پایان نامه با کلید واژه های عدالت اجتماعی، خدمات عمومی شهر، خدمات عمومی، نابرابری ها

دانلود پایان نامه ارشد

عوامل جلوگيري از نابرابري ها و شکاف توسعه و توزيع فضايي مناسب جمعيت در پهنه سرزمين مي باشد. مسئله مهم در برقراري توسعه پايدار شهري1 توجه به شاخص هاي اقتصادي، محيطي و سلامت اجتماعي شهرها در بستر برنامه ريزي است (marcotullio,2001:577).
اهمیت تحقیق حاضر در این است که با شناخت وضعیت موجود و شناسایی مناطق محروم شهر یزد، توجه برنامه ریزان و طراحان توسعه منطقه ای را به اتخاذ سیاست ها و برنامه هایی جهت کاهش نابرابری های منطقه ای با توزیع مناسب و بهینه امکانات رشد و توسعه جلب نماید . در همین راستا هدف قرار دادن توسعه مناطق محروم و کم فعال برای رسیدن به عدالت اجتماعی و اقتصادی میان مناطق شهر در جهت کاهش نابرابری های منطقه ای ضروری است .
1-3 اهداف تحقیق
هدف پژوهش علمی کشف واقعیت ها و برقرار کردن رابطه میان آنها و تبیین شرایط و رویدادهاست. این تبیین باید به نحوی صورت گیرد که به یک رشته تصمیمات منطقی منجر شود تا در صورت امکان بتوان بر اساس آن به پیش بینی رویدادها پرداخت. تحقیق حاضر سعی دارد تا با شناسایی چگونگی توزیع فضایی خدمات و امکانات شهر یزد ارتباط آن را با تحقق عدالت اجتماعی بررسی کند و در نهایت بازتاب فضایی آن را در رابطه با پراکنش جمعیت و قیمت اراضی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دهد .

اهداف تحقیق عبارتند از :
1- بررسی شاخص های اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی بین مناطق سه گانه شهر یزد از لحاظ برابری
بررسی تأثیرات توزیع فضایی خدمات شهری بر پراکندگی جمعیت شهر یزد
3- بررسی تأثیرات توزیع فضایی خدمات شهری بر قیمت اراضی شهر یزد
4- شناسایی تنگناها و مشکلات مربوط به کاربری اراضی شهری و تحقق عدالت اجتماعی
برنامه ریزی راهبردی شهر یزد به منظور توزیع بهینه خدمات عمومی شهری
1-4 فرضیات تحقیق
1- بین مناطق سه گانه شهر یزد نابرابری های اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی وجود دارد.
2- بین توزیع خدمات عمومی شهری و پراکنش جمعیت در مناطق سه گانه شهر یزد رابطه وجود دارد.
بین توزیع خدمات عمومی شهری و قیمت اراضی در مناطق سه گانه شهر یزد رابطه وجود دارد.
1-5 روش تحقيق
نوع تحقیق کاربردی – توسعه ای و روش بررسی آن توصیفی ˗ تحلیلی می باشد. محدوده جغرافیایی مورد پژوهش مناطق سه گانه شهر یزد است.
اطلاعات مورد نیاز تحقیق به طور عمده از منابع ذیل گردآوری شده است:
– از طریق منابع کتابخانه ای مراکز علمی همچون دانشگاهها ، سازمان ها از جمله سازمان مسکن و شهرسازی
– شبکه ها و پایگاههای اطلاع رسانی داخلی و بین المللی
– آمارنامه ها ، سرشماری های عمومی نفوس و مسکن، سالنامه های آماری و مرکز آمار
از شاخص های مورد بررسی می توان شاخص اجتماعی، اقتصادی ، فرهنگی، کالبدی، بهداشتی و درمانی نام برد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش ها و تکنیک های رایج در برنامه ریزی شهری استفاده شده است.
1-6 کاربرد نتایج تحقیق
تحقیق حاضر در راستای توزیع بهینه خدمات عمومی شهر یزد می باشد. بنابر این موجب یک زندگی مطلوب و بهینه برای ساکنان آن می شود. با توجه به اینکه بازسازی بافت فرسوده شهری و توسعه پایدار در شهر یزد رعایت نشده است با انجام این تحقیق سازمان مسکن و شهرسازی و شهرداری می توانند پی ببرند که کدام قسمت شهر وضعیت بهتری دارد و کدام قسمت توسعه ناپایدار دارد و از وضعیت خوبی برخوردار نیست. با انجام این تحقیق سازمان مسکن و شهرسازی و شهرداری می توانند وضعیت بهتری را برای شهر یزد بوجود آورند.
کاربردهای دیگر نتایج این تحقیق عبارتند از:
1-کمک به مدیران شهری در اداره شهرها و حل مسائل شهری
2-استفاده و تأثیر در سیاست گذاری ها، تصمیم گیری و برنامه ریزی ملی، منطقه ای و محلی
3-افزایش آگاهی جامعه در مورد نقش جغرافیا در برنامه ریزی شهری و منطقه ای

