يَلْعَبُ سبع سنين و يتعلّم الكتاب سبع سنين و يتعلم الحلال والحرام سبع سنين.»123
كودك هفت سال بازي كند و هفت سال نوشتن را فرا گيرد و هفت سال چيزهاي حلال و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان تناسب اندام Next Entries پایان نامه با کلید واژگان آموزش خانواده، رشد و بالندگی، بهداشت و سلامت، نهاد اجتماعی