پایان نامه با کلید واژه های فضاهای عمومی، هویت فرهنگی، مشارکت مردم، مشارکت مردمی

دانلود پایان نامه ارشد

به قوم و خویشاوندان) مرتبط باشد.

نمودار شماره16 : علت انتخاب محله برای سکونت از دید ساکنین(به درصد)

4-3-4-میزان احساس تعلق به محله
محله های شهری یکی از کانون های خرد و ملموس شکل گیری هویت های فرهنگی و تعلق اجتماعی هستند. ارزش ها و هنجارهای محله ای، نخستین برخورد ملموس افراد با هویت فرهنگی را شکل می دهند و اغلب به صورت مناسبات رویاروی ، حس تعلق اجتماعی را تقویت می کنند . هنگاهی که شهروندان نسبت به محیط اجتماعی خود احساس تعلق نمایند، شرایط لازم برای اجتماعی اخلاقی فراهم می شود و با افزایش تعلق اجتماعی، مشارکت اجتماعی نیز افزایش می یابد(رمضانی، 1389: 2).
همچنين ايجاد حس تعلق درساكنان نسبت به محله گامي اساسي براي حركت به سوي محله ای سالم وپايدار مي باشد. براي دستيابي به اين حس تعلق وجود همبستگي ميان ساكنان اهميت فراوان دارد. براين اساس حفظ وتقويت عوامل خاطره انگيز ابزاري است براي پيوندزدن ساكنان به محيط شهري وعميق تركردن احساس تعلق خاطر به آنها (ذکایی، 1383: 45).
اغلب به دلیل شرایط نامناسب محلات با بافتهاي فرسوده و ناکارامد شهري، مردم محله از زندگی در آنجا احساس رضایتی نداشته و تعلق خاطري نسبت به محیط خود حس نمی کنند و حتی گاهی در محافل عمومی از بیان اینکه ساکن چنین محلاتی هستند اجتناب می کنند. این شیوه تفکر بدیهی است که به کاهش مشارکت مردمی می انجامد. در واقع احساس تعلق اجتماعی نیز مبنای احساس مسئولیت و به دنبال آن مشارکت در توسعه شهری و منطقه ای است( شیراسب، 1382: 88).
با توجه مطالب گفته شده درباره احساس تعلق خاطر و ارتباط آن با دیگر شاخص های اجتماعی، در این تحقیق برای سنجش میزان تعلق خاطر ساکنین به محلات، سؤالاتی در قالب پرسشنامه مطرح شده، که در زیر به بررسی آنها پرداخته شده است.

1-4-3-4- سابقه سکونت در محله
مدت زمان سکونت در یک محل می تواند به صورت ناخودگاه باعث وابستگی و علاقه به آن مکان گردد. سابقه سکونت در یک محله یکی از شاخص هایی است که باعث می شود که افراد علیرغم نداشتن مالکیت رسمی، نسبت به آن محل به صورت ذهنی احساس مالکیت داشته و خود را متعلق به آن مکان بدانند. محله سورو به عنوان یک محله قدیمی 6/21 درصد از بافت جمعیتی آن، به ساکنین با مدت زمان سکونت بیشتر از 50 سال اختصاص دارد و در مجموع 3/37 درصد از جمعیت آن دارای سکونت بیشتر از 40 سال می باشند در حالیکه 2/13 درصد از محله چاهستانیها سابقه سکونت بیشتر از 40 سال را دارند. در واقع این ارقام بیانگر قدمت بیشتر محله سورو نسبت به محله چاهستانیها است.

جدول شماره28 : درصد سابقه سکونت در محله
سابقه سکونت
کمتر از 10 سال
20- 10
30- 20
40- 30
50- 40
بیشتر از 50 سال
جمع
سورو
7/13
8/7
5/23
7/17
7/15
6/21
100
چاهستانیها
1/27
18
3/31
4/10
9/6
3/6
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

یکی از دلایل بالا بودن سابقه سکونت در محله سورو نسبت به محله چاهستانیها این است که درصد مهاجرین ساکن در محله کمتر می باشد، در واقع محله هنوز یکپارچگی و انسجام قدیمی خود را حفظ کرده است و بیشتر جمعیت ساکن در این محله افراد بومی شهر بندرعباس هستند در صورتی که بیشتر جمعیت محله چاهستانیها متشکل از مهاجرین روستایی درون استانی و نیز برون استانی هستند که به بهانه یافتن کار راهی شهر بندرعباس و این محله شده اند.

نمودار شماره17 : درصد سابقه سکونت در محله

2-4-3-4- نوع سکونت در محله از دید ساکنین
دیدگاه ساکنین نسبت به نوع سکونت یکی دیگر از شاخص هایی است که گذرا بودن اقامت در یک محله و به تبع آن تعلق خاطر نسبت به آن محله را بیان می کند. با توجه به داده های جدول شماره 29 در هر دو محله سکونت دائمی درصد بیشتری را به خود اختصاص داده است. اما نسبت این درصدها در دو محله یکسان نیست به طوری که 3/24 درصد محله چاهستانیها دیدگاه موقتی نسبت به سکونت در این محله دارند در حالیکه 7/16درصد از جمعیت محله سورو به آن به عنوان مکان موقت برای سکونت می نگرند. البته این اختلاف به دلیل بالا بودن میزان جمعیت مهاجر ساکن در محله چاهستانیها می باشد.

