پایان نامه با کلید واژه های کیفیت زندگی، سازمان بهداشت جهانی، رضایت از زندگ، رضایت از زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

را اولین بار در سال 1920 در کتاب “اقتصاد و رفاه” مورد استفاده قرار داد. در این کتاب، پیگو درباره حمایت دولت از قشرهای کم درآمد جامعه و تأثیر این حمایت بر آنها و همچنین بودجه ملی بحث میکند. آن زمان نظریه او شکست خورد و تا بعد از جنگ جهانی دوم به فراموشی سپرده شد. بعد از جنگ جهانی دوم دو حادثه مهم رخ داد. اولی مربوط به سازمان بهداشت جهانی بود. در این زمان سازمان بهداشت جهانی تعریف گستردهای از سلامت ارائه کرد که در این تعریف سلامت شامل سلامت فیزیکی، روانی و اجتماعی میشد. این اقدام سازمان بهداشت جهانی منجر به مذاکرات زیادی در مورد سلامت و چگونگی اندازهگیری آن شد. دومین رخ داد مهم بعد از جنگ جهانی دوم که زمینه توجهات ویژه به کیفیت زندگی را فراهم آورد بحث بیعدالتیهای وسیع در جوامع غربی بود. همین مسأله باعث یک‌سری فعالیتهای اجتماعی و ابتکارات سیاسی از دهه 1960 به بعد شد. به اعتقاد فیشر و شوسلر9 عبارت کیفیت زندگی به صورت خاص اولین بار در سال 1960 در گزارش کمیسیون ریاست جمهوری درباره اهداف ملی آمریکا مطرح شد .بر همین اساس گزارش کمیسیون ریاست جمهوری آمریکا در زمینه اهداف ملی و تحقیق باوئر10در سال 1966 در زمینه اثرات ثانویه برنامههای مکانی ملی در آمریکا را میتوان به عنوان اولین کارهایی ذکر کرد که به مقوله کیفیت زندگی به عنوان یک حوزه تحقیقاتی خاص پرداختهاند. از اواخر دهه 1970 علاقه به مفهوم کیفیت زندگی به شکل معناداری افزایش یافت. از این تاریخ به بعد بحثهای کیفیت زندگی بیشتر در سه حوزه پزشکی، روانشناسی و علوم اجتماعی متمرکز شد. بیشترین تمرکز تحقیقات انجام شده بر روی حوزه پزشکی میباشد.(کتبی،11:1385) درآغاز وجه غالب این رویکردها تمرکز بر رشد اقتصادی بود و از منظر رفاه و بهزیستی اجتماعی، گزاره «ثروت بیشتر به خوشبختی بیشتر افراد میانجامد»، اصلی پذیرفته شده تلقی میگردید. لیکن از اواسط دهه 1960 میلادی، با بروز و ظهور پیامدهای منفی حاصل از رشد از سویی و برجسته شدن دغدغههای جدید از سوی دیگر، جایگاه رشد اقتصادی به عنوان هدف اصلی توسعه مورد پرسش و تردید قرار گرفت و تلاشهایی انجام شد تا رشد اقتصادی و سیاستهای مربوط به آن نه به عنوان هدف بلکه به عنوان یکی از ابزارهای دستیابی به اهداف توسعه در نظر گرفته شود. در اوایل دهه 1990 مؤلفههای مربوط به توسعهی اجتماعی نظیر سرمایه اجتماعی، همبستگی اجتماعی و… نیز به ادبیات توسعه راه یافت و به تعبیری در سلسله مراتب اهداف توسعه تغییراتی اساسی حاصل گردید و با تأکید سازمان ملل، بهزیستی اجتماعی و کیفیت زندگی در رأس اهداف توسعه قرار گرفت که کاهش فقر و تخریب محیط زیست، افزایش بهداشت و طول عمر و به طور کلی ارتقاء کیفیت زندگی را به همراه دارد.