پایان نامه با کلید واژه های موقوف علیه، موقوف علیهم، شركت سهامی، فقه امامیه

دانلود پایان نامه ارشد

اثر اول یعنی بررسی فقهی وقف پول که توسط محمد حسن حائری و طیبه عباسی نوشته شده محقق سعی دارد که به سوال اینکه آیا وقف پول امکان پذیر است پاسخ بدهد ؟ و در کار دوم که دکتر غلامرضا مصباحی مقدم وهمکارانش به نگارش در آورده اند به بررسی این مقوله پرداخته اند .
ج : مقاله پژمان محمدی و روح الله اسدی نیز به موضوع ماهیت انتقال مالکیت اموال غیر مادی غیر فکری پرداخته است .و همان طوری که مشخص است به موضوع مد نظر ما بطور کامل پرداخته نشده است .و محقق سعی دارد به طور کامل به موضوع اموال غیر مادی (مالکیت فکری )(پول ,سهام ,مالیت )بپردازد .در باب بازنگری پژوهش های انجام شده در خارج از کشور نیز جستجوی محقق ادامه دارد.
بند چهارم : نوآوری تحقیق
موضوع تحقیق و نگاه محقق به این موضوع و عدم تحقیق و بررسی کافی در این موضوع و نیاز به تحقیقات بیشتر خود گویای جنبه جدید بودن و نوآوری محقق در انجام این تحقیق است .
بند پنجم : اهداف تحقیق
بطور کلی باید گفت اهداف محقق در نگاهی کلی در انجام تحقیق شامل موارد زیر است :
الف: هدف کلی تحقيق: تجزیه و تحلیل علمی و تدقیق در مباحث مرتبط با موضوع و پاسخ دهی به سوالات و ابهامات موجود در این زمینه ، گسترش دامنه ی وقف و بهره مندی هر چه بیشتر جامعه از این نهاد متعالی و برآوردن نیازها و حل مشکلات افراد جامعه از طریق منافع حاصل از وقف این اموال
ب: اهداف آرمانی
بهره گیری از نتایج حاصل از پژوهش در مجامع علمی , مورد استفاده قرار گرفتن آن در میان اهل تحقیق و ارائه شناختی نسبی از وقف پول و سهام در حقوق ایران و فقه امامیه و شناسایی و ارزیابی خلاء های موجود در حقوق کشورمان از اهداف آرمانی محقق در انجام این تحقیق است.

ج : اهداف ویژه و کاربردی
هدف ویژه و کاربردی تحقیق ,بررسی تحلیلی وقف پول و سهام در فقه امامیه و حقوق ایران می باشد که اموال غیر مادی به عنوان موقوفه جدید بتواند دامنه وقف را گسترش دهد و برای رفع مشکلات عمومی و جامعه ازمنافع این اموال بهره مند شود .
ضمنا میتوان اهداف زیر را نیز به عنوان اهداف کاربردی این پژوهش مد نظر قرار داد :
1- بررسی مقررات ایران در زمینه نواقصات و کاستی های وقف سهام و پول
2- تبیین مفاهیم، مبانی و و شرایط وقف پول و سهام
3- تبیین امکان سنجی وقف پول و سهام
4- بررسی نواقصات قانونی و مدیریتی در رابطه با موضوع
5- ارائه پیشنهاد و راهکار جهت رفع نواقص قانونی و ماهوی
6- افزایش آگاهیها و اطلاعات در رابطه با موضوع و ارائه منبع مستقل در این زمینه

