پایان نامه با کلید واژگان استان مازندران، سلسله مراتب

دانلود پایان نامه ارشد

سهم جمعيت جوان و ميان سال در سن فعاليت بيشتر از كل كشور است (سرشماري وآمار 1385).
نمودار (3-6) ساختار سني جمعيت شهر ساري در سال 1385

ماخذ : استنتاج ازيافته هاي تحقيق
نمودار (3-7) هرم سني جمعيت شهر ساري در سال هاي 1385

ماخذ: مشاورين مازند طرح

جدول (3-4)روند افزايش جمعيت شهر ساري در طي سال‌هاي 85-1375
شرح سال
جمعيت
به نفر
مساحت
به هکتار
ضريب افزايش جمعيت
مرد
زن
تعداد خانوار
متوسط بعد خانوار
متوسط رشد سالانه
نسبت جنسي
ميزان باروري
نرخ مهاجرت

1375

195882
2500
93/1
98905
97077
44280
4/4
4،67
102
2/5
86/3
1385

261293
2765
38/1
131491
129802
71564
7/3
2،89
101
9/1
54/1
1389
293212
4208.6
33/1
*
*
80332
65/3
9/2
*
2/1
8/1
ماخذ : سرشماري عمومي نفوس و مسكن
در سلسله مراتب شهرهاي ا ستان مازندران ، شهر ساري دررتبه اول واقع شده است و از نظر جمعيت نيز، شهر برتر استان به لحاظ رتبه و اندازه جمعيتي مي باشد(مشاورين مازند طرح1389 ).
3-5-1-4- ميزان تولد و وفات در شهر ساري
تعداد متولدين شهرساري درسال 1375، 4176 نفر مي باشد که از اين ميزان 2144 نفر پسر و 2032 نفر دختر مي باشد. به دليل کاهش بعد خانوار و رغبت کمتر خانواده ها به داشتن فرزند بيشتر اين ميزان تولد در درون خانوارها در سال 1385 نسبت به 1375 کاهش يافته. تعداد متولدين سال 1385، 4784 نفر مي باشد که از اين تعداد 2432 نفر پسر و 2352 نفر دختر مي باشد. هر چند در مجموع تعداد متولدين سال 1385 از تعداد متولدين سال 1375 بيشتر است ولي نسبت به ميزان جمعيت و تعداد خانوارهاي شهر ساري اين ميزان تولد در درون خانواده کاهش داشته است (سازمان برنامه و بودجه استان مازندران، 145:1387).

3-5-1-5- ميزان سواد
بر اساس تعريف مرکز آمار ايران کساني که بتوانند به زبان فارسي و يا هر زبان ديگر متن سادهاي را بخوانند و بنويسند، خواه مدرک رسمي داشته باشد يا ندا شته باشند باسواد به شمار ميآيند. اين تعريف بيانگر درجه علمي و آگاهي افراد جامعه نيست امّا کميتي است که دستيابي به آن لازم و ضروري است. کارايي جمعيت در سايه سطح دانش تخصص و آگاهي بالاتر امکان پذيرتر است. سرمايهگذاري براي آموزش يا سرمايهگذاري بر روي انسان، از اقتصاديترين نوع سرمايهگذاريها است. انسانها به گونه اي تربيت شوندکه از کارايي بالايي برخوردار باشند، بطوريکه از منابع فضا به نحو احسن بهرهبرداري ميکنند.
جدول (3-5) برآورد ميزان سواد جمعيت 6ساله و بيشتر براساس تفکيک جنسيت
جنس مبزان سواد
باسواد
بي سواد
جمع
زن
111981
13440
125421
مرد
119817
6756
126573
کل جمعيت
231798
20196
251994
مأخذ : سرشماري نفوس ومسکن 1385
نمودار(3-8)برآورد جمعيت 6ساله و بيشتر بر حسب سن و جنس و سطح سواد

