پایان نامه با کلید واژه های خاوران نامه، ویژگیهای شخصیت، یژگیهای شخصیتی، ویژگیهای شخصیتی

دانلود پایان نامه ارشد

نبرد حضرت علی(ع) و اژدها در تنگه بربر، حسن اسماعیلزاده…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

145
شکل4ـ26ـ3: نبرد حضرت علی(ع) و جنیان، بخش چهارم تابلوی نبرد حضرت علی(ع) و اژدها در تنگه بربر، حسن اسماعیلزاده………………………………………………………………………………………………………………………

146
شکل4ـ26ـ4: نبرد حضرت علی(ع) و عمر بن عبدود، بخش پنجم تابلوی نبرد حضرت علی(ع) و اژدها در تنگه بربر، حسن اسماعیلزاده………………………………………………………………………………………………………………….

147
شکل4ـ27: زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی، محفوظ در موزه رضا عباسی…………………
148
شکل4ـ27ـ1: شمایل حضرت علی(ع) و همراهان، تصویر مرکزی تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی………………………………………………………………………………………………………………………………..

150
شکل4ـ27ـ2: جنگ خیبر، بخش دوم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی…………..
151
شکل4ـ27ـ3: کمک حضرت علی(ع) به محرومان، بخش سوم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

152
شکل4ـ27ـ4: لیلة المبیت، بخش چهارم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی……..
153
شکل4ـ27ـ5: همراهی پیامبر(ص)، بخش پنجم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

154
شکل4ـ27ـ6: کمک به محرومین، بخش ششم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

155
شکل4ـ27ـ7: یتیم نوازی، بخش هفتم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی…………
155
شکل4ـ27ـ8: کمک به محرومان، بخشی هشتم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

156
شکل4ـ27ـ9: کمک به محرومان، بخش نهم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

157
شکل4ـ27ـ10: حضرت علی(ع) در حال سخنرانی، بخش دهم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی………………………………………………………………………………………………………………………………

158
شکل4ـ27ـ11: ضربت خوردن حضرت علی(ع)، بخش یازدهم تابلوی زندگانی پر افتخار حضرت علی(ع)، حسین همدانی……………………………………………………………………………………………………………………………………………

159

مقدمه:
نقاشی قهوهخانهای به واسطهی هنرمندانی مردمی، در دورهی قاجار از دل اجتماع برخاست و راه خود را باز کرد تا بتواند موضوعاتی را که دغدغهی مردم بود، به تصویر بکشد. در میان موضوعات مذهبی که بسیار مورد توجه مردم و نقاشان بود، به واسطهی ارادت ویژهی شیعیان به حضرت علی(ع)، داستانهای زندگی ایشان بسیار نقاشی شده است. با توجه به شخصیت ویژه و بارز این بزرگمرد تاریخ اسلام، این سوال به ذهن میرسد که، از میان بیشمار ویژگیهای شخصیتی این الگو و اسوه بزرگ شیعیان، کدام ویژگیها، در آثار هنرمندان قهوهخانهای نمود بیشتری پیدا کرده است؟ در پژوهشی که پیش رو دارید، سعی شده، بسیاری از این نقاشیها به صورت مجزا در یک مجموعه جمعآوری شوند. تا از طریق معرفی تابلوهایی با مضامین زندگی امام علی(ع)، علاوه بر تجزیه و تحلیل هنری آنها، ویژگیهای شخصیتی آن حضرت از طریق بررسی تابلوها و شرح داستانها بیان شود. بر همین اساس در پژوهش فوق، تعداد بیست و هفت تابلوی نقاشی قهوهخانهای مرتبط با این موضوع و اطلاعات مربوط به آنها از طریق کتابخانهای و میدانی گردآوری و معرفی شده است.
در این رساله، با استفاده از روش توصیفی، تحلیلی و تاریخی، پس از معرفی نقاشی قهوهخانهای در فصل دو و توضیحات مختصری در مورد زندگی و خصوصیات شخصیتی حضرت علی(ع) در فصل سوم، در چهارمین فصل، در خصوص هر کدام از این آثار ابتدا توضیحاتی پیرامون موضوع داده شده، سپس تجزیه و تحلیلهایی با توجه به انطباق آنها با موضوع، عناصر آنها و روایت داستانها انجام شده است. پس از تمام این جستجوها نتیجهی به دست آمده مبنی بر این بود که، در میان انبوه خصوصیات مثبت شخصیتی حضرت علی(ع)، نقاشان قهوهخانهای به شجاعت، سخاوت و فداکاری ایشان که تماماً متاثر از ایمان قلبی به خداوند است، توجه بیشتری کرده و این سه ویژگی تقریبا در تمامی تابلوها مطرح شده است.

