پایان نامه با کلید واژه های شبکه معابر، طرح تفصیلی، کاربری اراضی، توزیع فضایی

دانلود پایان نامه ارشد

پیوست) نیز آمده است، به سال 1335 برمی گردد. بنابراین می توان گفت این محله دارای قدمتی تاریخی(قبل از سال 1300 هجری شمسی) و توسعه آن مربوط به دهه 1330 می باشد.

2-2-3-3- قدمت محله چاهستانیها
هسته های اولیه شکل گیری محله چاهستانیها مربوط به اراضی جنوب غربی محله و توسعه های اخیر آن شامل اراضی شمال شرقی محله می باشد. در واقع شروع شکل گیری محله با ایجاد زیرمحله مینابی ها، در دوره زمانی 60-1350 بوده است اما توسعه کل محله، با توجه به جدول شماره 2 موجود در پیوست (مراحل رشد کالبدی شهر بندرعباس) از دهه 1360 تا کنون اتفاق افتاده است. جدول زیر مراحل توسعه محله چاهستانیها را به تفکیک زیرمحله ها در دوره های زمانی مختلف نشان می دهد.

جدول شماره 4: مراحل شکل گیری و تکامل رشد کالبدی محله چاهستانیها
ردیف
زیرمحله
دوره شکل گیری
1
مینابی ها
60- 1350
2
چاهستانیها
70- 1360
3
نخل پیرمرد
75- 1365
4
کوی گلستان
1380 تا کنون
منبع: (مهندسین مشاور پرداراز، 1389)

4-3- مطالعات کالبدی و فیزیکی محلات سورو و چاهستانیها

1-4-3- ساختار کلی محلات سورو و چاهستانیها
لبه های قوی در اطراف محله سورو آن را از دیگر محلات و محیط اطراف جدا کرده است. محله سورو دارای نشانه ها و عناصر شاخصی مانند مصلی و مسجد جامع سورو، پارک کپشکن و پارک جهانگردی سورو و … می باشد که نقش مؤثری در خوانایی محله دارند. همچنین این محله از ترکیب سه زیرمحله یا واحد همسایگی روز، وسط و قبله تشکیل شده است. نقشه شماره 4 استخوان بندی و سیمای کلی محله سورو را نشان می دهد.
محله چاهستانیها دارای چهار زیر محله مینابی ها، چاهستانیها، نخل پیرمرد و کوی گلستان می باشد. این محله با لبه طبیعی خور گورسوزان در غرب و دسترسی هایی مانند بزرگراه شهید رجایی در شمال و بلوار امام حسین در جنوب و خیابان بهشت در شرق از دیگر محلات جدا گردیده است. نشانه ها و مراکز مهم فعالیتی محله در نقشه شماره 5 نمایش داده شده است.

2-4-3- قدمت و عمر بنا
عمر بنا و قدمت ساخت واحدهای مسکونی از جمله متغیرهای تأثیرگذار بر کیفیت مسکن و محیط مسکونی است. بر اساس اطلاعات موجود و نیز برداشت های میدانی صورت گرفته در محله سورو می توان به این نتیجه رسید که این محله از قدمت بالایی برخوردار می باشد. به طوری که در حال حاضر 61 درصد از مساحت محله توسط قطعاتی با قدمت بالاتر از 30 سال اشغال شده است. همچنین پس از آن، ابنیه با قدمت 30-20 سال با34/15درصد بیشترین سهم را در محله به خود اختصاص داده است و فقط 8 درصد از ابنیه موجود کمتر از 10 سال قدمت دارند و جزء ابنیه نوساز محسوب می شوند.

عمر بنا
فراوانی
مساحت

تعداد
درصد
مساحت(هکتار)
درصد
کمتر از 10 سال
298
07/15
9/105072
03/8
بین 10 تا 20 سال
211
67/10
7/72395
53/5
بین 20 تا 30 سال
289
62/14
8/200800
34/15
بالاتر از 30 سال
1053
26/53
9/799463
09/61
اراضی بایر و فاقد بنا
126
37/6
3/130959
01/10
کل
1977
100
6/1308692
%100
جدول شماره5 : قدمت و عمر بنا در محله سورو
منبع: (مهندسین مشاور پرداراز، 1389)

در محله چاهستانیها حدود 70 درصد ابنیه موجود قدمتی بالای 20 سال دارند که مساحتی بالغ بر 35 هکتار از محله را شامل می شوند و این در حالی است که فقط کمتر از 8 درصد از بناهای موجود در محله قدمتی کمتر از 10 سال دارند که این امر خود گویای فرسودگی کالبدی و کیفیت پایین مسکن در این محله می باشد.

