پایان نامه با کلید واژه های میزان استفاده، محصولات کشاورزی، پدیده های طبیعی

دانلود پایان نامه ارشد

زنان در دامن های پف دار عجیب، و مردان در کلاه های سیلندری، اثاثیه خانگی غیر عادی و مناظری تخیلی از کشورهای خارجی در این باسمه ها، افزایش گرایش به پوشش، عادات و تکنولوژی های غربی را نشان می دهند. (تصویر2-15).
در سده ي بيستم هنرمنداني براساس سنت چاپگري در ژاپن دست به فعاليت در هنر چاپي زدند. سردمدار احياي باسمه ي رنگي هنرمندي به نام يامامتوكانائه218 بود كه سال ها در اروپا درزمينه ي تصويرگري و چاپ آموزش ديده بود. اگر چه او در منظره ها و تك چهره هاي خود از شيوه هاي غربي پيروي كرد, راه در برابر نسلي گشود كه امكانات متنوع چاپ هنري را به طريقي تازه آزمودند(تصویر2-16). انچي كشيرو كه صور طبيعي برگ و پر و غيره را در تركيب بندي هاي نيمه انتزاعي خود به كار مي گرفت يكي از پرنفوذ ترين چاپگران نوگراي ژاپني بود. در باسمه هاي رنگي سايتو كيوشي گرايش انتزاعي بارزتر شد.219 در پايان جنگ جهاني دوم گرايش انتزاعي در آثار چاپگران ژاپنيي به اوج رسيد؛ اما در اين ميان هنرمندي به نام موناكاتاشيكو220 شيوه ي پيكر نماي خاص خود را دنبال كرد. او در ابتدا به نقاشي رنگ روغني پرداخت، ولي آن را وسيله ي مناسب براي ارائه هويت بومي خود نيافت و به چاپگري روي آورد. باسمه هاي اوگرچه تاثيرات گوگن، پيكاسو و اكسپرسيونيست هاي آلماني را نشان مي دهند كاملا از روحيه و محتواي ژاپني برخوردارند221(2-17).
ایکو تاناکا222 یکی از طراحان برجسته گرافیک معاصر ژاپن است (2002-1930) که بسیار هوشمندانه از سنت های تصویری کشورش برای خلق آثاری هنرمندانه استفاده کرده است. آثار او ترکیبی از سنت های ژاپنی با مدرنیسم غربی است. تصویر2-18 نمونه های از آثار اوست که از رنگ های تخت و تصاویر خلاصه شده (همچون باسمه های چوبی) برای بیجن گا223، اما به شکل مدرن آن استفاده کرده است. بیجین گا به معنی تصویر زیبا، به آن دسته از آثار ژاپنی گفته می شود که از چهره و اندام یک زن زیبا ژاپنی، با آرایش و لباس سنتی و نگاهی نجیب و شرم گون رو برای تبلیغ کالا(پوستر ) استفاده می کند. در این آثار نوشته تنها به جمله ای کوتاه و تعاریف گونه کاهش یافته و بسیار کم رنگ ظاهر می شوند(تصویر 2-18).

4-2مون224 (مونشو)225یا علامت خاندان
«مانشو» ها یا «مان» ها، نشان های مهرگونه ژاپنی بوده اند که انگیزه و نیت پیدایش آنها را می توان در درجه اول، ایجاد هویت برای دارندگان آن و سپس کاربردهای تزئینی آن دانست. نخستین مانشو در دوران «هِی آن»، در اواسط قرن دهم پدیدار شد. در این زمان خانواده های اشرافی تزئیناتی کوچک و ریز را برای شناسایی آنچه که مربوط به آنهاست به کار گرفتند. آنچه که زیبایی را برای زندگی به ارمغان می آورد، اساس طرح های آغازین این تزئینات بود. این موارد شامل نقوشی همچون پروانه ها، گل ها و گیاهان بودنند. بعضی از این نقش های نمادین با کمترین میزان استفاده از خط به وجود می آمدند تا نقش مایه هایی ساده و تخت برای تزئین کردن اتاقک کالسکه ها، لباس ها و … پدید آورند. این طرح ها طی دوران کاماکورا و موروماچی به کمال خود رسیدند. در این دوران از مونشو برای شناسایی هویت افسران عالی رتبه ی ارتش در خلال جنگ ها استفاده می شد؛ در نتیجه ی این کاربری جدید، مونشو ها بزرگ تر، ضخیم تر و مردانه تر شدند تا از روی پرچم کمان داران به وضوح دیده شوند.
