پایان نامه با کلید واژه های مسئولیت پذیری، عزت نفس، آموزش و پرورش، رشد شناختی

دانلود پایان نامه ارشد

پايداری از هويت میباشد. هويتی که نه تنها با گذشته (کودکی) همانند است بلکه در آينده (بزرگسالی) نيز پايدار و بی همانند است ( مارسيا 66، 1980).
2-4-4- دیدگاه مارسیا درباره هویت
مارسیا(1990، به نقل از برزونسکی،2005) دیدگاهی ساخت و(هویت خود)اختیار کرد. هویت را به عنوان یک ساختار خود درونی با سازمانی پویا وتاریخچه فردی تصور کرد. براساس مطالعاتی که دانشجویان دانشگا ه انجام دادند به دلیل پیچدگی مفهوم هویت آنرا از چند بعد مورد بررسی قرار دادند. مارسیا براساس دو متغیر فرایندی اکتشاف و تعهد چهار نوع وضعیت هویتی را مفهوم سازی کرد(مارسیا،1996، به نقل از شهر آرای،1384).

این چهار وضعیت عبارتند از :
الف) دستیابی: دستیابی به هویت موفق از نظر رشدی پیشرفته ترین پایگاه است. فردی که در این حلقه قرار می گیرد دوره ای از جستجوی جایگزین های هویت را پشت سرگذاشته و تعهدهای بخوبی تعریف شده ای را ایجاد کرده است. او بطور جدی انتخابهای شغلی متعددی را در نظر گرفته و با توجه به شرایط خودش تصمیم گیری کرده است، اگرچه انتخاب نهایی او می تواند شکل تبدیل یافته ای از خواسته های والدین او باشد.
ب) تعلیق: این پایگاه پیش درآمدی به دستیابی هویت است. فردی که در پایگاه هویت تعلیق قرار دارد در حال گذراندن دوره ای از جستجو(بحران) است. تعهد هایی به شکل نسبتا مهم دارد. این نوع هویت نتیجه تصمیم گیری سنجیده یا تعلیق می باشد که فرد به خود فرصتی می دهد تا از فشار ناشی از مدرسه، دانشگاه یا اولین شغل تا حدی خلاص یابد، و طی آن خود را در تجارب بیازماید تا به شناخت عمیقی در مورد خود برسد.
ج: قراردادی: این افراد در عقاید خود راسخ هستند و از هر نوع جستجوی جدی اجتناب می کنند. پیامد آن شکل گیری ساختارهای هویت سختی است که در مواجهه با موقعیتهای جدید زندگی نفوذ ناپذی است. اطمینان و امنیت پاداش این افراد است. برای اینکه انتظار پیروی از نقشهای از پیش تعیین شده را برآورده ساخته اند.
د) سردرگم: پراکندگی هویت از نظر رشدی پایگاه ، دارای کمترین پیشرفت است و پایگاه فردی است که به هیچ وجه جهت معینی در زندگی خود متعهد نشده باشد. اگر در گذشته دوره های از بحران را تجربه کرده باشد، بدون آن که در پی آن تعهدی را ایجاد کرده باشد، او در مورد هیچ چیز تصمیم نگرفته است. او به موضوعات ایدئولوژیک بی علاقه است یا یک رویکرد در هم وببرهم دارد که در آن یک نظریه همانقدر خوب است که نظریات دیگر او جرات آنرا ندارد که از میان این دو، نماهای متعددی را برگزیند.
