پایان نامه با کلید واژگان استان مازندران، سلسله مراتب، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

عنوان مثال كمپبل بحث برخورد و تقاطع ميان عوامل طبيعي ،اقتصادي و اجتماعي را به عنوان پايه هاي برنامه ريزي شهري مطرح كرده و آن را مثلث برنامه ريز مي خواند .
توسعه پايدار موازنه اي منصفانه ميان محيط فيزيكي ،اجتماعي و اقتصادي است که در مركز بخش هاي مهم اقتصادي،اجتماعي و محيطي يك شهر قرارمي گيرد و اهميت برابر آنها را نشان مي دهد (Cato, 2009:61-78).
در حال حاضر توسعه پايدار داراي برنامه ريزي بر پايه واقعيت نيست پيش بيني كنندگان آينده در زمينه هاي سلامت عمومي،تجارت ، برنامه ريزي و حفاظت محيطي در تعيين تقدم اين طيف ها ناموفق بوده و جايگاه و موقعيت آنها لنز هايي را مي سازد كه از درون آن به يك شهر مي نگرند.(Campbell, 1996: 296-312 )
لوت 76 (1998)پايداري را به عنوان يك سيستم ثابت در مقايسه با قلمرو مستقل مطرح كرده است از نظر وي جامعه و اقتصاد بدون سرويس هاي محافظت كننده ي زندگي كه به وسيله محيط ساخته مي شوند زنده نخواهند ماند . همچنين او معتقد است كه اقتصاد،پايگاهها و رفتارهايش همگي يك بناي اجتماعي است ، که با حوزه اجتماعي، يکسان و هماهنگ است . و به همين دليل حوزه خارجي ،يعني محيط ،داراي محدوديت هاي فيزيكي است وبه حوزه هاي داخلي يعني اقتصاد و جامعه نيز محدود
مي شود( (Cato, 2009:61-78; Daly, 1990.
لوت در مورد به كار بردن كلمه بالانس و موازنه در بحث هاي مربوط به توسعه پايدار هشدار مي دهدو معتقد است پايداري موجب توافق و تطبيق ميان كيفيت زندگي و محدوديت هاي محيطي مي گردد .تقدم اقتصادي نيزنمي تواند به طور مساوي و برابرباتقدم محيطي قرار بگيردوگرنه اقتصاد ،ظرفيت هاي محيطي را تحت فشار قرار خواهدداد ,2012:1-16) Stave1 & Beck . (
باتوجه به مطالب فوق زمين، منابع آب و انرژي، جمعيت و محيط زيست ازچالشهاي مهم درتوسعه ي شهري خواهند بود . عدم تقويت ظرفيت هاي زيست محيطي ، تخريب جدي محيط زيست همراه با افزايش آلودگي آب وهوا، مواد زائد جامد و کاهش تنوع زيستي را موجب خواهدشد . دراين رابطه از خدمات شهري بهينه جهت حفاظت و تقويت زيست محيطي، افزايش فضاي سبز و مناطق کشاورزي مي توان سود برد . ,et. al ,2011:563,564) Che).
خلاصه مباحث فصل دوم
يكي از موضوعات حياتي قرن21 در ارتباط با پايداري شهر ، فرم و شكل شهر يا چگونگي رشد وتوسعه شهر در فضاست. شكل شهر به عنوان الگوي توسعه فضايي فعاليت هاي انساني دربرهه خاصي از زمان تعريف مي شود(8 Anderson, 1996: ).
رشد وگسترش کالبدي شهر فرايندي است که بر تمام نظامها وساختارهاي شهر به طور مستقيم يا غيرمستقيم تاثير ميگذارد. به همين دليل چنانچه اين فرايندجريان درستي را طي نکند، اثرات نامطلوب بسياري بر اجزاي مختلف آن بر جاي ميگذارد. يكي از مشخصههاي بارز گسترش كالبدي شهرهاي ايران گسترش با تراكم پايين در بافتهاي پيراموني و عدم استفاده از فضاهاي مياني و نبود توسعه درون زا مي باشد. در دهههاي اخير بر اثر رشد وتوسعه ي بيروني شهرمقدار زيادي از اراضي كشاورزي و باغات اطراف به زير ساخت وساز رفته است و در پي آن شهرها بيش از پيش به سوي پديده پراكندگي شهري حركت كردهاند و پيامدهاي نامطلوبي از بعد كالبدي- فضايي ،آسيب هاي اجتماعي- اقتصادي، تخريب منابع زيست محيطي و افزايش هزينه ي تاسيسات و تجهيزات شهري ، نوسان شديددر قيمت زمين و مسكن داشتهاند. (عزيزي،1383: 194).
از سوي ديگر كميسيون اتحاديه اروپا با تاكيد بر فرم شهري فشرده به دنبال يافتن الگوهايي با كاربري مختلط از رشد يا توسعه شهري است كه روحيه و ساختار كلي آنها ازشهر هاي سرزنده و پر جنب و جوش نظير: رم، بارسلونا، آمستردام و پاريس نشات گرفته باشد و با افزايش وسايط نقليه عمومي و غيرآلاينده و همچنين فراهم آوردن شرايط و تشويق شهروندان به استفاده از دوچرخه و سفرهاي پياده ، زمينه ي به حداقل رساندن سوخت هاي فسيلي و در نتيجه گازهاي گلخانه اي و آلودگي هاي زيست محيطي ،بتواند شهر پايدار راتحقق بخشد (مثنوي، 1382 :92 ).
اما در هر شكل كمتر نظريه پردازي وجود دارد كه با وجود اراضي بدون استفاده و با قابليت دسترسي مناسب به خدمات و تاسيسات در بافتهاي موجود شهري ،توسعه پيراشهري را توصيه كند چنين شكلي از توسعه شهر الگويي از يك شهر بيمار خواهد بود كه انسجام فضايي خود را از دست داده و بافت متخلخل و تنك را بر چهره خود دارد .
در حال حاضر اين امر كاملا ثابت گرديده كه بهبود شرايط اجتماعي ، فرهنگي د ر درجه نخست به ساماندهي فيزيكي شهرها وابسته است . جامعه سالم و با نشاط اجتماعي بالا ، فرهنگ والا ،رفتار هاي مطلوب ، در واقع حاصل عملكرد فضا و كالبد با هويت ، زيبا ، راحت ، امن و سرزنده است . از طرفي ديگر محيط شهري با كيفيت بالا ، خود نمايانگر وجوه بالاي فرهنگ و سلامتي روان در افراد جامعه است.
در حالي كه كشورهاي در حال توسعه در دستيابي به اهداف اوليه توسعه پايدار با چالشهاي جدي ر وبرو هستند دربسياري از كشورهاي توسعه يافته بيش از سه دهه است كه رويكرد كيفيت زندگي شهري به عنوان يكي از مفاهيم جديد توسعه پايدار شهري به طور جدي در برنامه ريزي شهري گنجانده شده است.
با توجه به موارد فوق الذكر نقد و بررسي ارزيابي تاثير فرم شهري بر شرايط کيفيت زندگي از شهري به شهر ديگر بسيار متفاوت بوده و به اثرات زيست محيطي و اقتصادي و فرهنگي آن بستگي خواهد داشت .

