پایان نامه با کلید واژه های ثبت اختراعات، نقض قرارداد، نقض حقوق

دانلود پایان نامه ارشد

که داراي ارزش و قابليت دادوستد ميباشد، داراي بعد معنوي نيز ميباشند. بنابراين براي اينکه ببينيم، چه طور اين ويژگي ميتوانند زمينهي انحلال قراردادهاي مالکيت فکري را فراهم کند، ابتدا به طور مختصر به تعريف، بيان ويژگيها و انواع آن در حقوق مالکيت فکري ميپردازيم.
الف: مفهوم حقوق معنوي
حقوق معنوي بدين معني است که هميشه جامعه، پديدآورنده را به عنوان موجد يک اثر يا ابداع ميشناسد و از او با اين عنوان نام ميبرد و در همه حال او را مستحق چنين امتيازي ميداند. در واقع اين حق از شخصيت پديدآورنده ناشي ميشود و به موجب اين حق پديدآورنده ميتواند ديگران را به احترام انديشه، طرز فکر و بيان شخصيت خود ملزم کند و از انجام هرگونه تغيير يا تحريف از جانب ديگران در اثر خود جلوگيري کند. بنابراين به طور خلاصه مي توان گفت، حق معنوي در مالکيتهاي فکري عبارت است از261 :
1- شخص مالک اثر محسوب و شناخته شود.
2- حق منع ديگران از اينکه کار را در شکل تحريف شده عرضه کند.

ب: ويژگيهاي حقوق معنوي
1- عدم محدوديت زماني و مکاني
از محدود نبودن حقوق معنوي به زمان به دائمي بودن هم تعبير ميشود، در واقع منظور از اين قيد آن است که بر خلاف حقوق مادي که محدود به مدت معيني ميباشد، حمايت از حقوق معنوي مقيد به زمان خاصي نميباشد و هميشگي است. اين امر به ذات و فلسفهي حمايت از آنها بر ميگردد.262 مادهي 4 قانون حمايت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان در اين خصوص بيان ميدارد:”حقوق معنوي پديدآورنده محدود به زمان و مکان نيست و… “
يکي ديگر از ويژگيهاي حقوق معنوي بنابر مادهي 4 قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان محدود نبودن به مکان است. منظور از اين قيد آن است که اين حقوق در همهي کشورهايي که خواستار چنين حمايتي هستند، اعمال ميشود و محدود به کشور خاصي نيست.263
2- غيرقابل انتقال بودن
طبق مادهي 4 قانون حمايت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان، حقوق معنوي پديدآورنده غيرقابل انتقال است.
همچنين بند “د” ماده 5 قانون ثبت اختراعات، طرحهاي صنعتي و علائم تجارتي مقرر ميدارد: “… هرگونه اظهار يا تعهد مخترع مبني بر اينکه نام شخص ديگري به عنوان مخترع قيد شود فاقد اثر قانوني است.” بنابراين طبق اين ماده حق انتساب که مهمترين حق معنوي در زمينهي مالکيت صنعتي است غيرقابل انتقال است. از اين مواد نتيجه مي شود، طبيعت و هدف اين حقوق اقتضا ميکند که همانند ساير حقوق مربوط به شخصيت غيرقابل انتقال و خارج از قلمرو دادوستد باشند.264
او اعمال شود.
ج: انواع حقوق معنوي
همانطور که ميدانيم حقوق مالکيت فکري آميزهاي از دو چهره يا بعد مادي و معنوي است. بعد مادي همان است که داراي ارزش مالي و قابل دادوستد است و بعد معنوي همانطور که گفته شد، مربوط به شخصيت پديدآورنده ميشود و از شخصيت او جدا شدني نيست.
اکنون ميخواهيم ببينيم که اين حقوق معنوي شامل چه حقوقهايي است:
1- حقوق مالکيت ادبي و هنري
در حقوق مالکيت ادبي و هنري اشکال مختلفي از حقوق معنوي مطرح ميباشد که در سيستمهاي مختلف حقوقي برخي يا همه آنها مورد پذيرش قرار گرفتند. در اين قسمت به صورت بسيار مختصر اقسام اين حقوق را بررسي ميکنيم .
