پایان نامه با کلید واژگان ارزیابی عملکرد، ناسخ و منسوخ، نزول قرآن، علوم قرآن

دانلود پایان نامه ارشد

مطالب………………………………………………………………………….77
3-2-4-2-2-2-6-2-1- اعتقاد صحیح به لزوم اصلاح دائمی تغییر و اختلاف در نگارش قرآن توسط نویسندگان…………………………………………………………………………………………………………………………………………….78
3-2-4-2-2-2-6-2-2- اشاره‌ به عملکرد سه خلیفه‌ی اول و نادیده گرفتن نقش علی 7……………78
3-2-4-2-2-2-6-2-3- بیان علت روی‌آوری به اعراب‌گذاری و نقطه‌گذاری قرآن…………………………..78
3-2-4-2-2-2-6-2-4- اعتقاد غلط به نقطه‌گذاری و شکل گذاری قرآن توسط حجاج بن یوسف…79
3-2-4-2-2-2-6-2-5- اشتباه در تعیین زمان شروع نقطه‌گذاری و شکل گذاری قرآن…………………80
3-2-5- نقد و بررسی نتیجه‌گیری نهایی مؤلف………………………………………….82
3-2-6- نقد و بررسی فهرست پایانی ………………………………………………………83
4- نتیجه‌گیری……………………………………………………………………………84
5- پی‌نوشت‌ها……………………………………………………………………………85
6- فهرست منابع و مآخذ…………………………………………………………………….109

فهرست جداول

3-2-4-2-2- 1-3- جدول ارزیابی عملکرد أبیاری در عرضهی ترتیب موضوعات اصلی …………………….22
3-2-4-2-2-2- 1-3- عرضهی جدول ارتباط و ارزیابی نحوهی عملکرد أبیاری ……………………………………33
3-2-4-2-2-2- 2-3- عرضهی جدول انتقال و ارزیابی نحوهی عملکرد أبیاری ……………………………………42
3-2-4-2-2-2- 3-3- عرضهی جدول حفظ و نگهداری و ارزیابی نحوهی عملکرد أبیاری …………………52
3-2-4-2-2-2- 4-3- عرضهی جدول سازماندهی و ارزیابی نحوهی عملکرد أبیاری …………………………….61
3-2-4-2-2-2- 5-3- عرضهی جدول کیفیت تلفظ و تأثیر لهجه‌ها و ارزیابی نحوهی عملکرد أبیاری… 73
3-2-4-2-2-2- 6-3- عرضهی جدول اصلاح شیوه نگارش و ارزیابی نحوهی عملکرد أبیاری …………… 81

تصویر ساختار اجمالی پایان‌نامه
1- کلیات
2- عرضه‌ی مباحث مقدماتی
3- ارزیابی عملکرد أبیاری در کتاب تاریخ قرآن
4- نتیجه‌گیری
5- پی‌نوشت‌ها
6- فهرست منابع و مآخذ

کلیات
1- طرح مسئله
2- پيشينه
3- اهمیت و ضرورت
4- هدف
5- فرضيه
6- روش
7- اصطلاحات1

