پایان نامه با کلید واژه های محیط آموزشی، دانش پژوه، فرایند پژوهش

دانلود پایان نامه ارشد

ک خواهند بود. همچنین تفاوت در سایر شرایط پژوهش از جمله تفاوت در بافت پژوهش، تفاوت در آَزمودنیها، تفاوت در ابزار پژوهش و هدف پژوهش از دلایل دیگر تفاوت در نتایج این پژوهش با سایر پژوهشها میتواند باشد. طبق یافتههای بدست آمده، معلمان از نظر مؤلفهی بیانگیزگی، پایینتر از سطح میانگین مورد نظر، از نظر انگیزهی درونی بالاتر از سطح میانگین و از نظر انگیزهی بیرونی تفاوت معناداری با میانگین ندارند. بنابراین مشخص میشود معلمان از نظر انگیزهی درونی برای پژوهش در سطح مطلوبی قرار دارند. طبق یافتههای پژوهش حاضر، معلمان از نظر انگیزهی پژوهشی در سطح مناسب و مطلوبی هستند امّا فراهم نبودن سایر شرایط لازم برای پژوهش، از جمله شرایط و امکانات محیطی، مانع از پژوهشگری آنان شده است.
در ارتباط با عامل دوم ظرفیت پژوهشی معلمان، نتایج نشان میدهد که فرصتها و امکانات پژوهشی در محیط آموزشی به ترتیب بر اساس میانگین بدست آمده برای هر مؤلفه شامل مؤلفههای کاربردی کردن علم، توجه به علایق معلم در یافتن ایدههای پژوهشی، جستجوی علم و دانش به عنوان یک تجربه اجتماعی، تقویت مثبت و حمایت از پژوهش، الگوها و رفتارهای مناسب تحقیقاتی و تمرکز بر سبکهای متنوع پژوهشی میباشد. البته با توجه به نتایج آزمون اندازهگیری مکرر بین خردهمؤلفهی تقویت مثبت و حمایت از معلم با مؤلفهی الگوها و رفتارهای مناسب تحقیقاتی و تمرکز بر سبکهای متنوع پژوهشی تفاوت معناداری از نظر برتری وجود ندارد. همچنین بین مؤلفهی الگوها و رفتارهای مناسب تحقیقاتی با تمرکز بر سبکهای متنوع پژوهشی نیز تفاوت معناداری از نظر برتری وجود ندارد. طبق یافتههای آزمون tتکنمونهای، در مؤلفهی فرصتها و امکانات پژوهشی معلمان، خردهمؤلفهی توجه به علایق معلم و کاربردیکردن علم در سطح بالاتری از میانگین قرار داردکه این موضوع نشاندهندهی اینست که محورها و موضوعات و ایدههای معرفی شده برای پژوهش معلمان تا حدودی منطبق با علایق آنان است، همچنین در محیط آموزشی معلمان، فرصت کاربرد یافتههای پژوهش در آموزش تا حدودی فراهم شده است. یافتههای پژوهش حاکی از آنست که معلمان از نظر مؤلفههای الگوها و رفتارهای مناسب تحقیقاتی، تقویت مثبت و حمایت از معلم، تمرکز بر سبکهای متنوع پژوهشی، در سطح پایینتری از میانگین مورد نظر ( متوسط ممکن هر مؤلفه) قرار دارند، بنابراین پایین بودن نمرهی الگوها و رفتارهای مناسب تحقیقاتی نشان میدهد که در محیط آموزش وپرورش به انجام فعالیتهای پژوهشی معلمان و فراهم کردن فرصتها و امکانات لازم برای پژوهش توجه نمیگردد. پایین بودن نمرهی تقویت مثبت و حمایت از معلم نیز نشان میدهد جو حاکم بر محیط آموزش و پرورش فرصتها و حمایتهای لازم برای انجام پژوهش به معلمان را نمیدهد. همچنین به عقیدهی معلمان فرصت استفاده از سبکهای متنوع پژوهشی در محیط آموزش و پرورش فراهم نشده است. با توجه به اینکه در رابطه با مؤلفهی جستجوی علم و دانش به عنوان یک تجربه اجتماعی، بین میانگین بدست آمده و میانگین مورد نظر تفاوت معناداری وجود نداشت میتوان نتیجه گرفت که در برنامههای محیط آموزشی معلمان، فرصت انجام فعالیتهای پژوهشی که مستلزم مشارکت با دیگران و کسب تجربههای اجتماعی هست به طور مطلوبی فراهم نشده است. در این پژوهش با توجه به نتایج پژوهشهای قبلی که حاکی از کمبود امکانات، منابع و شرایط لازم برای پژوهش توسط معلمان بود، نقطه برش، نقطه 50 درصدی در نظر گرفته شد. بنابراین نزدیک بودن فرصتها و امکانات پژوهشی در محیط آموزشی معلمان به سطحی نزدیک به میانگین نمیتواند سطح مطلوبی باشد.
