پایان نامه با کلید واژه های قرآن کریم، جرم شناسی، ضرب و جرح، باورهای دینی

دانلود پایان نامه ارشد

صاحبان گمان تعبیر نموده است (قرائتی، 1383، ج1، ص107). صاحب مفردات، راغب معتقد است: ظن اسم است برای اعتقادی که از دلیل و قرینه حاصل می شود این اعتقاد گاهی قوی می‌شود و به مرحله یقین می‌رسد و گاه ضعیف است و از حد گمان تجاوز نمی‌کند. پیروی از ظن وگمان در آیات ذیل مذموم تلقی می شود:
« وَ إِن تُطِعْ أَكْثرَ مَن فىِ الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يخْرُصُونَ؛ و اگر اکثر کسانی را که در روی زمین هستند اطاعت کنی تو را از راه خدا گمراه می کنند، آنها تنها از گمان پیروی می کنند و از تخمین وحدس.» (انعام/116)
در حوزه اعتقادات پیروی از حدس و گمان و وهم و ظن کار عبثی است و انسان را گمراه می‌کند بلکه باید عقیده بر اساس دانش و آگاهی و از روی باور و یقین باشد و لذا قرآن کریم علاوه براین-آیه 116 سوره انعام–در آیات متعدد دیگری هم مساله را دنبال کرده است. «يَأَيهُّا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اجْتَنِبُواْ كَثِيرًا مِّنَ الظَّنّ‏ِ إِنَّ بَعْضَ الظَّنّ‏ِ إِثْمٌ وَ لَا تجَسَّسُواْ وَ لَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا أَ يحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ؛ ای کسانی که ایمان آورده اید از بسیاری گمان ها بپرهیزید که پاره ای از گمان ها گناه است و جاسوسی مکنید و بعضی از شما غیبت بعضی نکند. آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده اش را بخورد ازآن کراهت دارید پس از خدا بترسید که خدا توبه پذیر مهربان است.» (حجرات/12)
توجه کنیم که منظور از ظن ناپسند که در آیات آمده، وهم، حدس و گمان آن هم درحوزه اعتقادات و باورهای دینی است ولی اگر ظن را ترجیح یکی از دو طرف بگیریم که بالاتر از شک و پائین تر از یقین است و آن را نه در حوزه اعتقادات بلکه در حوزه احکام به کار بریم ناپسند نیست و اساسا استنباط احکام شرعی مبتنی بر دلائل ظنی است و به خصوص در زمان ما که راه علم مسدود است و کشف احکام عملی اسلام از راه دلیل های یقینی دور از دسترس است چاره ای جز از استفاده از دلیل های ظنی وجود ندارد. دلیل هایی مانند قرآن که دلالت آن ظنی است و مانند سنت که صدور آن ظنی است (جعفری، 1381، ج3، ص536).
مفاهیمی که در برابر ظن قرار دارند عبارتند از: علم، شک، وهم که احتمال خلاف در وهم قوی است (جعفری، 1381، ج5، ص73). ظن و گمان در صورتی که متکی به علم و یقین نباشد و از روی وهم باشد عامل گناه است که در قرآن کریم صراحتا به آن تصریح شده است. باقی ماندن در شک و تردید نیز از مواردی است که مورد نکوهش قرآن کریم قرار گرفته است (رشادتی، 1387، ص233).
3-8-6- نظارت و کنترل
اغلب نظارت ها از سوی مسئولان، صورت پیشگیرانه (پیشگیری یا درمان) دارد، یعنی بر سازمان و افراد آن نظارت می کند تا مبادا کار اشتباهی انجام دهند. این شیوه پسندیده ای است و هزینه آن نیز از هزینه درمان است. در مواردی هم نظارت دارای جنبه درمانی است به این معنا که فرمانده، خطا و انحرافی را در سازمان مشاهده کرده و برای رفع اشکال آن، دستورهایی داده است و هم اکنون می‌خواهد دریابد که آیا افراد در صدد رفع اشکال بر آمده اند یا همچنان به راه خطای خویش ادامه می دهند؟ صورت دیگر آن، پیش برنده و بازدارنده است که در این فرم از نظارت، فرمانده سازمان با آموزش ها و هدایت های لازم سعی دارد راه های پیشرفت و تکامل سازمان را به افراد خود گوشزد کرده آگاهی های لازم را در اختیارشان بگذارد. حال هر روز و گاه و بی گاه، کار آنها را به طور دقیق مطالعه می‌کند تا مطمئن شود که حرکتی رو به پیشرفت دارند. در مواردی جریان برعکس است، فرمانده، آنان را به خطای کارشان واقف می کند و عمل آنها را مستقیم و غیرمستقیم زیر نظر دارد تا آن خطاها تکرار نشود. این نیز نوعی بازرسی و نظارت با این هدف است (قائمی، 1388، ص90). نظارت و بازرسی دقیق، از جمله برنامه ها و اولویت های اساسی در الگوی پیشگیری از جرم است که خود در دو سطح مردمی و دولتی قابل اجرا است. در سطح مردمی آنچه مصداقی از امر به معروف و نهی از منکر به شمار می رود، مردم به گزارش رفتارهای خلاف و نادرست مجریان به حاکم و دستگاه نظارتی موظفند که معمولا امروزه سازمان یا شعبه ای جهت دریافت گزارش های مردم و نیز نظارت بر کار مجریان به این مهم اختصاص می یابد. اما نوع مهم تر آن در سطح حکومت و دولت است که به دو شکل آشکار و پنهان اجرا می شود. در سطح آشکار آن، سازمان یا وزارتخانه یا گروهی به طور رسمی و آشکار به نظارت بر کار مجریان حکومت موظفند. در سطح پنهان، افراد مورداعتماد و موثق و امینی باید پنهانی و بدون آنکه شناخته شوند، اطلاعات و گزارش های لازم را از راه های گوناگون گرد آورند و بر کار مجریان نظارت داشته باشند.اهمیت بازرسی در این است که اگر چنین امری وجود نداشته باشد، زمینه های انحراف و لغزش مجریان فراهم می شود و سوء استفاده از قدرت و منصب به راحتی امکان می یابد و این خود، زمینه های ستم و تجاوز به مردم و خیانت و بی عدالتی را رواج می دهد و اندک بنیان زندگی سالم از هم فرو می پاشد. امام علی(بازرس را چشم تیزبین حکومت می داند. طبیعی است “حکومتی که نظام بازرسی صحیح و مطمئن نداشته باشد، همانند کوری است که معایب را نمی بیند و در منجلاب عیوب و مفاسد غوطه ور می شود (فاضل لنکرانی، 1366، ص159).
امام( در نامه خود به مالک اشتر می فرماید: «سپس رفتار کارگزاران را بررسی کن و جاسوسانی راستگو و وفاپیشه بر آنان بگمار که مراقبت و بازرسی تو از کار آنان سبب امانتداری و مهربانی با رعیت خواهد بود.»
حضرت در ادامه به مالک دستور می دهد که اگر در جریان بازرسی، خیانت کسی آشکار شد با او برخورد کند نه اینکه بازرسی در حد تهیه گزارش باقی بماند و عکس العمل حکومتی را در پی نداشته باشد که این مفسده آورتر است (خسروی، 1387، ص89).

