پایان نامه با کلید واژه های منابع طبیعی، پوشش گیاهی، مواد غذایی، استراتژی مدیریت

دانلود پایان نامه ارشد

سرو نقرهای به ترتیب بیشترین زندهمانی را داشتند هماهنگ است. عامل مهم دیگر در جنگلکاری ضریب پایداری میباشد، پورهاشمی (1376) با بررسی ضریب قدکشیدگی درختان پارک چیتگر اظهار داشت که تودههایی با ضریب قدکشیدگی کمتر، استقامت بیشتری در برابر با افتادگی دارند و همین عامل سبب پایداری تودههای جنگلی با ضریب قدکشیدگی کمتر میشود. ضریب قدکشیدگی درختان به عواملی مانند نوع گونه، محل قرار گرفتن درختان در توده از نظر اشکوب و شرایط رویشگاهی و به ویژه به مقدار تراکم درختان در واحد سطح بستگی دارد. تراکم زیاد در توده جنگلی موجب میشود که در اثر رقابت نوری رشد ارتفاعی درختان بیشتر از رشد قطری باشد. با افزایش ارتفاع درختان، ضریب قدکشیدگی افزایش خواهد یافت (2001Debell et al.,). در مطالعه حاضر کاج بروسیا، سرو نقرهای (دریک گروه) و زیتون به ترتیب با ضریب ناپایداری 4/51،7/54 و 9/64 وضعیت پایدار داشتند، اما گونه ون با ضریب ناپایداری 9/83 وضعیت ناپایداری داشت (تیری مشهدسر و همکاران، 1390). شادابی تاج و طول تاج سبز نیز بر رویش سالیانه درخت و پایداری درختان در برابر باد، آفات و امراض نقش بسیار مهمی دارد. تاج درختان علاوه بر تولید مواد غذایی مورد نیاز درخت از راه فتوسنتز، به دلیل کمک به عمل هرس طبیعی که در تولید و زراعت چوب بسیار مهم است اثر میگذارد و نقش مهمی در تولید تنهها با کیفیت مطلوب دارد (1996Takahashi,)، هرچند هدف از این جنگلکاری تولید چوب نمیباشد ولی نتایج نشان داد که وضعیت تاج سوزنیبرگان بهتر از پهنبرگان است. از نظر عرض تاج به ترتیب گونه کاج بروسیا، سرو نقرهای و پهنبرگان (در یک گروه) بیشترین عرض تاج را داشتند، از نظر خشکیدگی به ترتیب گونه ون، کاج بروسیا، سرو نقرهای، ارغوان و زیتون بیشترین مقدار را داشتند که این مقدار (13/14 و 6/9 درصد) خشکیدگی به ترتیب برای کاج بروسیا و سرو نقرهای (سوزنیبرگان) با توجه به همیشه سبز بودن آنها قابل توجیه میباشد. با توجه به اهمیت موارد ذکر شده و درصد خشکیدگی، ارتفاع بدون شاخه و ارتفاع کل، سطح تاج پوشش و وضعیت سلامت متوجه میشویم که سوزنیبرگان از تاج سبز بیشتر و سلامت بیشتری برخوردارند. ولی ون با بیشترین خشکیدگی و ارتفاع بدون شاخه بیشترین ناسالمی و آفت را داشت.
پهنبرگان در همه موارد اندازهگیری شده وضعیت بدتری از سوزنیبرگان داشتند (به جز درصدزمانی ارغوان که بیشترین مقدار را بعد از کاج داشت). ارغوان از نظر خصوصیات کمی و کیفی اندازهگیری شده (با توجه به درختچهای بودن گونه مورد نظر قطر برابر سینه، ضریب ناپایداری، سطح مقطع اندازهگیر ی نشد) از وضعیت بهتری برخوردار بود که این نتایج با نتایج.رضائیپور و همکاران (1390) که ارغوان را به عنوان گونهای موفق در منطق خشک و نیمهخشک معرفی نمودند همخوانی دارد.
