پایان نامه با کلید واژگان ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، نظام مالی

دانلود پایان نامه ارشد

حمایت از تولید کننده داخلی از آنجا که واردات کالاها علاوه بر ارزش و حقوق گمرکی مشمول این مالیات نیز خواهد بود. (www.e-vat.irسایت سازمان امور مالیات بر افزوده ایران)
مزایای اجرای مالیات بر ارزش افزوده
1-شفاف سازی معاملات و مبادلات اقتصادی بطوریکه با اجرای این قانون امکان ردیابی معاملات در زنجیره واردات، خرید، تولید و توزیع و صادرات میسر خواهد بود که خود منجر به کشف بخش قابل ملاحظه ای از اقتصاد زیر مینی یا پنهان می‌شود.
2- اخذ مالیات بیشتر از مصرف کنندگان کالاهای لوکس و غیرضروری.
3- گسترش پایه‌های مالیاتی بر اساس مصرف.
4- افزایش درآمدهای مالیاتی قابل اتکا برای دولت‌ها و در نتیجه تأمین بخش قابل ملاحظه ای از بودجه دولت. درآمدهای مالیاتی ناشی از این نظام مالیاتی به معنی درآمدهایی است که به طور مستقیم و با اعمال نرخ این نظام مالیاتی بر عرضه کالاها و خدمات حاصل می‌شود.
5- تأمین هرچه بیشتر عدالت مالیاتی و جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف از محصول یا خدمات نهایی واحد اقتصادی اصلی‌ترین ویژگی مالیات بر ارزش افزوده که مورد توجه اکثر کشورها قرار گرفته و همگی در تلاش هستند که آن را به درستی اجرا کنند، پایه گذاری آن بر مبنای عدالت است؛ بدین مفهوم که مالیات بر ارزش افزوده در مقایسه با مالیات بر فروش، تقریباً در تمام شرایط، بهترین انتخاب است چرا که به گونه ای طراحی شده که بار آن بر دوش مصرف کننده نهایی است نه تولیدکننده.
6- تشویق سرمایه گذاری، تولید و صادرات. از آنجا که واردات کالاها علاوه بر ارزش و حقوق گمرکی مشمول این مالیات نیز خواهد بود، از تولید کننده داخلی نیز حمایت می‌شود.
7-امکان کنترل حسابرسی.
8- سرعت وصول بالای آن با توجه به تعیین دوره‌های مالیاتی کوتاه مدت (در ایران سه ماهه در نظر گرفته شده است).
9-تسهیل ورود به پیمان‌های منطقه ای و بین‌المللی.
10- مشارکت مستقیم مؤدی در فرایند مالیات گیری.
معایب اجرای مالیات بر ارزش افزوده
1-مشکلات فرار مالیاتی در زمینه‌های خاص (ساختمان، خدمات پزشکی و …)
الف اعمال مالیات بر ثروت‌های غیر منقول نظیر ساختمان از پیچیده‌ترین موضوعات است. چون مالیات بر ارزش افزوده در تمام مراحل تولید اعمال می‌شود، تأثیر قابل توجهی بر قیمت خانه‌های مسکونی می‌تواند داشته باشد.
ب  مالیات نسبت بر خرید و فروش‌های دولتی نیز یکی از موضوعات پیچیده در حوزه مالیات بر ارزش افزوده است  اثر خرید و فروش‌های فوق مورد معافیت قرار می‌گیرند و دولت در یک موقعیت رقابتی نا عادلانه با عرضه کنندگان خصوصی قرار خواهد داشت.
ج- اعمال مالیات بر ارزش افزوده بر خدمات مالی (فعالیت‌های بیمه و بانکی) دارای پیچیدگی‌های بسیاری است. به دلیل آنکه مشکلات اندازه گیری ارزش افزوده در این بخش‌ها زیاد است.
د فروش بدون فاکتور (غالباً توسط خرده فروشان) یا خریدهای بدون فاکتور توسط پاره ای از بنگاه‌ها به دلایل خاص و در شرایط ویژه نیز شرایطی را فراهم می‌کند که امکان فرار مالیات در مالیات بر ارزش افزوده را ایجاد کند. 
