پایان نامه با کلید واژه های روابط بین الملل، واقع گرایی، نظام بین الملل، توافق ژنو

دانلود پایان نامه ارشد

ن تاثیرگذار بوده است. (اسفندیاری، 2013، 10)
ولی آتائف1 معتقد است که تحریم های اقتصادی تا حدود زیادی توانسته است با تحت فشار قرار دادن ایران، برنامه هسته ای این کشور را محدود نماید. (آتائف، 2013، 56)
بیشتر تحقیقات علمی در خصوص اثرات تحریم، بر جنبه های انسان دوستانه و تا حدودی پزشکی و محیط زیست می باشد. (برای مثال نگاه کنید به سیدنیا و عبداللهی، 2013، 2) ولی آنچه که در تحقیقات اخیر بخصوص پس از توافق ژنو در تحقیقات برخی از سیاستمداران و دانشمندان غربی مشهود است، حاکی از رویکرد تعاملی2 و توافقی در حل مسئله هسته ای ایران بوده است. برای مثال «آین هورن1» در کتاب جلوگیری از یک بحران اتمی، لزوم توافق همه جانبه با ایران که در سال 2014 توسط موسسه بروکینگ آمریکا منتشر شده است، معتقد است که تحقیقات میدانی نشان می دهد با انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور جدید ایران، کشورهای غربی بخصوص ایالات متحده آمریکا بایستی بر روی تغییر رویکرد سیاسی جمهوری اسلامی از طریق حرکت های سیاسی ـ مردمی سرمایه گذاری نماید و تهدیدات نظامی تاثیر زیادی در این زمینه نخواهد داشت.
به هر حال به نظر می رسد، تحقیقاتی که به آنها اشاره شد؛ هر کدام از دیدگاه خاص موضوع هسته ای ایران را بررسی نموده. ولی آنچه مسلم است، تحولی است که پس از انتخابات ریاست جمهوری دوره یازدهم و تشکیل دولت حسن روحانی با شعار تعامل به جای تقابل در سیاست های هسته ای ایران رخ داده و نمود بارز آن در توافق نوامبر 2013 موسوم به توافقنامه اقدام مشترک ژنو می باشد. تحقیق حاضر در پی آن است به بررسی آثار حقوقی و سیاسی توافق ژنو و تاثیر آن بر برنامه هسته ای ایران بپردازد. البته به دلیل تازگی این رخداد و پویایی آن در زمان حاضر، امکان پیش بینی دقیق در زمینه های سیاسی و حقوقی با درصد پایینی وجود دارد که نویسنده در بخش محدودیت های تحقیقی و رهنمود برای تحقیقات آینده به آن مفصلاً خواهد پرداخت.
1-9- روش تحقیق
روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی است.
1-10 روش گردآوری اطلاعات
روش گردآوری اطلاعات در این تحقیق عبارت است از:
1- بررسی منابع کتابخانهای
2- بررسی منابع خبری و اطلاعاتی موجود
3- مصاحبه با متخصصین و کارشناسان روابط بین الملل در وزارت خارجه
1-11- محدوده زمانی و مکانی
محدوده زمانی این پایان نامه مباحث هسته ای ایران تا آذر 1392 (نوامبر 2013) و زمان توافق ژنو می باشد. محدوده مکانی نیز ایران و گروه 1+5 است.
1-12- سازماندهی تحقیق
پژوهش حاضر از نوع توصیفی ـ تحلیلی است که پژوهشگر طی فرآیند گزارش تحقیق در فصل اول کلیات، بیان مسئله، اهمیت موضوع، اهداف، انگیزه، فرضیات و …. ارائه نموده است.
در فصل دوم، مبانی نظری شامل تعاریف معاهدات و عهدنامه ها و نظریات حقوقی و سیاسی
بین المللی در خصوص آنها ارائه شده است.
در فصل سوم، مختصری از پیشینه تاریخچهی هستهای قبل و بعد از پیروزی انقلاب تا زمان توافق ژنو گزارش شده است.
فصل چهارم، پژوهشگر به بحث در مورد ابعاد سیاسی ـ حقوقی توافق ژنو و نظرات مختلف در این خصوص پرداخته است
فصل پنجم، فرضیات تحقیق به بحث گذاشته شده و در خصوص اثبات یا ردّ این فرضیات تحلیل ارائه شده و در پایان نتیجه گیری ارائه گردیده است. ضمناً منابع و مآخذ و ضمائم پژوهش در پایان گزارش تحقیق آورده شده است.