فصل چهارم
راهکارهای نهادینه کردن صیانت و پیشگیری در بین کارکنان ناجا

4-1- مقدمه
تا به حال با شناخت پدیده جرم و گناه، علل و ماهیت و همچنین آثار، تبعات و آسیب های ناشی از آنها به بررسی جرم و گناه و ارائه دیدگاه های قرآنی در زمینه آنها پرداخته شد. اینک با توجه به آثار و عواقب این پدیده های شوم از لحاظ فردی، سازمانی و اجتماعی نیازمند ارائه راهکارهای مناسب برای هریک و به طور جداگانه می باشد کما اینکه تاکنون در پژوهش حاضر به بررسی و شناخت ماهیتی و تعاریف آنها به عنوان پیش نیاز پرداخته شد. اهم موارد قابل بررسی در این فصل تربیت دینی، آموزش مهارت های حرفه ای، تامین نیازها، انتخاب فرماندهان و مدیران شایسته، آسیب شناسی مشاغل، نظارت و کنترل می باشد.

4-2- شناخت جرائم شايع و علل و عوامل وقوع آنها در بین کارکنان ناجا
پیشگیری از وقوع جرم مستلزم شناخت خود جرم است ودر این راستا باید اولین وظیفه انجام تجزیه و تحلیل نظام مند جرم باشد چراکه جرم می تواند راهنمای مهمی برای پیشگیری از وقوع آن در آینده باشد. در کشور ما نه تنها پژوهش های منظم و عالمانه جهت شناختن عوامل و مولفه های اجتماعی جرم زا بیش از پیش ضروری احساس می شود بلکه اساسا برای تبیین مفهوم خود جرم نیز باید اقدامات اساسی تری صورت پذیرد.
علم جرم شناسی با یاری گرفتن از نتایج بررسی های جامعه شناسی جنایی و سایر علوم جزائی در واقع بحران تشدیدشونده فساد اجتماعی را ریشه یابی نموده و طرق حل بحران را نشان داده است. بدین جهت تهیه یک رشته تدابیر علمی به منظور حل بحران به مدد دستاوردهای جرم شناسی ضروری است. افزایش فساد تنها زمانی رو به کاهش می گذارد که تغییراتی در سطح نگرش به جرم، مجرم و راه های مبارزه با جرائم به عمل آید. این تغییرات از ارتقای سطح آگاهی های عمومی و افزایش مشارکت مردم درمبارزه با جرائم تا تصحیح نگرش های منفی و غلط نسبت به مجرم و جرم را دربرمی‌گیرد. به نظر می رسد درنظر گرفتن مجموع تدابیر قانونی، اجرایی، مردمی و توسل به اقدامات پیشنهادی جرم شناسی یعنی قضازدایی، کیفرزدایی و جرم زدایی تنها راهکار عملی برای حل بحران فساد و بزهکاری تشدیدشونده است.
جرائمی که از سوی کارکنان انجام می شود همگی دارای اهمیت یکسان نیستند جرائم را با توجه به انعکاس و بازتاب آنها می توان به سه دسته تقسیم نمود:
دسته اول شامل جرائمی می شود که عوارض آن بیشتر به خود مرتکب بر می گردد در این گونه از جرائم خود فرد متضرر شده و تاوان جرم را به تنهایی می پردازد البته خانواده او نیز گاه در این میان آسیب می بینند.
دسته دوم شامل جرائمی می شود که تبعات آن بیشتر به سازمان بر می گردد این گونه جرائم علاوه بر خسارت های فردی به حیثیت سازمان نیز لطمه می زنند و چهره حقوقی و وجهه سازمانی را لکه دار می نمایند.
دسته سوم آن دسته از جرائمی را تشکیل می دهند که بازتاب اجتماعی آنها به مراتب از لطمات فردی و سازمانی شان بیشتر است.این دسته تاثیرات منفی و مخربی بر اجتماع انسانی وارد کرده و موجب تجری و تسری جرم در جامعه می شوند و از این طریق قداست جامعه را مخدوش و عفت عمومی را لکه دار می‌کنند.
طبیعی است که میزان و شدت جرائم این سه گروه با هم برابر نیست و میزان توجه برنامه ریزان و مدیران سازمان نیز باید به این دسته از جرائم متناسب با اهمیت آن باشد که در این راستا به برخی از جرائم و تخلفات و علل و عوامل فردی و درون سازمانی آنها که دارای بازتاب اجتماعی و سازمانی هستند اشاره نموده و به بعضی از راهکارهای مناسب در آن حوزه پرداخته می شود.