مفهوم کیفیت زندگی ابتدا به حوزههای بهداشتی و بیماریهای روانی محدود میشد، اما در طی دو دهه گذشته، این مفهوم از زمینههای بهداشتی، زیست محیطی و روانشناختی صرف به مفهومی چند بُعدی ارتقاء یافته و مورد توجه تعداد زیادی از حوزههای مطالعاتی قرار گرفته است. امروزه کیفیت زندگی را به عنوان عنصری کلیدی در سیاستگذاری و بررسی سیاستهای حوزه عمومی مورد بحث قرار داده و از آن به عنوان شاخص توسعه نام میبرند. این سازه بعد از طرح اولیه در دهه 1930 تا کنون تحولات بسیاری یافته و برای اندازهگیری میزان پیشرفت و ترقی جوامع از آن استفاده روز افزونی میشود. از اواخر دهه 1970 علاقه به مفهوم کیفیت زندگی به شکل معناداری افزایش یافت. از این تاریخ به بعد بحثهای کیفیت زندگی بیشتر در سه حوزه پزشکی، روانشناسی و علوم اجتماعی متمرکز شد. در واقع از دهه 1930 تا به امروز بر تعداد حوزه‌های مطالعه این سازه افزوده شده است. این امر موجب ایجاد ادبیات گستردهای برای شاخص توسعه شده است. هر چه تعداد مطالعات در این حوزه بیشتر باشد تدوین شاخصهای توسعه با دقت بیشتری انجام میگیرد. از سوی دیگر توجه به کیفیت زندگی از دیدگاه اجتماعی باعث تغییرات گستردهای در نوع مطالعات این سازه شده و ابعاد جدیدی را بر این مفهوم افزوده است که باعث کاربرد بیشتر و گستردهتر سازه کیفیت زندگی در مطالعات توسعه شده است.
5-2- تعاریف و دیدگاه ها در مورد کیفیت زندگی
کلمه کیفیت از لغت لاتین QUALITY به مفهوم چگونگی استخراج شده است و کیفیت زندگی از نظر لغوی به معنی چگونگی زندگی است و در برگیرنده تفاوت های آن است که برای هر فرد منحصر به فرد بوده و با دیگران متفاوت است . کیفیت زندگی یک مفهوم بسیار ذهنی و شخصی است که معمولاً بر پایه خوشحالی و رضایت فرد با فاکتورهایی که بر روی رفاه اجتماعی، روانی، جسمی و عملکرد وی تاثیر گذار است پایه گذاری شده است. به منظور یافتن با حفظ توانایی عملکرد و زندگی کردن به بهترین صورت ممکن در شرایطی که بیماری پایدار وجود دارد کیفیت زندگی به طور فزاینده ای قابل استفاده است و به عنوان بازده قابل اندازه گیری در درمان بسیاری از بیماری های مزمن از جمله سرطان پیشنهاد می شود .کیفیت زندگی یک ساختار دینامیکی متغیر است که به منظور تعیین طیف وسیعی از ابعاد روحی، جسمی، اجتماعی و عملکردی به کار می رود، در مراقبت بهداشتی، کیفیت زندگی به ارزیابی تاثیر مثبت و منفی که بیماری، یا درمان های بعدی آن بر روی احساس خوب بودن یا رضایت از زندگی فرد بیمار می گذراند، برمی گردد. افراد با سطوح مشابه عملکردی یا روانی ممکن است تاثیرات متفاوتی را بر روی کیفیت زندگی خود گزارش دهند که این به انعطاف پذیری فرد بستگی دارد.گروه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی نیز کیفیت زندگی را درک فرد از وضعیت خود در قالب نظام های ارزشی و فرهنگی که با آرمان ها، انتظارات، استانداردها و علایق در ارتباط است، تعریف کرده است. بر اساس این تعریف جامع، کیفیت زندگی ارتباط تنگاتنگی با وضعیت جسمی، روانی، اعتقادات شخصی، میزان خود اتکایی، ارتباط اجتماعی و محیط زیست دارد.در مقابل برخی محققان صرفاً جنبه های مرتبط با سلامت را در کیفیت زندگی مدنظر قرار داده اند که آن را مستقیماً به دو مقوله جسمی و روانی معطوف داشته اند و معتقدند که سایر مقوله های اجتماعی و محیطی را نباید در حوزه کیفیت زندگی وابسته به سلامتی وارد کرد .کیفیت زندگی نه تنها از دیدگاه بیمار درک پذیر است بلکه کیفیت زندگی از بعدهای مختلف باید بررسی شود تا راهنمایی برای مداخلات باشد، پویا بودن کیفیت زندگی به این موضوع بازگشت دارد که کیفیت زندگی یک فرد در طول زمان و موقعیت های مختلف تغییر پذیر است، این بیانگر آن است که کیفیت زندگی نیاز به بررسی پویا و مداوم دارد، فرد هم باید استراتژی های خودرا بر اساس نیازها وشرایط مختلف تغییر دهد و خود را سازگار کند .(مختاری،1389: 45).
