پایان نامه با کلید واژه های هویت ایرانی، نظام ارزشی، هویت دینی، آداب و رسوم

دانلود پایان نامه ارشد

وتوجه به ماورای خود ( که عبارتند از: امنیت، همنوایی، سنت، خیرخواهی وجهان گرایی) بیانگر ساختار ارزش سنتی بوده وابعاد ارزشی تشکیل دهنده تقویت خود وتمایل به تغییر ( که عبارتند از: قدرت، موفقیت، لذت گرایی، برانگیختگی و خود اتکایی بیانگر ساختار ارزشی مدرن است.
براساس رويكردتركيبي كه به طورعمده براساس نظريه شوارتز ورويكرد توسعه انساني قرار دارد، ازميان متغيرهاي موثر بر ساختار واولويتهاي ارزشي به بررسي تاثير پاي بند ي ديني ، جهت گيري سياسي، پايگاه اجتماعي ، توازن بين انتظارات وامكانات ،احساس وجود نابرابري، ميزان دسترسي به رسانه هاي جمعي وهمچنين متغيرهاي زمينه اي همچون : سن، جنس، تحصيلات و وضع تاهل به اولويت هاي ارزشي افراد مي پردازد.( همان : 13)
شوارتز ، ارزشهای بشری را عبارت از اهداف فراموقعیتی می داند که به عنوان اصول راهنما در زندگی فرد یا گروه به کار رفته واز نظر اهمیت تفوت دارند(همان : 44) رفیع پور در تعریف نظام ارزشی می نویسد : وقتی تعداد زیادی از ارزشها در یک شبکه روابط ( علی ) ومرتبط با هم قرار می گیرند، در واقع یک نوع ارتباط، پیوستگی وتقدم وتاخر را نشان می دهند که در آن صورت صحبت از نظام ارزشی می شود(داریاپور: 45)
اینکلس سازمان صنعتی و کار در کارخانه را به عنوان بنیان های عاری از ارزشگذاری برای تعیین ویژگی های انسان مدرن انتخاب میکند 1. آمادگی انسان برای قبول وپذیرش تجربیات تازه 2. داربودن عقاید آزاد وتوجه به تنوع عقاید3 برنامه ریزی4. جهت گیری زمانی، توجه به آینده وحال5 کارآمدی یا داشتن ایده 6. قابل محاسبه دانستن جهان 7. اعتقاد به علم و فن آوری 8. احترام به برابری ورعایت حقوق دیگران 9. آرزوهای شغلی وآموزشی (همان: 58 و59)
راکیچ ارزش را عقیده پایداری نسبت به شیوه خاصی از رفتار یا هدف نهایی هستی تعریف می کند که از نظر فردی یا اجتماعی در مقابل شیوه رفتار یا هدف دیگر قابل ترجیح است.( همان ، 69) وی ارزش ها را به دو دسته غایی وابزاری تقسیم می کند . ارزشهای غایی در نظام گرایش ها وباورهای افراد بیش از ارزشهای ابزاری اهمیت دارد وشامل ارزشهایی است که به یک هستی غایی مربوط می شوند که بعضی از این ارزشهاس غایی دارای کانون فردی هستند مثل رستگاری وهماهنگی درونی وبرخی دارای کانون اجتماعی مثل صلح جهانی ودارا بودن رابطه دوستانه با مردم. ارزشهای ابزاری ارزشهایی که به شیوه های رفتاری مربوط می شوند که آنها نیز دارای کانون اخلاقی یعنی رفتار مسئولانه نسبت به دیگران وکانون فردی یعنی رفتار منطقی است (همان: 70). به نظر شوارتز ارزشها درارتباط با ده بعد انگیزشی هستند که برخاسته از سه نیاز اساسی نسبی یعنی نیازهای زیست شناختی، نیاز به تعامل اجتماعی ونیازهای اساسی ورفاهی هستند. ده بعد انگیزشی ارزشها هبارتند از خیرخواهی ، سنت، همنوایی، امنیت، قدرت، موفقیت، برانگیختگی،لذت طلبی، خوداتکایی(استقلال)، جهان گرایی یا رستگار باوری(همان : 73)
شوارتز در زمینه توافق وهمپوشی میان نوع های ارزشی معتقد است، که نه نوع ارزشی زیر در توافق وهمپوشی با هم قرار دارند:
1.قدرت وموفقیت: هردوبر تفوق اجتماعی وعزت نفس تاکید دارند.
