پایان نامه با کلید واژه های کالاهای مصرفی، زیبایی شناسی، جامعه روستایی

دانلود پایان نامه ارشد

را چاپ کرده تا بسته حصیری به نظر آید (تصویر3-35).
در روش سنتی فروشکی که امروزه نیز کاربرد دارد. از یک قطعه پارچه مربعی ساده و انعطاف پذیر برای بسته بندی کردن و حمل اقلام استفاده می کنند این روش با شکل و اندازه های مختلف سازگار می باشد. و همین طور می توان با خلاقیت در نحوه گره زدن آن به طرح های زیبا و جذابی دست یافت.(تصویر 1-27)
استفاده از مهرهای مونشو، شکل های فانتزی کاوایی و مانگا، کالیگرافی، اریگامی، تصویر های ویژه هنر ژاپن و … نمونه های دیگری از تصاویر استفاده شده در بسته بندی این کشور است که به منظور نمایش هویت ژاپنی بارها استفاده شده است (تصویر3-36).

نتیجه گیری:
در این تحقیق تعداد238 نمونه از بسته بندی های کاغذی، مقوایی و به طور کلی مواد سلولزی به منظور پاسخ به پرسش های مطرح شده در مورد موضوع تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است. نمونه های بررسی شده همراه 30 سوال مشترک بین تمام آنها در جهت رسیدن به هدف این تحقیق بر روی CD ریخته و ضمیمه آن شده است. متن ذیل پاسخ پرسش های مطرح شده می باشد که در نتیجه این بررسی به دست آمده است.

بسته بندی های ژاپن را از نظر طراحی به چند گروه می توان تقسیم کرد و هر گروه چه ویژگی هایی دارد؟
تلفیق دو رسم مهم و قدیمی در فرهنگ ژاپن و همراه شدن آن با روحیات و اعتقادات خاص این اقوام، باعث برخورداری بسته بندی از جایگاه ویژه در این کشور شده است. طوری که تعدد نمونه های بسته بندی و روش های مورد استفاده در آن هیجان آور و باورنکردنی است. رسم هدیه دادن به بهانه های مختلف از قبل سال نو، سوغات سفر، دیدو بازدیدهای عادی دوستانه و خانوادگی، شروع چهار فصل سال و… از اهمیت بالای برخوردار است. اما این فرهنگ و اعتقادات خاصش، تنها دادن هدیه را کافی نمی داند و حتماً باید آن را بسته بندی کنند. آنها دادن هدیه یا کالایی را از دستی به دست دیگر بدون کادو کردن بی نزاکتی می دانند، و حد اقل کاری که می کنند این است که آن را در کاغذ سفید که نمادی از دور کردن کالا از ناخالصی، ناپاکی و هرنوع آلودگی می باشد قرار می دهند. (اگر چه نسل های جدید بدون در نظر گرفتن فلسفه ایی خاص این کار را انجام می دهند، اما ناخودآگاه متاثر از اعتقادات پیشینیان برایشان اهمیت داشته و آن را به کار می برند.) در نتیجه می توان گفت بسته بندی های ژاپن از نظر طراحی به دو بخش کلی تقسیم می شوند: گروهی از بسته ها که مناسب هدیه دادن می باشند، و تقریباً دارای ویژگی های مشترکی می باشند و گروه دیگر که شامل کالاهای مصرفی با ویژگی های دنیای مصرف گرا است. البته ذکر این نکته حائز اهمیت است که این تقسیم بندی به هیچ وجه مطلق نبوده و مرز مشخصی در آن وجود ندارد بلکه بین آنها از نظر ویژگی ها استثناء هم وجود دارد.
در بسته بندی های هدیه بیشتر با زیبایی شناسی ژاپنی روبرو هستیم و گرافیک اکثر آنها روحیات گذشته ژاپن را که در نسل های جدید با عمق کمتری وجود دارد، نشان می دهد؛ به بیان ساده تر در آنها نوعی تأمل معنا شناسانه وجود دارد به عنوان مثال طراحی های خلوت و آرام، حرکت های سریع قلمو روی زمینه سفید، تعدد لایه های بسته بندی و یا استفاده از تصاویر نمادین برگرفته از طبیعت همچون شکوفه گیلاس، خرمالو، خیزران ویا ماهی سرخ که کاربرد زیادی در هنرهای ژاپن از گذشته تا به امروز داشته اند. در این بسته گاهی خود بسته بندی و عمل پیچیدن با اهمیت تر و ارزشمندتر از شی درونیست. چند ویژگی دیگر آنها به صورت فهرست وار به شرح زیر می باشد:
1- هیچ تصویر یا دریچه ایی که نشان دهنده محتوی درونی باشد وجود ندارد.
2- نقش گرافیکی روی بسته اغلب اجرای دست بوده و از عکاسی به ندرت استفاده می شود.
3- وقت و هزینه نسبتاً زیادی صرف بسته بندی شده است.
4- بیشتر از رنگ سفید و سیاه و یا همراه شدن آنها با یک یا دو رنگ دیگر استفاده شده است. (محدودیت در تعداد و یا سطح رنگ) و…
و اما در این گروه دیگر بسته بندی های ژاپن بیشتر شاهد ویژگی های زیر هستیم:
1- استفاده از تنوع رنگ، به خصوص رنگ های تخت و درخشنده زیاد است چرا که رسالت آنها جذب مشتری و رقابت تجاری است؛
2- به دلیل همین رقابت، استفاده از کاوایی(مسکات ژاپنی با ویژگی های خاص خود)، شخصیت های مانگا و… تنها در این گروه از بسته بندی ها کاربرد دارند.
3- در این گروه از صنعت چاپ و تکنولوژی های آن بیشتر از گروه دیگر استفاده شده است.