فصل دوم:
مبانی نظری تحقیق

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق
از آنجاییکه مدل های موجود در روابط بین الملل متاثر از نظریات تئوریک می باشد و روابط واقعی بین دولت ها توسط این مدل ها تبیین می گردد، و از آنجا که هر گونه اعمال و رفتار در روابط بین الملل زیربنایش ایدئولوژی حاکم بر کارگزاران و دولت مردان می باشد، لذا توجه به مبانی تئوریک امروزه از اهمیت زیادی برخوردار است. تحلیلگران سیاسی برای تبیین و توجیه رفتار دولتها سعی می کنند شناخت دقیقی از این زیربناها و نظریات داشته باشند. در واقع بستر عمل در روابط بین الملل تئوریها و نظریات موجود می باشد. بنابراین در این فصل سعی می شود دیدگاه نورئالیسم به دلیل نزدیکی آن به موضوع تحقیق، مورد بررسی قرار گیرد.
2-1- نورئالیسم
واقع گرایی که از دهه 1940میلادی به وجود آمد تا امروز هم چنان پارادایم مسلط در روابط بین الملل باقی مانده است. هر چند، واقع گرایی در طول زمان شکل خود را عوض کرده است. این توانایی دگرگونی یکی از دلایل اصلی تداوم هژمونی واقع گرایی در روابط بین الملل است. با وجود این، می توان اصول مشترکی را در واقع گرایی یافت. اصولی چون دولت محوری، آنارشی سیستم بین الملل، قدرت و امنیت.
در خلال دهه 1960 و 1970 واقع گرایی از دو سو مورد تهاجم قرار گرفت. ابتدا از جانب رفتارگرایان که متون اساسی واقع گرایی را غیر علمی و تخیلی می دانستند که این خود مناظره کلان میان سنت گرایان و علم گرایان در روابط بین الملل را به وجود آورد تهاجم و چالش دوم از سوی فراملی گرایان انجام گرفت. فراملی گرایان الگوی واقع گرایی را از دوجبهه مورد حمله قرار دادند. تهاجم اول مربوط بود به دگرگونی در ماهیت سیاست جهانی. در حالی که ممکن بود تاکید واقع گرایان بر قدرت و امنیت در دهه 1940 درست و به جا بود اما جهان دهه 1970 به گونه ای دگرگونی شده بود که واقع گرایی دیگر نقشه سودمندی از جهان را فراهم نمی آورد. بازیگران و موضوعات جدیدی به وجود آمده بودند. بازیگران جدید بین المللی مانند تروریست ها، شرکت های جند ملیتی، آژانس های اطلاعاتی و قاچاقچیان مواد مخدر که بدون توجه به مرزها در سطح جهانی فعالیت می کردند و می توان از این هم فراتر رفت و ادعا نمود که این بازیگران جدید تاثیر عمده ای بر سیاست جهانی به جا می گذاشتند. بخشی به دلیل ظهور این بازیگران جدید، یک سری موضوعات جدید نیز بروز نمود که می توان از آن تحت عنوان وابستگی متقابل یاد کرد. موضوعاتی چون آلودگی محیط زیست، انفجار جمعیت، تسلیحات هسته ای، کمبود منابع اولیه و فقر را دیگر
نمی توان به طور قانع کننده ای در چارچوب دولت های واحد حل و فصل کرد. بدین طریق نویسندگان فراملی گرا پیش بینی و یا طرفداری از افول دولت ملی به عنوان شکل مسلط سازمان سیاسی می کردند. دومین جبهه حملته بر مبنای روش قرار داشت. این مساله خود بخشی از جنبش عمومی علوم سیاسی به سوی ناسازگاری دولت تحلیل بر اساس سیستم سیاسی و گروه های ذینفع بود. این جنبش نه تنها در ادبیات روابط بین الملل بلکه در تجزیه و تحلیل سیاست خارجی و حتی در سیاست های بوروکراتیک و تجزیه و تحلیل تصمیم گیری بازتاب یافت.
دقیقترین پاسخ به منتقدان واقع گرایی از سوی کنت والتز صورت گرفت. او در کتاب خود موسوم به نظریه سیاست بین الملل که در سال 1979 انتشار یافت، به طور موثری دستورالعمل جریان اصلی روابط بین الملل را در دهه 1980 مشخص کرد. پاسخ والتز را می توان در سه سطح مورد توجه قرار داد: روش او، پاسخ اساسی او به منتقدان واقع گرایی و نتایج او.
شیوه روش شناسانه والتز از مفهوم او از نظریه نشات می گیرد از نگاه او، کیفیت یک نظریه مربوط است به کار ویژه او از عمق عملی بودن آن نظریه برتر، ظریه ای است که بتوان موارد بیشتری را با آن توضیح داد. نقطه شروع یک نظریه روابط بین الملل تکرار یا بازگشت1 الگوهای رفتاری در طول زمان است. از نظر والتز، الگوی مسلط روابط بین الملل موازنه قوا است. بنابراین یک نظریه خوب روابط بین الملل، نظریه ای است که موازنه در کل مواردی که رخ می دهد را توضیح دهد (والتز، 1979، 65)