این یافتهها نشان دهندهی آنست که در مجموع معلمان از نظر فرصتها و امکانات پژوهشی در محیط آموزشی در وضعیت مطلوبی قرار ندارند و محیط مناسبی برای ترغیب معلمان به انجام پژوهش برای آنان فراهم نشده است. این یافتهها با نتایج پژوهشهای حسن زاده و همکاران (1385)، نجفی و قلی زاده (1388)، رومیانی، میرشاه جعفری و نصر اصفهانی (1385) که یکی از موانع پژوهشگری معلمان را، ضعف در تهیهی امکانات، منابع و شرایط لازم برای پژوهش، عنوان میکنند مطابقت دارد. همچنین با یافتههای پژوهش عنایتی و همکاران (1391) که از جمله موانع انجام پژوهش توسط معلمان را عدم دسترسی به پایگاه های دادههای سازمانی، عدم وجود فرهنگ پژوهش، ضعف زیر ساختهای پژوهشی و کمبود فضای پژوهش عنوان میکنند مطابقت دارد. به اعتقاد جوکار و رستمی (1381) نیز برنامهریزی جهت بهرهگیری همهی معلمان از امکانات پژوهشی همچون بانکهای اطلاعاتی، تکنولوژی فناوری اطلاعات و ارتباطات و اینترنت و آموزش روشهای دسترسی معلمان به اطلاعات پژوهشی از اساسیترین فعالیتها در جهت گسترش پژوهش در میان معلمان است.. طبق یافتههای فضل الهی قمشی، نوروزی و ملکی توانا (1391) ایجاد زمینهها، امکانات و فرصتهای پژوهشی وحمایتهای لازم از پژوهشهای فرهنگیان از عوامل مؤثر بر گرایش فرهنگیان به فعالیتهای پژوهشی است.
با در نظر گرفتن نتایج بدست آمده از پژوهش حاضر، اهدافی که پژوهشکدهی تعلیم و تربیت در راستای پژوهندگی معلمان در نظر گرفته است، از جمله گسترش فرهنگ پژوهش در میان معلمان وکارشناسان آموزش و پرورش، اشاعهی تصمیم گیری مبتنی بر پژوهش، پرورش تواناییها و دانش و مهارتهای ذهنی و عملی در انجام تحقیقات، رشد استعدادهای پژوهشی فرهنگیان، محقق نشده است. البته با تصویب سند تحول بنیادین در آموزش و پرورش در سال 1390، که بر توسعهی زمینهی پژوهشگری و افزایش توانمندیهای حرفهای معلمان به شکل فردی و گروهی، تبادل تجارب و دستاوردها در سطح محلی و اختصاص اعتبارات خاص برای فعالیتهای پژوهشی معلمان و استفادهی بهینه از ظرفیتهای موجود برای گسترش فرهنگ تفکر و پژوهش در بین مدیران و معلمان، تأکید گرديد، انتظار میرود با بهره گیری از پژوهشهایی که در زمینهی ابعاد مختلف پژوهشگری معلمان انجام شده است در راستای تحول بنیادین در عرصهی پژوهشگرایی معلمان گامهای ارزشمندی برداشته شود.
