پایان نامه با کلید واژگان ارتباط ارزشی، اقلام تعهدی، قلام تعهدی

دانلود پایان نامه ارشد

ر ارزشیابی شرکت و تعیین قیمت سهام آن، در گرو شناخت سایر متغیرهایی است که در کنار این ارقام، ارزشمندی استفاده از آنها را بهبود می‌بخشد. فرصت‌های سرمایه‌گذاری یکی از این متغیرهاست. بنابراین شناخت این متغیر و اثر آن بر ارزشگذاری سود و جریان‌های نقد عملیاتی توسط بازار، نیازمند درک مفاهیم نظری رابطه‌ میان آنها است.
در این فصل مبانی نظری پشتوانه‌ی تحقیق و فرضیه‌ها ارائه می‌شود و در ادامه مروری بر تحقیقات مشابه قبلی می‌شود. ابتدا تحقیقات ارتباط ارزشی مورد بحث قرار گرفته و سپس با محدود کردن بحث، به ارتباط ارزشی سود و جریان‌های نقدی عملیاتی و نقش فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ارزشیابی آنها می‌پردازیم.

2-1. ارزیابی سودمندی اطلاعات عملکرد
عدم تقارن اطلاعات موجود بین مدیریت و سایر طرف‌های قرارداد منجر به شکل‌گیری تقاضایی برای گزارش معیاری از عملکرد شرکت در فواصل زمانی منظم ایجاد کرده است. این معیار را می‌توان برای تدوین قرارداد یا تجدید آن و همچنین، برای ارزیابی خدمات مدیر و جبران آن مورد استفاده قرار داد.
یکی از این معیارها سود است. سود حسابداری بیانگر معیاری خلاصه شده از عملکرد شرکت است که بر اساس مبنای تعهدی حسابداری محاسبه می‌شود. اهمیت سود حسابداری از آن جهت است که بسیاری از استفاده‌کنندگان از آن به عنوان معیار خلاصه‌شده‌ای از عملکرد شرکت می‌نگرند. در تحقیقات اخیر حسابداری، ارزیابی سودمندی اطلاعات از طریق مطالعه واکنش بازار به انتشار اطلاعات – اعلام سود – صورت می‌گیرد. اما واکنش بازار به سودهای اعلامی توسط شرکت‌های مختلف متفاوت است. بنابراین لازم است دلایل واکنش ناهمسان بازار به سودهای شرکت‌های مختلف مورد مطالعه قرار گیرد تا عوامل مؤثر در این رابطه شناسایی گردند.
معیار دیگر برای ارزیابی عملکرد، جریان های نقدی عملیات است. موفقیت هر واحد تجاری در نهایت به توانایی آن برای ایجاد جریان‌های نقدی ورودی بستگی دارد. با این وجود، در فواصل زمانی محدود، گزارشگری وجوه نقد تحقق یافته لزوماً آگاهی‌بخش نیست. این بدین دلیل است که جریان‌های نقدی تحقق یافته از مشکلات زمانبندی15 و تطابق16 رنج می‌برد(دیچو17، 1994). این امر منجر به آن می‌شودکه جریان‌های نقدی تحقق یافته معیاری پارازیتی18 ازعملکرد شرکت باشد. براي كاستن از اين مشكلات، اصول پذيرفته شده حسابداري در اين مورد رهنمودهايي دارد تا دقت در اندازه‌گيري عملكرد شركت را به ‌وسيله‌ استفاده از اقلام تعهدي افزايش داده و مشكلات زمانبندي و تطابق شناسايي گردش وجه نقد در سود حسابداري را اصلاح كند (رسائيان و حسيني، 1387).
با این حال استفاده از اقلام تعهدی مجموعه جدیدی از مشکلات را پدید آورده است. حسابداری تعهدی متضمن قضاوت‌های شخصی متعدد است. در تعیین سود مشکلات مفهومی و اجرایی متعددی در ارتباط با اقلام قابل انتقال به دوره‌های آتی، تسهیم و تخصیص‌ها و برآوردها وجود دارد. به دلیل وجود رویه‌های گوناگون حسابداری، استفاده از سود به منظور مقایسه بنگاه‌ها با یکدیگر با سؤال مواجه است. منتقدان این اتهام را بر سیستم حسابداری وارد می‌آورند که به جای محتوی اقتصادی رویدادها، محتوی حسابداری آنها را ثبت می‌نمایند.
از یک سو نتایج تحقیقات نشان می‌دهد مفاهیم ارزشیابی بخش نقدی و بخش تعهدی سود بر حسب شرایط مختلف تغییر می‌کند. برنارد و استوبر (1989) را می‌توان در زمره نخستین کسانی دانست که معتقد به تغییر مفاهیم ارزشیابی بخش نقدی و بخش تعهدی سود بر حسب شرایط مختلف بودند. بسیاری از محققین به پیروی از برنارد و استوبر (1989) به بررسی نقش ویژگی‌های سود، مثلاً پایداری سود، در تعیین ارتباط ارزشی اجزای تشکیل‌دهنده سود پرداختند (علی، 1994؛ پایفِر و دیگران،1998؛ اسلوان،1996). اگرچه این تحقیقات به کسب آگاهی‌هایی در مورد ارتباط ارزشی اجزای سود منجر شد؛ اما در بسیاری از این تحقیقات، عوامل زیربنایی اقتصادی – که به طور بالقوه تعیین‌کننده ویژگی‌های سود حسابداری می‌باشند – مد نظر قرار داده نشده‌اند.
از سوی دیگر مدیریت معمولاً در شناسایی اقلام تعهدی در صورت‌های مالی تا حدی از آزادی عمل برخوردار است. این آزادی عمل می‌تواند برای علامت‌دهی اطلاعات خصوصی یا برای دستکاری فرصت‌طلبانه سودها توسط مدیریت مورد استفاده قرار گیرد. انتظار بر این است که علامت‌دهی توانایی سودها برای اندازه‌گیری عملکرد شرکت را بهبود بخشد؛ زیرا احتمالاً مدیریت اطلاعات ممتازتری را درباره توانایی ایجاد وجه نقد شرکت تحت مدیریت خود در اختیار دارد (واتز و زیمرمن19، 1986؛ هولتسن20، 1990؛ هیلی و پالپو21، 1993). بنابراین یک علامت معتبر از عدم تقارن اطلاعات کاسته و به تدوین قراردادهای کارا منجر خواهد شد. با این حال، تا اندازه‌ای که مدیریت از آزادی عمل خود برای دستکاری فرصت‌طلبانه اقلام تعهدی استفاده می‌نماید، سود به یک معیار کم‌اعتبار درباره عملکرد شرکت تبدیل شده و جریان‌های ‌نقدی می‌تواند ارحج‌تر باشد.

