پایان نامه با کلید واژگان امام حسین، امام صادق، حقوق کودک، رسول خدا (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

از مورخین درباره علل سقوط یا انحطاط جامعه ای، مربیان و معلمان آن جامعه را مقصر می دانند. به طور مثال علت سقوط مسلمین در آندلس را، تربیت کودکان به دست مربیان مسیحی و معلمان مسلمان نمای آن جامعه و تحصیل کودکان در مدارس مسیحی می دانند. با توجه به روش کار معلم ، نحوه برخورد با شاگردان، قدرت جاذبه و دافعه او ، طرز تلقی شاگردان از او، تشویق ها و تنبه ها و…
کودک از معلم و مربی خود تاثیر می پذیرد.»181
«شخصیت و تعادل روانی معلم بیش از سایرین مورد توجه کودک است و لذا از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا معلم به عنوان الگو می تواند در دانش آموزان واکنش های مثبت و سازنده و منفی ایجاد کند. تماس نزدیک معلم با دانش آموزان ونفوذی که بر آنان دارد نقش مهمی در سلامت فکری و روانی ایشان ایفاء می کند. این نفوذ ممکن است به صورت های گوناگون مانند تقلید، الگوسازی و گاهی اوقات همانند سازی بروز کند.»182
جای بسی تاسف است که جامعه ما ، «معمولا ارتباط والدین با مدرسه بسیار ضعیف و غالبا محدود به جنبه های خدماتی و مالی است و براساس آمار رسمی به طور متوسط تنها حدود 1.5 درصد از هزینه خانوار شهری، صرف امر آموزش وتفریح می شود. حال آن که این رقم برای دخانیات بیش از 2 درصد است و این تفاوت در روستاها چشمگیرتر است.»183
مدرسه به عنوان دومین نهاد تربیتی در جریان رشد و تحول افراد نقش اساسی برعهده دارد. شاگرد اولین تجارب آموزشی – اجتماعی خود را در محیط مدرسه کلاس درس ، همسالان کسب می کند ( برندت ،1999 ). بنابراین نقاط قوت وضعف مدرسه می تواند آثار مثبت و منفی بر شاگردان داشته باشد.
روانشناسان انسان گرا، براین باورند که عواملی چون نگرش نسبت به خود، آموزشگاه و دیگران، میزان همدلی، احترام بی قید و شرط، صداقت و در نظر گرفتن تفاوت های فردی می توانند عامل های مهمی در سازگاری، سلامت جسمانی، میزان توجه وحتی تغییر در میزان بهره ی هوشی و رشد شناختی باشد. از دیدگاه انسان گرایانه، یادگیری می بایست در محیطی با روابط خوب انسانی تحقق یابد. بنابراین باید هم مسائل آموزشی و هم مسائل عاطفی به موازات هم در آموزشگاه مورد توجه قرار گیرد. مطالعات انجام شده نشان می دهد که استفاده از نظریه ی خود تعیینی ، ایجاد شرایط حمایتی و استقلال و مشارکت، ایجاد ساختاری مناسب برای یاری رساندن به یکدیگر در مسائل شناختی و عاطفی در مدرسه سبب پیشرفت آنان می گردد ( زیمر، گمبک و دیگران ، 2006 ) از طرف دیگر احساس ارزشمندی بالای تحصیلی با نتایج شناختی هیجانی وانگیزش ارتباط دارد ( اسچانگ و میلر ، 2002 ) وچنین احساسی با صمیمیت بیشتر، کاهش استرس، افزایش احساس خود ارزشمندی و خوشبختی وهمبستکی نشان می دهد.
«زمانی که شاگردان احساس بهتری نسبت به خود پیدا می کنند قادر می شوند اعتماد ومراقبت بیشتری برای دوستانشان از خود نشان دهند.»184