2-4-5- دیدگاه بروزنسکی درباره هویت
از ديدگاه برزونسكي67 سبك هويت عبارتست از اينكه چگونه افراد به جستجو، پردازش ارزيابي اطلاعات مربوط به خود مي پردازند و از آن استفاده مي كنند(. برزنوسكي، 1990) سه سبكي كه برزونوسكي به آن پرداخته است عبارتست از : 1. اطلاعاتي ، 2 هنجاري 3 . اجتنابي/ سردرگم. به نظر برزونوسكي توازن بسيار بالايي بين سبك سردرگم /اجتنابي با وضعيت هويت سردرگم و سبك هنجاري با وضعيت هويت زودرس و سبك اطلاعاتي با وضعيت هويت موفق و ديررس وجود داردچنین افرادی داراي سبك هويت اطلاعاتي آگاهانه و فعالانه به جستجوي اطلاعات و ارزيابي آن هاپرداخته و از اطلاعات مناسب بهره مي گيرند. اين افراد سخت كوش، خودتنظيم گر، باعزت نفس بالا، درون نگر، داراي منبع كنترل دروني، خودآگاه، دار اي قدرت حل مسئله وپیچیدگی شناختی هستند(برزونسکی وآدامز68 2003. ) .چنين افرادي معمولاً امیدوارنسبت به آينده، شاداب، خوش قول بوده و در در هنگام انجام تكاليف تحت تأثير ديگران نبوده و بر باورهاي خود تكيه مي كنند. افراد داراي سبك هويت هنجاري درتصميم گيري هاي مهم و ابراز عقايد با انتظارات، دستورات گروه هاي مرجع و افراد مهم همنوا شده و به طور فعال به جستجو و ارزيابي اطلاعات نمي پردازند بلكه تلاش آن ها در اين است كه از ساختار هويتي موجود كه بدون تحقيق و اكتشاف به دست آورده اند دفاع كنند .
افراد با سبك هويت هنجاري بدون گذراندن دوره هاي اكتشاف، تحقيق و بحران هويت ازطريق تقليد از مراجع قدرت مهم به تعهد مي رسند و از تعهداتشان به صورت سخت گیرانه ومتعصبانه دفاع می کنند. (دولینگر و دولینگر692002). این گروه از افراد دارای اهداف شغلی وآموزشی مشخصی بوده که از بیرون کنترل می شوندوانعطاف پذیر نیستند(برزونسکی و کوک70 2005)افراد داراي سبك هويت اجتنابي /سردرگم غالباً فاقد قدرت تصميم گيري بوده و و تصميم گيري هايشان عمدتاً با تعلل و مسامحه انجام مي شود .منبع كنترل اين افراد بيروني بوده و داراي رفتارهاي هيجاني و بدون ثبات هستند.(آدامز71 1999) اين افراد عزت نفس پايين، خودپندارة منفي خودتنظيمي ناقص دارند . عملكرد اين افراد بر روي تكاليف بسيار ضعيف بوده و معمولاً تكاليف را بدون اين كه كامل كنند رها مي كنند. همچنين در زندگي و تحصيل كم تر موفق بوده و از استقلال و فرديت كمي برخوردارند(دولینگر ودولینگر72 2002)
در پژوهشي برزونسكي73 (2004) بيان كرد: بين سبك‏هاي هويتي و سبك‏هاي والديني رابطه وجود دارد. براي مثال، نوجواناني با سبك هويتي «گرايشي ـ شناختي» داراي والدين مقتدر با ارتباطات باز مي‏باشند. بين سبك هويت هنجاري با والدين قدرت‏طلب نيز رابطه وجود دارد. معمولاً نوجوانان اين گروه از آزادي بيان محرومند(بروزنسکی و آدامز 2005).بيان كردند كه بين سبك هويتي «پراكنده ـ پراكنده» با قدرت‏طلبي و آسان‏گيري رابطه وجود دارد.
2-5- پيشرفت تحصيلي
پيشرفت تحصيلي يكي از دغدغه هاي اصلي والدين، نظام آموزش و پرورش و روانشناسان بوده است . در حقيقت بازدهي مطلوب نظام آموزش و پرورش عمدتاً با ميزان پيشرفت تحصيلي افراد شاغل در آن سنجيده مي شود. معمولاً پيشرفت تحصيلي با مواردي چون معدل دانش آموز، ميزان واحد افتاده، اخراج يا ترك تحصيل شناخته مي شود گرچه در بيش تر منابع از معيار معدل كل دروس يا بعضي از دروس خاص در اين زمينه استفاده مي شود. پيشرفت تحصيلي با عوامل متعددي همبسته است . از جملة اين عوامل مي توان به وضعيت اقتصادي اجتماعي خانوده، ميز ان هوشبهر فرد، وجود انگيزه پيشرفت و غيره . پيشرفت تحصيلي را موفقيت دانش آموز در يك يا چند موضوع درسي مي داند. چنين موفقيتي را معمولاً با آزمون هاي استانداردشده تحصيلي اندازه گيري مي كنند .همچنين اين مفهوم بر پيشرفت در كلاس آن طور كه در كار مدر سه ارزيابي مي شود نيزاطلاق مي شود. پيشرفت تحصيلي با ملاك هاي متفاوتي سنجيده مي شود. بعضي مواقع با معدل نمرات دانش آموز در يك ترم، گاهي معدل دروس در يك سال كامل تحصيلي دوترم، گاهي با ميزان معدل دانش آموز در كل دورة يك مقطع تحصيلي خاص و گاهي نيزاز نمرات دانش آموز در يك يا چند درس خاص بهره گرفته مي شود.