1-1- طرح مسئله
درزمینه‌ی تاریخ قرآن کتب متعددی نگاشته شده ولی تاریخ قرآن‌پژوهان در نگارش خود وحدت رویه نداشته و از الگوی2 مناسبی تبعیت نکرده‌اند. در این رساله بر آنیم تاریخ قرآن ابراهیم أبیاری3 را در بوته نقد و بررسی قرار دهیم و آن را ازنقطه‌نظر شکلی و محتوایی بسنجیم و درواقع به این برسیم که: نحوهی عملکرد أبیاری در تبیین اجزای تاریخ قرآن چگونه است و کیفیت عرضهی تعداد و ترتیب موضوعات اصلی و محاسن و معایب عملکرد أبیاری در دو بعد شکلی و محتوایی در عرضه‌ی موضوعات اصلی تاریخ قرآن چیست؟
1-2- پیشینه
الف ) در مورد تاریخ قرآن أبیاری فقط ترجمه‌ای از آقای عبدالستار قمری وجود دارد که در آن تعلیقات و حواشی‌ای از آقای علی علوی طالقانی بیان‌شده است. در این تعلیقه ها تنها تصحیح موردنظر بوده و خبری از نقد و بررسی مطالب مؤلف نیست.
ب) مرکز تحقیقات نور در نرم‌افزار مشکاة الأنوار پیرامون ویژگی‌های فهرست و ساختار کتاب تاریخ قرآن أبیاری مطرح کردهاست: «اين كتاب داراى ويژگى‏هاى ذيل است: 1- فصل ششم (ترتيب سوره‏ها): در اين فصل جدولى را ارائه نموده كه در آن سوره‏ها بين چهار مصحف على 7، ابّى، ابن مسعود، ابن عباس از جهت ترتيب مقايسه شده است. 2- فصل نوزدهم: در اين فصل پيرامون كتابت مصحف و چگونگى انتشار آن در ميان مسلمان‌ها در نقاط مختلف جهان توضيح داده شد. 3- فصل چهارم: (ترتيب آيات) در اين فصل سوره‏ها را نام‌برده، اگر مكى است تعداد آيات مدنى آن را مشخص نموده و اگر مدنى است تعداد آيات مكى را ذكر كرده است. 4- فصل نهم: نزول قرآن بر هفت حرف، در اين فصل توضيح مى‏دهند كه مراد از هفت حرف هفت لهجه است؛ چون‌که لغت مضر دربردارنده هفت لهجه بوده است و لذا قرآن به لغت آن‌ها نازل‌شده است‏.»
ج) مهدوی راد هم بعد از عنوان کتاب آورده است: «كتاب أبيارى نگاشته‏اى است كوتاه كه آن را با سخنى كوتاه درباره «امّى» بودن پيامبر 9 آغاز و با بحث از چگونگى نزول وحى و ترتيب نزول سوره‏ها و گزارش سوره‏هاى مكى و مدنى ادامه مى‏دهد. حكمت نزول تدريجى، نزول قرآن بر هفت حرف، جمع قرآن، مصحف عثمانى، چگونگى مصحف‌ها، آراى مختلف درباره قرائت‏ها، كتابت مصحف، ناسخ و منسوخ، محكم و متشابه و … ازجمله بحث‏هايى است كه مؤلف در اين اثر بدان‌ها پرداخته است. بحث‏هاى أبيارى كوتاه و گزيده نگارانه است4.»
ه) اقبال در صفحه‌ی 385 کتابش فقط به بیان فهرست مطالب أبیاری بسنده کرده است5.
1-3- اهمیت و ضرورت
کتاب‌های تاریخ قرآن ازجمله کتاب تاریخ قرآن أبیاری چون به‌عنوان منابع مورد استناد، مورداستفاده قرار می‌گیرند، نقد و بررسی ساختاری و محتوایی آن‌ها برای تشخیص صحت‌وسقم مطالب، ضروری و حائز اهمیت است.
1-4- هدف
هدف، شناسایی نحوهی عملکرد شکلی – محتوایی أبیاری در تألیف کتاب تاریخ قرآن است.
1-5- فرضیه
عملكرد أبیاری در بعد شکلی، قابلیت کم، زیاد و جابجایی و در بعد محتوایی، قابلیت تصحیح دارد.
1-6- روش
روش تحقیق در این رساله – بنا بر اصطلاح مرسوم – به‌صورت کتابخانه‌ای و توصیفی– تحلیلی بوده که با فیش‌برداری، دسته‌بندی و طبقه‌بندی موضوعات و نگارش مطالب همراه است.