2.موفقیت ولذت طلبی: هر دو درارتباط با خود کامروایی هستند.
3. لذت طلبی وبرانگیختگی: هردو محرکهای دلپذیری هستند.
4. برانگیختگی وخود اتکایی : هردو دربردارنده انگیزه درونی برای تسلط وپذیرش تغییر هستند.
5.خوداتکایی وجهان گرایی: هر دوبیانگر تکیه بر قضاوت خود فرد وآرامش درقبال تنوع هستند.
6.جهان گرایی وخیرخواهی: هردو بر توجه بیشتر به دیگران داشتن وفراتر از منافع خود اندیشیدن تاکید دارند.
7 سنت وخیرخواهی: هر دوبیانگر تسلیم سرنوشت شدن هستند.
8.همنوایی وامنیت: هر دو بر نظم وهماهنگی در روابط تاکید دارند.
9. امنیت وقدرت: هر دو بیانگر ممانعت یا غلبه برتهدید بی ثباتی ها به وسیله کنترل روابط ومنابع هستند(همان : 134)
جدول 2-2 نشان دهنده یکی از تقسیم بندی های مربوط به ارزش ها می باشد که توسط راکیچ ارائه شده است:

جدول 2-2 ارزش های غایی و ابزاری راکیچ ( داریاپور، 75)
ردیف
ارزش غایی
ردیف
ارزش ابزاری
1
زندگی آسوده
1
بلندپرواز
2
زندگی هیجان انگیز
2
آزادمنش
3
احساس موفقیت
3
توانا
4
یک دنیای در صلح
4
بشاش
5
یک دنیای زیبا
5
نظیف
6
مساوات
6
دلیر
7
امنیت خانوادگی
7
بخشنده
8
آزادی
8
یاری گر
9
خرسندی
9
صادق
10
هماهنگی درونی
10
تخیل گر
11
عشق کامل
11
مستقل
12
امنیت ملی
12
باهوش
13
لذت
13
منطقی
14
رستگاری
14
مهربان
15
احترام به خود
15
مودب
16
پذیرش اجتماعی
16
مسئول
17
حکمت
17
خودنگهدار
18
دوستی حقیقی
18
مطیع

جمع بندی بحث ارزشها
باید گفت ارزشها در ارتباط مستقيم با گرايش ها، هنجارها و كنش هاي افراد بوده و بازتاب روشي هستند كه افراد يك جامعه ، در فرهنگ و برهه زماني خاص به آن مي انديشند. توجه به نقش ارزشها در دستيابي به اهداف جامعه ضروري است. با توجه به تقسیم بندی که از مفهوم ارزش در بین نظریه پردازن مطروحه در سطور قبل، ارائه شده است؛ یعنی تقسیم به دو دسته سنتی و مدرن و یا دسته های فرعی تر ابزاری و غایی، باید گفت با توجه به دلایلی که در ابتدای این فصل ذکر شد، به دلیل برداشت متفاوت از مفهوم سنت، این تقسیم بندی به طور کامل قادر به توصیف جامعه ایران نمی باشد و به جای آن از تقسیم بندی ارزشهای دینی و مدرن استفاده می گردد؛ با آگاهی از این امر که ممکن است، لزوماً برخی از گویه های مورد نظر این تقسیم بندی بیانگر معنای افاده شده از آنها را نکند. بدین معنا که وقتی ارزشها را به دو دسته مدرن و دینی تقسیم می نماییم، انتظار تحلیل رفتار در معنای کاملاً دینی و یا کاملاً مدرن از خریدار پوشاک به عنوان عضوی از جامعه نیست؛ بلکه این رفتار به صورت یک طیف می تواند از مدرن تا دینی قابل تغییر باشد.