جدول شماره29 : درصد نوع سکونت در محله
نوع سکونت
دائمی
موقتی
جمع
سورو
3/83
7/16
100
چاهستانیها
7/75
3/24
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

3-4-3-4- میزان صمیمیت ساکنین با یکدیگر
محله رکنی است مابین خانواده و شهر، که از تجمع و به هم پیوستگی، معاشرت نزدیک، روابط محکم همسایگی و اتحاد غیررسمی میان گروهی از مردم به وجود می آید. در محله هاي قديمي که ارتباط همسايگان با حس تعاون و همياري بيشتر بوده و ارتباط بین آنها بیشتر در فضاهای عمومی محله مانند کوچه و خیابان و پارک های محله صورت می گرفته است، میزان صمیمیت و تعلق خاطر بین افراد بیشتر بوده است. بنابراین میزان معاشرت و صمیمیت بین افراد ساکن در یک محله یکی از شاخص های مهم و تأثیرگذار در میزان تعلق خاطر آنها نسبت به محل سکونت می باشد(رمضانی، 1389: 3). جدول زیر نشان می دهد که میزان معاشرت با همسایگان در هر دو محله سورو و چاهستانیها مناسب می باشد و تفاوت چندانی از لحاظ این متغیر، بین دو محله وجود ندارد.

جدول شماره30 : درصد معاشرت با همسایگان
معاشرت با همسایگان
بلی
خیر
جمع
سورو
86
14
100
چاهستانیها
2/82
8/17
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

به طور معمول میزان رفت و آمد با همسایگان در بین جمعیت بومی و غیربومی یک محله متفاوت است به طوری که شدت این رابطه در بین ساکنین بومی پررنگ تر می باشد اما در مورد این دو محله موضوع فرق می کند و هر دو محله علیرغم متفاوت بودن بافت اجتماعی آنها از میزان معاشرت یکسانی با همسایگان برخوردارند و دلیل این موضوع این است که در محله چاهستانیها، قومی و قبیله ای بودن بیشتر مهاجرت های انجام شده و در محله سورو، بالا بودن سابقه سکونت دلیل بر افزایش میزان معاشرت در بین همسایگان می باشد.
همانطور که جدول شماره 31 نشان می دهد میزان صمیمیت ساکنین محله با یکدیگر از دید ساکنین به طور “متوسط” ارزیابی شده است.

جدول شماره31 : درصد میزان صمیمیت ساکنین محله با یکدیگر
میزان صمیمیت
خیلی زیاد
زیاد
متوسط
کم
جمع
سورو
7
8/22
2/63
7
100
چاهستانیها
8/12
8/29
9/48
5/8
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

نمودار شماره18 : درصد میزان صمیمیت ساکنین محله با یکدیگر

4-4-3-4- رضایتمندی ساکنین از محله
براي تعريف متغير رضايتمندي ساكنين از محله دو سؤال اينكه ” آيا دوست داريد در اين محله زندگي كنيد؟”، ” آيا از امكانات اين محله راضي هستيد؟” از ساكنين پرسيده شده و ميزان رضايت ساكنين از محل سكونت خود سنجيده شده است.
جداول زیر نشان می دهد که افراد ساکن در هر دو محله سورو و چاهستانیها از سکونت خود در این محله رضایت دارند و فقط تفاوت این دو محله در این است که نسبت علاقه مندی به عدم علاقه به محله در سورو 95 به 5 درصد می باشد در حالیکه این نسبت در محله چاهستانیها 75 به 25 درصد است که این موضوع بیانگر این است که میزان علاقه مندی به محله در بین ساکنین محله سورو بیشتر از محله چاهستانیها است.

جدول شماره32 : درصد ميزان علاقه مندي به محله
علاقه مندي به محله
بلی
خیر
جمع
سورو
7/94
3/5
100
چاهستانیها
1/75
9/24
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

میزان رضایت افراد از امکانات و شرایط محله یکی از فاکتورهایی است که در میزان تعلق خاطر افراد به محله تأثیرگذار می باشد. همانطور که جدول زیر نشان می دهد بیشتر افراد ساکن در هر دو محله از امکانات و شرایط محله خود رضایت ندارند. اما نسبت رضایت داشتن به عدم رضایت از محله در سورو 47 به 53 درصد است در صورتی که این نسبت در محله چاهستانیها 40 به 60 درصد است. بنابراین می توان گفت میزان رضایت ساکنین از محله در سورو از چاهستانیها بیشتر است که این موضوع به تنوع کاربری ها و میزان خدمات شهری موجود در محله سورو برمی گردد.

