پایان نامه با کلید واژه های سرمایه اجتماعی، سلامت اجتماعی، حمایت اجتماعی، اعتماد اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

اجتماعی (سرمایه اجتماعی) افراد را دچار انزوای اجتماعی می کند و احساس انزوا و احساس تنهایی در سطح جامعه گسترش می یابد و تقویت چنین وضعی ، حالات روانی منفی را در افراد ایجاد کرده و سلامت روانی و اجتماعی آنان را کاهش می دهد(ترنر،620:1383 به نقل از موسوی).
8- ریچارد کارپیانو66
این نظریه آشکارا از آرای بوردیو برای ساختن یک مدل نظری در مورد سرمایه اجتماعی استفاده شده می کند که در آن سرمایه اجتماعی به طور مفهومی از علل آن مجزا و متمایز است. این علل عبارتند از مقدمات ساختاری (همچون وضعیت اقتصادی – اجتماعی) و انسجام اجتماعی (که از دید جامعه شناختی بیشتر به مفهوم سازی پوتنام از سرمایه اجتماعی نزدیک است) این نظریه دارای دو عنصر مهم است که با مفهوم سازی بوردیو از سرمایه اجتماعی سازگاری و قرابت دارد. منابع مبتنی بر شبکه67 منابعی که در شبکه وجود دارد و دسترسی متفاوت افراد به این منابع برای استفاده از آنها در جهت دستیابی به اهداف و نیازهای متفاوت است(شریفیان ثانی،142:1384).
او در ارتباط بین سرمایه اجتماعی و سلامت ابعاد سرمایه اجتماعی را به شرح زیر بیان می کند:
1- حمایت اجتماعی
منظور از حمایت اجتماعی این است که فرد می تواند از آن برای مواجهه شدن و غلبه بر مشکلات روزانه استفاده کند. حمایت اجتماعی یکی از تعیین کننده های مهم سلامت است که از طریق مسیر های مختلف(مستقیم ، میانجی و تعدیل کننده) بر سلامت تأثیر می گذارد. افرادی که دارای فعالیت ها و پیوندهای اجتماعی قوی هستند ، در مقابل افراد منزوی ، مواجهه با فشارهای هنجاری قوی از سوی دوستان و افراد مورد علاقه خود در زمینه اتخاذ رفتارهای سالم و مراقبت پزشکی از خود هستند.
همچنین دانش پیوندهای اجتماعی زیاد به افزایش دسترسی به منابع مناسب اطلاعاتی در مورد رفتارهای مربوط به سلامت یا کاهش و اجتناب از وضعیت های استرس زا و خطرناک منجر شود. همچنین افراد اجتماعی و معاشرتی در قیاس با افراد منزوی کمتر دچار استرس می شوند و استرس نیز می تواند از طریق مسیر ، پاسخ مبارزه ، فرار نیز بر سلامت روانی و اجتماعی فرد اثر گذارد.
2 – نفوذ و اتکاء اجتماعی
نفوذ اجتماعی به ساکنان در یافتن و دسترسی به اطلاعات مربوط به اشتغال ، مراقبت از کودکان و دیگر فرصت هایی که افراد را قادر به کاهش یا احتراز از مشکلات اقتصادی – اجتماعی می کند ، اطلاق می شود.
3 – کنترل اجتماعی غیر رسمی
راجع به توانایی جمعی ساکنان برای حفظ یک محل امن در مقابل فعالیت های بزهکارانه و مجرمانه است. کنترل اجتماعی غیر رسمی می تواند از طریق نظارت و مراقبت از منطقه محلی و گسترش و ایجاد ایمنی واقعی یا ادراکی بر سلامت به نحو مثبت اثر گذارد. برای مثال ، می توان این طور فرض کرد که در محله های دارای میزان بالای کنترل اجتماعی ، هر چند که ممکن است ساکنان و همسایه ها تعاملات مستمری با یکدیگر نداشته باشند ، اما همسایه هایی که برای هم غریبه هستند در مقابل فعالیت های مشکوک و تهدیدزا در محله عکس العمل نشان خواهند داد.