جدول شماره6 : قدمت و عمر بنا در محله چاهستانیها

عمر بنا
فراوانی
مساحت

تعداد
درصد
مساحت(هکتار)
درصد
کمتر از 10 سال
194
59/7
17/7
61/6
بین 10 تا 20 سال
439
18/17
06/4
83/14
بین 20 تا 30 سال
1257
18/49
12/9
24/45
بالاتر از 30 سال
598
40/23
86/27
66/21
اراضی بایر و فاقد بنا
68
66/2
32/13
66/11
کل
2556
100
52/61
100
منبع: (مهندسین مشاور پرداراز، 1389)

نمودارشماره1: قدمت و عمر بنا در محلات سورو و چاهستانیها

3-4-3- نوع دسترسی ها و نحوه شکل گیری آنها
شبکه معابر در محله سورو به دو دسته اصلی و محلی قابل تقسیم است، دسته اول معابر حاشیه بافت را شامل می شود. این محله از یک سو با راه های اصلی و لبه های قوی احاطه شده است و از سوی دیگر یک خیابان اصلی آن را به دو نیمه شرقی و غربی تقسیم کرده است.
شبکه معابر و دسترسی های درون محله ای ارگانیک و فاقد نظم مشخص هندسی و طراحی می باشند. کوچه های پیچ در پیچ و تو در تو مهم ترین ویژگی ساختار شبکه معابر درونی محله سورو می باشد.
بررسی کمی شاخص های مربوط به شبکه معابر نشان می دهد که سرانه این کاربری در سطح محله 45 مترمربع می باشد که به نسبت معیارها و سرانه های شهری بسیار زیاد می باشد. به طور کلی می توان گفت 30 درصد از مساحت محله سورو به معابر پرپیچ و خمی اختصاص یافته است، که علیرغم مساحت زیاد کارایی چندانی ندارد و خود از عمده ترین مشکلات درونی محدوده به شمار می رود. این بدین معنی است که با اشغال تقریباً یک سوم مساحت محله توسط معابر و دسترسی های پرپیچ و خم، فضای شهری زیادی پرت شده و از ارزش اقتصادی آن استفاده مطلوبی نشده است.
حدود 32 درصد از کل مساحت محله چاهستانیها به معابر اختصاص یافته است که تأمین کننده دسترسی به داخل و خارج از محله است. سرانه معابر در محله حدود 38/26 مترمربع می باشد. اگر چه رقم بدست آمده سرانه بسیار بالایی را نشان می دهد اما این محله دارای معابر مناسبی (از لحاظ عرض معابر) نمی باشد. چرا که قطعات تفکیکی به گونه ای قرار گرفته اند که مابین دو قطعه، فضای بازی شکل گرفته که این فضا بدون استفاده رها شده است. اغلب این فضاهای بلااستفاده باعث کاهش امنیت و محلی برای انباشت زباله در محله می شوند.
دسترسی به قطعات تفکیکی در محله با شبکه ای نامنظم و ارگانیک که بر مبنای توپوگرافی تپه ای با شیب زیاد شکل گرفته است، تأمین می شود. شبکه تشکیل شده، فاقد سلسله مراتب مشخص بوده و از تعدادی دسترسی های شدیداً نامنظم فرعی( محلی) به صورت جمع و پخش کننده تشکیل می گردد.
شبکه دسترسی محله چاهستانیها عمدتاً فاقد عرض یکنواخت هستند و عامل تأثیرگذار بر شکل گیری آن، توپوگرافی و اولویت ساخت مسکن بوده است. معابر این محله، تنگ و پرپیچ و خم هستند که این امر علاوه بر دشوار و غیرممکن ساختن دسترسی در برخی از نقاط محله، موجب کاهش امکان نظارت و تبعاً کاهش امنیت محله به لحاظ امداد رسانی در مواقع بروز حوادث و ایجاد فضاهایی ناامن و نیز مناسب وقوع جرایم می شود.