مأخذ : استنتاج ازيافته هاي تحقيق

3-5-1-6-تراکم واحدمسکوني وتراکم خانواردرواحد مسکوني
بر اساس سرشماري نفوس و مسکن، شهر ساري در سال 1355 داراي 1225واحد مسکوني بوده که با روند صعودي در سال 1385به 67423 واحد مسکوني رسيده است. با توجه به اين ارقام مي توان گفت که طي سه دهه56198 واحد مسکوني به اين شهر افزوده گرديد. بالاترين ميزان افزايش تعداد واحد مسکوني در اين شهر مربوط به سال هاي 1385- 1375 مي باشد. طي اين دوره 26568 واحد مسکوني به شهر افزوده شد که خود نشان دهنده رشد شهر نشيني در اين دوره مي باشد. تراکم خانوار در واحد مسکوني طي سال هاي 1385-1355 روند کاهشي داشته به طور ي که از 38/1 نفردر سال1355 به 06/1نفر درسال 1385رسيده است. بالاترين ضريب افزايش واحد مسکوني مربوط به سال هاي 1365-1355 بوده است بدون ترديد سياست اصلاحات ارضي و بدنبال آن مهاجرت روستاييان نقش مهم واساسي داشته است.
جدول (3- 6)تحولات ضريب سکونت در شهر ساري
سال
جمعيت
تعداد خانوار
تعداد واحد مسکوني
تعداد خانوار واحدمسکوني (ضريب سکونت)
1355
70753
15527
11225
38/1
1365
141020
29830
26275
14/1
1375
195882
44280
40855
08/1
1385
261293
71654
67423
06/1
ماخذ: نتايج سرشماري عمومي نفوس ومسکن ساري
جدول (3-7)قياس نرخ رشد جمعيت و رشد مسکن در دوره سي ساله 1355-1385
دوره
نرخ رشد جمعيت
نرخ رشد واحد هاي مسکوني
1355-1365
14/7
88/8
1365-1375
34/3
51/4
1375-1385
9/2
14/5
منبع : نتايج سرشماري عمومي نفوس ومسکن ساري
درجدول فوق نرخ رشد جمعيت از سال 1355 تا 1385 از 14/7 به 9/2 بوده است که شاهد تراکم پايين خانوار در واحد مسکوني 05/1 مي باشيم در حاليکه افزايش نرخ رشد واحد هاي مسکوني در سال هاي اخير، افزايش واحد هاي مسکوني خالي را نشان مي دهد .
3-5-1-7- بررسي روند مهاجرت شهر ساري
سال هاي بعد از انقلاب اسلامي در حقيقت دوران تحولي بود که از يک سو وارث نتايج و آثارسياست ها و اقدامات گذشته و از سوي ديگر مواجه با مشکلات خاص خويش بود. بدين ترتيب که ورشکستگي نظام بانکي به علت پرداخت بي رويه اعتبارات و خروج شديد سرمايه از کشور نخستين واکنش قابل پيش بيني اقتصاد بيمار و وابسته در شرايط بحراني بود.
بدين جهت اختلاف سطح درآمد بين شهر و روستا و همچنين اختلاف فاحش سطح زندگي در اين دو جامعه به همراه تمامي مشکلاتي که گريبانگر روستاييان است به نظرآنان مهاجرت به شهر را بهتر از زندگي در روستا جلوه مي دهد و همه آسايش، پيشرفت، دسترسي به امکانات و تسهيلات و خدمات، درآمد بهتر و بيشتر و… را در شهر مي يابند. بنابراين باز هم مهاجرت و به دنبال آن رشد بي رويه شهرها و شهرنشيني با روندي سريعتر از دوره قبل صورت گرفته و مشکلات بازمانده از دوره هاي قبلي به اين دوره نيز انتقال يافت. با توجه به توضيحات فوق، شهر ساري نيز در اين دوره با شتاب بيشتري به گسترش خود ادامه مي دهد و در واقع توسعه سريع و ناگهاني شهر ساري که از ابتداي دوره مزبور شروع و تا امروز ادامه دارد؛ وسعت و جمعيت شهر را به چندين برابر رسانده است.
در فاصله سال هاي 1365 تا 1375، تعداد 31991 نفر به شهر ساري وارد و يا درداخل اين شهر جابه جا شده اند . اين تعداد در دوره بعدي يعني فاصله سال ها ي 1375 تا 1385 به 49724 نفر رسيده است كه نشان دهنده افزايش تعداد مهاجرين وارد شده به اين شهر و مهاجرپذيري آن مي باشد. از نظر توزيع سني مهاجران وارد شده در سال 1385 و 1375 بيشترين تعداد متعلق به گروه سني 64 – 15 سال مي باشد كه از اين گروه به ترتيب 40591 و21951 نفر وارد شهر ساري شده اند .آمار موجود بيانگر افزايش ميزان مهاجرپذيري اين شهرمي باشد به طوري كه اين ميزان حتي از نرخ رشد طبيعي شهر بالاتر بوده است. بنابراين در يک نگاه کلي مي توان گفت که جمعيت رو به فزوني شهر ساري بيشتر، از مهاجر پذيري خود نشات مي گيرد و با توجه به مراجعه به آمارهاي مربوط به شهر ساري کمتر عامل تولد در افزايش جمعيت ساري تاثير مي گذارد. (برآوردهاي سالنامه ي آماري، 135:1387)
جدول (3-8) :تعداد مهاجران وارد شده به شهر ساري طي سال هاي 1385- 1375
گروه سني
تعداد مهاجران وارد شده به شهر ساري در سال 1375
تعداد مهاجران وارد شده به شهر ساري
در سال 1385
14 – 0
9625
8461
64 – 15
21951
40591
65 +
397
627
نامشخص
18
270
جمع
31991
49724
منبع : سالنامه آماري استان مازندران .1385- 1375