در اواخر قرن پانزدهم در کن بُون شوکاموُن226 که کتابی در مورد علامت های خانوادگی است،255 مونشو متفاوت فهرست شده است. در دوران آزوچی- مُمویاما، در نیمه دوم قرن شانزدهم که دژهای بزرگ بسیاری در سراسر ژاپن ساخته شد، مونشوها بر روی سفال های سقف ها، فانوس های سنگی، دروازه ها و سنگ قبرها نقش بستند. بر روی جنگ افزارهایی همچون زره، شمشیر و سپر نیز از مونشو استفاده شد. در نتیجه ی استفاده از نقاشی و نیز به کارگیری موادی همچون سنگ، خاک رس و فلز، طرح هایِ ظریفِ مونشو های آغازین به طرح هایی یک پارچه و دارای خطوط ضخیم بدل گردید. در دوره ادو، شوگون خدمت گزاران و زیر دستانش را مجبور کرد تا از مونشو استفاده کنند. حتی در رژه و سان های دایمیوها و در فستیوال ها نیز مونشو کاربرد داشت. هم چنین بازیگران کابوکی برای اهداف تبلیغاتی خود از مونشو استفاده کرده و آن را بر روی لباس، دستمال کاغذی و بادبزن هایشان نقش می نمودند؛ در کابوکی هر نقش به خانواده ایی از بازیگران اختصاص داشت که که نسل به نسل آن را بازی می کردند، و با این نشان ها هویتشان را مشخص می شد. مشهورترین خانواده خاندان دان جورو بود (و هنوز هم هست) که کیمونو های سرخ بزرگی با نقش سه مربع سفید می پوشیدند. آنها نقش قهرمانی را بازی می کنند که خطاها را اصلاح می کند و هر بار که قهرمان ظاهر می شود با این علامت های روی لباسهایشان شناسایی می شدند و مردم تشویقشان می کنند227(تصویر2-21).
مأموران آتش نشانی نیز مونشوها را بر روی ماتویی228 و کتهای کوتاهشان نقاشی می کردند. اندکی بعد عموم مردم مونشو را به عنوان علامتِ خانوادگی بر روی لباس هایشان به کار گرفتند، در این زمان، نقش ها در بر گیرنده موضوعات متنوعی شد: از حیوانات، گیاهان، پدیده های طبیعی و محصولات کشاورزی گرفته تا اشکال هندسی و موضوعات زندگی روزمره، مانند وسایل خانه.موارد فوق از شاخص ترین ویژگی های تصویری مونشوها می باشند: اکثر آنها ترکیب بندی محوری دارند و خطوط نرم و سیال در بیشتر آنها به چشم می خورد. معمولا خطوط ظریف، ریز نقش های تزئینی و نقش مایه های فیگوراتیوِ استلیزه229 شده در آنها قابل مشاهده است. مون ها معمولا به صورت نگاتیو مورد استفاده قرارمی گیرند و همگی می توانند داخل مربع، محاط شوند. فرم دایره نیز درآنها زیاد به چشم می خورد.