نتایج این تحقیق نشان دهنده عدم سازگاری زیتون و ون در منطقه مورد مطالعه میباشد. نتايج حاصل از پژوهش حمزه پور و نگهدارصابر (1380) در استان فارس که گونههاي زبانگنجشك و سنجد درصد زندهماني و سازگاري خوبی داشتند با نتایج حاصل از این تحقیق که نشان دهنده عدم سازگاری گونه ون بود متناقض است، در مطالعهای که مسیبنژاد و همکاران (1386) برای ارزيابي وضعيت جنگلكاريهای پهنبرگ بومي در شرق گيلان انجام دادند میزان زندهمانی ون 4/51 درصد بود که با نتیجه این مطالعه مشابه است. در بررسی دیگر بر روی كشت خالص گونه ون، درصد زندهمانی حدود 92 درصد بدست آمده است كه اختلاف زیادی با نتایج حاضر دارد (اسپهبدی و همكاران، 1382).
نتایج این بررسی با نتایج کاظمی و همکاران (1385) از این نظر که کاج سازگاری و ماندگاری بالای داشت و بهترین گونه برای جنگلکاری آینده معرفی شد و اینکه زیتون و ارغوان به صورت درختچه و در تودههای کوچک و عموما شاداب بودند همخوانی دارد ولی با این نتیجه که زبانگنجشک را گونه سازگار و سرو نقرهای را گونه ناسازگار معرفی کردهاند متناقض است. نتایج قراچورلو و همکاران (2010) در رابطه با زندهمانی بالای سرو نقرهای و سازگاری آن با شرایط نامناسب منطقه با نتایج به دست آمده همخوانی دارد. همچنین در مطالعه ایشان سرو نقرهای با 59/4 متر رشد طولی بیشترین مقدار ارتفاع را داشت که ایشان دلیل آن را توافق (استقرار) بهتر ریشه در خاک بیان نمودند، در مطالعه ایشان کاج سیا نیز با 52/4 متر بیشترین ارتفاع را داشت، که در مطالعه حاضر میانگین ارتفاعی کاجبروسیا و سرونقرهای به ترتیب 22/6 و 8/4 متر است که وضعیت بهتری نسبت به مطالعه ذکر شده نشان میدهند. گونه کاجبروسیا بیشترین ارتفاع و رویش را در میان گونههای مورد مطالعه داشت که این با نتایج Erkan (2003) و دستمالچی (1374) که گونه مورد نظر را به عنوان گونه سریعالرشد معرفی نمودهاند همخوانی دارد. نتایج امینپور و همکاران (1386) (که درصد زندهمانی کاج سیاه و سرونقرهای خوب و زبانگنجشک ضعیف ارزیابی شد) و هاشمی (1390) (که گونه ون کمترین رویش قطری، و کاج بروسیا بیشترین قطر و ارتفاع را داشت) با نتایج موجود همخوانی دارد. ولی نتایج تیمورزاده و همکاران (2011) و رادمنش و جلیلوند (1387) با نتایج این تحقیق هماهنگ نیست زیرا در نتایج تیمورزاده و همکاران گونه کاج با ارتفاع 21/3 متر از میان سه گونه سوزنیبرگ مورد بررسی در مطالعه ایشان کمترین ارتفاع را داشت، در نتایج رامنش و جلیلوند کاجبروسیا از نظر کمی و کیفی مطلوبیت کمتری در مقایسه با گونههای پهنبرگ (پلت و بلند مازو) داشت.
همانطور که اشاره شد تحقیقات در رابطه با این گونههای سوزنیبرگ (سرو نقرهای، کاج بروسیا یا هر دو گونه با هم) در ایران نشان دهنده سازگاری موفق گونهها در نقاط مختلف كشور میباشد (همتی، 1376؛ دستمالچی، 1377؛ حمزه پور و نگهدار صابر، 1380 ؛ محمدنژاد كیاسری، 1382؛ کاظمی، 1385؛ فتاحی، 1373؛ رضایی و موسوی، 1381؛ خورنکه، 1385؛ فرخ نیا همدانی، 1385)، که با نتایج موجود همخوانی دارد.