1-1- حق حرمت نام و عنوان پديدآورنده (حق سرپرستي)
يکي از جنبههاي حقوق معنوي، حق سرپرستي اثر يا حقي است که پديدآورنده نسبت به نام، عنوان و سمت خود دارد. به موجب اين حق پديدآورنده ميتواند درج نام، عناوين يا سمت خود را بر روي نسخههاي اثر يا اعلام آن را به هنگام عرضه و نمايش عمومي اثرش مطالبه کند. نشر اثر بدون نام پديدآورنده ممنوع و قابل مجازات است، به عبارت ديگر نام و عنوان پديد آورنده جزئي از شخصيت او است و تجاوز به اين حق تجاوز به شخصيت او به شمار ميرود.265
قانون حمايت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان در مادهي 3 خود، حق بهره برداري از نام را به عنوان يک حق معنوي مورد تصريح قرار داده است. همچنين مادهي 18 اين قانون در اين خصوص مقرر ميدارد:”انتقالگيرنده و ناشر و کساني که طبق اين قانون اجازهي استفاده يا استناد يا اقتباس از اثري را به منظور انتفاع دارند، بايد نام پديدآورنده را با عنوان و نشانهي ويژهي معرف اثر همراه اثر يا روي نسخهي اصلي يا نسخههاي چاپي يا تکثير شده به روش معمول و متداول اعلام و درج نمايند مگر اينکه پديدآورنده به ترتيب ديگري موافقت کرده باشد.”
حق سرپرستي اثر در کنوانسيون برن راجع به حق مولف به صراحت آمده است. بر اساس مادهي 6 مکرر اين کنوانسيون صرف نظر از حقوق مادي پديدآورنده و حتي پس از انتقال اين حقوق، پديدآورنده ميتواند به سرپرستي اثر استناد کند.
2-1- حق حرمت اثر
يکي ديگر از حقوق معنوي پديدآورنده حق حرمت اثر يا احترام به تماميت اثرش است. در واقع از آنجايي که اثر به شخصيت پديدآورنده بستگي دارد لذا هرگونه خدشه به اثر به منزلهي آسيب به شخصيت پديدآورنده است. بنابراين پديدآورنده، اين حق را دارد که هرگونه تغيير در شکل يا ساختار، تحريف و اضافات نسبت به اثرش را منع کند، به عبارت ديگر رضايت پديدآورنده مبني بر انتشار اثر به طور ضمني، دلالت بر اين خواستهي او دارد که اثرش بدون هيچ گونه تغييري و به همان شکل اوليه ارائه شود. به چنين خواسته و حقي، حق احترام به تماميت اثر گويند.266
مادهي 19 قانون حمايت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان در اين باره مقرر ميدارد: “هرگونه تغيير يا تحريف در اثرهاي مورد حمايت اين قانون و نشر آن بدون اجازهي پديدآورنده ممنوع است.” بنابراين همانگونه که ماده به روشني بيانگر آن است، هرگونه خللي در تماميت اثر منع شده است.
بند 1 مادهي 6 مکررکنوانسيون برن نيز به اين حق اشاره کرده و مقرر ميدارد: “مستقل از حقوق مالي پديدآورنده و حتي پس از انتقال اين حقوق، پديدآورنده داراي حق ولايت نسبت به اثر است و ميتواند به هرگونه تحريف، حذف يا هر نوع تغييرات يا هر نوع لطمهي ديگر نسبت به آن که موجب خدشه دار شدن اعتبار يا شهرت او شود اعتراض کند.