در مجموع باید گفت که توسعهی ظرفیت پژوهشی و نهادینه شدن فرهنگ پژوهش، در گرو مجهز شدن معلمان به تخصص و دانش پژوهشی، برخوردار بودن از انگیزهی لازم برای انجام پژوهش و استفاده ازیافتههای پژوهشی در عمل، و وجود فرصتها و امکانات در محیط آموزشی برای انجام پژوهش میباشد.
5-2) نتایج مربوط به بررسی نیازهای آموزش پژوهش
در این مطالعه با استفاده از رویکرد نیازسنجی مبتنی برشایستگی نیازهای آموزش پژوهش به معلمان مشخص گردید. با استفاده از این رویکرد چهار مرحله برای تعیین نیازهای آموزش پژوهش به معلمان در نظر گرفته شد که در طی این چهار مرحله با در نظر گرفتن مبانی نظری، نظر متخصصان پژوهش و معلمین خبره شایستگیهای پژوهشی مورد نیاز معلمان شناسایی گردید و سپس این شایستگیها توسط معلمان اعتباریابی شد. پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه، مشخص گردید معلمان تا چه میزان از شایستگیهای پژوهشی برخودار هستند و برای رسیدن به وضعیت مطلوب در چه حیطههایی به آموزش پژوهش نیاز دارند. در مجموع مهمترین نیازهای آموزش پژوهش به معلمان، که با استفاده از آزمون t تک نمونهای پایینتر از متوسط ممکن هر مؤلفه بدست آمدند به ترتیب شامل موارد زیر میباشد: تجزیه و تحلیل اطلاعات پژوهشی از طریق آزمونهای معناداری آماری و نرمافزارهای آماری و نتیجه گیری از تحلیلها، استفادهی مؤثر از روشها و فنون جمعآوری اطلاعات، تعریف و انتخاب جامعهی آماری مورد نظر، استفاده صحیح از روشهای نمونهگیری متناسب با نوع پژوهش و فنون نمونهگیری در تحقیقات کیفی و کمّی، تدوین صحیح یک آزمون، بررسی روایی و پایایی ابزار، اجرا و نمرهگذاری آن و تفسیر نتایج آزمونها، استفاده از روشهای مختلف تحقیق کمی و کیفی و تشخیص استفاده از بهترین روش تحقیق با توجه به شرایط. بنابراین میتوان گفت که معلمان در این شایستگیها، تخصص و دانش پژوهشی لازم را ندارند. به عبارتی بهتر، معلمان در حیطههایی نیاز به آموزش پژوهش دارند که دارای تخصص و دانش پژوهشی کافی در این زمینه نیستند. همچنین نتایج آزمون tتک نمونهای نشان داد که معلمان از نظر تشخیص و انتخاب مسئلهی پژوهشی، نوشتن بیانمسئله و بیان ضرورت تحقیق، نوشتن اهداف پژوهش، تعریف متغیرهای پژوهش، رعایت اصول اخلاقی، طراحی برنامهی زمانبندی و بودجهبندی، استفاده از پیشنهادات پژوهشی تحقیقات قبلی، کاربرد یافتههای پژوهش های آموزشی در فعالیتهای آموزشی، برخورداری از ویژگیهای فردی برای انجام پژوهش، نگرش مثبت به استفاده از پژوهش و به کار بستن یافتههای پژوهشی در آموزش بالاتر ازمیانگین متوسط و از نظر طراحی و انجام کلی فرایند پژوهش، نوشتن سؤالات و فرضیات بر اساس اهداف پژوهش، تدوین صحیح منابع و مآخذ تفاوت معناداری با میانگین متوسط ندارند. در این پژوهش با توجه به نتایج پژوهشهای قبلی که حاکی از ضعف اطلاعاتی و کمبود آگاهی معلمان از پژوهش بود، نقطه برش، نقطه 50 درصدی در نظر گرفته شد. لذا نزدیک بودن تخصص پژوهشی معلمان به سطحی نزدیک به میانگین نمیتواند سطح مطلوبی باشد. همانطور که ملاحظه میگردد نتایج این مطالعه حاکی از نبود تخصص پژوهشی مطلوب و عدم مناسب بودن آموزش