پایان نامه با کلید واژه های پرونده هسته ای، امنیت ملی، انرژی هسته ای، سبک رهبری

دانلود پایان نامه ارشد

)غیرنظامی(، و گاهأ
نظامی، تشکیل شده اند. این گونه رهبری تنها زمانی میتواند به
بقای خود ادامه دهد که محیط منطقه ای، کاملأ باثبات و بدون
هرگونه تنشی باشد . رهبران بعد از جنگ ژاپن را، میتوان در این
طبقه بندی قرار داد که تقریبأ تمام افراد آن را طبقات
بوروکراسی و حزب لیبرال دموکرات تشکیل میدادند و علاقه بسیار
کمی به ماجراجویی در مسائل سیاست خارجی داشتند. این مدل در
بخش های شرق و جنوب شرق آسیا بسیار مورد توجه قرار گرفت که
نمونه بارز آن را میتوان اندونزی با رهبری سوهارتو دانست که
به سمت اقتصادسالاری پیش رفت. البته بنابر گفته کوهن در این
مدل حتی اگر نظامیان از دخالت مستقیم خودداری کنند باز هم
احتمال وتو کردن تصمیمات امنیتی- سیاسی از سوی آنان وجود دارد
.(Cohen, 2006: 41)
کوهن همه رهبران را در یکی از این چهار گروه جای می دهد.
در مورد رهبری استعلاگرا باید گفت که از آن به عنوان رهبری
متعالی نیز نام میبرند. رهبر استعلاگرا به اهداف و رسالت خود
اعتقاد دارد. در صورت داشتن منافع کافی از هر ابزاری برای نیل
به هدف خود سود میجوید زیرا هدف خود را متعالی و خیر میشمارد.
از سوی دیگر رهبر استعلاگرا، در تلاش برای اشاعه ارزش هایی است
که خود آن ها را نیک میپندارد. او خود را مناسبترین شخص برای
رهبری و هدایت تمام دنیا میداند و وظیفه خود میداند که جهان
خیر را در مقابل جهان شر هدایت کند و به این امر اعتقاد دارد.
48
واکنش او به موانع، مشکلات و حوادث میتواند بسیار سریع و بدون
صرف زمان چندانی برای تصمیمگیری باشد. او هم چنین ریسک پذیر
و هدفگرا است و چون به اهدافش اعتقاد راسخ دارد، با تمام توان
و نیرو به سمت آن ها حرکت میکند حتی اگر دیگران نپذیرند و در
این راه تنها بماند.در چارچوب فرضیه پژوهش مدعای ما این است
که سبک رهبری تیم هسته ای محمود احمدی نژاد با محوریت سعید
جلیلی در چارچوب الگوی استعلاگرایانه گنجانده می شود. در واقع
در این دوره نوعی استعلاگرایی بر تصمیم گیری و الگوی رفتاری
آنان در عرصه خارجی و بطور مشخص در پرونده هسته ای حاکم بوده
است . و وجود چنین نگرشی در دستگاه دیپلماسی کشور باعث شکل
گیری تهدیدات جدی برای امنیت ملی کشور شده بود. به گونه ای که
در نتیجه حاکم شدن این الگوی رفتاری ، و در نتیجه اعمال تحریم
های متعدد بین المللی، امنیت سیاسی و اقتصادی کشور با موانع
و تهدیداتی مواجه گردید.
در مقابل در الگوی مدیریتی، رهبر یک مدیر به تمام معنا است.
