پایان نامه با کلید واژه های دوچرخه سواری، ترافیک شهری، جنگ جهانی دوم

دانلود پایان نامه ارشد

توسعه این صنعت امیدوار بود؛ به همین دلیل جاذبه‌ها و منابع گردشگری را از جمله ارکان اصلی این صنعت می‌دانند» به اعتقاد مک کانل25 (۱۹۷۴) جاذبه گردشگری عبارت است از: «یک رابطه تجربی بین گردشگر ، محل بازدید و وجود راهنما که اطلاعاتی مختص آن محل ارائه می‌کند.» (چاک وای گی26 ،2010،11).
در شکل شماره(2-1) عناصر گردشگری نشان داده شده است.

شکل(2-1) عناصر گردشگری
2-5-گسترش حمل و نقل و تأثیرات آن بر گردشگری
با توجه به اینکه صنعت گردشگری در حال تثبیت جایگاه خود به عنوان صنعت اول جهان است و به معنای واقعی کلمه نبضش با نبض حمل و نقل می تپد.اگر تعریفی از محصول جهانگردی در دست باشد شامل حمل و نقل نیز می شود. در سال های اخیر مدیران حمل و نقل شهرهای بزرگ در این اندیشه هستند تا سیستم پیچیده حمل و نقل را به نوعی تحت نظارت،کنترل و مدیریت در آورند تا از تغییرات متعدد و متنوع این سیستم پویا همواره مطلع باشند. از این حیث توجه به طرح شبکه مسیرهای دوچرخه سواری در اکثر شهرهای ایران و جهان مورد بررسی قرار گرفته است تا به این واسطه نقشی موثر در کاهش ترافیک شهری ایفا کنند و با ایجاد امکانات و خدمات مناسب مردم را به استفاده از روش های جایگزین برای جابه جایی شهری به جای استفاده اتومبیل تشویق کنند(الله وردی،1383،22).
امروزه در بسیاری از شهرهای جهان، دوچرخه به عنوان یکی از وسایل مهم حمل و نقل به عنوان وسیلهای مفید در گذران اوقات فراغت، گردشگری، خرید، کار، ورزش، تحصیل و… مورد استفاده قرار میگیرد.استفاده از دوچرخه و حمل و نقل نوین شهری حاصل شکل گیری حمل و نقل و شهرسازی انسان گرایانه است. این نوع نگرش محصول ذهن مخالفان روند ماشینی سازی زندگی انسان ها در غرب است که هدف اصلی آن به حداکثر رساندن زوایای مفید انسانی و عمق بخشیدن به ارتباطات انسانی و کاهش اثرات مخرب زندگی ماشینی می باشد. از این رو در کشورهای توسعه یافته اروپای غربی همچون هلند مردم با طرفداری از این نوع سیاست گذاری در معماری و شهرسازی خود روی به استفاده گسترده از دوچرخه به عنوان یکی از عناصر مفید در معماری انسانگرایانه آورده اند (قریب،1383،20).
2-6-ورود دوچرخه به دنیای حمل ونقل
پس از اختراع دوچرخه در سال 1867 در ابتدا این وسیله نقلیه به عنوان وسیله تفریحی مورد توجه همگان قرار گرفت ولی با تکامل تدریجی آن کم کم از وسیلهای تفریحی – ورزشی به وسیلهای که سرعت جابهجایی افراد را به چندین برابر سرعت حرکت پیاده رسانده بود، برای رفت وآمد در سطح شهرها مبدل شد، با آغاز قرن بیستم و پیدایش اتومبیل به عنوان رقیبی برای دوچرخه، تردد با دوچرخه کاهش یافت، گسترش شهرها و تغییر نظام کاربریها، مطابق با نگرش نوگرایانه، رکود استفاده از آن را تشدید کرد. سرانجام در دهه 1970 مسأله بحران سوخت و انرژی در جهان به ویژه در اروپا از یک سو و توجه به مسائل زیست محیطی از طرف دیگر موجب گرایش مجدد به استفاده از این وسیله نقلیه در سطح شهرها شد(استراتن27،2009،15).
گسترش دوچرخه سواری به عنوان یک موقعیت سفر، بخشی از حمل و نقل است تا در جای گزینی ماشین شخصی و تشویق به استفاده از آن نقش آفرین باشد به همین منظور بسیاری از شهرها برنامه ریزی گسترده ای را برای تأمین تسهیلاتی از قبیل اختصاص راه های مخصوص دوچرخه سواری به صورت خطوط ویژه عبور و مرور دوچرخه در خیابان ها به اجرا در آورده اند. در این رابطه افزایش استفاده از دوچرخه در حمل و نقل شهری، به واسطه ایجاد مسیرهای مناسب دوچرخه سواری، در کاهش حجم ترافیک شهری و بهبود جلوه و جاذبه شهرها در زمینه گردشگری هم موثر خواهد بود (همان،45).
البته دوچرخه برخلاف سایر مدهای حمل و نقل دارای مشخصه هایی است که موجب کم تر بودن اقبال عمومی به آن می گردد.خستگی استفاده کننده،گرما و سرما، ایمنی پایین و مشکلات فرهنگی از عمده این موارد هستند.اما با ایجاد مسیرهای مناسب دوچرخه سواری می توان بخش عمده ای از این مشکلات را مرتفع کرده و دوچرخه را به عنوان مد جایگزین و یا مد مکمل سایر مدهای حمل و نقل در محدوده سفر 0 تا 5 کیلومتر به حساب آورد(مختاری ملک آبادی،1385،24).

