پایان نامه با کلید واژه های مواد غذایی، معماری سنتی، زیبایی شناسی

دانلود پایان نامه ارشد

انبوه و مناسب ایجاد می گردد. کاربرد تکنیک های اوریگامی می تواند در طراحی حجمی و فیزیک بسته بندی بسیار مفید باشد.
اگرچه گروهی معتقدند که اولین بار خم کردن کاغذ در چین متداول شده است، اما شکی نیست که این ژاپنی ها بودند که هنر خم کردن کاغذ را کمال بخشیدند و به‌عبارتی از آن خود ساختند. برپایی جشنواره و نمایشگاه های متعدد در این زمینه، و طراحی های بسیار متنوع جعبه های هدیه، بسته بندی ها و اشیاء و حیوانات ساخته شده از کاغذ در ژاپن، گواه این مطلب است؛ بنابر این خرده گیری های منتقدین، به طراح بسته بندی چای سنتی چینی، که از تصاویر اریگامی به عنوان نشانی از هویت چین، استفاده کرده است، چنان بی راه هم نیست. آنها معتقدند این طراحی با تمام زیبایی هایش رسالتش را در انتقال محتوا به انجام نرسانده است؛ چرا که اولین چیزی که به ذهن خریدار می رسد این است که سنت اریگامی و در پی آن چای متعلق به ژاپن است؛ بنابراین با این تصاویر یک پیام کاذب برای فروش چای چینی منتقل شده است.
نمونه های فراوانی از بسته بندی های ژاپنی وجود دارد که با استفاده از اریگامی مشتری را جذب خود می کنند. به عنوان مثال بسته بندی شیرینی تصویر(3-9).
از اهداف هنر اوریگامی می توان به بالا بردن خلاقیت و توانایی های ذهن، تجسم سازی فضایی، رشد فکری و تقویت تمرکز در یادگیری اشاره کرد. افراد مشهور دراین زمینه که به بازسازی مجدد اوریگامی به‌ عنوان یک هنر خلاق در ژاپن تا حد زیادی مدیون این افراد است:
– ایسائو هوندا301، که کتاب اوریگامی را در سال 1931 منتشر کرد.
– آکیرا یوشیزاوا302‌ که برای سال‌های زیادی به‌عنوان یک نابغه‌ی مسلط بر اوریگامی شهرت داشته است و اولین اثرش در سال 1952 چاپ شده است.
– میچیو اوچیاما303 که این هنر را از مادرش آموخته بود و در سال 1908 نوع جدیدی از اوریگامی به ‌نام سبک کوکو 304به ‌نام وی به ثبت رسید. او در سال 1931 یک نمایشگاه عمومی از آثارش را در توکیو برگزار کرد.

3-2 احترام و ارج نهادن به کاغذ در ژاپن.