2-2. توانایی پیش‌بینی‌کنندگی سود و جریان‌های نقدی عملیاتی
گرینبرگ و همکاران22 (1986) در تحقیقی به دنبال پاسخ به این سوال بودند که آیا سودهای جاری، جریان‌های نقدی آتی را بهتر پیش‌بینی می‌کنند یا جریان‌های نقدی جاری؟ نتایج تحقیق حاکی از آن بود که برای پیش‌بینی جریان‌های نقدی، سود خالص بهتر از جریان‌های نقدی تاریخی است؛ نتیجه‌ای که با ادعای FASB همخوانی داشت. لارک و همکاران23 (1993)، مردوک و کراوز24 (1990) و دیچو و همکاران (1998) به نتیجه‌ای مشابه با نتیجه مطالعه گرینبرگ و همکاران (1986) – یعنی برتری سود نسبت به جریان‌های نقدی در پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی – دست یافتند.
آرنولد و همکاران25 (1991) در یک مطالعه مقطعی به بررسی رابطه بین سود و معیارهای مختلف جریان نقد پرداختند. محققین دریافتند که اگرچه استفاده از حسابداری تعهدی در پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی مفید است، اما در این مطالعه شواهدی دال بر برتری سودهای حسابداری در مقایسه با جریان‌های نقد تاریخی به منظور پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی به دست نیامد. بارث و همکاران26 (2001) نقش تفکیک سود به اجزای نقدی و تعهدی را در پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی مورد بررسی قرار دادند. محققان پس از آزمون فرضیات دریافتند که:
تفکیک سود به اجزای نقدی و تعهدی به صورت معنی‌داری توان پیش‌بینی مدل را افزایش می‌دهد.
اقلام تعهدی بلندمدت (به خصوص استهلاک) دارای توان قابل ملاحظه‌ای برای پیش‌بینی جریان‌های نقد آتی می‌باشند.
تفکیک سود به دو جزء نقدی و تعهدی، توان پیش‌بینی مدل را به صورت معنی‌داری افزایش می‌دهد، اما تفکیک اقلام تعهدی به اجزاء مهم آن توان پیش‌بینی را به میزانی بیشتر از حالت قبل افزایش می‌دهد.
در حوزه تحقیقات انجام شده در داخل کشور، کردستانی (1374) به این نتیجه رسید که سود حسابداری در مقایسه با جریان‌های نقدی توانایی بیشتری برای پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی دارد. ثقفی و‌ هاشمی (1383) دریافتند که سود حسابداری نسبت به جریان‌های نقدی توانایی بیشتری در پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی دارد. تحقیق ثقفی و فدائی (1386) به این نتیجه منتهی شد که مدل‌هایی که از اقلام تعهدی در پیش‌بینی جریان‌های نقدی استفاده می‌کنند در مقایسه با مدل‌هایی که فقط از جریان‌های نقدی استفاده می‌نمایند، قابلیت پیش‌بینی بیشتری دارند.