مونشو های مردمی در قرون هجدهم و نوزدهم گسترش یافتند، زیرا تاجران، آنها را به عنوان علامت های تجاری شرکت هایشان پذیرفتند. این امر زمانی به وقوع پیوست که تأثیرپذیری از غرب نا ممکن بود و در واقع دوران انزوای ژاپن محسوب می شد(تصویر2-22). تاجران از این علامت ها برای شناسایی اموالشان و بر روی بسته بندی ها، بادبان کشتی ها، فانوس های کاغذی و مخازن کالا استفاده می کردند. این علائم همچنین بر روی کانبان فروشکاها یا بر نُرن230ها تصویر شده و تزیین کننده ورودی آنها بودند؛ این پدیده در قرن دوازده از چین وارد شده بود. چینی ها پارچه های بزرگ مربع شکل به رنگ نیلی راکه مونشویی سفید رنگ رویش نقش بسته بود، نماد کسب و کارو تجارت می دانستند وآن را در جلوی فروشگاها می آویختند تا نشان دهد این مکان مکانی تجاری است.231
امروزه مانشو ها از جمله سمبل های تصویری کشور ژاپن به حساب می آیند. نشان دادن هویت ملی به وسیله یک مانشو ژاپنی، از رستوران «سوشی»232 و مرکز جلب توریست گرفته، تا دفتر نخست وزیری این کشور، قابل مشاهده است. ولی این روزها، اکثر مانشو ها در انحصار انصافی هستند که اصالت بومی را وسیله ای برای جلب مشتری می دانند. با وجود این که مانشو ها دیگر سمبل اصالت و نجیب ز ادگی نیستند، هنوز رسالت هویت سازی را به گردن دارند و شاید بتوان آن را از جمله ریشه های ایجاد «هویت سازمانی»233 در هنر گرافیک دانست.234 امروزه مونشو هایی با فرم های ساده، دارای خطوط ضخیم و پر رنگ و محاط شده در اشکال هندسی به عنوان علایم تجاری تاجران مدرن قابل استفاده هستند. هم اکنون سه فروشگاه بزرگ زنجیره ای سوگو235، تاکاشیمایا236و میتسوُکوشی237 از مونشوی اصیل خانوادگیشان به عنوان علامت تجاری استفاده می کنند. متأسفانه سرانجام فرم حروف رومی سبب شد تا اخیراً بسیاری از شرکت های با سابقه ژاپنی این علائم متناسب را کنار بگذارند238 (2-22تا24).

5-2اِکانبان239 و بیرا240
در زبان ژاپنی «اِ» به معنای نقاشی است و اگر به عنوان پیشوند اول هر کلمه ای قرار بگیرد معنی «مصور» می دهد بنابر این اکانبان در لغت یعنی تابلوی مصور. اکانبان فرم اولیه پوستر بود که به عنوان مهم ترین محصولات هنری در اواخر دوره ء ادو و اوایل عصر میجی پدید آمد؛ در واقع می توان گفت تبلیغی که بر روی پارچه یا کاغذ نقاشی می شد؛ نوعی تلفیق تصویر و نوشتار که به عنوان اولین نسل پوستر در این کشور شناخته شده است. هرچند تصویر جسورانه و خوشنویسی گویا و بیانگر با قلم مو، نشان از سرچشمه و مبدأ اکانبان در اوکیو –ئه دارد، اما تفاوت عمده ی آنها در این است که اکانبان حروف و کلمات را آشکارا، برای ترویج کالا یا خدمتی به کار می گیرد(تصویر 25-2).
از آنجا که در اوایل دوره میجی تاجران از نفوذ و اعتبار بیشتری برخوردار بودنند، و تبلیغ کالا لازمه توسعه اقتصادی شد؛ اکانبان در این دوره عمومیت بیشتری به دست آورد. اما اکانبان کاربردهای دیگری هم داشت. از اکانبان برای تبلیغ کشتی سومو241 استفاده می شد. قبل از هر مسابقه لیست کشتی گیران را به این صورت چاپ کرده و به سراسر کشور می فرستادند. تصویر26-2 اثر ایچ ایکه سایی یوشی ایکو242(1829 تا 1904) متعلق به سال 1861 نمونه ای از این هنر است. بسیاری از مردم با دیدن این آثار که ترکیبی از تصاویر به سبک اوکیو-ئه و خوشنویسی بودند شگفت زده می شدند. این شیوه که اغلب در اکانبان های غیر رسمی یافت می شد بیرا نام گرفت. امروزه پوستر های سومو، ادامه دهنده راه این اکانبان ها هستند و طرح های آنها شبیه آثار دوره ادو است.