2-7-پیشینه تاریخی دوچرخه در جهان
2-7-1-تعریف دوچرخه
وسایل نقلیه ای برای ترابری انسان دارای دو چرخ و نیازمند حفظ تعادل توسط راننده است. واژه دوچرخه نخستین بار در فرانسه در دهه 1860 ابداع شد. این وسیله در ابتدایی ترین شکل در2300 سال قبل از میلاد مسیح در کشورهایی همچون چین، مصر و هند دیده شده و بر روی دیواره غارها نیز اشکالی از آن موجود است(مجله حمل و نقل،1386،42).
لفظ دوچرخه از کلمه یونانی به نام “KYKLOS” گرفته شده و بعدها این ریشه یونانی در زبان لاتین به کلمه” “ BICYCLE تبدیل گردید،کلمه پیشوند”BI” به مفهوم عدد دو و پسوند ” CYCLE “به معنی دایره و به عبارتی طوقه است. به هر صورت اولین دوچرخه شناخته شده رسمی در تاریخ این وسیله ((سله ریفر))28 نام دارد که از دو طوقه چوبی تشکیل شده و با استفاده از پاها در حالتی شبیه به راه رفتن این وسیله را به طرف جلو و عقب هدایت می کرده اند به نحوی که با زدن پا به زمین و حالت مشابه راه رفتن سرعت حرکتی این وسیله در سطوح افقی و سراشیبی تا 5 کیلومتر درساعت ثبت (سله ریفر) شده است. این تکه چوب افقی در اشکال مختلف درآن زمان مورد توجه اهالی پاریس واقع نگردید و استقبال شایسته ای از این وسیله برای سنین بزرگسال در فرانسه ذکر نشده است. تصاویر این گونه از دوچرخه در شکل زیر قابل مشاهده است ساختار ساده و چوبی این دستگاه که به آن اسب چوبی گفته می شد و از لفظ“dandy-horse” یا “hobby-horse” گرفته شده است.همچنین فرمان دوچرخه هم طوری طراحی شده بود که فرد راکب همزمان با فشار دادن پاها فرمان را که به چرخ جلو به وسیله یک طناب و غربالک وصل بود به سمت خود کشیده و باعث ایجاد نیروی پیشران مضاعفی می شده است.(www.wiekipedia.org).