فصل دوم: مبانی نظری

مقدمه
این فصل از سه قسمت تشکیل شده است. در قسمت اول به تعاریف و مفاهیم پرداخته شده است و در قسمت دوم به دیدگاه ها، نظریه ها و مکتب های عدالت اجتماعی توجه شده است. در قسمت سوم به پیشینه عدالت اجتماعی در جهان و همچنین در ایران پرداخته شده است. در نهایت جمع بندی صورت گرفته است.
2-1 تعاریف و مفاهیم
2-1-1 شهر
شهر مجموعه اي است متشکل از گروه هاي نخستين و اتحادهاي هدفمند جمعي.مورد اول را مي توان در اشکالي چون خانواده و محله مشاهده کرد که در تمام جماعت ها ديده مي شوند، در حالي که مورد دوم ويژه و خاص شهر است. اين گروه هاي مختلف از خلال سازمان هايي که کما بيش ساختي بنگاه مانند دارند و يا لااقل به شکل عمومي تنظيم و شخصيت يافته اند،خود را تنظيم مي کنند و همه اين گروهها در ساختارهايي دائم و درون پهنه هايي نسبتاً محدود اسکان يافته اند. بنابراين، شهر در معناي کامل آن عبارتست از يک شبکه جغرافيايي1، يک سازمان اقتصادي2، يک فرايند صنعتي3، صحنه اي براي کنش اجتماعي و نمادي زيباشناختي از وحدت جمعي (فکوهي، 1385: 204).