در نهایت با توجه به خصوصیات دو گونه سوزنیبرگ و ارغوان، (که در ذیل اشاره شده) میتوان گفت این گونه به ترتیب به دلیل سازگاری و تحمل شرایط سخت منطقه (کوهستانی بودن و دارا بودن ماههای خشک و…)، که نتیجه آن زندهمانی بیشتر گونهها، کاهش هزینههای اضافی و دستیابی بهتر به اهداف مختلف جنگلکاری (حفاظتی و زیبایی) میباشد، برای جنگلکاری در مناطق مشابه (با اهداف، زندهمانی و تولید…) توصیه میگردند. نظر به اینکه بسیاری از ابزارهای جنگلشناسی از قبیل انتخاب گونه، تعیین حاصلخیزی رویشگاه، نرخ رویش توده، درصد زندهمانی و رشد نهالها تحت تأثیر خاک قرار میگیرد (1979Daniel et al.,) که در این مطالعه گونههای مذکور به خوبی با شرایط منطقه سازگار بودند.
گونه سرو نقرهای تحمل سختیها مثل شرایط خشک و دیگر نیازهای آب و هوایی را دارد. این گونه نیازهای نوری و خاکی متفاوتی را دارد. ولی به طور کلی نور زیاد و زهکشی خوب و دور بودن از بادهای سرد راترجیح میدهد (1999Cheifets,). كاجبروسیا گونهای كم توقع است، که در خاكهای آهكی و سنگلاخی یا در اراضی شنی مناطقی با زمستانهای ملایم و تابستانهای گرم و خشك، رشد میكند و چنانچه در شرایط محیطی بهتری قرار گیرد، رشد آن نیز بهتر می شود (دستمالچی، 1374).كاجبروسیا از گونههای سریعالرشد است (2011Guller et al., ). ارغوان توانایی قابلتوجهی در مناطق مرطوب و نیمهخشک، از طریق سازگاری در مورفولوژی برگ دارد. برگ این گونه در مناطق نیمهخشک، ضخیم و اغلب شبیه کلیه با راس گرد است. (2012W. Fritsch and C. Cruz,.). گونه ارغوان در مناطقي با خاكهاي داراي رس، سيلت، مواد آلي خاك، كلسيم و پتاسيم بالا در جهتهاي شمالي و با شيب زياد استقرار مییابد (رضائی پور و همکاران، 1390).
5-2- بررسی تنوع زیستی در گونههای مورد مطالعه:
نظر به اينکه كه انسان با استفاده از جنگلكاري در پي دستيابي به اكوسيستمي جديد و پايدار است، ميباشد، میباید علاوه بر انتخاب گونههايی با توان توليد و زندهماني مطلوب، اثر جنگلكاري را بر روي ساير موجودات زنده از جمله گياهان زيرآشكوب مورد توجه قرار دهد (معماریان و همکاران، 1386). بررسی تأثیر حاصل از کاشت گونههای مختلف سوزنیبرگ و پهنبرگ روی تنوع زیستی گیاهی اهمیت بسزایی دارد، چرا که ما را در انتخاب نوع گونه و یا دخالتهای مناسب عملیات پرورشی در عرصههای جنگلکاری یاری میدهد (محمدنژاد کیاسری، 1386)، از طرفی حفاظت از تنوع زیستی جنگل، یک نگرانی جهانی است زیرا، 80 درصد تنوع زیستی محیط زیست زمین در این مکانهاست (Orellana 2012 and Raffaele,). با توجه به افزايش سطح علمي و پيشرفت در زمينهی علوم طبيعي، اهميت تنوعزيستي در زمينههاي مختلف آشكار شده و اهداف مديريت جنگل به سمت افزايش تنوعزيستي متمركز شده است (پوربابايي، 1377)، بهطوري كه حفظ تنوعزيستي يكي از مهمترين موارد در مديريت پايدار جنگلهاست (2004Ito et al.,)، در یک اکوسیستم عوامل متفاوتی مانند ساختار و ترکیب اشکوب بالا (2011Tao Lü, )، انتقال نور و ویژگی بستر (لاشبرگ) اشکوب بالا جنگل، مقدار ساقاب و خصوصیات شیمیایی آن (2008Barbier et al., )، خصوصیات تاج پوشش، اقلیم، میکرو سایت خاک (2001Antos, ) و مواد غذایی خاک و رطوبت دردسترس، تاریخ جانشینی، استراتژی مدیریتی جنگل و پراکندگی (تکه تکه شدن) (2011Tao Lü, ) همه با هم باعث تفاوت در تنوع زیستی و ترکیب گونههای زیرآشکوب میشوند. در نتیجه ترکیب زیرآشکوب معمولا در جنگلهای مختلف متفاوت است) 2011 Tao Lü,). نتایج این مطالعه نیز تنوع زیستی با خصوصیات شیمی و فیزیکی خاک و ارتفاع و تاج پوشش دارای همبستگی مثبت و منفی میباشد، در نتیجه آنها شاهد تنوع متفاوتی در تودهای مورد مطالعه بودیم، از طرفی یک عامل دیگر در پراکنش پوشش گیاهی اقلیم میباشد (2002Jin- Tun, )، در این مطالعه تودهها در یک مکان و تحت تأثیر یک اقیلم مورد مطالعه قرار گرفتهاند. مدیریت بهینه و عقلانی در منابع طبیعی نیازمند کسب اطلاعات کامل و جامع از تمام ویژگیهای هر منطقه به ویژه پوشش گیاهی آن میباشد، با استفاده از این اطلاعات جامع است که، ما قادر خواهیم بود برنامهریزی اصولی و صحیحی را در پیشبرد مدیریت منابع طبیعی طراحی نمائیم (اشرفی و همکاران، 1386)، در نتیجه برای تصمیمگیری بهتر تنها اقدام به یک نمونهبرداری از زیر تاج پوشش نشد ( به دلیل زاویه تابش و اثر تاج پوشش) بلکه در چهار جهت اقدام به نمونهبرداری شد (چهار پلات)، جهت بررسی اثر تغییر شرایط نوری در فضای باز نیز اقدام به نمونهبرداری شد، برای مقایسه تنوع زیستی در تودهها از حالت کلی (میانگین تنوع زیستی در زیر و بیرون تاج) استفاده گردید. نتایج به دست آمده از تنوع زیستی در زیر گونهها نشان داد در زیر گونههای زیتون بیشترین و سرونقرهای کمترین مقدار تنوع زیستی وجود داشت و گونه کاج نیز حالت بینابین که در گروه پهنبرگان (ون و ارغوان) قرار گرفت داشت. یک دلیل آن این است که گونههای سوزنیبرگ تاج پوشش فشردهتری دارند عملا گونههای سایه پسند در زیر تاج پوشش رشد میکنند که این میتواند به عنوان یک دلیل کاهش تنوع در سوزنیبرگان بخصوص در سرو که وضعیت بدتری (کمترین مقدار) داشت باشد. این نتیجه با نتایج اشرفی و همکاران (1386)، Farahat و Linderholm (2012) که تاج پوشش را یکی از عوامل مؤثر در تغییرات مکانی و زمانی در تنوع گونهها دانستند هماهنگ است. در نتایج همبستگیها تنوع زیستی با عرض تاج و ارتفاع همبستگی منفی نشان داد، با توضیحات قبلی هماهنگ است. به دلیل وضعیت مناسبتر خاک گونه زیتون شاهد بیشترین تنوع در این گونهبودیم، ولی با توجه به نسبت بالای کربن به نیتروژن موجود در برگ سرونقرهای، داشتن وضعیت نامناسبتر خاک (فاکتورهای خاکی که در بین گونهها متفاوت بود) این گونه نسبت به دیگر گونهها، کمترین تنوع زیستی را در این گونه وجود داشت. در فضای باز مشاهده گردید که تنوع در فضای باز در گونه کاجبروسیا وضعیت بهتری را نسبت به همه گونههای مورد مطالعه نشان داد این مسله میتواند به این موضوع اشاره نماید که خصوصیات رویشی گونه کاج شرایط برای حضور گونههای سایهپسند و نور پسند به طور همزمان فراهم میکند که

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های ناسازگاری، ارزش اقتصادی، رگرسیون، رگرسیون گام به گام Next Entries پایان نامه با کلید واژه های پوشش گیاهی، مواد غذایی، زیست محیطی