او برای حل مشکلات و کنار زدن موانع دست به برنامه ریزی میزند
و تلاش دارد آن ها را کنترل و مدیریت کند. او از ابزار کم هزینه
تر و مطمئن تر استفاده میکند و تمایلی یه ریسک و ماجراجویی
ندارد و بسیار سنجیده، منطقی و محتاط عمل میکند. او هم چنین
منعطف، پاسخگو و مؤثر می باشد. در صورت وقوع بحران، رهبر
مدیریتی ترجیح میدهد همانند یک مدیر، و نه یک رهبر، بحران را
اداره و کنترل کند. او برای رفع مشکلات از سایرین نیز کمک خواهد
49
گرفت و ترجیح میدهد در امور، با دیگران مشارکت داشته باشد. او
به مشورت و هماهنگی با سایرین اهمیت میدهد و به عقاید و
اظهارات و نگرانی های دیگران توجه میکند. باید به این نکته نیز
توجه داشت که الگوی رفتاری و سبک رهبری تیم هسته ای دولت
روحانی با محوریت محمد جواد ظریف نیز در چارچوب این نوع سبک
رهبری مدیریتی قابل سنجش و ارزیابی است. و در نتیجه حاکم شدن
عقلانیت بر دستگاه دیپلماسی کشور و بطور مشخص در پرونده هسته
ای، منجر به شکل گیری تفاهم و توافق گردیده و باعث شده که
تهدیدات امنیتی موجود علیه نظام جمهوری اسلامی ایران تا حدود
زیادی مرتفع گردد.
به هر حال تمامی این الگوهای ذکر شده، دارای مزایا و معایبی
میباشند که با توجه به موضوع مورد بررسی و زمینه تحقیق، می
توانیم از یکی از آنان سود بجوییم. در رابطه با این پژوهش نیز
ما سعی داریم بهترین و کارآمدترین الگو را برای بررسی سبک های
رهبری تیم هسته ای دولت محمود احمدی نژاد با محوریت سعید جلیلی
و تیم هسته ای حسن روحانی با محوریت محمد جواد ظریف انتخاب
کنیم و به نظر میرسد الگوی استفان کوهن برای این پژوهش مناسب
تر از سایر الگوها باشد.
الگوهای هنجاری متکی بر قضاوت های ارزشی می باشند. تفسیر از
خوب و بد بودن یک رفتار و یا یک عمل بسیار دشوار میباشد و
معیار دقیقی برای آن نمی توان ارائه داد چنان که یک عمل می
50
تواند در دوره ای مناسب و خوب تفسیر شود و در زمان و یا موردی
دیگر نامناسب و بد تلقی گردد.
سبک هایی که به شخصیت و ویژگی های فردی توجه دارند تأثیر
عوامل محیطی و شرایط و موقعیت ها را در نظر نمیگیرند. هر چند
بدون شک خلقیات و روحیات افراد بر تصمیمات آنان تأثیرگذار است
اما رهبران کشورها غالبأ بنابر مقتضیات زمان و شرایط عمل می
کنند. این امر مخصوصأ در کشورهای توسعه یافته مشهودتر و برجسته
تر است زیرا آنان موظفند در چارجوب قوانین حرکت کنند و به
وسیله بسیاری از عناصر محدود میشوند. جیمز روزنا نیز در این
زمینه مدلی ارائه داده است که بسیاری از اندیشمندان به آن
تمسک میجویند. وی در کتاب خود در بخشی با عنوان »پیش نظریه و
نظریه در سیاست خارجی« اذعان مینماید که در کشورهایی با اقتصاد
توسعهنیافته متغیرهای شخصی تأثیرگذار است و در کشورهایی با
اقتصاد توسعه یافته همانند ایالات متحده عامل نقش، )و نه
متغیرها و ویژگی های فردی ( بیشترین تأثیرگذاری را خواهد داشت
.(Rosenau, 2006: 198)
بخش دیگری از این سبک ها به نظر میرسد بیشتر در ارتباط با
سازمان ها و رابطه رهبر و کارکنان جوابگو خواهند بود. برخی
دیگر از این الگوها به گونه ای ارائه شده اند که یک رهبر می
تواند همزمان دارای چند سبک رهبری باشد که این عامل خود از
دقت و کیفیت کار میکاهد و ما نمیتوانیم سبک خاصی را به یک
رهبر اطلاق کنیم.
