پایان نامه با کلید واژه های سلامت اجتماعی، سرمایه اجتماعی، روابط اجتماعی، توزیع جمعیت

دانلود پایان نامه ارشد

…………………………………………………………………………78
– نمودار 4-7 توزیع جمعیت مورد مشاهده بر حسب میزان مشارکت اجتماعی ………………………………………………………………………79
– نمودار 4-8 توزیع جمعیت مورد مشاهده بر حسب میزان اعتماد اجتماعی …………………………………………………………………………..80
– نمودار 4-9 توزیع جمعیت مورد مشاهده بر حسب میزان حمایت اجتماعی …………………………………………………………………………81
– نمودار 4-10 توزیع جمعیت مورد مشاهده بر حسب میزان سرمایه اجتماعی ………………………………………………………………………..82

فصل اول:

کلیات پژوهش

1-1- مقدمه
سلامت1 را محور توسعة اقتصادی و اجتماعی تلقی می کنند اگر هدف کلیة سیاست های اجتماعی ، رفاه جامعه باشد ، کلید ورود به رفاه جامعه ابتدا به زندگی مناسب وسالم و سپس کیفیت زندگی است که هیچ یک از اینها بدون داشتن سلامت امکان پذیر نیست. توسعه بدون وجود انسان سالم قابل درک نیست به گفته ماهلر2 ، رئیس پیشین سازمان جهانی بهداشت «اگر سلامت همه چیز نیست ، همه چیز بدون سلامت هیچ است»(بابایی،216:1382).
سلامت چه به صورت فردی و چه جمعی بی تردید از مهمترین ابعاد مسائل حیات انسان است. سلامت ، شرطی ضروری برای ایفای نقش های اجتماعی است و همة انسان ها در صورتی می توانند فعالیت کامل داشته باشند که هم خود را سالم احساس کنند و هم جامعه آنها را سالم بداند.به طور کلی سلامت دارای ابعاد مختلفی است ، که در این میان بعد اجتماعی سلامت از مؤلفه های کلیدی سلامت شناخته می شود.
امروزه بخش عظیمی از اشکال سلامت (اعم از جسمی ، روانی و اجتماعی) در ارتباط شدید با عوامل اجتماعی است. سرمایه اجتماعی3 یکی از این عوامل مهم است که در سالهای اخیر در مباحث مختلف بسیار مطرح شده است. جامعه ای که از نظر ذخیرة سرمایه اجتماعی غنی باشد ، سطح بالاتری از دستاوردهای سلامتی را برای افراد فراهم کند. لذا پژوهش حاضر ، با هدف بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی دانشجویان تدوین شده است.

طرح مسئله
آرامش و سلامت ، گمشده ای است که بشر به دنبال آن می گردد. ولی هرگاه از آن سخنی به میان آمده ، بیش تر بُعد جسمانی آن مورد توجه بوده و جنبة اجتماعی و روانی آن کم تر به بحث گذاشته شده است. سالیان دراز ، بسیاری از محققان بهداشتی و درمانی باور داشتند که عوامل مؤثر بر سلامتی محدود به عوامل زیستی(بیولوژیک) ، رفتاری و محیطی هستند.
با این حال سلامت مفهومی چند بعدی است و تعریف”سازمان بهداشت جهانی سلامت”نیز بر سه بعد جسمی ، روانی و اجتماعی آن اشاره دارد. شاید بُعد اجتماعی سلامت پیچیده ترین و در عین حال بحث انگیزترین جنبه از سلامت باشد. سازمان جهانی سلامت(1948)سلامت اجتماعی را یکی از مؤلفه های کلیدی سلامت معرفی کرده است ، اما به دلیل فقدان ابزارهای معتبر ، این مفهوم همچنان موضوع بحث های سیاسی و اجتماعی است. مطالعات سلامت با استفاده از نمونه های زیستی ، بیشتر بر وجه خصوصی سلامت تأکید دارند ، ولی افراد در درون ساختارها و روابط اجتماعی قرار دارند(keyes,2004:22).
امروزه سلامت اجتماعی ، به عنوان یکی از ابعاد سلامت ، در کنار سلامت جسمی و روانی و معنوی نقش و اهمیت گسترده ای یافته است ؛ به گونه ای که دیگر سلامتی فقط عاری نبودن از بیماری های جسمی و روانی نیست ، بلکه چگونگی عملکرد انسان در روابط اجتماعی و چگونگی تفکر وی از اجتماع نیز به عنوان معیارهای ارزیابی سلامت فرد در سطح کلان جامعه به شمار می رود.
به طور کلی سلامت اجتماعی به نوعی بهداشت روانی ، فردی و اجتماعی گفته می شود که در صورت تحقق آن افراد دارای انگیزه و روحیه شاد بوده و در نهایت جامعه شاداب و سلامت خواهد بود. در این میان موضوع سلامتی دانشجویان یک مسأله ی حیاتی است که امروزه موجب چالش های زیادی شده است ، در بین دانشجویان تنیدگی های دورة تحصیلی ، تضادهای قومی و فرهنگی ، احساس فاعلی مبنی بر مورد تبعیض سیاسی ، عقیدتی و نژادی و جنسیتی قرار گرفتن وجود دارد و در کشور ما نیز گاه گاهی این موارد به صورت حاد درآمده و بر جنبه های مختلف زندگی دانشجویان اثر گذاشته و جنبه های مختلف سلامت این قشر از جمله سلامت اجتماعی آنها را به خطر می اندازند. بنابراین تغییرات مربوط به تحول ، انطباق با روش جدید مطالعه و سبک زندگی ، جدایی از محیط های آشنا و حمایت کننده ، رفتارهای گروهی و فشارهای ناشی از آن ، همگی دست به دست هم داده و سلامت اجتماعی دانشجویان را تحت تأثیر قرار می دهد.
امروزه بخش عظیمی از اشکال سلامت بالاخص سلامت اجتماعی دانشجویان در ارتباط شدید با عوامل اجتماعی است سرمایه اجتماعی یکی از این عوامل است. جامعه ای که در آن سرمایه اجتماعی بالا باشد قاعدتاً نوعی همبستگی و وفاق در آن هست. همبستگی و وفاق موجب می شود هم جامعه آرامش داشته باشد و هم عدالت در توزیع منابع مناسب سلامت بالاخص سلامت اجتماعی وجود داشته باشد.
لذا پژوهش حاضر در صدد پاسخ به این سوال است که آیا بین میزان سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان رابطه وجود دارد؟