بند ششم : سوالات تحقیق

1 : در باب صحت وقف پول آیا سایر ضوابط و شرایط عام وقف مانند تجویز فروش بخاطر خرابی و ترمیم و….در مورد وقف پول نیز جاری است ؟
2 : اگر در ضمن عقد شرط شود که در صورت کاهش قیمت سهام وقفی یا کاهش بازدهی آنها ،متولی آن سهام را فروخته و با پول آنها سهام بهتری خریداری و وقف کند ،وقف چه وضعیتی دارد ؟
بند هفتم : فرضیات تحقیق
1 : در باب صحت وقف در وقف پول ضوابط و شرایط عام وقف نیز جاری است .
2 : خرید سهام بهتر با پول فروش سهام قبلی و وقف آن به دلیل کاهش قیمت سهام وقفی یا کاهش بازدهی آنها ، صحیح است .
بند هشتم : واژگان کلیدی
وقف : وقف عبارت است از اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود .منظور از حبس نمودن ,عین مال ,نگاه داشتن عین مال از نقل و انتقال و هم چنین از تصرفاتی است که موجب تلف عین گردد زیرا مقصود از وقف انتفاع همیشگی موقوف علیهم از مال موقوفه است و بدین جهت هم آن را وقف گفته اند و منظور از تسبیل منافع واگذاری منافع در راه خداوند و امور خیریه اجتماعی می باشد.
پول : هر چیزی که به مثابه واسطه مبادله از سوی همگان پذیرفته شده و به مثابه واحد ارزش، بیان کننده قیمت دیگر اشیاء باشد، پول نامیده می شود.
سهام : در تعریف سهام می توان گفت: سهم قسمتی از سرمایه شركت سهامی است كه مشخص كننده میزان مشاركت و تعهدات و منافع صاحب آن در شركت سهامی می باشد. ورقه سهم سند قابل معامله ای است كه نماینده تعداد سهامی است كه صاحب آن در شركت سهامی دارد.

بند نهم : روش تحقیق
تحقیق مربوطه به روش تحلیلی و توصیفی و بر مبنای مطالعه کتابخانه ای انجام می پذیرد که با استفاده از منابع کتابخانه ای انجام می شود و مطالب مورد نیاز را با استفاده از کتابخانه، کتابخانه های دیجیتال، نشریات و مقالات مرتبط به دست خواهیم آورد. اطلاعات با استفاده از فیش برداری کتاب ها، نشریات تخصصی، مقالات علمی- تخصصی گرد آوری می شود.
الف : ابزار گردآوری اطلاعات
ابزار گرد آوری اطلاعات در این پژوهش کتب , مقالات , فیش و…. خواهد بود و هم چنین محقق از مرورگرهای معتبر نیز در جای خود استفاده شایان نموده است .
ب : روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
در هر تحقیقی به فراخور موضوع و عنوان تحقیق و همچنین مسائل مطرح در آن روش تحقیق خاصی انتخاب شده و تحقیق بر مبنای آن روش نوشته می شود. در این تحقیق با توجه به موضوع سعی می شود تا با مطالعه کتب و مقالات فارسی مرتبط با موضوع و ملاحظه برخی از منابع خارجی اعم از کتاب مقاله و سایت های اینترنتی و تجزیه و تحلیل مطالب آن ها به جمع بندی قابل قبولی برای مباحث مطرح در پایان نامه دست یابیم و سپس باتوجه به اطلاعات جمع آوری شده و مطالعات صورت گرفته، پس از طبقه بندی آن ها، مرحله نگارش را انجام دهیم.