به گفته « سیندی بودن»305 ژاپنی ها کاغذ سازی را نشئت گرفته از روح انسان و آن را هنر و نه یک شغل می دانند. آنها از کاغذ در بسیاری از مراسم آیینی و یا سنتی خود از عروسی گرفته تا مراسم تطهیر و یا تدفین از کاغذ استفاده می کنند. «کاغذ سفید که به اعتقاد آنها رنگ خداست، نمادی جهت دور نگه داشتن، ناخالصی ناپاکی و هرنوع آلودگی می باشد»306 حتی افسانه هایی در مورد ساخت اشکال کاغذی وجود دارد که از آن جمله می توان ساختن مرغ ماهیخوار را نام برد: بر اساس این افسانهء ژاپنی، اگر کسی هزار درنای کاغذی بسازد خدایان یک آرزوی او را برآورده می‌کنند. مرغ ماهی خوار در نظام نشانه‌های آسیایی نماد طول عمر نیز هست. امروزه نیز در تمام ژاپن، بچه ‌مدرسه‌ها هر روز، با امیدی جهانی برای صلح و دنیای بدون صلاح کشتار جمعی آمریکا، به تا کردن کاغذ و ساختن درناهای کاغذی ادامه می‌دهند و آن‌ها را به مقبره ی «ساداکو» می‌فرستند. شاید به همین دلیل، کشور ژاپن یکی از مهم ترین کشورهای تولید کننده کاغذ از گذشته تا کنون بوده است. این هنر از قرن8 میلادی در ژاپن و در ساخت اشیای گوناگون از جمله جعبه های تزئینی، ظروف غذاخوری و عطردان ها و غیره استفاده می شده است. کاغذهای دست ساز ژاپنی، به نام “واشی”307 دارای تاریخچه 1500 ساله می باشند. این گونه کاغذها که از فیبرهای گیاهی مستحکم و بلند ساخته می شود، بادوام، سبک و انعطاف پذیر بوده و به آسانی پاره نمی شود. هنرمندان از امکانات این کاغذ برای چاپ، طراحی، نقاشی و مجسمه سازی (به دلیل شکل گیری مناسب)، جلد کتاب و به ویژه ساخت جعبه ها استفاده می کنند. می توان گفت امروزه در ژاپن، اعتقاد به بسته بندی308 به ویژه با کاغذ، به یک آیین مقدس تبدیل شده است. حتی طراحان داخلی به کمک چاپ سیلک در طراحی کاغذ های دیواری، پوشش مبلمان و لوازم منزل از این کاغذها استفاده می کنند. کاربرد این کاغذ ها در ژاپن تا جایی است که گاهی غذا نیز در مخروط هایی کاغذی سرو می شود.
در معماری سنتی ژاپنی، کاغذ به عنوان فیلتر عمل می کند که نوری ملایم را از خود گذرانده و در عین حال مانع عبور باد می شود. درب ها و دیوارهای منازل ژاپنی بیشتر ازاین ماده ساخته می شده است(11-3). شیگروبان309، با نگاهی که ریشه در فرهنگ ژاپنی صرفه جوئی و استفاده بهینه از منابع دارد، با استفاده از کاغذ های بازیافت شده که به صورت لوله های کاغذی و با تکنولوژی پیشرفته ساخته شده است، اقدام به مقاوم سازی ساختمان ها می کند و به آن «سازهء لوله کاغذی»310 گفته می شود. وی در طراحی سالن ژاپن در نمایشگاه اکسپو سال 2000 آلمان ساختمانی با ترکیب از اسکلت چوبی قوسی شکل و لوله های کاغذی، همانند سبک واژگون حصیری طراحی کرده است (تصویر 12-3). این کار اراده قوی ژاپنی ها را در استفاده از تکنولوژی های ابتدایی و پیشرفته در کنار هم جهت حفظ محیط زیست نشان می دهد. این ماده در حوزه معماری داخلی ژاپن هم بسیار پر کاربرد می باشد. برای مثال «شیگروبان311» معمار ژاپنی از نوعی کاغذ در طراحی سالن نمایشگاه استفاده کرده است.