1-3- ضرورت و اهمیت موضوع
بخشی از اهمیت موضوع مربوط به خصوصیات دوران جوانی است. نسل جوان هر کشور موتور محرکة آن برای پیشرفت در زمینه های مختلف است. جوانی دورانی است که رشد عقلی ، تغییرات شناختی و شکل گیری ساختار افکار افراد در این دوره صورت می گیرد و آنان را قادر می سازد با تفکر دربارة پدیده های مختلف به مراحل بالاتری از اخلاقیات برسند. از یک طرف بخش قابل توجهی از جمعیت جوان کشور ما را قشر دانشجو تشکیل می دهد ، توجه به نیازها و مشکلات آنان و تلاش در جهت رفع نیازهای آنها می تواند گام بزرگی در توسعة پایدار باشد و با توجه به این نکته که لازمة توسعة پایدار توجه به انسان و سلامت جسمی ، روانی و اجتماعی اوست از این رو با شناخت هر چه بیشتر نسبت به وضعیت سلامت اجتماعی این گروه از افراد می توان با دقت و صحت بیشتری به برنامه ریزی در جهت توسعة پایدار کشور پرداخت. البته روشن است که هر گونه تلاش در زمینة دستیابی به سلامت اجتماعی که هم نیاز فردی است و هم نیاز اجتماعی ، مستلزم آشنایی با مفهوم و معنای سلامت و راههای ارتقای آن می باشد. از طرف دیگر جوانی که از سلامت اجتماعی برخوردار نباشد نمی تواند با چالش های ناشی از ایفای نقش های اجتماعی کنار آمده و خود را با هنجارهای اجتماعی تطبیق دهد.
سلامت فرد پایه و بنیان سلامت جامعه است و همچنین جامعه نقش تعیین کننده ای در سلامت فرد دارد. این دو چنان به هم وابسته هستند که نمی توان بین آنها حد و مرزی قایل شد. وضعیت سلامت تک تک افراد جامعه به صورت گوناگون به سلامت دیگران و همچنین بر شاخص های اقتصادی و اجتماعی اثرگذار است.
از این رو تأمین سلامت افراد جامعه به خصوص سلامت اجتماعی آنها که امروزه تأکید زیادی بر آن می شود حائز اهمیت است. سلامت اجتماعی به عنوان یکی از ابعاد سلامتی نقش مهمی در تعامل زندگی اجتماعی هر انسانی دارد و پوشش فراگیر آن در جامعه می تواند موجبات توسعة اجتماعی را فراهم کند.
اهمیت توجه به بعد اجتماعی توسعه و همچنین تأکید سازمان بهداشت جهانی بر سلامت اجتماعی در کنار سلامت فیزیکی سبب شده که امروزه سلامت اجتماعی به عنوان دغدغة مشترک جامعه شناسان ، مددکاران اجتماعی و برنامه-ریزان امور توسعه در جامعه به شمار آید ، زیرا سلامت اجتماعی افراد از یک طرف معلول عوامل متعدد اجتماعی ، فرهنگی ، اقتصادی و… است و یکی از شاخص های توسعه جوامع به شمار میرود و از طرف دیگر خود می تواند در توسعة جامعه نقش اساسی ایفا کند. سلامت به عنوان بخشی از سرمایه ، منبع انسانی هر جامعه محسوب می شود. از دیدگاه فردی عامل سلامت جزء پیش نیازها و شرایط اصلی اشتغال به کار و فعالیت اجتماعی و اقتصادی انسانها در کلیة جوامع محسوب می شود که بدون اتکا به آن شانس دستیابی به امکانات رفاهی و مادی غیرممکن است و یا حداقل به سختی امکان پذیر است.
به طور کلی سلامت اجتماعی افراد جامعه از یک طرف معلول عوامل متعددی است و یکی از شاخص های مهم توسعه جوامع می باشد و از طرف دیگر خود می تواند در توسعة جامعه نقش اساسی ایفا کند. در محیط های دانشگاهی ، اتخاذ سیاست های حمایت کننده به صورت ارائه ی حمایت های اجتماعی می تواند عامل بازدارنده ای برای ناراحتی های عاطفی و روانی محسوب شود. برقراری جریان های حمایت کننده به گونه ای که بتواند جای خالی والدین ، دوستان صمیمی و به طور کلی نزدیکان فرد را به نحو احسن پر کند ، نقش مهمی در حفظ سلامت اجتماعی دانشجویان امکان پیش بینی و برنامه ریزی جهت کمک به تأمین بهداشت روانی آنان را فراهم می کند. از طرفی این امر به دست اندرکاران آموزش عالی کمک می کند تا با بسط و توسعه ی مراکز و کلینیک های خدماتی مشاوره ، روان درمانی و مددکاری و ارائه یبیشتر خدمات رفاهی و بهداشتی و مهارت های زندگی از شیوع ناراحتی های روانی و اجتماعی جلوگیری کند.
یکی از راههای ارتقاء سلامت اجتماعی ، شناخت عوامل مرتبط با این مفهوم است ، سرمایة اجتماعی یکی از همین عوامل تأثیرگذار است. سرمایه اجتماعی یکی از مفاهیم بسیار مهمی است که جامعه شناسان معاصر در بررسی کمیت و کیفیت روابط اجتماعی در جامعه از آن استفاده کرده اند ، ویژگی ذاتی سرمایه اجتماعی این است که در روابط اجتماعی شکل می گیرد ، پایین بودن سرمایه اجتماعی در یک جامعه ، باعث بالا رفتن هزینه های کنترل و نظارت و همچنین مبادلات و ارتباطات می شود. در مقابل بهره مندی از سطوح بالاتر سرمایه اجتماعی باعث کاهش هزینه ، مبادلات ، رفع عدم تقارن اطلاعاتی ، ایجاد حس تعلق و مشارکت و افزایش ظرفیت سازمانی می شود.
لذا پژوهش حاضر به سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از عوامل مهم و مرتبط با سلامت اجتماعی دانشجویان جامعه ، توجه ویژه ای دارد.
انجام این پژوهش و پژوهش های مشابه می تواند به مسؤلین ذیربط نسبت به شناخت میزان سرمایه اجتماعی دانشجویان و میزان ارتباط آن با سلامت اجتماعی دانشجویان کمک شایانی می کند.
همچنین با حصول نتایج و پژوهش های کاربردی در این زمینه می توان حساسیت و نگرانی مسئولان را در قبال توجه به سلامت اجتماعی دانشجویان و نسل جوان بیشتر کرد و سازمان ها و ارگان های ذیربط می توانند گام مؤثری در جهت حفظ و ارتقای سلامت اجتماعی دانشجویان که در نهایت به عملکرد بهتر نسل جوان در جامعه می شوند بردارند.