جدول شماره33 : درصد ميزان رضايت ساكنين از محله
رضايتمندي از محله
بلی
خیر
جمع
سورو
4/47
6/52
100
چاهستانیها
7/36
3/63
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

4-4- مشاركت

مشارکت عنوان فرآیندی است که طی آن گروههای ذینفع در جهت دادن به ابتکارات توسعه و تصمیم گیری ها و منابعی که در زندگی تأثیر دارد مداخله و نظارت دارند(1994, World Bank). مشارکت به عنوان یک مفهوم کلیدی امروزه در کلیه زمینه های اجتماعی، اقتصادی، مدیریتی و … مطرح می شود و توسعه سریع و روزافزون آن، مدیون این حقیقت است که دولتمردان درک کرده اند، گستردگی و پیچیدگی ابعاد زندگی مدرن، فراتر از توانایی ایشان برای شناسایی و غلبه بر آن است. از آنجا که مشارکت در حوزه شهرسازی و طراحی شهری، فرآیندی است که عموم مردم را در ارتباط با تغییرات شهر، دخیل می کند، بنابراین استفاده از آن در تمامی جوانب زندگی شهری به خصوص در امر ساماندهی بافت های فرسوده و نیز سکونتگاههای غیررسمی، یکی از کلیدهای توسعه می باشد (ضرابی و فرید طهرانی، 1388: 40).

1-4-4- سابقه مشارکت
مشارکت به عنوان یک مفهوم کلیدی دارای سه رکن درگیر شدن، یاری دادن و مسئولیت، می باشد( علوی تبار، 1379: 15)، بنابراین برای تعیین میزان مشارکت باید این سه رکن را درنظر گرفت. میزان مشارکت در دو محله سورو و چاهستانیها همانطور که جدول زیر نشان می دهد به طور متوسط ارزیابی شده است، اما 8/22 درصد از افراد ساکن در محله سورو و 3/20 درصد از ساکنین محله چاهستانیها میزان مشارکت را زیاد و خیلی زیاد ارزیابی کرده اند که گویای وضعیت بهتر محله سورو نسبت به محله چاهستانیها در امر مشارکت می باشد.

جدول شماره34 : درصد سابقه مشارکت ساکنین
سابقه مشاركت
خیلی زیاد
زیاد
متوسط
کم
جمع
سورو
3/5
5/17
4/68
8/8
100
چاهستانیها
3/4
16
3/55
5/24
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

نمودار شماره19 : درصد سابقه مشارکت ساکنین

2-4-4- میزان مشارکت در محلات مورد مطالعه
طی سؤالی از ساکنین محلات سورو و چاهستانیها پرسیده شد که “در صورت بهسازی محله، آیا حاضر هستند در این امر همکاری کنند” که 5/64 درصد از ساکنین محله چاهستانیها مایل به همکاری نبودند و 5/35 درصد آنها حاضر به هکاری بودند. میزان مسارکت در محله سورو وضعیت بهتری دارد چنان که 9/54 درصد افراد ساکن در این محله آمادگی خود را برای همکاری در بهسازی محله اعلام کردند و 1/45 درصد آنها تمایلی به همکاری در امر بهسازی محله نداشتند. که این اعداد همگی بیانگر این است که شرایط و زمینه مشارکت در محله سورو نسبت به محله چاهستانیها فراهم تر است.

جدول شماره35 : درصد میزان مشارکت
میزان مشاركت
مایل به همکاری هستم
مایل به هکاری نیستم
سورو
9/54
1/45
چاهستانیها
5/35
5/64
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

نمودار شماره20 : درصد میزان مشارکت

نتایج حاصل از پرسشنامه گویای این امر است که میزان مشارکت در بین مردان بیشتر از زنان می باشد. آنچنان که در محله سورو 5/53 درصد زنان و 55 درصد مردان، حاضر به همکاری هستند، در حالیکه 37/27 درصد زنان ساکن در محله چاهستانیها و 79/38 درصد مردان ساکن در این محله تمایل به مشارکت در بهسازی محله دارند.

جدول شماره36 : درصد میزان مشارکت به تفکیک جنسیت
میزان مشاركت
مایل به همکاری هستم
مایل به هکاری نیستم

زن
مرد
زن
مرد
سورو
5/53
55
5/46
45
چاهستانیها
37/27
79/38
63/72
21/61
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

بنابراین می توان نتیجه گرفت که میزان مشارکت مردان در محلات مورد مطالعه نسبت به زنان بیشتر است. همچنین این نکته قابل ذکر است که بیشتر افرادی که حاضر به همکاری هستند در رده سنی 18 تا 37 سال قرار گرفته و جزء قشر جوان و نیروی فعال محله محسوب می

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های استان هرمزگان، سطح تحصیلات، انسجام اجتماعی، پایگاه اجتماعی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های امنیت اجتماعی، مواد مخدر، مشاغل آزاد، مشارکت مردمی