9- کاکس68
کاکس سرمایه اجتماعی را به عنوان «نوعی اتصال اجتماعی تار و پود بافت اجتماعی در نظر می گیرد که در برگیرنده ی تعاملات بی شماری است که زندگی شخصی و عمومی ما را شکل می بخشد.» در این تعریف سرمایه اجتماعی به مثابه علاقه ها ، تعلقات و گره هایی است که ساختار اجتماعی را استحکام می بخشد(شریفیان ثانی،85:1384).
این تعریف ما را به اولین تعلقات و پیوندهای موجود انسانی با اطرافیان و محیط پیرامون رهنمود می سازد ، کاکس با تأکید بر عامل اعتماد به عنوان شاخص اصلی سرمایه اجتماعی این نکته را خاطر نشان می سازد که در صورت وجود اعتماد بین افراد رفتارهای ضد اجتماعی ، جرم ، خودکشی ، خشونت و سایر مسائل اجتماعی کمتر رخ می- دهد(همان:89).
آن چه کاکس آن را پیوند اجتماعی69 تعبیر می کند ، چیزی است که ما را به هم پیوند می دهد و بر حسب هویت های جمعی که در آن پرورش یافته و شرکت داشته ایم تعریف می کند ، به تعبیری می توان گفت هویت های جمعی به مثابه طرح و نگاری است که بر ساختار اجتماعی نقش می بندد. رسیدن به یک هویت جمعی از عناصر اصلی و ملزومات تشکیل سرمایه اجتماعی محسوب می گردد. تعلقات اولیه نسبت به والدین و اطرافیان همراه با رشد و اجتماعی شدن بیشتر فرد ، فرآیند شکل گیری هویت اجتماعی را ممکن می سازد.
فرآیند همانند سازی با دیگران به واسطه نوعی ارجاع به اجتماع ، زمانی صورت می گیرد که تعلق مطمئن ، احساس امنیت و اعتماد و همدلی در فرد شکل گرفته باشد تا بتواند آن را به سایر افراد اجتماع تعمیم دهد(شربتیان،34:1391).

2-5- چارچوب نظری پژوهش
چارچوب نظری پایه ای است که تمام پژوهش بر روی آن قرار داده شده است. یک شبکه منطقی ، توسعه یافته ، توصیف شده و کامل بین متغیرهاست. این متغیرها با مسأله ارتباط دارند و به صورت یک شبکه تقریباً پیچیده موضوع را بررسی می کند.
همان طور که پیش تر گفته شد ، طبق نظر کییز سلامت اجتماعی ترکیبی از چند عامل است که در مجموع نشان می دهد چقدر یک شخص در زندگی اجتماعی اش عملکرد خوبی دارد. عملکرد اجتماعی خوب در زندگی چیزی بیش از سلامت جسمی و روانی است و به انسان کمک می کند اجتماع را یک مجموعه منظم و معنادار ، قابل فهم و بالقوه برای رشد و شکوفایی دانسته و احساس می کند که به جامعه تعلق دارد ، از طرف جامعه پذیرفته می شود و در پیشرفت آن سهیم است. به طور کلی کییز مفهوم سلامت اجتماعی را با مقیاس جامع و با در نظر گرفتن ابعاد اجتماعی و محیطی زندگی فرد مفهوم سازی می کند و معتقد است بدون در نظر گرفتن معیارهای اجتماعی نمی توان عملکرد شخص و سلامت او را ارزیابی کرد یکی از این معیارهای تأثیرگذار بر سلامت اجتماعی سرمایه اجتماعی است.
سرمایه اجتماعی واژه ای است که برای توصیف نتایج روابط اجتماعی به کار برده می شود. ادبیات سرمایه اجتماعی مدارک کمی درباره رابطه بین سرمایه اجتماعی و سلامت یا علت بین این روابط را فراهم کرده است. ناتوانی در استناد به تعریف و اندازه گیری در ادبیات سرمایه اجتماعی این سوال را مطرح می سازد که چگونه سرمایه اجتماعی به سلامت سود می رساند.
هدف این مرحله توافق بر سر ابعاد خاص سرمایه اجتماعی است که بایستی اندازه گیری و بررسی گردد. به علاوه هدف فراهم کردن یک چارچوب برای تحلیل مفهوم سرمایه اجتماعی در ارتباط با سلامت برای توسعه یک مجموعه هماهنگ شده از تحلیل ها خواهد بود. سرمایه اجتماعی ، به ویژه در ارتباط با سلامت اجتماعی به عنوان یک مفهوم چند بُعدی شناخته می شود و سنجش تک بُعدی نمی تواند یک تصویر کامل از آن به ما ارائه دهد.
بدین ترتیب برای بررسی سرمایه اجتماعی تلاش شده تا با بهره گیری از نظریات مطرح شده در زمینه سرمایه اجتماعی ابعادی در نظر گرفته شود که علاوه بر اینکه ابعادی مرتبط و تأثیرگذار بر متغیر وابسته(سلامت اجتماعی)اند. [طبق نظریات ارائه شده] به خوبی مفهوم سرمایه اجتماعی را مورد سنجش قرار دهد.
این ابعاد با در نظر گرفتن نظریه پردازان چنین است:
مشارکت اجتماعی یکی از مؤلفه های اصلی سرمایه اجتماعی است ، مشارکت افراد با گروه ها و هم گامی آن ها با هم ، نقش های معنی داری از قبیل نقش خانوادگی و… را برای آن ها تعریف می کند ، تقویت این نقش ها به نوبه خود احساس ارزشمند بودن و تعلق داشتن و وابستگی در افراد ایجاد می کند و بدین گونه جزء عوامل اثرگذار بر سلامت اجتماعی است.
اعتماد اجتماعی نیز یکی دیگر از مهم ترین مؤلفه های سرمایه اجتماعی است که کاکس با تأکید بر عامل اعتماد به عنوان شاخص اصلی سرمایه اجتماعی این نکته را خاطر نشان می سازد که در صورت اعتماد بین افراد رفتارهای ضد اجتماعی از قبیل: جرم ، خودکشی و خشونت و سایر مسائل اجتماعی کمتر رخ می دهد و در نهایت اعتماد اجتماعی بالا در یک جامعه بر روی سلامت اجتماعی آن جامعه تأثیرگذار است.
یکی دیگر از مؤلفه های سرمایه اجتماعی ، حمایت اجتماعی است. به باور کارپیانو داشتن روابط قوی و شبکه های حمایتی می تواند به افراد در روبه رو شدن و غلبه کردن بر بسیاری از مشکلات کمک کند. افراد جامعه یا گروه ، با ایجاد رابطه با یکدیگر و استمرار در این رابطه ها ، دارای میزانی از سرمایه اجتماعی می شوند که در مواقع ضروری ، در حل مشکل خود از آن استفاده می کنند. وی معتقد است حمایت اجتماعی یکی از تعیین کننده های مهمی است که بر جنبه های مختلف سلامت [سلامت اجتماعی] تأثیر گذار است که از طریق مسیرهای مختلف (مستقیم ، میانجی و تعدیل کننده) بر سلامت اجتماعی تأثیر می گذارد.
دیدگاههای کلی: به طور کلی ، عناصری که از مجموع تعاریف و نظریات ذکر شده می تواند به عنوان مؤلفه های سرمایه اجتماعی استخراج شود عبارتند از:
1- اعتماد اجتماعی 2- مشارکت اجتماعی 3- حمایت اجتماعی
در چارچوب نظری این پژوهش رابطه بین میزان سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی آورده شده است ، به طور کلی میزان مشخصی از سرمایه اجتماعی در افراد نشان دهنده برخورداری از سلامت اجتماعی آنهاست.
2-6- مدل نظری پژوهش
در این پژوهش از سه بعد از ابعاد سرمایه اجتماعی نظریه پردازان مختلف استفاده شده است بدین معنی که ابعاد اعتماد اجتماعی ، مشارکت اجتماعی و حمایت اجتماعی از سرمایه اجتماعی افراد با استفاده از مدل زیر مورد بررسی قرار می- گیرد. و سپس به بررسی تأثیر آن بر سلامت اجتماعی می پردازیم.