2-3. تحقیقات ارزشیابی اطلاعات حسابداری توسط بازار
یک فرضیه مشترک زیربنای بسیاری از تجویزهای موجود در ادبیات حسابداری تا اوایل دهه 1960 این بود که گزارش‌های حسابداری تنها منبع اطلاعات درباره شرکت‌ها می‌باشند. اما بعداً انتقاداتی نسبت به نحوه محاسبه سودهای حسابداری مطرح شد. در آن زمان ادعا می‌شد سودها باید تغییرات در ارزش شرکت را اندازه‌گیری نمایند؛ اما در شیوه عمل موجود حسابداری، سودها بر اساس برخی تعاریف رسمی از ارزش یا سود محاسبه نمی‌شوند. در برخی موارد برای برآورد درآمدها و هزینه‌ها از بهای تاریخی استفاده می‌شود اما در سایر موارد ارزش‌های جاری بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد. نتیجه این استدلال این بود که سودها ارقامی بی‌معنی بوده و نمی‌توانند در تصمیمات سرمایه‌گذاری سودمند واقع شوند. همچنین قیمت‌های اوراق بهاداری که براساس این سودها تعیین شده‌اند نمی‌توانند به عنوان معیاری برای تخصیص منابع کمیاب بین فرصت‌های سرمایه‌گذاری رقیب مورد استفاده قرار گیرند (واتز و زیمرمن، 1986).
فرضیه بازارهای کارای اوراق بهادار(EMH)27 مفاهیم مهمی برای استدلال‌های گمراه کردن بازار سرمایه توسط مدیران در صورت عدم وجود یکنواختی و همچنین بی‌معنی بودن سود حسابداری دارد. هر دوی این استدلال‌‌ها بر این فرض مبتنی بودند که گزارش‌های حسابداری تنها منبع اطلاعات درباره شرکت‌ها می‌باشند. EMH پیشنهاد می‌کند که فرضیه تنها منبع، احتمالاً توصیف‌کننده شرایط واقعیت نیست و اینکه بازار سهام بطور سیستماتیک از طریق روش‌های حسابداری گمراه نمی‌شود. به علاوه EMH دلالت بر این دارد که اگر بین سودها و قیمت‌های سهام همبستگی وجود داشته باشد، سودها می‌توانند به عنوان شاخص ارزش یا تغییر در ارزش سودمند واقع شوند؛ حتی اگر براساس یکی از تعاریف رسمی سود محاسبه نشده باشند. بنابراین در غیاب ارزش‌های بازار، سودهای حسابداری را می‌توان برای برآورد ارزش مورد استفاده قرار داد (واتز و زیمرمن، 1986). تعارضات موجود بین مفاهیم فرضیه بازار کارا و فرضیه‌‌ی تنها منبع اطلاعات، منجر به آن شد که محققین به دنبال پاسخ به دو سؤال برآیند:
آیا سودهای حسابداری با قیمت‌های سهام یا تغییر در قیمت‌های سهام همبستگی دارند؟
آیا تغییر در روش‌های حسابداری و اثرات آن بر سود، بازار سهام را گمراه می‌کند؟
در تحقیقات حسابداری برای مطالعه قیمت و بازدهی سهام از سه رویکرد توان پیش‌بینی، ارتباط ارزشی و محتوای اطلاعاتی استفاده می‌شود. هر یک از این سه رویکرد نقاط قوت و ضعفی دارند.
در رویکرد توان پیش‌بینی28، رویداد یا متغیر مورد علاقه می‌تواند سود، قیمت سهام، ورشکستگی یا مواردی نظیر آن باشد. مزیت رویکرد توان پیش‌بینی در این است که هیأت استانداردهای حسابداری مالی در بیانیه شماره 1 بر پیش‌بینی رویدادهای مختلف به عنوان یک هدف صورت‌های مالی تأکید دارد. ایراد این رویکرد مشخص نکردن مدلی مشخص برای پیش‌بینی است.
در مطالعات ارتباط ارزشی29، متغیر وابسته قیمت یا بازده است. مزیت رویکرد ارتباط ارزشی در این است که برای مطالعه قیمت سهام نیاز به یک پنجره رویداد (فاصله زمانی مشخص پیرامون وقوع یک رویداد معین) وجود ندارد. نقطه ضعف این رویکرد نیز ناشی از تعدد مدل‌های ارزشیابی است.
رویکرد محتوای اطلاعاتی30 در مقایسه با دو رویکرد فوق ابزار قدرتمندتری است. زیرا بر خلاف رویکرد ارتباط ارزشی، از یک پنجره کوتاه برای اندازه‌گیری اثر وقوع یک رویداد بر تغییرات قیمت استفاده می‌کند. عدم وجود یک مدل واحد برای اندازه‌گیری بازدهی غیرنرمال و تعیین پنجره زمانی و عدم امکان کنترل رویدادهای همزمان با رویدادهای مورد مطالعه، نقاط ضعف این رویکرد است (شعری، 1383).