مقدمه
بررسي و شناخت شماي کلي منطقه مورد مطالعه از مهمترين بخش هر پژوهش علمي مي باشد. در فصل حاضرابتدا به شناخت طبيعي و جغرافيايي شهر ساري پرداخته ودر بخش دوم به ويژگيهاي اجتماعي و جمعيتي آن مي پردازيم ،سپس در بخش سوم مسائل وخصوصيات اقتصادي شهر را نمايان ساخته و در بخش چهارم به نحوه توسعه شهر در ادوار مختلف پرداخته ودر نهايت نقش حمل و نقل و شبکه هاي ارتباطي موجود در شهر را واکاوي مي نماييم .
3-1- جايگاه شهر ساري در سلسله مراتب شهري استان مازندران
در سلسله مراتب شهري استان مازندران، شهر ساري به عنوان مرکز استان بالاترين رتبه را نسبت به ديگر شهرهاي مازندران دارد. در برنامه پنج ساله دوم توسعه اقتصادي – اجتماعي و فرهنگي استان ،شهر ساري به عنوان شهر نخست در نظام شهري و خدماتي ياد شده است. محور اقتصادي شهر، خدماتي – صنعتي است و سطح خدماتي آن ملي و عملکرد استاني دارد. موقعيت شهر ساري به عنوان مرکزيت سياسي – اداري استان مازندران، آن را به يک مرکز بزرگ اداري و خدماتي در سطح وسيع بدل کرده است. اين عملکرددرتمام زمينه هاي آموزشي، اداري، فرهنگي و… ديده مي شود. ارائه خدمات برتر در اين شهر موجب رشدمهاجرت ودرنتيجه گسترش فيزيکي شهر شده است.