در اکانبان هایی که در سال های میانی 1868 تا 1900 تولید شد، نوشتار هم به صورت افقی و هم به صورت عمودی به کار می رفت، تصاویرشان توسط چاپ باسمه ای چوبی ایجاد می شد و طرح های خطی ساده ای داشتند. فقدان پالایش روحی و عدم توجه به بافت، شکل و رنگ حتی در بهترین نمونه های آنها نیز قابل مشاهده است.243 اکانبانی برای یک می باشد. در این اثر اندازه کوچک تصویر سازی، فضای بیشتری را جهت نوشتن پیام های در اختیار طراح قرار داده است.«اولین نمونه های اکانبان، با باسمه های چوبی چاپ می شدند و از لحاظ شیوه ارائه تصویر وشکل نوشتار، بسیار شبیه اوکی یو-ئه ها بودند با این تفاوت که اوکی یو-ئه معمولا روایت کننده قصه، یا صرفاً تزئینی بود؛ ولی اکانبان ها غالباً به تبلیغات تجاری تعلق داشتند»244و تصویر و نوشته کل محدوده ی اکانبان را در بر می گرفت؛ تا آن جا که معمولاً هیج جای خالی بر صحنه آن باقی نمی ماند. نوشته ها برای اینکه بتوانند به همه جا رسوخ کنند، هم زمان در سطرهای عمودی و افقی نوشته می شدند و تصاویر، پر جزئیات و زیاده گو بودند. نمونه های به جا مانده از اکانبان های باسمه ای بسیار نادر هستند ولی نام اکانبان پس از ورود لیتوگرافی و پیشرفت صنعت چاپ همچنان زنده ماند و هنوز هم در ژاپن به اقسامی از اطلاعیه های ساده و مصور اتلاق می شود. به نظر می رسد با وجود تفاوت بسیار بین اولین نسل پوستر ژاپن، با آنکه امروزه در این کشور «پوستر» نامیده می شود، اکانبان سازی به عنوان نخستین جرقه های ایجاداین رسانه تصویری حائز اهمیت است.
طراحان گرافیک امروز، بارها ازخطوط عمودی نوشتار به صورت فشرده، طوری که تمام زمینه را پر کرده باشد، استفاده کرده اند که این حالت نوشتار بارها در اکانبان ها دیده شده است(تصویر2-27). هرچند نمونه های ساده با نوشتار کم هم ویژگی بعضی دیگر از این اکانبان ها می باشد(تصویر 2-28).

6-2 کانبان245 (تابلو فروشگاه)
کانبان به معنای واقعی کلمه یعنی “تخته اعلان”؛ با این حال، با تجزیه آن به دو کاراکتر کانجی، ترکیب دو معنای “دیدن” و “تخته” را نشان می دهد.246 کانبان ها علائمی دست ساز بودنند که در داخل دهکده ها و در امتداد جاده های عمومی، در بیرون فروشگاه ها آویخته می شدند. این تابلو ها گاهی کنده کاری های ساده ای بر روی یک تخته چوب بودند و گاه احجامی پیچیده و پرکار، ساخته شده از طلا و نقره. آنچه قابل توجه است اینکه معمولاً آنها برای زیبایی ساخته نمی شدند بلکه سودمند بودنشان اهمیت داشت ودر ساده ترین شکل خود، بدون کلمات مورد استفاده قرار می گرفت. برخورد مردم بی سواد که قادر به خواندن نبودند با تصویر یک تربچه، یک رشته از دانه های تسبیح یا یک

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های هویت سازمانی، ارتباط بصری، اجزای تصویر Next Entries پایان نامه با کلید واژه های توتون و تنباکو، جنگ جهانی دوم، شخصیت پردازی