فصل چهارم

حقوق کودک و مبانی فقهی آن

4-1 – حقوق کودک پس از تولد تا روز هفتم
4-1-1- استحباب اذان واقامه
فرزندان امانت الهی، نعمت و نشانه های خدا هستند و والدین درباره سلامت رشد، تعلیم و تربیت آنان مسئولند در برابر تربیت خوب پاداش و در برابر تربیت بد کیفر خواهند دید.
از عوامل پیشگیری معنوی برای فرزندان، اذان گفتن در گوش راست کودک واقامه در گوش چپ اوست پس از تولد کودک، مستحب است در گوش راست نوزاد اذان و در گوش چپ او اقامه بگویند در این زمینه رسول خدا (ص) می فرمایند:
« من ولدله مولود، فلیؤذن فی اذنه الیمنی باذن الصلاه ولیقم فی اذنه الیسری،فانّها،عصمه من الشیطان الرجیم»185
یعنی کسی که صاحب کودکی می گردد ، پس از ولادت کودک، مستحب است در گوش راست او اذان و در گوش چپ اقامه بگویند، که این امر باعث حفاظت و حراست او از شیطان خواهد بود.
ابن قیم جوزی ، در کتاب تحفه المولود می گوید: « سر اذان و اقامه در گوش راست وچپ نوزاد این است که اولین آهنگی که به گوش انسان می رسد کلماتی باشد که متضمن عظمت و کبریایی خداوند و شهادتین باشد. انسان به هنگام تولد ، با شعار اسلام آشنا می شود و به هنگام مرگ با کلمه توحید، دنیا را وداع می کند و قطعا آنچه می شنود و آنچه زبان او را زمزمه میکند در اعماق دل و جانش اثر می بخشد »186
شکی نیست که گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد در ایجاد روحیه مذهبی و تعلیماتی که بعدا باید اخذ کند بسیار مؤثر است. از این ها گذشته ، شیطان از شنیدن آهنگ اذان متنفر و گریزان است. و در همین زمینه امیرالمؤمنین (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل می کند که:
« من ولدله مولود ، فلیؤذن فی اذنه الیمنی باذن الصلاه و لیقم فی الیسری … و انه (صلی الله علیه و آله) امر، ان یفعل ذالک بالحسن و الحسین علیهما السلام، و ان یقرأ مع الاذان فی اذنهما فاتحة الکتاب و آیة الکرسی و آخر سورة الحشر والاخلاص والمعوذتین »187
هر کس که صاحب بچه ای شد، در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه بگوید و به حضرت علی (علیه السلام) سفارش کردند که این کار را نسبت به امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) انجام دهند. به علاوه سوره فاتحه الکتاب و آیه الکرسی وآخر سوره حشر و سوره اخلاص ومعوذتین را نیز درگوش آنها بخواند.
«ممکن است بگوییم که ظاهرا کودک از این اذان و اقامه چیزی درک نمیکند ولی امروزه علم روان شناسی، اثرات غیرقابل انکار این قبیل مسائل را در تربیت کودک ثابت نموده و بر اساس تحقیقاتی که به عمل آمده جنبه یادگیری طفل به فراگیری برخی از مسائل خیلی زودتر از زمانی است که عامه مردم تصور می کنند و بعضی آزمایشات نشان داده اند که طفل از هفته سوم تولد (از 15 روزگی) شروع به فراگیری می کند.»188

4-1-2 – کام برداشتن (تحنیک)
« تحنیک عبارت است از جویدن و نرم کردن خرما و گذاشتن مقدار کمی از آن با انگشت در سقف دهان (کام) نوزاد ، بهتر است انسان صالحی فورا بعد از تولد عهده دار این عمل باشد.
حکمت و فلسفه تحنیک یکی است که نوزادان وکودکان به ویژه آنان که تازه به دنیا می آیند به علت دو امر زیر در معرض مرگ قرار می گیرند:
الف ) در اثر گرسنگی مقدار قند خون آن کاهش می یابد.
ب ) هرگاه درجه حرارت بدنشان به واسطه قرار گرفتن آنان در محیط سرد پایین می آید تحنیک مقدار قند خون کاهش یافته را جبران نموده و درجه حرارت بدن را تنظیم می کند و حکمت دیگر تحنیک، تقویت عظلات دهان طفل می باشد، تا فک بالا و پایین دهانش تقویت شود و برای شیر خوردن ومکیدن پستان آمادگی پیدا کند. »189
در این زمینه امام علی ( علیه السلام ) فرمودند:
« حنکّوا اولادکم بالتمر ، فکذا فعل رسول الله (صلی الله علیه و آله) بالحسن والحسین علیهما السلام »190
کام طفل خود را با خرما بردارید، این کاری بود که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در مورد امام حسن و امام حسین (علیه السلام) انجام داد.
در جایی دیگر امام صادق (علیهالسلام) فرمودند:
« حنکّوا اولادکم بماء الفرات و بتربة الحسین (علیه السلام) فان لم یکن قبماءِ السماءِ»191
کام طفل خود را با آب فرات و تربت امام حسین (علیه السلام) بردارید و اگر آب فرات نباشد با آب باران بردارید.

در حدیث دیگر امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
« ما اطنّ احداً یحنّک بماءِ الفرات الا اجبّنا اهل البیت»192
گمان نمی کنم کسی با آب فرات تحنیک شود، مگر اینکه ما اهل بیت را دوست می دارد.
همچنین گفته شده است که مستحب است تحنیک کننده از افراد صالح و با تقوا باشد ونیز مستحب است که تحنیک به تربت امام حسین (علیه السلام) باشد.
«روان شناسان مذهبی در این مورد، چنین اظهار نظر کرده اند که مراسم تحنیک دارای رمز مقدسی است و آن این است که نوزاد از اول زندگی در سرشتش درس وفاداری و استقامت و سایر عواطف عالیه را که جزء مکتب و برنامه امام حسین (علیه السلام) است فرا می گیرد و این خاک مقدس که آغشته به خون های مردان راه خداست و هنوز نسیم وفاوصمیمیت و جانبازی در راه و مرام مقدس حق وعدالت بر او می وزد، در سراسر وجود این نوزاد اثر غیرقابل انکاری خواهد گذاشت. »193