نمودار (3-9) : تعداد مهاجران وارد شده به استان طي سال هاي 1385 – 1375

منبع : استنتاج ازيافته هاي تحقيق
3-5-1-8- چگونگي پراكنش جمعيت در محدودة مطالعاتي
ساختار فضايي شهر ساري الگويي چند هسته اي به مرکزيت منطقه مرکزي کهن ا ست . همپوشي دردو محور شعاعي شمالي- جنوبي (خزر- کشاورزي)و غربي- شرقي (پاسداران- امام رضا)وجود دارد.اين ساختار در پهنه کشاورزي با هم پوشاني متراکم کانون هاي زيستي و فعاليت، اندازه اي به مساحت 3000هکتاردر مرزهاي مصوب قانوني و 1200 هکتارناشي از پديده خزش در پيرامون به صورت چسبندگي کالبدي قرار دارد.
جدول (3-10)تراکم هاي موجود براساس برآورد طرحهاي جامع وتفصيلي بين سالهاي 89-1370
سال تراکم نفر در هکتار
تراکم خالص مسکوني
تراکم خالص جمعيتي
تراکم ناخالص جمعيتي
طرح جامع (1370)
194
114
75

طرح تفصيلي (1379)
193
113
75
طرح جامع(1389)
7/277
9/132
77

ماخذ:مشاور طرح و آمايش – سازمان مسکن و شهر سازي مازندران
براساس مطالعات طرح جامع 1389 ميزان تراکم ناخالص جمعيتي در شهر ساري77نفر در هکتارودر محدوده قانوني مصوب برابر97.7 نفر در هکتار مي باشد ميزان تراکم خالص جمعيتي محدوده 132.9 نفر در هکتار و محدوده قانوني مصوب 140نفر در هکتار بوده است .
ميزان تراکم خالص مسکوني 277.7 نفر در هکتار و محدوده قانوني مصوب برابر 289 نفر در هکتار است .
دربررسي جدول فوق مي توان دريافت که شهر ساري بين سال هاي 1379 -1389يعني دريک دوره ي ده ساله شاهد رشد بالايي ازجمعيت بوده است .
3-6- ويژگي‌هاي وضعيت اقتصادي ساكنان در محدوده مطالعاتي
توانمندي اقتصادي ساکنان و در درجه بعدي، شيوه زندگي ، نوع نگرش،روابط انساني و….منجر به مکان گزيني نسبتا يکنواخت افراد داراي پايگاه اجتماعي- فرهنگي مشابه درسطح مناطق شهر گرديده است .اين گونه مکان گزيني تابع وضعيت اقتصادي افراد بوده است .
3-6-1- جمعيت فعال و غير فعال ساري
بر اساس برآورد سال 1385 جمعيت ده ساله و بيشتر شهر ساري 185485 نفر و جمعيت فعال اين شهر 74215 نفر بوده است که در فاصله ي زماني حدودا 20 ساله نسبت به سال 1365 به ميزان 89921 نفر به جمعيت ده ساله و بيشتر و 36425 نفر به جمعيت فعال آن اضافه گرديد. مقايسه ي نرخ بيکاري نشان مي دهد که طي دو دهه سپري شده بيشترين نرخ بيکاري در آمارهاي برگرفته در سال 1365 به ميزان 1/15 نمايان مي گردد، سپس در سال 1375 اين ميزان به مقدار چشمگيري کاهش يافته (8/6) و سپس در سال 1384 مجددا به(9/8) افزايش يافته است. در جدول زير براي آشنايي بيشتر با خصوصيات اشتغال جمعيت شهر ساري به بررسي اين ويژگي ها در سالهاي 1365 ، 1375 و 1384 مي پردازيم.