1-4- هدف پژوهش
به طور کلی هدف از انجام این پژوهش بررسی و شناخت رابطه بین میزان سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان می باشد.

فصل دوم:

ادبیات پژوهش

مقدمه
در این فصل که عنوان کلی آن ادبیات پژوهش است ، ابتدا به بیان تاریخچه سلامت اجتماعی و سرمایه اجتماعی می- پردازیم ، سپس ضمن ارائه نتایج پژوهش های قبلی به نقد آنها می پردازیم ، در ادامه به بیان مبانی نظری و ذکر تعاریف و نظریات مختلف نظریه پردازان پرداخته می شود و درنهایت چارچوب نظری و فرضیات پژوهش مطرح می شود.

2-1- تاریخچه سلامت اجتماعی
در سطح بین المللی تا زمانی که پس از جنگ جهانی اول اساسنامه جامع ملل تهیه می شد ، سلامت موضوعی از یاد رفته بود و تنها در واپسین روزها تهیه کنندگان پیش نویس اساسنامه به یاد “بهداشت جهانی” افتادند. پس از آن جنبش تازه-ای پدید آمد و از چند دهه ی پیشین تا کنون ، سلامت به عنوان یک حق بشری و یک هدف اجتماعی در جهان شناخته می شود.یعنی سلامت برای برآورده شدن نیازهای اساسی و بهبود کیفیت زندگی انسان لازم است و باید برای همه انسانها در دسترس باشد. در سال 1997 تصمیم گرفته شد که هدف اصلی دولت ها و who در دهة آینده باید در رساندن همه مردم جهان در سال 2000 به سطحی از سلامت باشد که بتواند یک زندگی اجتماعی و اقتصادی باور داشته باشند که به اختصا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های سلامت اجتماعی، توزیع جمعیت، اعتماد اجتماعی، حمایت اجتماعی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های سلامت اجتماعی، سرمایه اجتماعی، شبکه های اجتماعی، تحلیل داده