گفتار دوم : مفاهیم
بند اول : وقف و تعریف آن
در مباحث ذیل وقف از منظر لغوی و اصطلاحی و فقهی تعریف می شود .
الف : وقف از منظر لغوی
وقف در لغت به معنای ایستادن و درنگ کردن است 1 ضمنا به معنی حبس و منع نیز می باشد و در امور معنوی و حسبیه کاربرد دارد ، نوع اول مثل این که می گویند :” وقفت السیاره اوالطائره ” هر گاه که اتومبیل و یا هواپیما را از حرکت بازایستانند .نوع دوم مثل این که عنوان شود : ” وقفت حیاتی علی الدراسه ” زندگیم را وقف مطالعه کردم .2و به طور کلی می توان در باب معنای لغوی وقف اشاره داشت که وقف در لغت به دو معنی آمده است :الف )نگاه داشتن و مانع حرکت شدن ب)ایستادن.3
ب : وقف از منظر اصطلاحی
از منظر اصطلاحی باید گفت وقف عبارت است از اینکه عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود .منظور از حبس نمودن ,عین مال ,نگاه داشتن عین مال از نقل و انتقال و هم چنین از تصرفاتی است که موجب تلف عین گردد زیرا مقصود از وقف انتفاع همیشگی موقوف علیهم از مال موقوفه است و بدین جهت هم آن را وقف گفته اند و منظور از تسبیل منافع واگذاری منافع در راه خداوند و امور خیریه اجتماعی می باشد.4
به نظر حقوقدانانی نظیر دکتر کاتوزیان 5برای وقف دو معنا بیان داشته اند در معنای نخست وقف به عمل حقوقی خاصی اطلاق می گردد و در زمره ی عقود معین به شمار می رود و در معنای دیگری وقف به کل مجموعه ناظر ,متولی ,موقوف علیهم و سایر عناصر متشکله آن اطلاق می گردد و البته در این معنا منظور اصلی از وقف اموال موقوفه می باشد به عبارتی دیگر از آنجا که مفهوم شخصیت حقوقی سابقا نزد فقهای اسلامی شناخته شده نبود لذا به اموال وقفی وقف اطلاق می گشت در حالیکه اکنون شخصیت حقوقی برای حقوقدانان اسلامی مفهومی کاملا شناخته شده است .6
ج : وقف از منظر فقهی
در فقه امامیه نیز عنوان شده است که وقف عقدی است که ثمره آن حبس اصل و رها کردن منافع است .تسبیل منافع یعنی صرف کردن مال در جهتی که واقف تعیین کرده است .غالبا فقهای شیعه تعاریف یکسانی از وقف ارائه داده اند که مدرک تمامی آنها در تعریف وقف حدیثی از رسول اکرم (ص)است که در آن وقف را “بازداشت اصل و رها کردن فایده ” توصیف نموده است .و عمده ی اختلافات در تعریف وقف در بین فقهای شیعه در تعاریف ناشی از بند دوم است .و عده ای از فقهای شیعه به جای رها کردن از جاری کردن استفاده نموده اند.7
محقق حلی در شرایع الاسلام عنوان کرده است که :” وقف عقدی است که ثمره آن حبس کردن اصل و رها کردن منفعت است در جواهر الکلام نیز شیخ محمد حسن نجفی عنوان کرده است که ” وقف عقدی است که ثمره آن نگه داشتن اصل ملک است ” 8