2-  هزینه‌های زیاد اجرایی
به دلیل وسیع بودن پایه‌های مالیات بر ارزش افزوده و پیچیدگی فرایند آن – ممکن است کالایی تا مرحله ای معاف و پس از آن مشمول مالیات می‌شود و یا کالایی تا مرحله ای از تولید مشمول یک نرخ پایین‌تر و پس از تبدیل به محصول نهایی مشمول نرخ مالیاتی بالایی قرار گیرد. هزینه‌های اجرایی دولت، تولید کنندگان و بازرگانان در این نوع مالیات به طور محسوس زیاد می‌شود. به عنوان مثال نگهداری حساب خرید و فروش و مالیات‌ها  ایجاد کننده  هزینه اجرایی برای بازرگانان است.
3-  بروز مالیات بر ارزش افزوده منفی
یکی از مشکلات در هنگام محاسبه مالیات بر ارزش افزوده  پیدایش مسئله مالیات بر ارزش افزوده منفی است. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که فروش بنگاه کمتر از خریدهایش باشد. دو مورد زیر ایجاد کننده‌ی مالیات بر ارزش افزوده منفی است:
الف زمانی که سیستمی با چند نرخ مالیات، نرخ اعمال شده به خرید بیشتر از نرخ اعمال شده به فروش باشد.
ب هنگامی که در زمان دسته بندی مخارج سرمایه گذاری در یک دوره خاص، معافیت این سرمایه گذاری‌ها در سیستم مجاز اعلام شده باشد.
در صورت پیدایش مالیات بر ارزش افزوده منفی، بنگاه مستحق دریافت اعتبار مالیاتی یا جبران آن میزانی است که پیش از مالیات پرداخته است.
4-   احتمال انحرافات سرمایه گذاری
یکی از موضوعات مهم اجرای مالیات بر ارزش افزوده مسئله تعداد و میزان نرخ‌هایی است که بر اساس آن‌ها این مالیات می‌تواند اعمال شود. اکثر مجریان مالیات بر ارزش افزوده استفاده از نرخی واحد را ترجیح می‌دهند، زیرا با اعمال یک نرخ واحد، محاسبه مالیات بر ارزش افزوده بسیار ساده می‌شود. لیکن اعمال نرخ واحد به معنی آن است که عوامل مختلف تولید متناسب با ارزش افزوده‌شان با یک نرخ مشابه مالیات بسته می‌شوند و این امر از نظر برابری و اجرای عدالت مالیاتی مطلوب نیست. از این رو در اکثر کشورها ساختار نرخ گذاری دوگانه اعمال می‌شود که شامل یک نرخ عمومی بر کالاها و خدمات و یک نرخ پایین‌تر از ان بر مواد غذایی، دارویی، سوخت منازل، کتاب‌ها، مجلات و حمل و نقل عمومی است. عدم هماهنگی نرخ‌ها در شرایط یکپارچگی روز افزون بازارهای سرمایه و کشش بالای تحرک سرمایه بین‌المللی، موجب انحرافات در سرمایه گذاری و تمرکز سرمایه در کشورهایی می‌شود که نرخ‌های مالیاتی پایین‌تر است.
5- عدم فشار بر بعضی پایه‌های مالیاتی:
نظام کنونی مالیات‌ها در ایران دارای اشکال و ایرادهایی است که یکی از آن‌ها فشار بیش از اندازه مالیاتی، به بعضی پایه‌های مالیاتی به علت معافیت‌ها و عدم دریافت مالیات از پایه‌های دیگر مالیاتی است.   وجود پایه مالیاتی کوچک، به علت معافیت‌ها و فرار مالیات، و به دنبالان ایجاد فشار مالیاتی از طریق نرخ‌های تصاعدی و بالا به پایه‌های کم ظرفیت موجود، موجب از بین رفتن انگیزه در فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی شده و گاه بی عدالتی در نظام اجرایی به طور محسوسی آن‌را شدیدتر می‌نماید.