1-5-2- ابعاد کیفیت زندگی
عملکرد خوب معمولاً به توانایی فرد به انجام فعالیت های روزانه و مسئولیت پذیری وی در نقش های اجتماعی اش در میان خانواده، دوستان و محیط کار قابل برگشت است.مفهوم رفاه جسمی ارتباط نزدیکی با وضعیت عملکردی دارد. اما در بررسی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت معمولاً به نشانه های ناراحتی مرتبط با بیماری یا درمان بر می گردد.وضعیت روحی منعکس کننده توانایی فرد برای تطابق با استرس و شدت بیماری و یا درمان است، این دو قطبی ،است که از طرفی منعکس کننده درک مثبت و از طرف دیگر درک منفی از استرس و ناراحتی است، رفاه اجتماعی معمولاً بازخوردی از حمایت های خانواده و دوستان است.سلامت یکی از زیرمجموعه ها و اجزای کیفیت زندگی است ولی معادل و مساوی آن نیست. علت آن که گروهی که سلامت و کیفیت زندگی را یکی می دانند، قادر به تشخیص حالت سلامت و احساس سالم بودن از هم نیستند، سلامت به نقل از سازمان بهداشت جهانی فقدان هر گونه نقص جسمی، روحی، اجتماعی است در حالی که کیفیت زندگی احساس سلامت و رضایت از زندگی است و این زندگی ممکن است با سلامت همراه باشد یا نباشد.بررسی ها نشان داده که رابطه نزدیک و تنگاتنگی بین رفاه و آرامش عینی با احساس برخورداری از کیفیت مناسب زندگی وجود دارد. عوامل تعیین کننده کیفیت زندگی در ابعاد عینی شامل سن، جنس، جایگاه اجتماعی و اقتصادی، ارتباط اجتماعی، درآمد، مسکن، اشتغال، قابلیت های رفتاری، مهارت های اجتماعی، توانایی های عملکردی و بیولوژیکی وضعیت سلامتی و روحی افراد است. این عوامل، در ابعاد ذهنی در برگیرنده درک انسان از کیفیت زندگی، اعتماد به نفس، استقلال و ویژگی درون گرایی یا برون گرایی فرد است. هر کدام از حوزه های سلامت (روانی، اجتماعی و جسمانی) به دو شکل قابل سنجش است .ارزیابی عینی عملکرد یا وضعیت سلامت که نمونه ای از وقایع زندگی بیمار است و قابل مشاهده اند مثل: تهوع و استفراغ، تب، رنگ پریدگی، اسهال و … ارزیابی ذهنی از سلامت که بیانگر ادراک فرد از وقایع زندگی است. اگر چه ابعاد عینی سلامت در درجه سلامتی بیمار مهم است، اما ادراک ذهنی بیمار و تجربیات او می تواند در همراهی ارزیابی عینی بیمار، یک کیفیت زندگی را به دست دهد .بیشتر پژوهشگران، هر کدام از حوزه های کیفیت زندگی را جداگانه مورد سوال قرار داده اند ، تفاوت در میان پرسشنامه های کیفیت زندگی مربوط به تاکید بیشتر محقق بر یکی از دو بعد عینی یا ذهنی کیفیت زندگی است، سلامت و کیفیت زندگی دارای رابطه ای دو طرفه هستند. مشکلات اجتماعی که روی کیفیت زندگی اثر دارند، می توانند موجب مشکلات بهداشتی نیز گردند. بر عکس مشکلات و مداخلات بهداشتی نیز بر کیفیت زندگی موثر هستند .