3-1-حق افشاي اثر
حق افشاي اثر حقي است انحصاري که بر اساس آن پديدآورنده در خصوص ارائه يا عدم ارائه اثرش به عموم تصميم ميگيرد و در صورتي که درصدد ارائه اثر به عموم باشد، زمان و روش و شيوه آن را تعيين ميکند.”267 در حقوق ايران در قوانين مربوط به مالکيت ادبي و هنري مادهي صريحي راجع به حق افشاء به مفهوم گفته شده وجود ندارد. اما مادهي 65 قانون اجراي احکام مدني تلويحا بدان اشاره نموده و مقرر ميدارد: “تصنيفات و تاليفات و ترجمههايي که هنوز به چاپ نرسيده، بدون رضايت مصنف، مولف، مترجم و در صورت فوت آنها بدون رضايت ورثه و يا قائم مقام آنها توقيف نميشود.” بنابراين چاپ و علنيکردن اين آثار بدون رضايت پديدآورنده و يا وارث وي امکانپذير نيست.268 کنوانسيون برن هم حاوي حکم خاصي در خصوص حق افشاي اثر نيست.
4-1- حق عدول و استرداد
بر اساس اين حق که در کشورهاي معدودي شناخته شده است، پديدآورنده اثر مجاز ميشود که بر خلاف قرارداد لازم الاجراي خود، مفاد و تعهدات عقد را ناديده بگيرد و آثار منتشر شده خود را از بازارجمع آوري نمايد.269 از آنجا که در مبحث بعدي ميخواهيم از اين حق به عنوان يکي از اسباب اختصاصي انحلال بحث نماييم لذا براي جلوگيري از تکرار، از بيان جزئيات ميپرهيزيم.
2- مالکيت صنعتي
در حقوق مالکيت صنعتي به دليل پر رنگ بودن نقش اقتصادي پديدههاي صنعتي، بعد معنوي يا غيرمالي چندان مورد توجه نميباشد و اصولا در برخي از مصاديق مثل علائم تجاري اين حقوق قابل توجه نميباشد.مهمترين حق معنوي در اين شاخه از مالکيت فکري حق انتساب (نامگذاري اثري) است. اين حق بويژه در مورد اختراعات از اهميت خاصي برخوردار است.270زيرا اختراع آفريدهي مخترع است و او را بايستي خالق موضوع گواهي نامه اختراع به شمار آورد. بر اين اساس ذکر نام و عنوان پديدآورنده اختراع به همراه آن الزامي طبيعي و نتيجه منطقي است. قانون ثبت اختراعات، طرح هاي صنعتي و علائم تجارتي در بند “و” مادهي 5 خود صراحتا به اين حق اشاره کرده و مقرر نمود: “نام مخترع در گواهينامه اختراع قيد ميشود مگر اينکه کتبا از اداره مالکيت صنعتي درخواست کند که نامش ذکر نشود. هرگونه اظهار يا تعهد مخترع مبني بر اينکه نام شخص ديگري به عنوان مخترع قيد گردد، فاقد اثر قانوني است.”
د: ضمانت اجراي نقض حقوق معنوي
همانطور که گفته شده حقوق معنوي، حقوقي، غيرمالي است و هرگز به واسطهي قرارداد به انتقالگيرنده حقوق مالي، انتقال نمييابد. با اين حال طرف قرارداد ملزم به رعايت اين حقوق است.
حال بايد به اين سئوال پاسخ داد که آيا لزوم رعايت اين حقوق، ناشي از تعهدات قراردادي منتقلاليه است و يا اينکه ناشي از آن است که منتقلاليه مثل همه افراد ديگر، الزام به رعايت اين حقوق دارد و قرارداد براي وي تعهدي در اين خصوص ايجاد نميکند؟

ثمره اين بحث آن است که اگر تعهد طرف قرارداد به رعايت حقوق معنوي، ناشي از قرارداد باشد، عدم رعايت آن توسط طرف قرارداد، نقض قرارداد محسوب شده و موجب ايجاد حق فسخ براي صاحب حق ميگردد، حالآنکه اگر اين تعهد را ناشي از قرارداد ندانيم، عدم رعايت آن هيچ خللي به قرارداد وارد نميسازد.