اصلي ترين عوامل تأثيرگذار بر پيشرفت تحصيلي در دودستة كلي: عوامل دروني و بيروني تقسيم بندي شده است (ملك مكان1378)
1. عوامل دروني يا عوامل فردي مانند هوش، انگيزش، خودپنداره، عزت نفس،خودكارآمدي، مكان كنترل و غيره.
2. عوامل بيروني يا عوامل محيطي مانند خانوده، شرايط محيطي و جغرافيايي محل زندگي،تجهيزات و فضاهاي آموزشي و غيره.
2-6- مسئوليت پذيري
درمعنی اصلی آن پاسخ گویی موثر به انتظارات مطروح درنقش ها،وظایف مدنی وشغلی است که این توام با خویشتن داری وخوتنظیمی است.فورد74 (1985)مسئولیت پذیری را پیروی از قوانین اجتماعی و برآوردن انتظارات جامعه از فرد میداند.این قوانین متاثر از نقش ها ی اجتماعی ودر واقع بیانگر هنجارهای اجتماعی وفرهنگی است .همچنین می تواند تعهد والتزام فرد را نسبت به سایر افراد جامعه نشلان دهد.اخلاق مسئولیت بخشی از شخصیت فرد استکه در طی فرآیند اجتماعی شدن شکل می گیردوچلبی آن را نمایانگر تمایل شخصی میداند(.چلبی ،1375)میگوید مسئولیت پذیری حایز دو وجه عمده است: یکی انگیزه برای مسئولانه عمل کردن ودیگری فرصت وزمینه مساعد محیطی برای رشد این انگیزه ،توجه به انگیزه در مسئولیت پذیری ،بر مولفه های مهمی چون شاخت اجتماعی وتمایلات هنجاری تاکید می کند .مدارس درارتقای شناخت اجتماعی وشکل گیری تمایلات هنجاری مثل مسئولیت پذیری ،احترام ،انصاف ،صداقت، وهمکاری نقش مهمی دارندوهمزمان می توانند گرایش های خشونت آمیز ،تبعیضی وطرد را زدوده یا حداقل تضعیف کند.ازنظر دیویی هرگاه آموزشگاه نمونه ایی از محیط اجتماعی نباشد تربیت اخلاقی صورت منفی به خود می گیرد به این علت که ارز شهای منفی رابه دانش آموزان انتقال می دهد.براساس نظر گالی 2ویانگ روابط اجتماعی دانش آموزان با اولیا ی مدرسه یکی از مهمترین عوامل در انتقال این ارز شها در مدرسه است.که رفتارهای سازنده را تقویت می کند .(دیویی،1326)
2-6-1- خود مختاری ومسئولیت پذیری
بی تردید یکی از مهمترین عوامل در بحث مسئولیت پذیری ،توانایی کنترل است.براساس نظریه ی جبرگرایی (نظریه ایی که در آن جایی برای آزادی واختیار نیست)هیچ کس برای هیچ چیز مسول نیست .درقوانین جزایی ازاین ایده بسیار استفاده میشود ،وبنابر آنزمانی که فرد درشرایطی است که توانایی کنترل برخود راندارد از نظر قانون مجرم شناخته نخواهد شد.پس درک افراد از کنترل یکی از مهمترین عوامل در مسول بودن افراد در قبال رفتارهایشان است.ازنظر کول وزیمرمن افرادی که احساس می کنند توانایی کنترل دارند بیشتر تمایل دارندمسئولیت اعمالشان را بپذیرند(ایکلس75 وویگفیلد76 ،2002،براندن77 ،1385)
2-6-2- عزت نفس ومسئولیت پذیری