تعریف علمی کاغذ عبارت است از:« تراکم در هم و برهم الیاف سلولزی که به طور نا منظم داخل هم دیگر تنیده اند و در نتیجه تشکیل یک ماده ای فشرده را می دهد»312 مهم ترین ماده تشکیل دهنده کاغذ «سلولز»313 می باشد که ماده اولیه ی کلیه گیاهان و درختان است. کاغذ را می توان از هر ماده لیفی سلولزی همانند چوبو پوست درختان، پنبه، کتان، کنف، ابریشم، کاه و انواع از این قبیل که کوبیده، خرد شده و به صورت خمیر در میآید، تهیه نمود. در ژاپن کاغذهایی با اسم های گوناگون فراوان هستند. از جمله می توان «کیوکوشی» « تنجیو» « هنستوشی»314 «ریوشی» «تورینوکو» «دنشی»315 «ایکانبری» و …نام برد. کاغذهای هوگوگامی 316، در ژاپن از قرن 8 میلادی استفاده می شده است. این کاغذها هنگامی که از کاغذ های باطله تهیه می شدند شوکوشی 317 نامیده می شدند. نوعی کاغذ بازیافتی به نام کن کوشی318 به نام «کاغذ روح گم شده خود را صدا می زند» از نامه هایی تهیه می شده که نویسنده آن را دور انداخته است. و برای مصرف روزمره بازیافت می شده است. در روشی دیگر، از قطعات طلا و نقره در بین کاغذهای نازک واشی گذاشته و کوبیده می شود که به روش هاکوشی معروف می باشد. بیشتر تکنیک های کاغذ سازی در ژاپن، مختص کاغذهای تزئینی است تا کاربردی. این نوع کاغذها نقش دار و رنگی بوده است. کاغذهای ویژه ی ساخت اوریگامی نیز در طرح، رنگ و ابعاد گوناگون ساخته می شود که در هنر ساخت اشیای کاغذی به کار برده می شود. این کاغذها چنان زیبا هستند که بعد از استفاده در بسته بندی، پاکت و… نیازی به نقوش چاپی و تزئینی ندارند(تصویر3-13).

3-3بسته بندی ژاپن بر اساس تقلید از طبیعت، و ایده دوستی با آن.
«در میان الگوهای هنرهای ژاپنی می توان به عناصر و معیارهایی پی برد که ریشه در مسایل منطقه ایی دارند و به دلایل ویژگی های اقلیمی و جغرافیایی و همچنین مطابقت با معیارها و نیازها، ماندگار شده و به اصولی پایدار در هنر ژاپنی تبدیل گشته اند حتی در بسیاری از مواقع در مقابل تاثیر پذیری از هنرها و عقاید وارداتی تاثیرگذار نیز بوده اند»319 از این دسته می توان بسته بندی سنتی این کشور را مثال زد که با وجود پیشرفت های علمی و تکنولوژی های روز، تاثیر زیادی بر بسته بندی امروز ژاپن و حتی سایر کشورها داشته است. «ابتدایی ترین بسته بندی ها از پیچیدن یا بستن یک شی معلوم با هر ماده قابل دسترسی صورت پذیرفته است؛ اغلب نتیجه برای نگهداری و حمل و نقل شیء، لایق وصلاحیت دار نبوده اما جدا از تمام زیاده روی ها و افراط ها می توانست شکل زیبایی داشته باشد؛ ماهیت جالب توجه این بسته بندی ها سادگی، عملکرد، و زیبایی است.»320
به طور حتم، اولین بسته بندی ها دردنیا از موادی که طبیعت در اختیار بشر قرار داده بود تشکیل می شده . پوست حیوانات و میوه ها، تنه درختان، انواع سبد ها و طناب ها جهت حمل کالا از این جمله اند. در این میان بسته بندی سنتی ژاپن حقیقتاً یک هنر است، هنری که طراحی پیچیده، و زیبایی های طبیعت را به اشیاء ساده اعمال می کندکه هر روز در زندگی عادی استفاده می شده. در این هنر مواد طبیعی همچون چوب خیزران، نی برنج ، ریسمان های کنفی، کاغذ و برگ درختان توسط هنرمندانی به ظرف ها، جعبه ها، سبدها و لفافه هایی تبدیل شده است؛ به طور کلی این اشیا، کاربردی، خلاق، تعجب آور، و گاهی زیبایی هیجان انگیزی دارند.