نکته دیگر اینکه برخی از گویه های مرتبط به موضوع تحقیق، از جداول فوق انتخاب شده است که این امر در مورد گویه های ارزشهای مدرن کاملاً صدق می کند و در مورد گویه های ارزش های دینی ، بدون اتکا به این جداول و از منابع مرتبط تر به جامعه ایران استفاده شده است. برای مثال برخی از گویه های مورد استفاده در قسمت ارزشهای مدرن شامل موارد(20،23،2،3،4،9،10،12،18)در جدول 3-2 می باشند، که به نوعی برخی از آنها به سایر شاخص های تحقیق تسری پیدا کرده اند.
جدول 2-3 گویه های ارزش های سنتی و مدرن ( داریاپور: 197 -200)
ردیف
گویه های ارزش های سنتی
ردیف
ارزش های مدرن
1
مساوات
1
قدرت اجتماعی( توان کنترل دیگران وتسلط)
2
آرامش درونی
2
لذت( ارضای امیال)
3
یک زندگی روحانی( تاکید بر معنویات)
3
آزادی ( آزادی عمل و اندیشه)
4
احساس تعلق( احساس اینکه دیگران به فکر من هستند)
4
یک زندگی پرهیچان
5
نظم اجتماعی ( ثبات جامعه)
5
ثروت
6
معنی دار بودن زندگی( هدف داشتن)
6
احترام به خود ( اعتقاد به ارزشمند بودن خود)
7
مودب بودن، پذيرش سهم خود در زندگي ( تسليم شرايط زندگي خويش)
7
خلاقیت ( تخیل، منحصر به فرد بودن)
8
امنیت ملی
8
حریم خصوصی
9
جبران یاری و کمک دیگران( پرهیز از مدیون بودن)
9
اعتبار اجتماعی( مورد تایید دیگران بودن)
10
جهانی در صلح
10
یک زندگی متنوع( چالش، نوآوری)
11
احترام به سنت( حفظ آداب و رسوم متداول)
11
اقتدار( حق دستور دادن و رهبری)
12
عشق کامل و بلوغ یافته( صمیمیت عمیق عاطفی و معنوی)
12
مستقل
13
انضباط شخصی( خودداری در برابر لغزش و وسوسه)
13
بلند پرواز( سخت کوش، جاه طلب)
14
امنیت برای خانواده
14
باجرات
15
وحدت با طبیعت
15
با نفوذ
16
فهم و حکمت( درك صحيح از زندگي)
16
انتخاب اهداف شخصی( گزینش مقاصد شخصی)
17
دوستي حقيقي ( دوستان حامي و صميمي)
17
توانا(کاردان، موثر، باکفایت)
18
جهاني سرشار از زيبايي( زيبايي طبيعت و هنر)
18
حفظ ظاهر( حفظ وجهه در برابر مردم)
19
عدالت اجتماعي، ياري دهنده ( براي آسايش ديگران كاركردن)، حفظ محيط زيست
19
با هوش ( منطقی و متفکر)
20
معتدل و ميانه رو، فرمان بردار( وظيفه شناس و مطيع)
20
لذت بردن از زندگی ( لذت از غذا، تفریح)
21
وفادار( وفادار به دوستان و گروه خود)
21
کنجکاو( علاقمند به فهمیدن همه چیز، جستجوگر)
22
با مدارا( تحمل عقايد ديگران)، مذهبي ( مومن، ديندار)، احترام( احترام به والدين و بزرگترها)
22
موفق( از نظر نیل به اهداف)
23
فروتن، مسئول، با گذشت ، پاكيزه ( تميز) سالم، صادق
23
خوش گذران

سومین شاخص از شاخص های سبک زندگی مورد نظر تحقیق ، هویت می باشد.