2- عرضه‌ی مباحث مقدماتی
1- بررسی لغوی و اصطلاحی کلمهی «نقد»
2-وجود نواقص و اغلاطی در ترجمه کتاب
3- عرضه‌ی مباحث غیر مرتبط با تاریخ قرآن در کتاب

2-1- بررسی لغوی و اصطلاحی کلمهی «نقد»
نقد: در لغت به معنی«آنچه در حال داده شود، خلاف نسیه، مال حاضر، پول حاضر و آماده6» «جدا كردن سيم و زر يا دينار و درهم، سره از ناسره، معلوم كردن معايب و محاسن و ارزش هر خواسته و مال، سخن‌سنجی؛ نکته‌گیری»7 و ظاهر ساختن عیوب یا محاسن کلام و نیز به معنای پول و بها و آنچه فی الحال داده شود؛ خلاف نسیه8 و همچنین تمیز دادن خوب از بد؛ آشکار کردن محاسن و معایب سخن و بر نقد نیک و بد کلام منظوم اطلاق می‌شود9 و ازلحاظ اصطلاحی نقد معانی بخشی از فن نقد که در باب تشخیص معایب و محاسن معانی کلام گفتگو می‌کند10 و در اصطلاح ما بیان نکات مثبت و منفی عملکرد مؤلف در نگارش تاریخ قرآن است.
2-2- وجود نواقص و اغلاطی در ترجمه کتاب
ترجمه کتاب11 درجاهای متعددی دارای نواقص و اغلاطی می‌باشد. برخی از این اشکلات عبارتاند از: اشکالات تایپی، اشتباه معنا کردن اشخاص فعل‌ها، اشتباه معنا کردن کلمات و یا جابه‌جایی ترجمهی صفحات. در زیر برای هریک از موارد، مصادیقی بیان شدهاست12:
1- اشکالات تایپی: در صفحه‌ی 16 آمدهاست «برای مدتی از جانب خداوند وحی بر پیامبر9 نازل شد» درحالی‌که با توجه به عبارت «فتر الوحى فترة13» باید «نازل نشد» معنا شود، زیرا اصل معنایی «فتر» انقطاع از جديّت در كار است14 و یا در صفحه‌ی 43 «زبان عربی باوجودآن مشکلات سخنی که بر آن گذشت» مطابق با عبارت « اللغة العربية – مع تلك الأزمات العاصفة التي مرّت بها، ص: 58» به‌جای بیان مشکلات سخنی، مشکلات سخت منظور بودهاست. موارد مشابه در صفحات 44، 45، 47 و … همچنین است.
2- اشتباه معنا کردن اشخاص فعل‌ها: در صفحه‌ی 16 ترجمه کتاب آمده خدیجه به‌سوی ورقة بن نوفل رفت تا ماجرا را برای او تعریف کند. ورقة بعد از شنیدن گفت «اگر به من باور دارد همانا ناموس الاکبر آمده است.» درصورتی‌که مطابق با جملهی «فعال: لئن كنت صدقتنى فقد جاء الناموس الأكبر، ص: 28» مخاطب خدیجه است. موارد مشابه در صفحات 22، 47 و … .
3- اشتباه معنا کردن کلمات: در برخی موارد نیز کلمه اشتباه معنا شدهاست، مثلاً در صفحه‌ی 47 کلمهی محذوف در عبارت «نامه‌ی اولی در کتابخانه (آثار پیامبر 9 در آستانه) استانبول محذوف است» نادرست است، زیرا مطابق با اصل جمله «الكتاب الأول محفوظ فى دار الآثار النبوية فى الآستانة، ص: 65» محفوظ موردنظر بودهاست.
4- در برخی دیگر مترجم ابتدا ترجمه صفحه بعد را مطرح کرده و بعد صفحه‌ی ماقبل آن را. مثلاٌ وی در صفحهی 108 ترجمه ابتدا قسمتی از صفحهی 137 کتاب را بیان کرده و بعدازآن، ترجمه صفحهی 139 کتاب را در صفحهی 109 ترجمه ذکر کرده و سپس به ترجمه صفحهی 137 عودت کرده، آن را کامل نموده و صفحهی 138 را بیان داشته است. حتی اشتباه فاحشش این است که این مطلب ذیل عنوان دیگری (نظر ابن قتیبه) مطرح شده است.
2-3- عرضه‌ی مباحثی بدون ربط وثیق با تاریخ قرآن
أبیاری بسیاری از مطالب کتابش را به‌صورت خلط با مباحث علوم قرآن و تاریخ اسلام و غیر مرتبط با تاریخ قرآن مطرح کرده است؛ مثلاً او در بخش 2 و 7 و 8 و 9 از فصل اول و بخش‌های 21 تا 28 فصل دوم به بیان موقعیت شبه‌جزیره عربستان (ص: 21)، جنگ‌های پیامبر 9 (ص: 43)، همسران پیامبر 9 (ص: 54)، کتاب خدا (ص: 58)، استعاذه و بسمله (ص: 165)، ناسخ و منسوخ (ص:166)، حروف مقطعه (ص: 170)، اعجاز قرآن (ص:176)، محکم و متشابه (ص: 183) و … پرداخته است؛ البته خود او در مقدمه ذکر کرده در آغاز کتاب مطالبی درباره‌ی زندگی پیامبر9 آورده است.