شکل شماره (2-2) دوچرخه های چوبی اولیه
2-7-2-تاریخچه تکامل دوچرخه
تاریخچه تکاملی و تکمیل دوچرخه را بر اساس تغییر این وسیله در زیر مشاهده می فرمائید:
1816: در این سال فردی آلمانی به نام” کارل دریز”29 فرمان را به “سله ریفر”30 اضافه نمود ولی کماکان با استفاده از حرکت پاها بر روی زمین،حرکت آن امکان پذیر بوده است(سرعت به 15 کیلومتر رسید) .نام آلمانی این وسیله “Laufmachine” و به معنای ماشین دونده است.
1821: “لوییس گوهبر”31 دوچرخه دیگری را مشابه با دوچرخه ساوربرن ساخت اما به جای طناب از وسیله ای مشابه با زنجیر دوچرخه های امروزی استفاده نمود و این کار موجب شد تا حرکت دوچرخه تسهیل گردد.(www.bikehistory.com)
1834:یک آهنگر اسکاتلندی به نام” مک میلان”32 به دوچرخه های موجود پنجه رکاب ابتدایی را اضافه کرد تا دیگر احتیاجی به فشار پا بر روی زمین نباشد. او در طی 5 سال ،کار جدی بر روی این وسیله در اشکال ویژه ای همانند کالسکه برای استفاده در مزارع و به جای اسب انجام داد.(همان وب سایت)

شکل شماره (2-3) سیر شماتیک تحول دوچرخه در سال های بین 1816تا1869
.
شکل (2-4) شکل دوچرخه کالسکه ای
1860:کارخانه دار فرانسوی به نام “پیرمیشو”33 مهندس جوانی را به نام پیرلالمنت34 برای تغییر در ساختار دوچرخه استخدام نمود. او قسمت هایی از دوچرخه را که از چوب ساخته شده بود با لوله های آهنی تعویض کرده و بخش خارجی چرخ های چوبی را با نوارهای پلاستیکی ضخیم پوشانید.
1861: دوچرخه ساخته شده پیرمیشو به نام “ولوسپید”35 یا “ولوسی پتل”36 معروف گردید. هرچند این وسیله قدیمی نسبت به دوچرخه های امروزی وسیله راحتی نبود اما اولین دوچرخه ترمز دار در دوران خود محسوب می شد(همان وب سایت).
1867: در این سال هنوز طوقه جلو بزرگ تر از طوقه عقب بود و پدال و رکاب به صورت ثابت در چرخ جلو تعبیه شده بودند.طوقه های چوبی را در این زمان با طوقه های آهنی تعویض کردند لذا وزن دوچرخه ،در حدود 50کیلوگرم گردید.نام این دوچرخه جدید “پنی فارتنیک”37 لقب یافت.