ضمنا لازم به ذکر است قرآن مجید که اصیل ترین منبع معارف و حقوق اسلامی است درباره عطایای منجز ه مانند وقف و… آیاتی مخصوص ندارد لیکن آن چه عموما بر فعل خیرات و تحریض به آنها دلالت دارد دال بر این امور نیز هست .9علاوه بر این آیاتی هم هستند که دلالت روشن تری بر جواز و رجحان وقف دارند .10
ضمنا لازم به ذکر است در تعبیر فقها از وقف سه تعبیر عمده دیده می شود:
1-تحبیس الاصل و تسبیل المنفعه 11
2- تحبیس الاصل و اطلاق المنفعه12
3- تحبیس الاصل و تسبیل الثمره 13
شیخ ابو جعفر طوسی در کتاب المبسوط وقف را مطابق بند 1 تعریف کرده اند . تحبیس از ریشه حبس به معنای زندانی کردن و در قید آوردن است زیرا با وقف شدن ملک ، آزادی نقل و انتقال از آن گرفته می شود . تسبیل ، در راه خدا آزاد گذاردن است زیرا منافع وقف برای موقوف علیهم مباح و آزاد است تا از آن انتفاع ببرند . پس تعریف وقف طبق گفته شیخ طوسی نگاه داشتن اصل ملک و آزاد گذاردن منافع است و مخصوصا کلمه تسبیل را به کاربرده . تا روشن شود که وقف از صدقات جاریه است .
شهید اول ، محمد بن مکی عاملی در کتاب الدروس وقف را رسما به صدقه جاریه تعریف نموده و می گوید : ” الوقف و هو الصدقه الجاریه و ثمرتها : تحبیس الاصل و اطلاق المنفعه “14 بیشتر فقها ، پس از شیخ طوسی ، عبارت “تسبیل ” را نپسندیده اند و آن را به « اطلاق » تبدیل نموده اند . چنان که در گفتار شهید اول مشاهده گردید . محقق حلی در شرایع الاسلام در تعریف وقف چنین می گوید : “الوقف عقد ثمرته تحبیس الاصل و اطلاق المنفعه “15 در پی او علامه حلی در کتاب قواعد نیز همین تعریف محقق را آورده . ولی شهید اول در لمعه با اسقاط کلمه «عقد» وقف را چنین تعریف کرده است :
الوقف و هو تحبیس الاصل و اطلاق المنفعه .16 یعنی وقف عبارت است از حبس کردن اصل عین و آزاد گذاشتن منفعت آن. فقهای معاصر مثل مرحوم سید اصفهانی در وسیله النجاه و امام خمینی (ره) در تحریر الوسیله تعریف شیخ ابوالقاسم محقق حلی را آورده اند .
اما ترجیح ، « اطلاق » بر « تسبیل » از این جهت است که اطلاق و تحبیس دو لفظ متقابل هستند و اطلاق در تعریف وقف بیشتر می تواند حقیقت وقف را آشکار کند در صورتی که تسبیل لفظ مقابل تحبیس نیست . همچنین لفظ تسبیل شامل هر گونه صدقه ای می گردد و به وقف اختصاص ندارد از این جهت تعریف ناقص است و شامل اغیار نیز می گردد.
بند دوم : تعریف و مفهوم پول
در این مباحث به تعریف و مفهوم پول پرداخته می شود و تعاریف لغوی ، اصطلاحی و فقهی آن مورد بررسی قرار می گیرد .
الف : معنای پول
پول ممکن است دارای ماهیت و ویژگی های چند گانه و چند پهلو باشد .وقتی احکام مختلفی در اسلام بر اساس ماهیت ویژه پول بر آن منطبق میشود و اندک تفاوتی در حکم ؛ بازتاب فراوانی در زندگی مردم و اجتماع خواهد داشت ؛ حساسیت ما در شناختن چنین پدیده یی دو جندان میشود . در تعریف ابتدایی، پول وسیله، قطعه یا شیء است که انسان‌ها برای تبادل خواسته‌ها، خدمات، کالاها و نیازهای خود مورد استفاده قرار می‌دهند. در تعریف دیگر، پول عبارت است از آن چیزی که در داد و ستد و مبادله مورد قبول عموم افراد جامعه باشد . معمولاً بجز اسکناس و مسکوک و سپرده‌های دیداری( که بصورت چک قابل انتقال است)، سایر انواع دارائی‌ها را نمی‌توان پول نامید17
ب : معنای لغوی پول
پول در لغت عبارت است از : زر و سیم یا هر فلز دیگر مسکوک رایج و به طور وسیعتر ” بانک نت ” و ” اسکناس ” را گویند .قدما به جای پول , سیم , زر , درم و دینار , درهم و دینار می گفتند و گاه وجه , تنخواه , نقد , فلوس , مسکوک , عین , نقدینه , فلس و پل .18
ج : معنای اصطلاحی پول
پول در اصطلاح علم اقتصاد: با توجه به اینکه امروزه پول تنها شامل سکه و اسکناس نمی‌شود اقتصاددانان پول را به صورت محدود تعریف نمی‌کنند بلکه آن را با توجه به وظایفی که برعهده دارد تعریف میکنند و تما

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های فقه امامیه، امکان سنجی، حقوق ایران، مال موقوفه Next Entries پایان نامه با کلید واژه های موقوف علیه، قانونگذاری، موقوف علیهم، قانون مدنی