3- ارزیابی عملکرد أبیاری در کتاب تاریخ قرآن
1- نقد و بررسی ترتیب اجزای اصلی کتاب أبیاری
2- نقد و بررسی مستقل اجزای اصلی کتاب أبیاری

3-1- نقد و بررسی ترتیب اجزای اصلی کتاب أبیاری
عرضهی اجزای اصلی کتاب یعنی فهرست مطالب، مقدمات (صص: 5- 7)، متن اصلی (صص: 11- 192)، نتیجه‌گیری (ص: 193) و فهرست منابع و مآخذ بر الگوی منطقی15 نشان می‌دهد مؤلف اجزای اصلی کتاب را کامل و مرتب مطرح کرده است.

3-2- نقد و بررسی مستقل اجزای اصلی کتاب أبیاری
1- نقد و بررسی عنوان مؤلف
2- نقد و بررسی چکیده و کلیدواژه‌های مؤلف
3-نقد و بررسی فهرست مطالب مؤلف
4-نقد و بررسی نحوهی عملکرد أبیاری در تبیین متن اصلی
5-نقد و بررسی نتیجه‌گیری نهایی مؤلف
6- نقد و بررسی فهرست‌های پایانی

3-2-1- نقد و بررسی عنوان مؤلف
گرچه عنوان «تاریخ قرآن» عنوان مطلوبی16‌ است اما وجود موضوعات مربوط به تاریخ اسلام و علوم قرآن در کتاب، از اعتبار اطلاقی عنوان می‌کاهد.
3-2-2- فقدان چکیده و کلیدواژه
مؤلف در تهیه‌ی کتابش درصدد نگارش چکیده برنیامده است؛ البته فقدان چکیده و کلیدواژه‌ها ایراد مهمی نیست و لطمه‌ای اساسی به کار نمی‌زند زیرا در آن زمان مرسوم نبوده است.
3-2-3- نقد و بررسی فهرست مطالب مؤلف
الف ) فهرست مطالب أبیاری شامل دو مقدمه و دو باب است که با عناوین «مقدمة الطبعة الثانية، مقدمة الطبعة الأولى‏، الباب الأوّل رسول اللّه 9 والباب الثاني القرآن الكريم» ذکرشده‌اند.
ب ) مؤلف در بیان چارچوب کلی کتاب چنانکه اشاره شد به‌جای شماره از واژه‌های الأولی، الأول و الثانی استفاده کرده است اما در شماره‌گذاری عناوین جزئی دو باب از اعداد استفاده کردهاست.
پ) وی عناوین جزئی باب اول را در طی 9 عنوان و عناوین جزئی باب دوم را در 28 عنوان مجزا بیان کرده است.
ت ) أبیاری بحث خاتمه کتاب را که همان نتیجه‌گیری مؤلف می‌باشد – از اجزای اصلی تحقیق به شمار می‌رود- از عناوین جزئی باب دوم جدا نکرده و آن را در ادامه‌ی آن‌ها با شماره 28 مطرح کرده است.
ث) با بررسی‌هایی که انجام شد تمام تیترها و صفحات فهرست با فهرست مطالب همخوانی داشتند.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان نزول قرآن، زمان پیامبر، ارزیابی عملکرد، اختلاف قرائات Next Entries پایان نامه با کلید واژگان نزول قرآن، ارزیابی عملکرد، تداوم ارتباط، علوم قرآن