4-2-1- ضرب و شتم
حکم فقهی و قانونی این است که قبل از اثبات وقوع جرم، ماموران حکومتی و قضایی حق هیچ گونه تنبیه و ضرب و شتمی را ندارند اما متاسفانه چنین مواردی مشاهده می شود.
کارکنان نیروی انتظامی امین مردم هستند و وظیفه اصلی آنان حفظ امنیت و دفاع از جان و مال و ناموس مردم است. حال باید دید چه عواملی باعث می‌شود پلیس موجب آزار و اذیت و بروز نارضایتی در مردم می‌گردد؟ در بررسی علل این آسیب، پاسخ‌های متعددی وجود دارد از جمله: تربیت نامناسب خانوادگی، نارضایتی شغلی، ناآگاهی از قوانین و مقررات، عدم توانایی کنترل رفتار به دلیل کم تجربگی و…
الف-علل فردی
1-اختلالات روحی و روانی
2-افراط در احساس مسئولیت و انگیزه های شخصی و سازمانی (سيد تاج الديني؛ باخدا، 1388، ص 148).
3-ضعف ماموران در کشف علمی تخصصی جرائم و به تبع آن توسل به زور و قوه قهریه
4-گستاخی، سرپیچی و قانون گریزی بعضی از اشخاص متخلف و مجرم و به دنبال آن درگیری ماموران با آنان
ب- علل درون سازمانی
1-فشارهای سلسله مراتبی
2-فشارهای ناشی از سختی کار
3-ضعف در طراحی محیطی و فرایند اجرای ماموریت
4-وجود خرده فرهنگ ضرب و جرح در برخی از یگان های ناجا
5-ضعف تخصصی و فنی در کشف و شناسایی جرم
6-عدم تناسب کمی نیروی انسانی با ماموریت ها
7- ضعف آگاهی بعضی از کارکنان نسبت به حقوق شهروندان و متهمان (سيد تاج الديني؛ باخدا، 1388، ص 148).
ج- راهکارهای پیشگیری از ضرب و جرح
1-کارکنانی که مشکل روحی و روانی دارند به منظور عدم به کار گیری آنان در مشاغل روان‌فرسا شناسایی شوند.
2-کیفیت بخشیدن به کلاس های آگاه سازی قضایی، آموزش مسائل شرعی و کلاس های اخلاق کاربردی.
3-نظارت بیشتر فرماندهان و مبادی نظارتی بر عملکرد کارکنان و برخورد جدی با مجرمین در صورت احصاء موارد ضرب و جرح.
4-بالا بردن سطح علمی نحوه کشف جرائم در پلیس های تخصصی از جمله آگاهی، فاوا و مواد مخدر.
5-آموزش همگانی مردم نسبت به رعایت قوانین و مقررات و تبعات ناشی از تمرد.
اقداماتی که در جهت مقابله با این موضوع می توان انجام داد در دو بخش قابل تصور است:
پیشگیری و مقابله یا درمان؛ در بحث پیشگیری عمده اقدامات باید در محور آموزش باشد. آموزش های مناسب و تاثیرگذار و نیز همراهی آموزش دینی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های دولت اسلامی، آموزش عمومی، ارتکاب جرم، پیشگیری از جرم Next Entries پایان نامه با کلید واژه های امر به معروف، نهی از منکر، مواد مخدر، دوره های آموزش