نقشه شماره(3-1) جايگاه شهر ساري در سلسله مراتب شهري استان مازندران`

جدول شماره( 3-1) : جايگاه شهر ساري در سلسله مراتب شهري استان مازندرا ن
نام شهر
تعداد جمعيت
تعداد خانوار
متوسط بعد خانوار
نسبت به جمعيت شهر ساري
ساري
273972
74910
65/3
1
بابل
240073
66338
61/3
87/0
آمل
199698
54144
68/3
72/0
قائم شهر
182240
50049
64/3
66/0
منبع : سالنامه آماري استان مازندران

نمودار شماره(3-1): جايگاه شهر ساري در سلسله مراتب شهري استان مازندرا ن

منبع : سالنامه آماري استان مازندران
3-2-موقعيت سياسي ،جغرافيايي ورياضي شهر ساري
شهر ساري مرکز استان مازندران وازموقعيت سياسي – اداري ويژهاي برخوردار است. از لحاظ موقعيت جغرافيايي در طول شرقي 53 درجه و 37 دقيقه و عرض شمالي 34 درجه و 36 دقيقه واقع شده است. اين شهر از شمال به درياي خزر، از شرق به شهرستان نكا، از غرب به شهرستان‌هاي جويبار، قائم‌شهر و از جنوب شرقي به رشته كوه‌هاي البرز و استان سمنان محدود گرديده است. همچنين بر سر راه ارتباطي، تجاري، گردشگري و زيارتي نواحي داخلي وجنوبي کشور باشهرهاي استان هاي شمال شرقي (به ويژه شهر مشهد) و شمال غربي کشورقرار داردکه از طريق راهآهن سراسري و راه آسفالته با مرکز و ساير استانها ارتباط مييابد.راه آهن سراسري نيز از جنوب شهر ساري و ازميان بافت مسکوني محله ي سروينه باغ ،مجموعه ي پادگان نظامي ، بيمارستان ارتش و راه آهن مي گذرد و در فاصله 5/1 کيلومتري شرق رودخانه تجن، مسير جاده ساري-گرگان را قطع کرده به شمال آن مي رود.