فصل اول
کلیات تحقیق

1-1- بیان مسئله
خیالینگاری یا نقاشی قهوهخانهای از نمونههای ارزشمند نقاشی ایرانی است، که با توجه به تغییرات اساسی هنر در زمان قاجار، در بطن اجتماع زاده شد و برخلاف جريانهاي نقاشي آکادميک، با حفظ اصالت به رشد روزافزون خود خارج از حوزه ي هنر رسمي ادامه داد.
اين گونه نقاشي که آمال و علايق ملي، اعتقادات مذهبي و روح فرهنگ خاص لايههاي مياني جامعهي شهري زمان خود را باز ميتاباند، تحت تأثير مجالس عزاداري امامان به ویژه امام حسين(ع)، مجالس پهلواني، حماسي، نقّالي و هم چنين شرايط خاص اجتماعي پا به عرصه گذاشت. موضوعات مذهبی همچون زندگی ائمه و بزرگان دین اسلام همواره دغدغهی بسیاری از هنرمندان نقاش این مکتب بوده است، چنانچه آثار زیادی با الگوبرداری از اینگونه مسائل خلق شدهاند. ولی جای بسی تعجب است که این هنر کمتر به صورت تخصصی مورد توجه قرار گرفته و همچنان بسیاری از جنبههای آن بررسی نشده است و از آن جمله باید اشاره کرد که اطلاعات جامعی در مورد شیوههای پرداختن به دورههای متنوع زندگی امام علی(ع) و خصوصیات ایشان از طریق نقاشیهای این مکتب وجود ندارد.
با توجه به اصالت موضوعات و مردمی بودن نقاشی قهوهخانهای، ضرورت دقت و تمرکز بیشتر بر روی آن احساس میشود. با در نظر گرفتن ارادت مسلمانان به وی‍ژه شیعیان به حضرت علی(ع) و جاذبه، دافعه و تاثیرگذاری زندگی ایشان، هنرمندان نقاش به ویژه در نقاشی قهوهخانهای از موضوعات مرتبط با ایشان بهرهی بسیاری بردهاند، ولی این موضوعات و روشهای تجلی ویژگیهای ایشان به درستی مورد مطالعه قرار نگرفته است و نیاز به بررسی جامع و عمیقتر آنها ضروری مینماید. بر این اساس پژوهش فوق سعی دارد با شناسایی، معرفی و مطالعهی زندگی امام علی(ع) از منظر محتوایی، کاربردی، فرمی و معنایی در مکتب قهوهخانه، از آنها برای نمایش موضوعات ویژهي زندگی این بزرگوار در فضاهای عمومی امروزی الگو بگیرد.