هیدیوکی اوکا321 در دهه 1960 را از طریق 221 تصویر سیاه و سفید از نمونه های معتبر از بسته بندی سنتی ژاپن، مربوط به زمان قبل از تولید انبوه (دهه 50 تا 60) به همراه گزارشی از ماده و قطعه های استفاده شده در آنها، این هنر گم شده را در کتابی به نام”چگونه پنج عدد تخم مرغ را بسته بندی کنیم322″معرفی کرد. در این کتاب، تصاویر متنوعی از نی های بافته شده حامل تخم مرغ گرفته تا جعبه های تشریفاتی هدیه جمع آوری و ارائه شده است. نویسنده در توضیحاتش لزوم به وجود آمدن این بسته بندی ها را حفاظت از مواد غذایی و آسانتر کردن حمل و نقل آن ها میداند که می توانست از هر نوع مواد قابل دسترس در مکان های روستایی و خاستگاهشان ساخته شود. برای مزرعه داران وکشاورزان استفاده از برنج که یکی از محصولات عمده ی آنها محسوب می شده، بسته بندی کردن تخم مرغ ها در چند دسته از کاه برنج کار آسانی بوده است؛ ماده ای که استحکام و انعطاف پذیری اش نه تنها آن را برای حفاظت از محصولات شکننده بلکه همچنین برای حفظ طراوت و تازگی آنها مناسب ساخته بود. بنابراین می توان گفت استفاده از مواد طبیعی در بسته بندی به عنوان یک نماد، با شادابی و کیفیت ارتباط دارد.
هیدیوکی اوکا از این طریق رابطه طبیعت با دست ساخته های انسان را که زمانی نقشی مهم در زندگی روزمره داشته، یادآوری می کند. این کتاب کلاسیک در همان انتشار اول بسیار محبوب بود زمانی که زیبایی شناسی ژاپن جدید و همین طور زمان زیادی نمی گذشت که غرب، از تصور بسته بندی به عنوان یک هنر به وجد آمده بود. اما شاید بتوان گفت این هنر بیشتر مربوط ومناسب این دوره می باشد؛ دوره آی پت ها، لفافه های حبابی323 و کیسه های زیپلاک324. بشر امروز بیشتر به سمت از دست دادن ارتباط به طبیعت رفته است؛ همان طور که هیدیوکی اوکا می گوید: «بسته بندی سنتی ژاپن هیچ چیز کمتر از تجلی عشق ژاپنی ها به چیزهای روحانی ندارد، عشقی که ما و همه مردم در هرجای این دنیای مدرن، باید برای اصلاح کردنش عجله کنیم و الا برای همیشه از دستش خواهیم داد.»
آنچه در تصویر3-15 و 3-17 آمده، نمونه های برگزیده ای ازتصاویر این کتاب است که به ویژگی های خاص این هنر اشاره دارد.
اگر چه اوکا از اینکه این نوع بسته بندی های طبیعی از بین رفته اند افسوس می خورد و مسلم است که دیگر نمی توانیم بسته بندی معروف تخم مرغ او را که بر روی جلد کتابش نشان داده است در فروشگاه های مواد غذایی پیدا کنیم، اما بعضی از آنها هنوز در بعضی مناطق محلی کاربرد دارند؛ به عنوان مثال این مجموعه پنج تایی از ساسا دانگو (نوعی پودینگ محتوی میوه پخته که در برگ های بامبو پیچیده شده است.) از یک دکه موقتی در ایستگاه ایداباشی325 توکیو برای عکاسی خریداری شده است. ماهیت جالب توجه این بسته ها سادگی، زیبایی و کاربردی بودن آنها می باشد. برگ ها به همان شکلی که بر روی ساقه هستند استفاده می شوند؛ تنها یک رشته از کاه دور هر یک گره داده شده است.326«این نوع بسته ها بدون هیچ تامل و نظریه عملی تولید می شوند، آنها بعد از سال ها آزمایش و استفاده به صورت ناخودآگاه شکل امروزی را به خود گرفته اند».327
طراح برجسته آمریکایی، جورج نلسون در ستایش بسته بندی های سنتی ژاپن این گونه می گوید: «ما فاصله زیادی از انواع چیزهای زیبایی که در این کتاب نشان داده شده است داریم. با توجه به نیاز فوق العاده به تولید انبوه، استفاده از مواد بسته بندی سنتی ژاپن، بیش

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های مواد غذایی، طراحی صنعتی، ایالات متحده Next Entries پایان نامه با کلید واژه های محیط زیست، روان شناختی، ارزش گذاری