2-1-2 عدالت اجتماعي
يکي از اصول بنيادين که در اغلب ايدئولوژي ها از جمله دين اسلام مبناي برنامه ريزي محسوب مي شود، اصل عدالت اجتماعي است که تفکر نهادها و برنامه ريزان بر مبناي آن شکل مي گيرد و از اصولي است که به دلگرمي، انسجام روابط و توزيع عادلانه (و نه مساوي) دستاوردها و عوايد بين شهر و روستا منجر خواهد شد.
مفهوم عدالت از منظرهاي مختلف قابل بررسي است و مفاهيمي چون عدالت اجتماعي، عدالت فضايي1، عدالت جغرافيايي2 و عدالت محيطي3 نيز متأثر از چند بعدي بودن اين مفهوم است (مرصوصي، 1383: 91).
فرهنگ فارسي معين، عدالت را داد کردن، دادگر بودن و انصاف داشتن و عدالت اجتماعي را عدالتي که همه افراد جامعه از آن برخوردار باشند (معين، 1371: 2279) تعريف ميکند. وقتي ما راجع به عدالت اجتماعي صحبت مي کنيم، در مورد چگونگي توزيع چيزهاي خوب و بد بين اعضاي جامعه انساني بحث مي کنيم (Miller,1999: 1). عدالت اجتماعي گوياي توزيع عادلانه امکانات و ثروت ميان افرادي است که طبق تعريف داراي حقوق برابرند (غني نژاد، 1379: 782).
اگرچه ممکن است عدالت اجتماعي مورد پذيرش همگان واقع شود ولي هرکس تنها به شيوه فکر و نظام ارزشي خود، معني خاصي از توزيع عادلانه و عدالت اجتماعي را خواهد داد. و نتيجه آن که مفهوم عدالت اجتماعي مفهومي به غايت ذهني و سيال خواهد بود (غني نژاد، 1379: 782-781).
اصطلاح عدالت به معناي مساوات را در موارد متنوعي به کار مي بريم. گاهي مسأله فرق نگذاشتن ميان افراد و توجه يکسان به همه در طرز رفتار فردي مطرح است. گاهي اينکه همه در مقابل قانون و در مقام اجراي قانون مساوي هستند، مورد توجه است. گاهي جانبداري نکردن و بي طرفي در مقام قضاوت و داوري مقصود است. گاهي رعايت مساوات در مقام سياستگذاري و برنامه ريزي از جهت توزيع منابع عمومي يا توزيع هزينه هاي زندگي جمعي در ميان افراد مورد نظر است. در مواردي، مسأله برابري افراد در برخورداري از حقوق و فرصتهاي اوليه يا برابري نسبي آنها در بهره مندي هاي موجود ملاحظه مي شود (توسلي، 1375: 112).
گاهي عدالت ناظر به طرز رفتار با ديگران است؛ اعم از اينکه معامله و رفتار فردي منظور باشد يا طرز عمل نهادهاي اجتماعي مثل قانون، دولت و مانند اينها. در اينجا عادلانه بودن رويه و عمل ما در برخورد با ديگران با توجه به موازين لازم الرعايه مد نظر قرار دارد؛ مثل اينکه حقوق ديگران مراعات شده باشد، تبعيض بيجا در کار نباشد و مانند اينها. گاهي هم عدالت، ناظر به وضعيت نهايي موجود در جامعه از حيث توزيع بهره مندي ها و امتيازات و موقعت هاي اجتماعي است که اين نتيجه عوامل مختلفي است. انتخاب و رويه عملي افراد يا عملکرد نهادها مي تواند از جمله اين عوامل باشد. مثلاً نفس وجود نابرابري فاحش ميان دو قشر از افراد جامعه از جهت رفاه و امتيازات اجتماعي، موضوع بحث عدالت است با صرف نظر از اينکه رويه عملي افراد و عوامل تاريخي اي که منجر به اين امر شده است، چگونه بوده است (توسلي، 1375: 113).
در بحث عدالت، اصطلاح توزيع را به معناي وسيع تري به کار مي بريم. علاوه بر توزيع ثروت به معناي اقتصادي کلمه، توزيع کليه حقوق و امتيازات سياسي و اجتماعي و خيرات و مضرات اجتماعي را مد نظر قرار مي دهيم؛ اعم از رفاه، امنيت، منصب، شغل، فراغت، آموزش، قدرت سياسي، فرصت اقتصادي، افتخارات اجتماعي و… حتي از توزيع عادلانه مشقت هاي چاره ناپذير و مسئوليت هاي اجتماعي نيز بحث مي کنيم (توسلي، 1375: 114).
تعريف ديگر از عدالت اجتماعي به اين صورت است که “مساوات به عنوان برخورداري شهروندان از شانس ها و حقوق مساوي و استفاده ايشان از آزادي هاي اجتماعي بدون محدوديت هاي نژادي و جنسيتي و… قدمت فراوان دارد ولي تصور جديدتري نيز وجود دارد که سابقه آن به انقلاب فرانسه برمي گردد و عدالت را در اين مي بيند که اعضاي يک جامعه همه به يک نسبت از مواهب مادي آن جامعه برخوردار باشند” (تيکسفال، 1379: 50).
در کتاب نظريه عدالت، جان رالز در تعيين قاعده براي عدالت بعد از تأکيد بر اصل اوليه برخورداري يکسان افراد از آزادي هاي سياسي، معتقد است نابرابري هاي اجتماعي تنها در صورتي توجيه پذير است که اول آنکه، بيشترين مزيت را به نفع محرومترين قشرهاي جامعه حاصل کند؛ دوم آنکه، پيوستن به مناصب و موقعت هاي قابل دسترسي براي همه افراد، تحت شرايط برابري منصفانه فراهم آيد. وي به اين ترتيب معيار حداکثرسازي رفاه براي پايين ترين قشر مردم را معيار عدالت معرفي مي کند (پاپلي يزدي و ديگران، 1386: 19- 21).
2-1-3 فضا
فضا عبارت است از “فاصله ميان نقاط و پديده ها” و گستره پيوسته اي که در آن اشياء و پديده ها قرار گرفته و حرکت مي کنند (پوراحمد، 1385: 103).
براي شناخت مفهوم فضا در جغرافيا مي توانيم آنرا به دو بخش فضاي مطلق و فضاي نسبي تقسيم کنيم. فضاي مطلق در جغرافيا “بعدي است معطوف به ويژگي هاي اشيا از نظر تمرکز و پراکندگي شان”. فضاي نسبي فقط رابطه اي است ميان رويدادها و ويژگي هاي آن و بنابراين وابسته به زمان و فرايند” است. اين نوع فضاها به طور طبيعي پويا و در حقيقت نسبي اند. لذا مي توان آن را فضاي پلاستيکي ناميد که اندازه و شکل و فاصله زماني خود را تغيير مي دهد (پوراحمد، 1385: 195-193).
2-1-4 توزيع فضايي
چگونگي قرارگيري عناصر، پديده ها، نقاط و مکانها بر روي کره زمين، پراکندگي يا توزيع فضايي ناميده مي شود (پوراحمد، 1385: 101).
بطور معمول، توزيع فضايي داراي 3 ويژگي است :
الف) تراکم نسبي : شامل تعداد پديده ها و عناصر مورد مطالعه، تقسيم بر مساحت منطقه مورد مطالعه است.
ب) تفرق : بر خلاف تمرکز شاخصي است که مقدار پخش يک پديده و ميزان پراکندگي با تمرکز آن را در يک منطقه يا مکان نشان مي دهد.
ج) بافت: طرز قرارگيري هندسي عناصر و پديده ها را در فضا بافت گويند که از جمله آنها مي توان بافت خطي، بافت متمرکز و بافت متفرق را نام برد (پوراحمد، 1385: 103).