51
با توجه به آنچه که در بالا آمده است، به نظر میرسد الگوی
کوهن بر سایر سبک ها برتری داشته و انتخاب مناسب تری برای
چارچوب نظری این پژوهش می باشد زیرا شامل بسیاری از نقایص فوق
نیست و برای مقایسه دو سبک رهبری سیاسی در یک کشور خاص و از
جمله برای موضوع پژوهش حاضر بسیار مطلوب و جامع میباشد.
52
نتیجه گیری فصل دوم
آنچه در این فصل مورد بررسی قرارگرفت مفاهیم و مبانی نظری بحث
بوده است. در این راستا ابتدا به بررسی مفهوم امنیت ملی و سیر
تحولات مفهومی و نظری آن اشاره شد و این نتیجه حاصل گردید که
امنیت از مفهومی محدود به نظامی گری در رویکرد رئالیستی به
مفهومی موسع که سایر حوزها را نیز در بر می گیرد تبدیل شده
است.در ادامه به بررسی مفهوم رهبری و سبک های رهبری آنگونه که
در الگوهای نظری آمده است اشاره گردید. اما آنچه برای ما
حائز اهمیت است رهبری در عرصه سیاسی کشورها میباشد که به معنای
هدایت و راهنمایی یک کشور است که در اینجا محدود به بالاترین
مقامات سیاسی یک کشور است. سبک ها و الگوهای رهبری سیاسی دارای
تنوع بسیاری میباشند و میتوان از زوایای مختلفی به آن پرداخت.
به هر حال در این فصل سعی بر آن شد تا بهترین دیدگاه که متناسب
با شرایط و ساختارهای ایران به عنوان یک کشور در حال توسعه
است، برگزیده شود. هر چند که نمیتوان تأثیر شخصیت و عوامل
فردی را در تصمیمات و انتخاب الگو برای اداره کشور را نادیده
گرفت اما واقعیت این است که باید به نوع سیستم حکومتی و
ساختارهای سیاسی ایران نیز توجه داشت و الگویی را انتخاب کرد
که هم محدودیت در آن لحاظ شود و هم اختیارات را مد نظر داشته
باشد. بر این اساس به نظر میرسد الگوی ارائه شده توسط استفان
کوهن الگویی است که جامعیت لازم را برای موضوع این رساله داشته
باشد. از طریق این الگو میتوانیم نوع رهبری تیم هسته ای محمود
53
احمدی نژاد با محوریت سعید جلیلی و تیم هسته ای دولت حسن
روحانی با محوریت محمد جواد ظریف را بر اساس عملکرد آنان در
پرونده هسته ای بررسی کنیم که در فصول بعد به این مطلب خواهیم
پرداخت. روی هم رفته می توان چنین جمع بندی نمود که مطالب فصل
حاضر تمهیدات تئوریک لازم را برای ورود به موضوع اصلی پژوهش
فراهم می آورد.
54
فصل سوم: بررسی تاریخی تحولات
پرونده هسته ای ایران در پرتو سبک
های رهبری دولتمردان حاکم
55
مقدمه
همانطور که در ساماندهی پژوهش طراحی شده است ، در فصل حاضر
محقق در تلاش است تا به صورت تاریخی سیر تحول پرونده هسته ای
ایران را در پرتو سبک های رهبری دولت های حاکم بر دستگاه
دیپلماسی کشور را مورد واکاوی قرار دهد . این فصل تمهیدات
تاریخی لازم را برای ورود به بحث اصلی را فراهم می آورد. به
نظر می رسد این تمهیدات تاریخی که تا قبل از دوره مورد بحث در
این پژوهش را شامل می شود می تواند تصویر و چشم انداز مناسبی
را از آنچه که بر مسئله هسته ای ایران گذشته است را در اختیار
ما قرار دهد.موضوع قابل بحث آن است که امنیت ملی در تعامل با
امنیت بین المللی است ؛ بطوریکه این دو لازم و ملزوم یکدیگرند.