3-3- وجه تسميه شهر ساري
حدود سه هزار سال قبل ازميلاد قومي از آرياييان به فلات ايران مهاجرت نمودندگروهي محل اقامت جديد خود را به تبري (ساآري ) يا (سا آريه ) نام نهادند. اين دو نام در زبان فارسي به ترتيب سروري کردن وآسايشگاه (آسودن گاه) معني مي دهد .ساآريه از دو جزء “سا” و “آريه” ساخته شده است. جزء “سا” از مصدر ساي77 باستاني و به معني آسودن و جزء “آري” يا “آريه” به معني ايراني يا آريايي و نشانگر مفهوم استقرار و يا محل زندگي و آرامش (قوم آريايي ) خواهد بود. “ساريه” و “سارديه”نيز در نوشته هاي متقدمين در ارتباط با ريشه اصلي نام شهر ساري آمده است (حجازي کناري، 146:1372).
در نقشه ي منتشر شده از روزگار هخامنشيان در تمامي کناره هاي جنوبي درياي مازندران تنها نام يک شهربانام زاد راکارتا78وجوددارد که ازآن به عنوان مرکز ايالت يا ساتراپ هرکانا ياد شده است .مکان جغرافيائي شهر زادراکارتا دقيقاً با جايگاه کنوني شهر ساري همخواني دارد(اسلامي، 1373: 39).
گروهي نيز معتقدند نام ساري از”سارويه” فرزند فرخان بزرگ پادشاه طبرستان گرفته شده است. وي به يکي از بزرگان دربار خود به نام “باو” فرمان دادتا شهر ساري را در محلي به نام “اوهر” (که بعدها به نارنجه کتي معروف شد) بنا کند. مکان مورد نظر به واسطه موقعيت ممتاز و نهرهاي فراوان و محلات باصفاي اطرافش انتخاب گرديد. سارويه پس از بنا ،پايتخت طبرستان گرديد (خليلي جويباري، 19:1379).
مرحوم سيداحمد کسروي تبريزي در کتابهايي به نام شهر وديه ها وجه تسميه ساري يا سارويه را از وفور پرندگاني به نام ساروان نوشت بر اين باور بود که ساروان به معني جائي که سار در آنجا زياد است .گروهي از پژوهشگران نيزمعتقدند که نام باستاني شهر ساري سيرينکس79 بوده است؛ آنها براي اثبات ادعاي خود از سکه هاي بدست آمده به روزگار اشکانيان بهره مي برند .و بر اين باورند که جايگاه ضرب اين سکه ها نيز در همين شهر بوده است (اسلامي، 1373: 40).
در قرن چهارم هجري شهر سارويه به ساري تغييرنام يافت (سازمان مديريت و برنامه ريزي ، 1383: 4).
3-4- موقعيت طبيعي شهر ساري
از لحاظ موقعيت طبيعي اين شهر در جنوب درياي مازندران و در منطقه ي جلگه اي قرار گرفته و درنواحي جنوب و جنوب غربي ، بخشهاي کوهستاني آن پوشيده از جنگل و درتپه ماهورهاي کم ارتفاع ،اراضي کشاورزي و باغات مرکبات گسترش يافته است(طرح تفصيلي ساري، 1379).
رود خانه تجن كه از پر آب ترين رود خانه هاي استان مي باشد از ارتفاعات جنوبي شهرستان سرچشمه گرفته و در بخش شرقي به درياي مازندران منتهي مي شود . مقدارقابل توجهي ازنهرهاي منشعب از رودتجن و ارتفاعات جنوبي در بافت شهر جريان داشته و امکان استفاده از فضاهاي مناسب و زيبايي را براي شهروندان خود فراهم کرده است. از لحاظ توپوگرافي شهر ساري در طبقه ارتفاعي 100-0 استقرار يافته که ارتفاع اين شهر از سطح درياي آزاد 5/118 متر (طرح جامع شهر ساري75 )و شيب عمومي شهر نيزاز جنوب به شمال بسيار ملايم است .
3-4-1- وضعيت آب و هواي شهرساري
عواملي مانند ارتفاع از سطح دريا، پوشش گياهي، فاصله از دريا و … تأثيرگذار در شرايط آب و هوايي ميباشند. در شهرستان ساري هواي بخش جلگهاي مرطوب و قسمت کوهستاني آن مانند ساير نقاط کوهستاني استان سردسير است. و به علت مجاورت با دريا (27 کيلومتري) مانند اغلب شهرهاي ساحلي درياي خزر داراي آب و هواي مرطوب و نسبتاً گرم ميباشد. منابع اصلي تأمين رطوبت در استان مازندران، درياي خزر و توده هواي مرطوب مديترانهاي است که تأثيرات خود را در شهر ساري نيز گذارده است به همين دليل ميزان رطوبت از غرب به سمت شرق استان کاهش مييابد (طرح جامع شهر ساري، 1380:24).
3-4-1-درجه حرارت درشهر ساري

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی وزارت امور خارجه، فرهنگ و ارتباطات، رفق و مدارا Next Entries پایان نامه با کلید واژگان استان مازندران، شبکه معابر