4-1-3 – نامگذاری وکنیه
«یکی از سنت های مفید جامعه نامگذاری است . والدین به هنگام تولد نوزاد نامی برایش انتخاب می کنند. بلکه مستحب است که اسم او را پیش از ولادت بگذارد تا چنانچه اگر سقط شود قبل از نام گذاردن، روز قیامت از پدر مؤاخذه می کند که چرا اسم به جهت من نگذاردی.»194
«پس نامی برایش انتخاب کنیم تا همگان او را به همان نام بشناسند. انتخاب نام را نمی توان یک موضوع کوچک و بی اهمیت محسوب کرد زیرا مردم روی نامها و فامیلها حساب می کنند و خوبی و زیبایی آن را از علائم تشخیص خودمیشمارند. کسی که نام زشتی دارد، به وسیله ی بی ادبان مورد تمسخر قرار می گیرد و این عقده حقارت خواه ناخواه، در روح او اثر بدی برجای می گذارد.»195
بدین جهت اسلام انتخاب نام نیک را وظیفه ی پدر و مادر و نخستین احسان آن ها می شمارد لذا رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند:
« من حق الولد علی الوالد، این یحسن اسمه و یحسن ادبه »196
از حقوقی که فرزندان به پدر و مادر خود دارند این است که نام خوبی برای او تعیین کنند و نیکو ادبش نمایند.

علی (علیه السلام) می فرمایند:
« و حق الولد علی الوالد ، ان یحسن اسمه و یحسن ادبه و یعلّمه القرآن »197
حق فرزند به پدرش این است که او را به نام خوبی نامگذاری کند و به خوبی ادب و تربیتش نماید و به وی قرآن را تعلیم دهد.
رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند:
« ان اوّل ما ینحل احدکم ولده الاسم الحسن »198
اولین عطا و بخششی که هر یک از شما به فرزند خود می کند اسم خوبی است که برای اوانتخاب می کند.
در روایتی دیگر پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) فرمودند:
«من حقّ الولد علی والدة ثلاثة ، یحسن اسمة، و یعلمّة الکتابة و یزوّجة اذا بلغ»199
سه حق از جمله حقوق اسلامی است که فرزند در عهده پدر دارد ، اول آنکه برای او نام خوبی بر گزیند، دوم، نوشتن را به وی بیاموزد و سوم اینکه وقتی به حد بلوغ رسید وسایل ازدواجش را فراهم سازد.
و در جای دیگر پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) فرمودند:
«حق الولد علی والده،اذا کان ذکرا یستقفره اًمّه و یستحسن اسمه و یعلّمه کتاب الله و یطهره»200
از حقوقی که فرزند به پدر خود دارد این است که مادر وی را احترام کند، برای کودک نام خوبی انتخاب نماید ، به کودک قرآن بیاموزد و او را به پاکی و پاکدلی پرورش دهد.
اهمیت این مساًله به قدری است که تاکید شده قبل تولد کودک نامی برای او انتخاب کنند، لذا در روایت آمده است که:
«سمّوا اولادکم قبل از یولد ، فان لم تدروا اذکرام انثی ، فسموهم بالاسماء التی تکون للذکر و الانثی ، فان اسقاطکم اذا لقوکم یوم القیامه لم تسموهم یقول القسط لاییه الا سمّیتنی و قد سمّی رسول الله (صلی الله علیه و آله) محسناً قبل ان یولد »201
فرزندان خود را پیش از تولد نام گذاری کنید و اگر نمی دانید طفل پسر است یا دختر، نامی برایش انتخاب کنید که هم برای پسر مناسب باشد وهم برای دختر، زیرا بچه ای که سقط شده است هنگامیکه روز رستاخیز شما را ملاقات می کند به پدر خود می گوید: چرا مرا نامگذاری نکردی؟ وحال آنکه پیامبر خدا فرزند دختر خود را قبل از تولد محسن نامگذاری کرده بود.

چه نامی برای کودکان انتخاب کنیم:
«با توجه به اینکه نام کودک نقش مهمی را در شخصیت او ایفا می کند، باید برای طفل نامی انتخاب کرد که بعد ها او را به خاطر آن نام مورد استهزاء قرار ندهند و او احساس حقارت نکند، نامی که بندگی و وابستگی او را به خدا برساند و احیای سنت و مذهب ومکتب کند.»202
در این زمینه روایتی وارد شده که به بعضی از آنان اشاره می کنیم :
امام صادق (علیه السلام) به شخصی که درباره نامگذاری مشورت کرده بود، فرمودند :
«سمه الاسماء من العبودیه فقال: ای الاسماء هو؟ فقال عبد الرحمان» 203
اورا به نامی از بندگی نامگذاری کن، پرسید چه نامهایی ؟ فرمود عبد الرحمان.
پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) فرمودند:
«من ولده اربعه اولادو لم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان امام صادق، تعلیم و تربیت، امیرالمومنین، کودکان و نوجوانان Next Entries پایان نامه با کلید واژگان امام صادق، بهداشت و سلامت، آیت الله خامنه ای، امام خمینی(ره)