1-2- فرضیه و سئوالات کلیدی تحقیق
با توجه به خصوصیت بزرگنمایی در نقاشی قهوهخانهای، این سئوال مطرح میشود که، چه خصوصیاتی از شخصیت امام علی(ع) و به چه صورت در این مکتب برجستهنمایی شده و در مرکز توجه بوده است؟
با در نظر گرفتن ویژگی خاص نقاشی قهوهخانهای که کاربرد آن در مکانی عمومی چون قهوهخانه بوده است، این سئوال به ذهن میرسد که، آیا میتوان کاربری عمومی جدیدی متناسب با دنیای امروز، جهت حفظ این هنر مردمی، برای آن به وجود آورد؟
1-3- اهداف تحقیق
هدف اصلی پروژه مطالعهی گستردهی ویژگیهای شخصیتی امام علی(ع) در نقاشی قهوهخانهای برای الگو گرفتن در نقاشی فضاهای عمومی میباشد.
1-4- روش تحقیق
تحقیق فوق، بر اساس هدف از نوع بنیادی بوده و بر مبنای ماهیت و روش از نوع توصیفی، تحلیلی و تاریخی است. در این تحقیق سعی میشود ضمن استفاده از روش کتابخانهای، با مشاهدهی آثار و تکیه بر آراء صاحبنظران از طریق مصاحبهی تخصصی و تجزیه و تحلیل نمونههای موجود، پژوهشی میدانی، جهت دستیابی به هدف صورت گیرد.
1-5- پیشینه تحقیق
با توجه به جستجوهای انجام شده در منابع گوناگون مطالعاتی، در میان انبوه تحقیقات پیرامون نقاشی قهوهخانهای تقریبا هیچ پژوهشی به صورت اختصاصی زندگی امام علی(ع) را در این مکتب بررسی ننموده است و این مهم میتواند از نکات عمده تفاوت رسالهی فوق با سایر آثار باشد. در میان تمام پژوهشها میتوان از نمونههایی که به مقولههای مذهبی و حماسی در نقاشیهای این مکتب اشاره دارند و در آنها آثار مرتبط با زندگی امیرالمؤمنین(ع) نیز وجود دارد، نام برد. شایان ذکر است که با در نظر گرفتن سابقه دیرینه و اهمیت تصویرگری کتاب در ایران و وجود دو کتاب ارزشمند حملهی حیدری و خاوران نامه که به طور اخص به رشادتها، دلاوریها، جنگها و نکات ویژه شخصیت و زندگی امام علی(ع) پرداخته و بارها تصویرگری شدهاند؛ در حوزهی نگارگری پژوهشهای بیشتری صورت گرفته که به طور حتم میتوانند در پیشبرد روند این تحقیق در دو بخش عملی و نظری بسیار مؤثر واقع شوند. مشخصات برخی پژوهشهای مرتبط با پروژه حاضر به شرح زیر است:
– احمدی شاپور آبادی، اکرم، بررسی عناصر نمادین هنر شیعی در نسخ خطی خاوراننامه و حملهی حیدری، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، 1391.
نسخ خاوران نامه و حمله حيدري که از برترين حماسه هاي مذهبي ايران هستند، به بخشهایی از زندگی حضرت علي(ع) و وصف خصوصیات اخلاقی ایشان مي پردازند و تاثير عقايد شيعي به روي مضامين و عناصر بهکاررفته در نگاره هاي این نسخ مشهود ميباشد. به عقیده نگارندهی رسالهی فوق نگارههاي موجود در اين دو نسخه سهم قابل توجهي در توصيف و تبيين عقايد شيعه دارند و در برگيرندهي باورهاي شيعي هستند. چرا که تشيع در طول تاريخ، همواره براي اعلام و اظهار وجود در تنگنا بوده و نتوانسته آزادانه عقايد و اعتقادات خود را مطرح كند. همين خاصيت در جوهر بيان هنري نيز وجود دارد كه باعث شده است هنرمند در آثارش امري را به صورت صريح بيان نكند؛ بلکه از ايما، اشاره، كنايه و نشانه استفاده نمايد. لذا با بررسي عناصر و نشانه هاي موجود در آثار هنري، مي توان به تاثير تفکر و انديشه شيعي پي برد. با توجه به این مهم در این رساله سعی شده با بررسي عناصر و نشانههاي موجود در این دو نسخه به تاثير تفکر و انديشه شيعي پي برده و عناصر قابل تمايز عقايد شيعي و ارتباط آنها با مذهب اسلام نشان داده شود. با توجه به توضیحات این پایاننامه میتوان از موارد بررسی شده در عقاید شیعه و خصوصیات امام علی(ع) به عنوان بزرگمرد تاریخ شیعیان، در رمزگشایی برخی کنایههای تصویری مشترک با موارد مشابه در نقاشی قهوهخانهای از پژوهش نامبرده بهره جست.
– رضاییپور، سعیده، بررسی صحنههای نبرد حضرت علی(ع) در نگارههای خاوران نامه (نسخهی فرهاد نقاش)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، 1390.
محور اصلي اين پژوهش همان طور که از عنوان آن پیداست، بررسي صحنههای نبرد حضرت علی(ع) در نگارههای خاوران نامه میباشد. ابنحسام خوسفي حماسه ديني خاوراننامه را در سدهي نهم هجری قمری سرود. موضوع اين منظومه، بيشتر دلاوريهاي حضرت علي(ع) در نبردها

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های رضا عباسی، ویژگیهای شخصیتی، ویژگیهای شخصیت، یژگیهای شخصیتی Next Entries پایان نامه با کلید واژه های کارشناسی ارشد، خاوران نامه، اعتقادات دینی، هنر و معماری