در نتیجه، او نظریه های تقلیل گرا2 که وقایع را به موجب ویژگی اعضای متعلق به سیستم بین المللی توضیح می دهد، رد می کند اگر سیاست موازنه قوا در سیستم دولتهای بوتان باستان عمل کرد. بنابراین توضیح آنها با مراجعه به ویژگی های دولت مدرن غیرضروری می گردد. بنابراین او معتقد است که اهمیت موضوع نه تنها در ویژگی واحدهای سیستم، بلکه در ساختارهای خود سیستم نهفته است. به عبارت دیگر، مواردی در ساختارهای روابط بین الملل وجود دارد که سبب می شود دولت ها به روشی که می خواهند عمل کنند. بنابراین تحول جذابی که در دوران اخیر در روابط بین الملل رخ داد. بازسازی واقع گرایی بوده است. در آغاز دهه 1970، با وجود چندین دهه تسلط واقع گرایی در روابط بین الملل، به تدریج نشانه های عقب نشینی آن مشاهده شدو حملات از همه جوانب آغاز گردید. از سوی رفتارگرایان به خاطر نقصان ابزارهای روش شناختی، از سوی کثرت گرایان به خاطر نگرش عقب مانده از زمان به جهان، و از سوی رادیکال ها به دلی عمل به ایدئولوژی که حافظ وضع موجود بوده و گذشته را تحریف می کند. اگر چه این حملات در کل دهه 1970 حفظ و یا حتی تشدید شد. واقع گرایان نیروهای خود را دوباره سازماندهی کرده و دست به یک ضد حمله زدند، یعنی آن چه که امروزه نوواقع گرایی خوانده می شود. البته باید اذعان کنیم که نوواقع گرایان به طور وسیعی درس های روش شناختی از رفتارگرایان گرفته و از سوی دیگر بر اهمیت ساختارگرایی تاکید گذاشتند. اگر چه والتز به لحاظ طبقه بندی منکر است که یک ساختارگرایی جزمی است او مصراً معتقد است که یک نظریه سیاست بین الملل تنها در سطح ساختاری می تواند شکل گیرد. برای اغلب نوواقع گرایان یک رهیافت ساختاری در اولویت قرار دارد اما اهمیت ساختارگرایی برای نو واقع گرایان با انتقاد از سوی کثرت گرایان و رادیکال ها دو چندان شد.
بحث نورئالیسم به دلیل نزدیکی به تبیین واقعیت ها و پدیده هایی که در تحقیق حاضر مورد بررسی قرار می گیرند، به نظر می رسد بایستی مورد کنکاش دقیقتری از دیدگاه نظری قرار گیرد، به همین دلیل ما در این قسمت تامل بیشتری خواهیم داشت و در سه قسمت اصول نظری نورئالیست ها، تمایز نظریات رئالیست ها و نورئالیست ها و در پایان به بحث تبیین واقع گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران خواهیم پرداخت.
2-2- اصول نظری نورئالیست ها:
نورئالیسم، تلاشی برای علمی کردن رئالیسم و همچنین توجه به مسائل اقتصادی و ساختار
بین الملل است. اگر نورئالیسم یک نظریه رئالیستی است، که بسیاری از مفروضه های رئالیسم کلاسیک مانند دولت محوری، قدرت محوری، یکپارچه و عاقل بودن دولت ها را قبول دارد، اما استدلال می کند که علیرغم اعتقاد رئالیسم کلاسیک، ریشه جنگ و صلح در ساختار نظام بین الملل نهفته است، نه سرشت انسان و ماهیت کشورها، نورئالیستها معتقدند که نظام بین الملل آنارشیک است. آنارشیک بودن نظام بین المللی به معنای نبود نظم و نسق و رفتار الگومند نیست، بلکه منظور نبود یک اقتدار مرکزی در نظام بین الملل است. آنارشی بین المللی پیامدهای مهمی برای رفتارها کشورها و روابط بین الملل دارد. به طور کلی، آثارش سه الگوی رفتاری را برای کشورها در روابط بینالملل ایجاب می کند:
اولاً کشورها نسبت به یکدیگر بی اعتماد هستند و سوء ظن دارند. آنها همواره از خطر بروز جنگ نگران هستند. اساس این ترس، این واقعیت است که در جهانی که کشورها قادرند به کشوری دیگر حمله کنند، آنها نیز برای حفظ بقای خود حقی دارند که نسبت به دیگران بی اعتماد باشند. علاوه بر این، در نظامی که هیچ مرجع قانونی وجود ندارد که یک کشور تهدید شده برای کمک گرفتن به آن مراجعه کند، کشورها انگیزه بیشتری برای سوء ظن می یابند.
ثانیاً مهم ترین هدف کشورها در نظام بین الملل، تضمین بقا و ادامه حیات است. به کلام دیگر، چون نظام بین المللی خودیار است، هر یک از کشورها باید به تنهایی امنیت خود را تامین کند و اتحادها و پیمان های نظامی، اموری موقت و متغیر هستند.
ثالثاً کشورها در نظام بین الملل تلاش می کنند قدرت نسبی خود را به حداکثر برسانند. دلیل این رفتار نیز ساده است. هر چه قدرت و مزیت نظامی یک کشور بر دیگران بیشتر باشد، ضریب امنیتی آن بیشتر و بالاتر خواهد بود (دهقانی فیروزآبادی، 1382، 121).
نورئالیسم ماهیت و امکان و احتمال همکاری های بین المللی را نیز بر اساس ساختار

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های توافق ژنو، سیاست خارجی، دیپلماسی هسته ای، مذاکرات هسته ای Next Entries پایان نامه با کلید واژه های نظام بین الملل، موازنه قدرت، امنیت بین المللی، منافع ملی