رابطه جنس بسته بندی های ژاپنی با طرح روی آن چگونه است و از چه اصولی پیروی می کند؟
نقوش یا طراحی روی بسته بندی وابستگی زیادی به ماده استفاده شده در بسته بندی دارد. مطمئنا ویژگی های کاغذ و مقوا، و امکانات آنها آزادی عمل بیشتری به طراح می دهد، امکاناتی همچون انعطاف پذیری کاغذ-که برای اریگامی و یا شکل دادن به آنها کاربرد دارد- جاذب بودن و قابلیت استفاده درصنعت چاپ، ارزان و و یا حتی در دسترس بودن آن از ویژگی هایست که طراحی را آسان کرده و امکان اجرای طیف گسترده ایی از ایده های خلاق را برای طراح فراهم می کند. به عنوان مثال او می تواند با استفاده از اریگامی در بسته بندی شیرینی توت فرنگی به فرم میوه توت فرنگی دست یافته و با تصویری از بافت میوه مورد نظر، بدون نقش گرافیکی دیگری، بسته بندیش را خلاق و جذاب کند. و یا کاربرد رنگ های درخشنده در سطح های بزرگ همچون سبک اوکیوئه روی کاغذ و مقوا راحت تر از روی چوب یا سبد است. مواد سلولزی دیگر همچون برگ یا تنه درختان، طناب، نی، حصیر و یا چوب این ویژگی های کاغذ و مقوا را ندارند و طراح را مجبور به جست و جوی راه حل های دیگر می کنند تا طراحی اش را به شکل دیگر و بر اساس قابلیت هایی متفاوت از قابلیت های کاغذ اجرا کند. گاهی همین محدودیت هاست که هنرمند را در مسیری هدایت می کند که اثر هنری جدید و جذاب بیافریند. در کاربرد این نوع مواد، اگر چه معمولاً بسته بندی دارای نقش گرافیکی خاصی نیست اما می تواند، به صورت نمادین از طریق زیبایی، طراوت و تازگی طبیعی خود با مخاطب ارتباط برقرار کنند؛ و با حسی که از بهای طبیعت به او منتقل می کند موفق باشد. درک زیبایی این نوع بسته بندی ها، مستلزم درک زیبایی شناسی ژاپنی می باشد؛ درک آثاری که، تجلی عشق ژاپنی ها به طبیعت است و نوع ارتباط او را با طبیعت نشان می دهد؛ ارتباطی که دنیای مدرن از دستش داده است. شاید به همین دلیل است که درطراحی گرافیکی بسیاری از بسته بندی ها با نقوش یا المانی از طبیعت روبه رو می شویم که برروی بسته چاپ یا به آن اضافه شده است. یک برگ خیزران طبیعی، روی بسته های مقوایی شیرینی های قنادی ذن کاشیون مثالی از این ادعا می باشد. گذشته از بار معنایی این عنصر طبیعی، طراح این تک برگ طبیعی را در زیبایی ظاهری بسته بندی کافی می داند و آن را روی زمینه تک رنگ بسته، که خالی از نقوش گرافیکی می باشد. قرار می دهد.
این بسته بندی ها چه تاثیری از سایر کشورها گرفته اند؟ هنر ژاپن نه تنها در گذشته از هنر کشورهای دیگر به ویژه چین تاثیر می گرفته، بلکه امروزه و در دنیای مدرن نیز تاثیرات غرب در هنرشان راه پیدا کرده است. اما ویژگی منحصر به فردی که باعث شده این کشور همیشه مورد تحسین قرار گیرد این است که آنها در تمام دوره ها، از گذشته تا کنون با وجود دریافت فرهنگ های وارداتی در دامن سنت های خود نو می شوند واین استمرار و انسجام فرهنگی همیشه در هنرش وجود داشته. در بسته بندی های سه دهه اخیر این کشور نیز ویژگی های مدرنیسم و حال و هوای دنیای غرب وجود دارد اما به ندرت نمونه ایی باشد که نتوان ژاپنی یا حداقل شرقی بودن آن را تشخیص داد.353 نمونه ای از این تاثیرات، نحوه استفاده از نوشتار است که در یکی از سوالات دیگر توضیح داده شده است.