2-6-1-3 هویت
برای این شاخص نیز قائل به تقسیم بندی دوگانه ( دینی و مدرن) هستیم. البته به نوعی می توان سه هویت دینی، مدرن و ایرانی( در کلام برخی هویت سنتی) نیز قائل شد، اما بر طبق شواهدی که اشاره میشود و با توجه به عجین شدن فرهنگ ایرانی با دینی که قابلیت تفکیک آنها را دشوار ساخته و این ممزوج شدن به دلیل مشترکاتی است که می توان عمل بر طبق فطرت را به عنوان یکی از عوامل زمینه ساز این امر دانست، با قدری مسامحه همان دو دسته هویت دینی و مدرن را در این تحقیق بر می گزینیم. البته متفکرین کشورمان به وجود دو هویت ایرانی و اسلامی قائل هستند، اما به دلیل پیوند شدید بین این دو معمولاً در کنار یکدیگر آورده می شوند، اما این به معنای هم عرض بودن این دو نیست، بلکه ماهیت چیزی فراتر از هویت است و می توان در ذیل ماهیت واحد همانند اسلام ، هویت های گوناگون به اقتضای موقعیت های جغرافیایی کشورها تعریف نمود. بنابراین هویت ها به میزان ارتباط و اشتراک با ماهیت حقیقی می توانند دوام بیاورند و باید توجه نمود که محورهای موجود در هویت ها در صورت تضاد با محورهای ماهیت اصلی( همانند دین)، سبب بروز برخی تنشها خواهند شد که البته به میزان مستحکم بودن و صحت محورهای ماهیت، کم کم محورهای تنش زا مطرود خواهند شد. به همین خاطر برخی از نظریاتی که در باب هویت ایرانی آورده می شود، به معنای پذیرش همه محورهای مطروحه آنها نیست؛ بلکه به محورهای سازگار هویت ایرانی با ماهیت اسلام که نمایانگر اشتراک این دوتاست، می توان اعتنا نمود. بنابراین می توان از تعبیر هویت ایرانی – اسلامی استفاده کرد. پس هویت را در مکان و جغرافیا نباید خلاصه نمود؛ چرا که به دلیل تغییرات در سرزمین و جغرافیا ، نژاد و خون، حکومت ، فرهنگ ، آداب و رسوم و تاریخ، به نوعی ملیت و هویت ملی وجود مستحکمی و مستقری ندارد.
تضاد میان هویت های سه گانه در نهایت به تضاد و تعارض میان هویت ایرانی- اسلامی با هویت تجددی محدود و محصور می شود؛ زیرا هویت های ایرانی و اسلامی به اعتبار تعلق جهان ها یا نظام های وجودی واحد با هم سازگارند، در حالی که این وضع در مورد هویت تجددی مصداق ندارد(کچوئیان:239)
تعریف هویت: به لحاظ لغوی واژه هویت از واژه identitas مشتق شده و به دو معنای ظاهرا متناقض به کار می رود1. همسانی و یکنواختی مطلق 2. تمایز که در برگیرنده ثبات یا تداوم در طول زمان است. گرچه دو معنای نام برده متناقض و متضاد به نظر می آیند، ولی در اصل به دو جنبه اصلی و مکمل هویت معطوف هستند.( گل محمدی:222 )
محورهای هویت ایرانی از نگاه اندیشمندان داخلی
جوادنگارنده در کتاب« هویت اجتماعی» به نقل از ندوشن مهم ترین محورها یا ویژگی های ذاتی هویت ایرانی را به قرار زیر معرفی کرده است:
1.اعتقاد به پروردگار یگانه،2. تفکر جهانی و اندیشه حکومت جهانی3. مهرپرستی و اعتقاد به نور و روشنایی و آفتاب مهرورزی مهربانی و صلح4. اشراق مانی که نتیجه آن عرفان گرایی، ریاضت طلبی، مقابله با وابستگی دین به دولت، سازش و صلح وبرابری انسانی بوده است5 – مزدک گرایی به عنوان شاخص عدالت و مقابله با نابرابری های اجتماعی6 عدالت انوشیروان، دادگری، حساب و کتاب وبه طور مشخص تر نظم انوشیروانی 7. شکوه و تجمل و غرورملی مثل تخت جمشید8. شهادت در راه عقیده ( از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های ناخودآگاه، عادت واره Next Entries پایان نامه با کلید واژه های سبک زندگی، هویت ایرانی، هویت شخصی، خانواده محور