6-آثار تورمی:
در صورت اجرای یکباره آن، احتمالاً یک اثر افزایشی روی قیمت‌ها دارد. تجارب کشورهای استفاده کننده از مالیات بر ارزش افزوده نشان داده که الزاماً «همبستگی مثبت میان اِعمال این مالیات و افزایش نرخ تورم وجود ندارد و شرایط در کشورهای مختلف متفاوت می‌باشد. در واقع در اقتصادهای در حال گذار اِعمال هر سیاستی ممکن است در قیمت‌های نسبی تغییر ایجاد کند و این مسئله تنها به اِعمال مالیات بر ارزش افزوده مربوط نمی‌شود. مطالعات انجام شده حاکی از آن است که اثر این مالیات بر روی تورم موقتی است و در طول مدت کم‌تر از یک سال از بین خواهد و مجدداً تعادل برقرار خواهد شد، مشروط بران که دولت در چارچوب یک برنامه مدون همزمان با اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده، سیاست‌های مکمل را به کار بگیرد و به موقع اقدامات پیشگیرانه را اطلاع رسانی و اجرا کند عوامل مؤثر بر تورم در ایران عبارت‌اند از:»
1-مخارج دولتی 2-کسری بودجه: 3-نرخ ارز 4-شکاف تولید: 5-قیمت‌های جهانی: 6-میزان مصرف: 7-شاخص دستمزد: 8-متغیرهای پولی 
7- آثار تنازلی:
 یکی از انتقادات وارد شده بر مالیات بر ارزش افزوده این است که این نوع مالیات در مقایسه با مالیات‌های درآمد و مصرف، بیش‌تر موجب بی عدالتی مالیاتی می‌شود. به خصوص با فرض این که خانوارهای با درآمد پایین، سهم بیشتری از درآمدشان را نسبت به خانوارهای با درآمد بالا مصرف می‌کنند. وضع این نوع مالیات هنگامی که با یک نرخ واحد و پایه وسیع معرفی شود، فشار مالیاتی بیشتری را بر خانوارهای با درآمد پایین وارد می‌کند. البته در این مورد، راه‌هایی برای تعدیل تنازلی وجود دارد؛ یک راه این است که کالاهای دارای سهم بالا در مصرف خانوارهای با درآمد پایین، معاف یا مشمول نرخ صفر گردند. راه دوم نیز اِعمال مالیات به صورت چند نرخی است؛ به گونه ای که نرخ‌های پایین‌تر برای کالاهای ضروری اِعمال شود (جمشیدی نوید، 1389)
اطلاع رسانی و فرهنگ‌سازی
بدون یک فرهنگ‌سازی لازم و اطلاع رسانی دقیق، پذیرش آن توسط مردم به سختی صورت می‌گیرد. اما با کمال تأسف عدم وجود پیش شرط‌های لازم از این طریق می‌تواند به رفاه اجتماعی آسیب وارد کند و در جوامعی که رفتار و غیر قانونی دولت‌مردان (فساد) رفتار غیرقانونی شهروندان (فعالیت زیرزمینی) در حوزه مالیات‌ها رواج زیادی دارد، شهروندان از فعالیت در بخش رسمی و پاسخ به تحول رسمی در بخش مالیاتی (اجرای مالیات بر ارزش افزوده) آسیب می‌بینند. شهروندان مقداری از در آمد خود را به عنوان مالیات می‌پردازند و به ازای آن خدمات عمومی مناسبی دریافت نمی‌کنند. هزینه‌های زیادی برای تمکین به مودیان تحمیل می‌شود از قدرت رقابتی تولید کنندگان در کسب سود کاسته می‌شود سطح دریافت خدمات عمومی آن‌ها با سایرین یکسان است هزینه ای بابت تمکین متحمل نمی‌شوند و در نتیجه قدرت آنان در کسب سود افزایش می‌یابد. احتمال شناسایی و مجازات آن‌ها به وسیله مقامات مالیاتی کم است و حتی اگر چنین اتفاقی هم بیفتد، می‌توانند با رشوه ای کمتر از هزینه مالیاتی، همچنان به فعالیت خود ادامه دهند. سرچشمه این ناهماهنگی‌ها در کشورهای توسعه نیافته، در بی اطلاعی وعدم فرهنگ‌سازی درست هزینه‌های سنگینی برای دستیابی به منافع قانونی یعنی هزینه مبادله نهفته است، شهروندان و دولت‌مردان اطلاعات دقیقی از منابع و مصارف مالیاتی و مجازات‌های فرار مالیاتی و سایر قوانین مالیاتی ندارند و بر اساس گمانه زنی‌های خود به فعالیت در اقتصاد زیر زمینی می‌پردازند. ملاحظه می‌شود. در این شرایط احتمال بدتر شدن وضعیت اجتماعی در اثر اجرای مالیات بر ارزش افزوده وجود دارد.