شکل 2-1 مدل نظری پژوهش

2-7- فرضیات پژوهش

– بین میزان سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان رابطه مستقیم و معنی داری وجود دارد.
– بین میزان اعتماد اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد.
– بین میزان مشارکت اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد.
– بین میزان حمایت اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد.

فصل سوم:

روش شناسی

مقدمه
در این فصل که عنوان کلی آن روش شناسی است ، ابتدا به بیان شیوه پژوهش می پردازیم و سپس به مباحثی همچون جمعیت آماری ، روش نمونه گیری ، حجم نمونه ، تعریف مفاهیم و متغیرها و آزمون های آماری و… پرداخته می شود.
3-1- روش پژوهش
در این پژوهش از روش پیمایشی70 برای جمع آوری اطلاعات و داده های مورد نیاز استفاده می شود. روش پیمایش یکی از روش های مرسوم در پژوهش های کمی علوم اجتماعی است. از آنجا که در پژوهش های کمی مطالعه رفتار تمامی افراد جامعه امکان پذیر نیست ، پژوهش از طریق بررسی نمونه گیری صورت می پذیرد. در این راستا نمونه ای انتخاب و نتیجه به کل جامعه تعمیم داده می شود(ساروخانی،414:1372).
ویژگی های بارز پیمایش عبارتند از شیوه گردآوری داده ها و روش تحلیل آنها(دواس،13:1376). لذا با توجه به متغیر وابسته این پژوهش ، روش پژوهش پژوهش حاضر توصیفی از نوع پیمایش است که برای سنجش سلامت اجتماعی دانشجویان دانشگاه شهرکرد(سال تحصیلی94-93) و بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با آن برگزیده شده است
3-2- جامعه آماری71
جامعه آماری عبارت است از مجموعه عنصرهایی که نمونه از آن انتخاب می شود. جامعه آماری این پژوهش کلیه 7973 نفر ، دانشجویان دانشگاه شهرکرد است ، که در نیمسال دوم تحصیلی (94-1393) مشغول به تحصیل می باشند.
3-3- حجم نمونه72 و روش نمونه گیری
نمونه گیری به روش های منظم انتخاب اطلاق می شود که در پژوهش های اجتماعی برای انتخاب افراد یا موردهای پژوهش به کار می رود(بیکر،162:1377). جهت به دست آوردن حجم نمونه از فرمول کوکران73 استفاده شده است ، که تعداد آن طبق فرمول زیر محاسبه شده است.

N= 7973 حجم جامعه آماری
t= 1/96 ضریب اطمینان
P= 0/5 احتمال وجود صفت
q= 0/5 احتمال فقدان صفت
5%d= سطح اطمینان و محدوده معناداری
n= ? حجم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های سرمایه اجتماعی، شبکه های اجتماعی، روابط اجتماعی، مشارکت مدنی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های متغیر مستقل، قابلیت اعتماد، مقیاس سنجش، سلامت اجتماعی