کاربرد حروف(عنوان محصول و نوشته ها و توضیحات ریز روی بسته بندی) در این بسته بندی ها چگونه است؟
پس از ورود فونت های غربی ژاپن، تغییراتی در طراحی حروف آن به وجود آورد. نقطه و دیگر کاراکترهای غیر الفبایی و نیز سه گوش یا چهارگوش بودن حروف مورد توجه قرار گرفت. در اوایل ورود فرهنگ غرب در ژاپن «این نکته عموماً پذیرفته شده بود که مدرن به نظر رسیدن مترادف است با پذیرش حروف و فرهنگ غربی» بنا براین برای مدرن تر به نظر رسیدن محصولات سنتیشان از حروف انگلیسی استفاده می کردند. بررسی های انجام شده در این تحقیق نشان می دهدکه طی سه دهه اخیر این نوع استفاده بیشتر در بسته بندی های کالاهای مصرفی و تولید انبوه کاربرد داشته اند، البته در اکثر آنها حروف انگلیسی همراه حروف ژاپنی و از نظر بصری بسیار ضعیف تر از آن استفاده شده است؛ طوری که معمولاً حروف ژاپنی در فضای کلی غالب است. نکته دیگری که در استفاده همزمان خطوط ژاپنی و انگلیسی وجود دارد این است که در این موارد اکثراً خطوط ژاپنی را به صورت افقی و هماهنگ با خطوط انگلیسی می باشند. این نوع نوشتار نشانی از تاثیر پذیری از غرب و مطابق کردن آن با سنت های بصری این کشور می باشد. حتی در موارد بسیاری از بسته بندی های ژاپنی در بازار تجاری از نوشتار ژاپنی به تنهایی استفاده شده است و با وجود اینکه هیچ الزامی به افقی کردن نوشتار وجود ندارد، طراح برای ایجاد حال و هوایی مدرن، بدون از دست دادن چیزی از این روش استفاده می کند.
به طور سنتی ژاپنی ها در ستون های عمودی می نویسند و این ستون ها را از راست به چپ می خوانند؛ اما در دهه ی 1800 با تأثیر پذیری از شیوه نوشتار غربی، ژاپنی ها تمرین نوشتن به صورت افقی و از چپ به راست را آغاز کردند. امروزه آنان قادرند به صورت افقی نیز بخوانند و بنویسند؛ حتی در بعضی رسانه ها می توان تلفیقی از هر دوی این شیوه ها را مشاهده کرد.
در مجموع می توان گفت استفاده از نوشتار در بسته بندی هایی که در گروه کالاهای مصرفی می باشند بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است. در این بسته بندی ها معمولا از خط ژاپنی در چند پوینت و یا رنگ مختلف استفاده می شود و گاهی حتی تمام صفحه پوشیده از نوشتار می شود که ایجاد فضای بصری زیبایی می کند. بنابر این فضای کلی این گروه معمولاً پویا می باشد. در مقابل در بسته بندی های هدیه ایی نوشتار نیز در هدف ایجاد فضایی آرام در طراحی آن به کمترین حالت تقلیل یافته است. چرا که طراح هیچ تلاشی را برای معرفی محصول درونی و یا رقابت را لازم نمی داند.

بسته بندی های ژاپن چه تاثیری بر سایر کشورها گذاشته اند و می گذارند؟
زمینه های مختلف فرهنگی ژاپن فرصت های زیادی برای طراحان این کشور فراهم کرده است. اما آنها چنان سخت کوشانه و مصمم از این فرصت های ریز و درشت در طراحی های خود استفاده می کنند که بعد از مدتی استفاده از آن را حقوقی در انحصار خود می دانند؛ همین طور کشورهای دیگرنیز کمتر به خود اجازه می دهند به این حقوق تجاوز کنند؛ مگر بسیار هوشمندانه و در حد الهامی ضعیف. پرورش هنرهایی که خواستگاهشان در چین بوده و در ژاپن به کمال رسیده اند سندیست بر این ادعا؛ هنرهایی همچون اوریگامی، لاک و الکل، کالیگرافی و… اما می توان گفت مهم ترین چیزی بر سایر کشورهای تاثیر گذاشته و کشورهای غربی را ترغیب به استفاده یا الهام از آن کرده بسته بندی های سنتی ژاپن می باشد که امروزه نیز (البته نه به قوت گذشته)در این کشور کاربرد دارد. چرا حفظ محیط زیست و دوستی با آن بحث روز این کشورهاست و این بسته بندی ها فوق العاده ترین این نوع نزدیکی و دوستی با طبیعت را، در جامعه روستایی و سنتی این کشور نشان می دهد.
باورهای مردم خاور دور چه تاثیری در بسته بندی های کاغذی ژاپن دارند؟
بنیاد فرهنگ و جامعه یک کشور در پی دین ها و آیین های آن به وجود می آیند. یکی از ویژگی های فرهنگ و هنر ژاپن، بقای باورهای نخستین آنها، علی رغم متجدد شدن سریع این کشور است، که در قالب دین شینتو تا به امروز زنده باقی مانده است. مناسک آیینی کهن ژاپنی برگرفته از باورهای اساطیری، و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های محیط زیست، زیبایی شناسی، عناصر فرهنگی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های دوران پیش از تاریخ، سازمان های بین المللی، وزارت امور خارجه