جدول (3-11)بررسي خصوصيات اشتغال جمعيت شهرساري طي سالهاي 1365 تا 1384
عنوان
واحد
1365
1375
1384
شاخص هاي مقايسه اي طي سالهاي 84 – 1375

درصد تغييرات
نرخ رشد سالانه (درصد)
جمعيت ده ساله و بيشتر
نفر
95564
158348
185485
1/17
8/1
جمعيت فعال
نفر
37790
52974
74215
1/40
7/3
نرخ فعاليت
درصد
5/39
5/33
2/40
0/20
0/2
نرخ بيکاري
درصد
1/15
8/6
9/8
9/30
0/3
ضريب تکفل شغلي
نفر
7/4
2/4
0/4
8/4 –
5/0 –
سهم زنان از کل اشتغال
درصد
6/12
3/14
0/20
9/39
7/3
مآخذ : معاونت آمار و اطلاعات، 201:1385
3-7- ويژگيکالبدي شهرساري
با توجه به نقشه (3-2) مساحت شهر در دوره هاي مختلف روند صعودي داشته و شهر از همه جهات گسترش نموده است.ليکن توسعه عمده شهر ساري در مسير ارتباطي منتهي به شهرهاي ديگر بوده است. در سال هاي اخير در جاده قائمشهر، گرگان، جويبار و سمنان و جاده خزرآباد، توسعه فيزيکي شهر قابل توجه بوده و ساخت و سازهاي بي رويه و بدون ضابطه انجام شده است که شکل نامتجانس و ناهنجاري به ساخت فيزيکي شهر ساري داده است. از ديگر خصوصيات توسعه فيزيکي در اين دوره بافتهاي حاشيه اي در محدوده شهري هستند. اين بافتهاي حاشيه اي همان روستاهاي سابق نزديک به شهر هستند که به علت گسترش شهر، در محدوده شهري قرارگرفته اند. ازجمله اين روستاها که در حال حاضر در محدوده شهري هستند مي توان به گل چيني، بالا سنگريزه، ميانرود درجنوب شهرساري، و آزاد گله و لاکدشت در شرق شهر ساري اشاره کرد. به هر حال ادغام روستاهاي اطراف شهر در حين توسعه موجب توسعه بي رويه و ايجاد ناهنجاري در بافت شهري شده است. از ديگر خصوصيات توسعه فيزيکي در شهر ساري اين است که به علت وجود زمين، شهر بصورت پيوسته و يکپارچه توسعه نيافته است بلکه بصورت پراکنده و ناپيوسته رشد نمود . در حال حاضر نيز در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان استان مازندران، شبکه معابر Next Entries پایان نامه با کلید واژگان فرم فشرده، محل سکونت، توسعه شهر