مطابق با تئوری شناختی –اجتماعی بندروا ،انگیزه وعمل انسان تا حد زیادی توسط پیش اندیشی تنظیم می شود ،به این معنی که عقایدفرددرموردتوانایی هایش برای انجام یک عمل خاص ،برای رسیدن به یک خروجی مطلوب مورد نیاز است .(نیتز و راویو78،2004)بسیاری از صاحب نظران برخورداری از عزت نفس را عامل مرکزی واساسی درسازگاری عاطفی-اجتماعیافراد می دانند،این باور گسترش یافته وتاریخچه ی طولانی نیز داردبراساس نظریه ی پپ وهمکارانش دیدگاه دانش آموز در موردخودش یا عملکرد تحصیلی اش به یقین بر خود ارزیابی اوتاثیر می گذارد .عکس این مطلب نیز صادق است ،یعنی باورهای یک فرد درموردخودش حتی گاهی اوقات بر خلاف توانایی های واقعی وی ،تاثیر زیادی بر عملکرداو در زمینه های مختلف زندگی ومیزان موفقیت اودارد .مطابق با تئوری هویت اجتماعی ترنر ،افراد خودشان را در زمینه های عمده ایی می شناسندکه در آن روابطشان با موجودات اجتماعی پایه ریزی میشود ،(بیابانگرد،1374)
 از جمله روش‏هاي پر كاربرد براي پذيرش مسئوليت در نوجوانان مي‏توان به موارد ذيل اشاره كرد:
1-روش تكليف به قدر وسع و توان فرد؛(باقری،1374)
2- روش مدارا با خويشتن و اعطاي مسئوليت‏هايي متناسب با علايق و گرايش‏هاي فرد؛
3-روش مواجهه با نتايج اعمال و تكيه بر قضاوت فرد نسبت به عملكرد خود با استفاده از فن سؤال باز و انعكاس احساسات؛(ساسانی،1382)
4-روش‏ابتلا و قراردادن فرد در موقعيت‏هاي متفاوت.
     روش‏هاي مزبور بر اساس حب ذاتي و تمايل انسان نسبت به خود هستند؛ تمايلي خودخواهانه، ابتدايي و با كاربردي عمومي. اما روش تحريك ايمان براي افرادي كه ايمان قلبي دارند و براي كسب رضاي الهي تلاش مي‏كنند، كاربرد بيشتري دارد. (باقری،1374)
2-7- واقعیت درمانی گلاسر79
رویکرد واقعیت درمانی یک رویکرد رفتاری است زیرا بر آنچه که شخص انجام می دهد تاکیددارد نه بر آنچه که او احساس می کنداما رفتاری که گلاسر می گویداز بعد محرک وپاسخ رفتار گراها نیست وی رفتاررا در مقابل یک ملاک عینی که او آن را واقعیت می نامدمورد ارزیابی قرار می دهد این واقعیت می تواند واقعیت علمی ،اجتماعی ،اخلاقی باشد گلاسر می گوید:باید قالبهای فکری و عادتهای رفتاری ناپسند که منجر به شکست فرد شده است به وسیله ی اعمال و رفتاری جدید شکسته شود چرا که مراجع دیگر نتواند گذشته را ملا ک رفتار ناپسندش قرار دهد وبارفتار جدید عادتهای جدید وخوب جانشین شود .از آنچه که تا کنون مطالعات نشان می دهد می توان نتیجه گرفت رشد شناختی ،عاطفی ،رشد اجتماعی ،رشد زیستی سبب رفتار ما بوده است.اما گلاسر می گوید :شما رفتار کنید تا رشد شناختی ،عاطفی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های فرزند پروری، هویت اجتماعی، طبقه اجتماعی، فرزند پروری والدین Next Entries منابع مقاله درمورد سبک دلبستگی، روان شناسی، آموزش و پرورش، دلبستگی اجتنابی