4-4-3- بررسی و مقایسه کاربری ها و امکانات موجود در هر از یک محلات مورد مطالعه با استانداردهای موجود
از نظر کالبدی محلات سورو و چاهستانیها در طرح ساختاری- راهبردی و نیز طرح تفصیلی به عنوان محلات یک شهر شناخته شده و بر این اساس استاندارد ها و ضوابط و مقررات در مقیاس یک محله برای این محلات کاربری اراضی پیشنهاد شده است. اما جدول کاربری اراضی وضع موجود این محلات نشان می دهد که بسیاری از این استانداردها و سرانه های پیشنهادی طرح های فرادست در این محلات اجرا نشده است. در جدول شماره 7 سرانه های موجود در محله سورو نسبت به سرانه های پیشنهادی طرح های تفصیلی و ساختاری- راهبردی مناسب ارزیابی شده است به طوری که بیشتر سرانه کاربری های موجود در این محله مازاد بر سرانه های پیشنهادی طرح های مذکور می باشد. اما در کل با توجه به پرسشنامه های تکمیل شده توسط ساکنین محله سورو، علیرغم رعایت سرانه های پیشنهادی، این محله با کمبود کاربری های بهداشتی- درمانی و فرهنگی مواجه است.
همانطور در مطالب قبل بیان شده است سرانه اختصاص یافته به کاربری معابردر سطح محله 45 مترمربع می باشد که به نسبت معیارها و سرانه های شهری بسیار زیاد می باشد و علیرغم اینکه این کاربری 30 درصد از مساحت محله را به خود اختصاص داده است از آنجایی که بیشتر معابر پرپیچ و خم را شامل می شود کارایی چندانی ندارد. وجود اراضی بایر، مخروبه و متروکه که 39/6 درصد از مساحت محله را اشغال کرده اند، یکی از مشکلاتی است که باعث عدم امنیت محله می شود که البته با برنامه ریزی بر روی این اراضی می توان از این معضل جلوگیری و از آنها به عنوان پتانسیل هایی جهت اختصاص به دیگر کاربری های شهری استفاده کرد.
مقایسه سرانه کاربری های وضع موجود محله چاهستانیها با سرانه کاربری های پیشنهادی طرح های تفصیلی و ساختاری- راهبردی، میزان کمبود امکانات و کاربری ها را در این محله متذکر می شود. بر اساس داده های موجود در جدول شماره 8 سرانه کاربری های شهری موجود در محله چاهستانیها 9 مترمربع کمتر از سرانه کاربری های شهری پیشنهادی طرح تفصیلی شهر بندرعباس می باشد که خود گویای عدم تحقق طرح مذکور و کمبود کاربری های شهری مختلفی مانند آموزشی، فرهنگی، تجاری، پارکینگ و فضای سبز و نیز تأسیسات و تجهیزات شهری است. البته با توجه به نقشه کاربری اراضی وضع موجود، این محله نیز از امکانات کاربری درمانی و بهداشتی مناسبی نیز برخوردار نمی باشد و این یکی از مسائلی است که اهالی محله به آن اشاره کرده اند.
سرانه اختصاص یافته به کاربری معابر در محله چاهستانیها 38/26 مترمربع است که البته این معابر به صورت کوچه های تنگ و باریک و با عرض کمتر از 5 متر می باشند و امکان استفاده از آنها به عنوان سواره رو وجود ندارد. معابر سواره رو موجود در این محله با عرضی بین 8 تا 10 متر تنها امکان عبور یک سواره را فراهم می کنند.
به لحاظ توزیع فضایی کاربری ها محله چاهستانیها وضعیت نامناسبی دارد به طوریکه اراضی شمال شرقی این محله (زیرمحله کوی گلستان) فاقد کاربری خدمات عمومی می باشد. در واقع بیشتر فضای محله چاهستانیها توسط کاربری کارگاهی- صنعتی (به عنوان کاربری مزاحم شهری) اشغال شده است و کمتر فضایی در این محله به کاربری خدمات محله ای اختصاص یافته است. محله سورو، به عنوان یک محله غیررسمی از نظر توزیع فضایی کاربری ها در مقایسه با محله چاهستانیها شرایط بهتری دارد به طوریکه مرکز فعالیت و تجمع کاربری ها در این محله منطبق بر مرکز هندسی محله می باشد.

جدول شماره 7: بررسی و مقایسه سطوح و سرانه های کاربری وضع موجود محله سورو با سرانه های استاندارد طرحهای فرادست
کاربری
مساحت
سرانه
سرانه های پیشنهادی در مقیاس محله
کمبود/مازاد در مقایسه با طرح تفصیلی
کمبود/مازاد در مقایسه با طرح ساختاری- راهبردی

مساحت
(مترمربع)

نسبت به محله
(درصد)

طرح تفصیلی
طرح ساختاری- راهبردی

مسکونی
2/459265
91/32
59/48
45/43
20
14/5+
59/28+
تجاری
82/42927
08/3
54/4
83/0
1/0
71/3+
44/4+
خدمات
اداری-انتظامی
54/140799
09/10
89/14
0
0
89/14+
89/14+

فضای سبز
97/32889
36/2
48/3
35/3
5/1
13/0+
98/1+

آموزشی
12/21869
57/1
31/2
3/1
6/1
01/1+
71/0+

ورزشی
54/17001
22/1
80/1
15/0
2/0
65/1+
6/1+

مسکونی- تجاری
17/14792
06/1
56/1
11/2
0
55/0-
56/1+

درمانی و بهداشتی
07/12752
91/0
35/1
001/0
0
349/1+
35/1+

مذهبی
6/8252
59/0
87/0
19/0
15/0
68/0+
72/0+

فرهنگی
233/3414
24/0
36/0
003/0
05/0
357/0+
31/0+

تأسیسات و تجهیزات شهری
6931/973
07/0
10/0
0
3/0
1/0+
2/0-

حمل و نقل و انبار و پارکینگ
654/7597
54/0
80/0
69/0
2/0
11/0+
6/0+

تجاری-خدماتی
326/4714
34/0
50/0
0
0
5/0+
5/0+

جهانگردی
5/109980
88/7
63/11
0
0
63/11+
63/11+

کارگاهی-صنعتی
8408/946
07/0
10/0
0
0
1/0+
1/0+
باغ
608/7638
55/0
81/0
_
_
_
_
متروکه
857/2560
18/0
27/0
_
_
_
_
مخروبه
006/1136
08/0
12/0
_
_
_
_
بایر
43/85589
13/6
05/9
_
_
_
_
شبکه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های توانمندسازی، سکونتگاه های غیررسمی، کیفیت زندگی، سازمان های بین المللی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های رشد جمعیت، تراکم جمعیتی، طرح تفصیلی، بازنشستگان