مفهوم فرهنگ مالیاتی را می‌توان با توجه به مفهوم واژه‌های مالیات و فرهنگ معنا کرد. از نقطه نظر مالیات نه تنها سیستم مالیاتی و اجرای واقعی مالیات؛ بلکه رابطه بین مسئولین مالیاتی و مالیات دهندگان، فرهنگ مالیاتی را شکل می‌دهند، از نظر «گیرت هافستید21» زبان علمی برای تعریف فرهنگ وجود نداد … به عقیده وی فرهنگ برنامه ریزی جمعی ذهن و فکر است (یادگیری نظام مشترک معانی و تفاسیر و ارزش‌ها توسط گروهی از بازیگرن) و فرهنگ پدیده ای پویا است و ابزار ثابتی برای بازیگران محسوب نمی‌شد … در این رو، جستجو برای یک نظام مالیاتی جهان شمول و علمی واقعاً بی معنا است … بنابراین فرهنگ مالیاتی به معنای باورها و شناخت مردم در مورد مالیات و لزوم پرداخت آن توسط آن‌هاست. هرگاه بتوانیم ضرورت دریافت مالیات از مردم را به صورت مستدل و منطقی برای آن‌ها بیان کرده، به آنان آگاهی‌های لازم را داده و برای آن‌ها به صورت شفاف توضیح دهیم که مالیات دریافتی از مردم و توسط دولت صرف چه هزینه‌هایی می‌شود و در صورت نپرداختن مالیات، دولت و مردم دچار چه مشکلاتی خواهند شد و همچنین مردم به یک باور برسند که دولت مالیات دریافتی را برای بهبود وضع جامعه و توسعه‌ی اجتماعی و رفاه شهروندان هزینه می‌کند آنگاه می‌توان ادعا کرد که مقدمات یک فرهنگ مالیاتی خوب برای پرداخت مالیات توسط عامه‌ی مردم به وجود آمده است یک فرهنگ مالیاتی خاص برای یک کشور خاص، که توسط سنت مالیاتی و تعاملات بازیگران و ارزش‌های فرهنگی مانند صداقت، عدالت و احساس وظیفه ایجاد می‌شود، پدیدار می‌گردد22.
فرهنگ مالیاتی را می‌توان مجموعه ای از طرز تلقی، بینش و واکنش اشخاص در قبال سیستم مالیاتی دانست. این طرز تلقی به طور قطع با یک قانون مناسب و نیز عملکرد مأمورین در به‌کارگیری قانون در مواجهه با مودیان، نقش اساسی دارد. فرهنگ مالیاتی در هر کشوری تا حد زیادی متأثر از فرهنگ عمومی و ویژگی‌های تاریخی، جغرافیایی، و اجتماعی استوار است. عامل ه ای سیاسی و اجتماعی نیز تأثیر مهمی روی فرهنگ مالیاتی هر کشور دارند. عامل اجتماعی فرهنگ مالیاتی در ایجاد روش‌های اجتماعی به منظور پرداخت مالیات توسط مردم مؤثر است. پرداخت مالیات در کشورهای توسعه یافته بر خلاف کشورهای در حال توسعه بیشتر است به عبارت دیگر در کشورهای در حال توسعه انگیزه ه ای بیشتری

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، نرخ مالیات Next Entries پایان نامه با کلید واژگان ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده، نظام مالی