شکل شماره (2-5) دوچرخه انگلیسی معروف به پنی فارتینگ

شکل (2-6) شکل تکامل یافته دوچرخه پنی فارتینگ
1873:”هاری لاوسون”38 بر اساس الهام از نقاش های” لئوناردو داوینچی” چیزی شبیه به زنجیر را برای دوچرخه طراحی نمود و برای اولین بار نخستین دوچرخه زنجیردار به بازار آمد. زنجیر این چرخ به طوقه عقب وصل می شد و با گردش آن توسط فشار پا، دوچرخه را به حرکت در می آورد اما هنوز لاستیک های آن توپر بودند.
1883: یک آمریکایی به نام توماس استیون39 تصمیم گرفت با دوچرخه خود دنیا را دور بزند. این دوچرخه سوار پس از دو سال به وطن خود بازگشت و ادعا کرد که هرجا بر روی کره زمین جاده ای بوده، آن را پیموده است.(همان وب سایت)
1895: با شروع اولین دوره بازی های ورزشی المپیک، رشته دوچرخه سواری نیز به عنوان یکی از رشته های ورزشی مستقل و پر طرفدار آن روز، به جمع رشته های ورزشی افزوده و به شکل رقابتی اجرا گردید.
1891: لوتر.اچ.پورتر کتابی منتشر کرد با عنوان” دوچرخه سواری برای تندرستی و تفریح”.پورتر در کتاب خود خاصیت دوچرخه سواری را در کم کردن وزن، افزایش قدرت بدن و بهبود تنفس شرح داده بود. (www.wiekiepedia.org).
2-7-3-جایگاه دوچرخه درجهان
پس از اختراع دوچرخه درسال 1267 هجری شمسی، نخست این وسیله نقلیه، به عنوان وسیله ای تفریحی مورد توجه همگان قرار گرفت، ولی با تکامل تدریجی آن،کم کم از وسیله ای تفریحی- ورزشی به وسیله نقلیه ای که سرعت جابجایی فردی را به چندین برابر سرعت حرکت پیاده رسانده بود، برای رفت و آمد در سطوح شهرها مبدل شد(قیومی،1386،62).
طبق آمار سازمان تجارت جهانی در سال 2011 درآمد کلی حاصل از تولید و فروش دوچرخه چیزی نزدیک به 61 میلیارد دلار و تعداد دوچرخه های به فروش رسیده هم 130میلیون دستگاه بوده است .تعداد کل دوچرخه های موجود در جهان بیش از 1 میلیارد دستگاه است که می توان گفت به ازای هر 6 نفر جمعیت 1 دستگاه دوچرخه وجود دارد که هنوز کمبود زیادی در این زمینه وجود دارد(همان,65).
دوچرخه امروز در کشورهای مختلف بسته به نوع فرهنگ و سطح درآمد کشورهای مختلف جایگاه و نقش های متفاوتی دارد. در اغلب کشورهای پیشرفته و با سطح بالای درآمد نه تنها دوچرخه یک وسیله حمل و نقل شهری و بین شهری است بلکه وسیله ای برای حفظ سلامت فردی و روحی اجتماعی است و علارغم وجود سیستم حمل و نقل کارآمد و پیشرفته و وجود تعداد زیاد خودروهای شخصی فقط به علت رشدیافتگی فرهنگ فردی و عمومی بالای شهروندان و تمایل بالای افراد به استفاده از دوچرخه این وسیله هنوز نقش مهمی درسیستم حمل و نقل ایفا می کند. در کنار این نقش ابزاری دوچرخه نقش کاربردی در شکل دهی به سفر های کوتاه و تفریحات و گردش های فردی گروهی و خانوادگی پیدا کرده است (خسروی،1387،65).
رویکرد و نقش دوچرخه در دیگر کشورهای کمتر توسعه یافته یا در حال توسعه تحت تأثیر فضای جهان سومی به حاشیه رانده شده است و وسیله ای است برای افراد فقیر که توانایی خرید و نگهداری خودرو و هزینه سوخت آن را ندارند (همان،66).
2-7-4-جایگاه و پیشینه دوچرخه در ایران
ورود دوچرخه به ایران قبل از جنگ جهانی دوم شروع شد. ولی به لحاظ محدود بودن تعداد آن، وسیله گران قیمتی بود که تنها عده ای محدود می توانستند از آن استفاده کنند.دوچرخه در ایران به جزء مقطع کوتاهی آن هم در بدو ورود، به عنوان وسیله ای تجملی و تفریحی مفهوم نداشت و همواره وسیله ای برای حمل و نقل و انجام کار و فعالیت در سطح شهر های کشور به ویژه آنهایی که در مناطق مرکزی کشور واقع شده اند (به خاطر مسطح بودن مناطق) مانند اصفهان، کاشان و یزد محسوب می شد. بعد از جنگ جهانی دوم واردات دوچرخه افزایش یافت و قیمت آن نیز کاهش یافت (ساعد،1387،89).
طبق آمار غیر رسمی و تخمینی تعداد دوچرخه های موجود در ایران چیزی کمتر از 10 میلیون دستگاه بصورت خوشبینانه

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد b، ، مشتركند، Next Entries پایان نامه با کلید واژه های دوچرخه سواری، شهر اصفهان، زیست محیطی