با نگاهي به قانون واضح است که از لحاظ قانوني لزوم رعايت حقوق معنوي توسط منتقلاليه پذيرفته شده است.
به طور مثال مادهي 18 قانون حمايت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان، صراحتا به لزوم رعايت حق معنوي حرمت نام و عنوان پديدآورنده توسط منتقلاليه يا طرف قرارداد اشاره نموده است. البته هر چند که اين حکم در خصوص حق معنوي انتساب است ولي بدون شک بايد اين حکم (لزوما رعايت حقوق معنوي) را در خصوص ساير حقوق معنوي خالق اثر جاري نمود.
و يا در بند “و” مادهي 5 قانون ثبت اختراعات، طرحهاي صنعتي و علائم تجارتي، قانونگذار صراحتا به لزوم رعايت حق معنوي حرمت نام مخترع اشاره کرده است. بنابراين حداقل از لحاظ قانوني لزوم رعايت حق معنوي توسط منتقلاليه پذيرفته شده است.
اما چگونه اين حکم قانوني به توافقات قراردادي ارتباط مييابد؟
سرايت اين حکم قانوني به توافقات قراردادي، ناشي از لزوم توجه به آثار قانوني قرارداد ميباشد يعني طرفين نه تنها ملزم هستند که به توافقات خود عمل کنند بلکه بايد به آثار قانوني قرارداد نيز عمل کنند. يکي از آثار قانوني چنين قراردادهايي، لزوم رعايت حق معنوي توسط طرف قرارداد يا منتقلاليه ميباشد. پس با انعقاد قرارداد، منتقلاليه صرف نظر از توافق يا عدم توافق در خصوص حفظ حقوق معنوي، ملزم به رعايت حقوق معنوي ميگردد. به بيان ديگر، هر چند که همه ملزم به رعايت حقوق معنوي هستند، اما اين الزام در طرف قرارداد بيشتر و مهمتر است، زيرا او حق بهره برداري مالي از مال فکري را دارد و طبعا ممکن است در بهره برداري از مال فکري لطمه بيشتري به حقوق معنوي وارد سازد، به همين دليل قانونگذار تکليف به رعايت حقوق معنوي را صرف نظر از توافق يا عدم توافق صاحب حق با طرف قرارداد، مستقيما بر عهدهي طرف قرارداد نهاده است. بنابراين با توجه به آنچه گفته شد طرف قرارداد متعهد به رعايت حقوق معنوي به عنوان يکي از آثار قانوني قرارداد است و طبيعتا عدم انجام تعهد توسط طرف قرارداد نقض قرارداد محسوب ميشود و به صاحب حق، حق بر هم زدن قرارداد بواسطهي تخلف از شرط ضمني (تعهد به رعايت حقوق معنوي) را ميدهد.271
بند دوم: حق عدول و استرداد
حق ديگري که جنبهي معنوي دارد و صريحا در حقوق برخي کشورهاي خارجي مانند فرانسه و آلمان، پيش بيني شده است، حق عدول يا پس گرفتن اثر است که به موجب آن پديدآورنده ميتواند، اثرش را پس از واگذاري حق بهره برداري و يا حتي پس از انتشار پس گيرد،272 به عبارت ديگر زماني که پس از انتشار اثر، انديشههاي پديد آورنده تحريف ميشود يا در مواردي که اعتقادات علمي يا اخلاقي يا فلسفي پديدآورنده تغيير ميکند به گونهاي که، اثر سابق ديگر نتواند بازتاب ديدگاههاي او باشد، اين امکان براي پديدآورنده در نظر گرفته شده تا بتواند اثر را پس گيرد و آنرا اصلاح کند تا بتواند اثري مطابق ديدگاههاي روز خود ارائه دهد.273
“اين حق مبتني به اين تفکر است که شخصيت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های عقد اجاره، ثبت اختراعات، مدت استفاده Next Entries پایان نامه رایگان درباره آﭖامپ، I/O، ---