در این نوشتار و در فصل حاضر سعی می شود با توجه به اهمیت
قدرت انرژی هسته ای ، و تلاش های ایران و دولت های حاکم بر
دستگاه دیپلماسی آن برای دستیابی به انرژی هسته ای و متعاقب
با آن فرصت ها و چالشهای ناشی از تصمیم گیری ها ، تصمیم سازی
ها و سبک های رهبری دولتمردان و تصمیم گیرندگان را که برای
ایران در تامین امنیت ملی و یا محدود کردن آن نقش آفرینی
کند مورد بررسی قرار گیرد. در ادامه پس از ذکر تاریخچه موضوع
هسته ای در ایران ، در طی چند قسمت به موضوع اصلی فصل حاضر می
پردازیم.
56
9- 4 پیشینه مسائل هسته ای در ایران
روند توسعه و تحقیق صلح آمیز هسته ای ایران علی رغم آنکه در
مطابقت کامل با قوانین پیمان منع گسترش هسته ای بوده و تحت
نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی صورت گرفته ، با مخالفت
گسترده غرب و در راس آنها ایالات متحده مواجه شده و این کشورها
را در طی بیش از یک دهه اخیر به واکنش و جلوگیری از دستیابی
کشورمان به فناوری هسته ای وا داشته است. از این رو برای
شناخت نسبت به آنچه که بر موضوع هسته ای ایران گذشته است بررسی
تاریخی این موضوع اهمیت خاصی می باید . ایران در سال 1880 به
معاهده منع سلاح های هسته ای » ان. پی. تی« پیوست . سنگ بنای
برنامه هسته ای ایران در سال 1186 میلادی گذشته شد . در این سال
موافقت نامه همکاری بین دولت ایران و آمریکا در مورد استفاده
غیر نظامی از انرژی اتمی به امضا رسید و به دنبال آن اولین
راکتور تحقیقاتی 8 مگاواتی آب سبک در دانشگاه تهران نصب و راه
اند ازی شد) ساجدی،7131816 (. بعد از احداث و تاسیس سازمان انرژی
اتمی ایران در سال 1888 ، تلاش ایران برای توسعه فناوری هسته
ای و ساخت نیروگاه ها گسترش یافت . بدنبال آن آمریکا طرح بسیار
مفصل و بلند پروازانه ای را برای ایران تهیه دیدند که قرار
شد از طریق انرژی هسته ای 22 هزار مگاوات برق ایران را تامین
نمایند. آنچه در این باره مهم است اینکه آمریکایی ها خود
پیشنهاد کننده ، تامین کننده و حتی برنامه ریزی های مربوط به
57
انرژی هسته ای را در ایران بر عهده داشتند. آنها ابتدا با
درگیر کردن شرکت» زیمنس« با برنامه هسته ای ایران ، ساخت و
تهیه و استقرار نیروگاههای هسته ای ایران را به آن شرکت
واگذار نمودند. در این راستا تلاش نمودند سوخت هسته ای را هم
از » یوردیف« فرانسه تامین نمایند) همان:71 (. بطوریکه به دولت
وقت ایران در رژیم پهلوی نیز پیشنهاد دادند برای اینکه بتواند
سوخت هسته ای ایران مداوم تامین شود ،باید بطور مستمر در
یوردیف سرمایه گذاری کند. بدنبال آن بود که آمریکایی ها اعلام
کردند که بخش علمی برنامه هسته ای ایر ان را آمریکا تامین
می کند و از سازمان انرژی اتمی و دانشگاه های دیگر ایران حدود
400 نفر به آمریکا اعزام شدند و قرار شد این افراد در چند رده

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های امنیت ملی، سبک های رهبری، پست مدرنیسم، رهبران سیاسی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های پرونده هسته ای، پرونده هسته ای ایران، سبک رهبری، دولت اصلاحات