فرایند تحقیق به معلمان بوده است. بنابراین نبود نیروهای کارآمد و مطلع از پژوهش در آموزش و پرورش جزء محدویتهای اصلی نظام آموزشی کشور است. همچنین یافتههای این پژوهش نشان میدهد که فاصلهی بین وضعیت موجود پژوهشی معلمان و وضعیت مطلوب پژوهشی معنادار میباشد. که این نتایج نشان دهندهی عدم موفقیت دورههای آموزش پژوهش و طرح معلم پژوهنده میباشد. پژوهشهای متعددی نیز ضعف اطلاعاتی و عدم آگاهی معلمان از فرایند پژوهش را از موانع اساسی پژوهشگری معلمان عنوان نمودهاند (نجفی و همکاران، 1388؛ عنایتی و همکاران،1391؛ رومیانی و همکاران، 1385؛ حسن زاده و همکاران 1385؛ فضل الهی قمشی و همکاران، 1391؛ چایچی و همکاران، 1384)، ولی در این پژوهشها میزان و کیفیت دانش پژوهشی معلمان مورد بررسی قرار نگرفته است و طبق نظرسنجی که از معلمان صورت گرفته به طور کلی میزان آگاهی معلمان از فرایند پژوهش پایین گزارش شده است و مشخص نگردیده معلمان در چه حیطههایی و به چه میزان دارای ضعف هستند و نیاز به آموزش دارند، ولی در پژوهش حاضر دانش و تخصص معلمان در هر یک از حیطهها و مراحل مختلف پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. چایچی و همکاران (1384) نیز در پژوهش خود نتیجه گرفتند که آموزش پژوهش و شیوههای اقدامپژوهی نتوانسته است به بهبود کیفیت طرح معلم پژوهنده کمک چندانی نماید که یکی از دلایل این ضعف اینست که محتوای آموزشی و نحوهی تدریس و انتقال این محتوا و تأثیرگذاری آموزش در جهت افزایش توانمندی معلمان برای کسب مهارتهای مورد نیاز یک معلم پژوهنده به درستی طراحی و اجرا نشده است. در همین راستا رومیانی و همکاران (1385)، نیز ضعف در کمیّت و کیفیت دورههای برگزار شده برای آموزش پژوهش، و عنایتی و همکاران (1391) فقدان آموزش مناسب در زمینهی پژوهش را از عوامل عدم آگاهی معلمان از پژوهش عنوان نمودهاند. با توجه به اینکه آشنایی با فرایند پژوهش و کسب تخصص و دانش در زمینهی انجام پژوهش از ارکان اساسی پژوهشگر شدن معلمان میباشد، لازم است در نظام آموزش و پرورش کشور بستری برای رسیدن معلمان به حد مطلوب تخصص و دانش پژوهشی فراهم گردد، چراکه معلمان زمانی میتوانند در محیط آموزشی پژوهش انجام دهند، و یا یافتههای پژوهشهای آموزشی را مطالعه و به طور صحیح در عمل به کار گیرند که با پژوهش و فرایند انجام آن آشنا باشند. بنابراین با توجه به نتایج این پژوهشها که حاکی از ضعف دورههای آموزش پژوهش به معلمان است، لازم است برای ارتقای شایستگیهای پژوهشی معلمان و آموزش پژوهش به آنان مطالعه و برنامهریزی صورت گیرد. اولین گام در مسیر آموزش پژوهش معلمان، تعیین نیازها و اولویتهای آموزش پژوهش و یا به عبارت بهتر نیازسنجی آموزش پژوهش به معلمان میباشد تا از این طریق نيازها وکاستیهای پژوهشی آنها در محیط آموزشی شناخته شود و بر اساس آن برای توسعهی حرفهای آنها برنامهريزي اساسي صورت گیرد. طبق یافتههای حاصل از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های فرایند پژوهش، منابع اطلاعاتی، تحلیل اطلاعات Next Entries پایان نامه با کلید واژه های نیازسنجی، تربیت معلم، نظام آموزشی