2-4. تحقیقات ارتباط ارزشی در ادبیات حسابداری
تحقیقات ارتباط ارزشی انجام شده در حوزه حسابداری زیاد هستند. در این بخش تنها به دسته‌ای از آنها که مرتبط با موضوع این تحقیق است اشاره می گردد.
اگرچه بخش عمده اطلاعات مندرج در صورت‌های مالی قبل از تاریخ انتشار رسمی اطلاعیه سود در قیمت‌های سهام منعکس هستند، اما با این حال بال و براون (1968) نشان دادند که بین سودهای حسابداری و قیمت‌های سهام همبستگی وجود دارد. این بدین معنی است که سودهای حسابداری دارای ارتباط ارزشی هستند.
ارتباط ارزشی در تحقیقات بسیاری به صورت همبستگی بین مقادیر حسابداری و ارزش‌های بازار اوراق بهادار تعریف شده است. اولین تحقیقی که واژه ارتباط ارزشی برای توصیف این همبستگی استفاده نمود مطالعه امیر و همکاران31 (1993) بود. بیور32 (1998) و بارث(2000) نیز تعاریفی را ارائه نمودند که تا حد زیادی به تعریف بالا نزدیک بود. نقطه مشترک در این تعاریف این

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان ارتباط ارزشی، پایداری سود، ضریب واکنش سود Next Entries پایان نامه با کلید واژگان ارتباط ارزشی، حقوق مالکانه، قیمت سهام