اگرچه اتفاق نظر روی تعریف کیفیت زندگی وابسته به سلامت وجود ندارد و واژه های متفاوتی استفاده شده است (وضعیت سلامت، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت)، اما بیشتر نویسندگان بیان دارند که همان مفهوم با کلمات ،متفاوت است. با این همه بیشتر توافق محققان بر روی تعریف ذیل است:کیفیت زندگی مرتبط با سلامت یک ساختار چند بعدی، ذهنی و به طور ایده آل خود گردان است.مفهوم چند بعدی به آن مواردی برمی گردد که آن ها ادعا دارند، قابل اندازه گیری است (برای مثال عملکرد فیزیکی، اضطراب، خواب و غیره).ذهنی: از آن جایی که کیفیت زندگی مرتبط با سلامت به درک ذهنی بیمار از اثرات بیماری و درمان بر روی وضعیت سلامتی وی برمی گردد، لذا تحت تاثیر تجربیات، اعتقادات فرد و استثنائات قرار دارد.امروزه انسان ها به طور فزاینده ای تمایل به افزایش طول عمر دارند و به ویژگی های مثبت زندگی توجه خاصی معطوف می دارند و در سبک زندگی و شیوه ی زندگی خود کیفیت زندگی را مدنظر قرار می دهند. اصطلاح کیفیت زندگی یک مفهوم بین رشته ای در رشته های علوم اجتماعی، روانشناسی، پزشکی، اقتصاد و جامعه شناسی است.احساس سلامت ذهنی در رضایت از زندگی یکی از شاخص های بارز کیفیت زندگی است. این شاخص به همراه شاخص سلامت روانی و جسمانی نشانگر میزان کامیابی افراد است.در واقع عنوان کیفیت زندگی مانند چتر بزرگی است که عوامل متعددی را تحت پوشش قرار داده است. این عوامل بر زندگی موثر بوده و در شکل گیری روابط فردی نقش دارند .کیفیت زندگی مفهومی چند بعدی است. بنا بر این در قدم بعدی می توان گفت که تعاریف موجودبرای کیفیت زندگی به سه دسته تقسیم می شوند: 1) تعاریف عمومی: شامل رضایت از زندگی و احساس رفاه شخصی یا خوشحالی است. معمولاً رضایت با حیطه های عاطفی مرتبط است. در این دسته کیفیت زندگی را می توان به صورت تجربه ی ذهنی شخص در مورد زندگی تعریف کرده و رضایت را می توان به صورت وابسته به نیازهای جسمانی، روحی، روانی و اجتماعی یا به طور گسترده تر به صورت نیازهای فرد باتوجه به تحصیلات اوقات فراغت و … تعریف کرد. از سوی دیگر کیفیت زندگی بیانگر تجارب زندگی و حوادث مهم آن است که عوامل تعریف کننده این جنبه از کیفیت زندگی شامل: جنسیت، وضعیت زندگی، اجتماعی، سن و ارتباط جنسی است. این تعاریف کیفیت زندگی تجربی را از کیفیت زندگی عینی جدا می کنند.2) تعاریفی که مفهوم کیفیت زندگی را به اجزاء با حیطه های تشکیل دهنده اش تجزیه می کند یا مشخصات ضروری را برای ارزشیابی کیفیت زندگی تعیین می کنند و برای کاربردی کردن مفهوم مناسب ترند.3) تعاریفی که تاکیدشان تنها بر یک یا دو جزء تشکیل

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های مددکاری اجتماعی، بیمارستان، شیمی درمانی، کیفیت زندگی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های کیفیت زندگی، رضایت از زندگ، رضایت از زندگی، عملکرد شغلی