2-1-5 توزيع خدمات شهري
از جمله عواملي که بايد در جهت اجراي عدالت اجتماعي و همراه با عدالت فضايي در برنامه ريزي شهري رعايت کرد توزيع مناسب خدمات شهري و استفاده صحيح از فضاها است. در اين خصوص کاربري ها و خدمات شهري عوامل مؤثري هستند که با ارضاي نيازهاي جمعيتي، افزايش منافع عمومي و توجه به استحقاق و لياقت افراد مي توانند با برقراري عادلانه تر، عدالت اجتماعي و اقتصادي و فضايي را در نواحي شهر برقرار نمايند. لذا عدم توزيع خدمات شهري نه تنها مي تواند در بر هم زدن جمعيت و عدم توازن آن در شهر بينجامد بلکه فضاهاي شهر را متناقض با عدالت از ابعاد اجتماعي و اقتصادي شکل دهد (وارثي و ديگران، 1387: 144).
2-1-6 خدمات اجتماعي1
خدمات اجتماعي که طيف نسبتاً گسترده اي از خدمات عمومي را در برمي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های عدالت اجتماعی، خدمات عمومی، خدمات شهری، پراکنش جمعیت Next Entries پایان نامه با کلید واژه های توسعه پایدار، توسعه پاید، ارزش افزوده، سازمان ملل متحد