پایان نامه با کلید واژه های توسعه پایدار، توسعه پاید، رگرسیون، پوشش گیاهی

دانلود پایان نامه ارشد

پوشش گیاهی و استفاده بهینه از اراضی موجود ارائه گردید، تا خسارت های ناشی از عدم تعادل در اکوسیستم کاهش یابد. همچنین روش های مناسب بهره برداری از منابع بویژه کاربری اراضی و منابع طبیعی تجدیدشونده ارائه شده است. در ادامه راهکارهای مناسب برای کاهش اثرات تخریبی برنامه های عمرانی و راه سازی و سایر فعالیت های مرتبط در حوضه ارائه شده است. اولویت بندی راهکارها از نقطه نظر نحوه اجراء، امکان نگهداری و بهره برداری از آنها، برنامه زمان بندی و دستورالعمل های مدیریتی و اجرایی مرتبط با گزینه های پیشنهادی برای نیل به اهداف مورد نظر و حذف یا کاهش مشکلات موجود در حوضه رودخانه پسیخان ارائه شده است.
در مبحث اقلیم با بهره گیری از تجزیه و تحلیل های آماری و نرم افزار EXCEL روابط رگرسیونی بین ارتفاع و بارش برآورد گردید. برای برآورد متوسط درجه حرارت ماهانه و سالانه حوضه از داده های کتابخانه ای (اطلاعات طرح جامع آب کشور) استفاده شده است. در بررسي رژيم آبدهي حوضه مورد مطالعه پس از جمع آوري آمار و اطلاعات ايستگاه هاي محدوده طرح، به بررسي صحت آمارهاي فوق پرداخته شد و در مرحله بعد، با انتخاب سال هاي مشترك، اقدام به ايجاد رابطه همبستگي بين ايستگاه هاي منطقه گرديد. براي ايجاد رابطه منطقي بين دبي و مساحت جهت بر آورد رژيم آبدهي حوضه، از آمار ايستگاه هاي داخل و مجاور استفاده شد و رابطه آبدهي سالانه آن برآورد شده است.
برای تهیه اطلاعات و نقشه ها به ترتیب مراحل زیر طی شد:
– جهت تعیین مشخصه ها و خصوصیات فیزیکی حوضه از نقشه های 25000/1 و 50000/1 استفاده شده است و پس از بستن حوضه بر روی نقشه های مذکور، بررسی های هیپسومتریک صورت گرفت و عواملی از قبیل ارتفاع متوسط، شیب حوضه، تراکم زهکشی، ضریب شکل و ……… محاسبه گردید، که در نهایت نقشه های مزبور در محیط GIS رسم شد. این مراحل برای تهیه نقشه پایه، نقشه فیزیوگرافی، نقشه شیب، نقشه جهت شیب و نقشه طبقات ارتفاعی صورت گرفته است.
– برای تعیین خصوصیات اقلیمی حوضه پسیخان از داده های آماری ایستگاه های داخل و اطراف حوضه استفاده شد. در این رابطه با بهره گیری از نرم افزارهایی مانند EXCEL و با استفاده از روابط رگرسیونی و مدل های آماری (تجزیه و تحلیل های آماری)، مقادیر بارندگی و درجه حرارت برآورد گردید؛ به عنوان مثال رابطه بین ارتفاع و بارش و همچنین رابطه بین ارتفاع و درجه حرارت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت، که در نهایت منجر به محاسبه مقادیر بارش و درجه حرارت متوسط ماهانه و سالانه حوضه پسیخان و تهیه نقشه خطوط همباران و نقشه خطوط همدما با استفاده از محیط GIS برای حوضه پسیخان شد.
– برای تهیه اطلاعات زمین شناسی حوضه پسیخان از نقشه های 100000/1 استفاده شد. با نمونه برداری از سنگ ها و ارسال آن به آزمایشگاه، جنس سنگ و نوع کانی ها شناسایی شده و حساسیت به فرسایش سنگ ها و نفوذپذیری آنها مورد ارزیابی قرار می گیرد. تهیه نقشه زمین شناسی، نقشه حساسیت به فرسایش و نقشه نفوذپذیری سنگ حاصل کار این قسمت است. از این نقشه ها برای بررسی سیل خیزی حوضه استفاده گردیده است.
– برای برآورد میزان فرسایش و رسوب در حوضه پسیخان از روش تجربی E.P.M استفاده شده است.
– برای تعیین آبدهی رودخانه اصلی و چشمه های موجود در حوضه پسیخان، با بازدیدهای میدانی و روش های صحرایی اقدام شد و با توجه به روابط تجربی و مدل های آماری و روابط رگرسیونی، آبدهی متوسط حوضه برآورد شد. نقشه هیدرولوژی حاصل کار این قسمت از تحقیق است. در انتها با جمع آوری اطلاعات و همپوشانی داده ها و نقشه های مختلف، واحدهای کاری همگن مشخص شد که در این واحدهای همگن، تناسب اراضی برای عملیات مختلف جهت بهره وری های بهینه و در نهایت مدیریت یکپارچه و توسعه پایدار معلوم گردید. در واقع با همپوشانی لایه های مختلف داده ها، جانمایی و مدیریت اجرایی مناسب برای هر منطقه مشخص گردید و اولویت های هر منطقه بر روی نقشه جداگانه ای به نام نقشه اجرایی تهیه شد. این نقشه نشان دهنده مدیریت یکپارچه حوضه برای توسعه پایدار آن است.

Wsp = T × H × л × Z1/5

4-1- مقدمه
حوضه رودخانه پسیخان یکی از زیرحوضه های رودخانه های منتهی به تالاب انزلی است. مجموعه ای از عوامل اقلیمی و آب و هوایی و نیز عوامل انسانی باعث گردیده مشکل سیل به عنوان یک مشکل مهم در زندگی مردم و اقتصاد این منطقه همواره مطرح باشد.علی رغم اهمیت و تاثیر زیاد این رودخانه در زندگی و اقتصاد مردم ساکن در محدوده آن و نیز کل منطقه تاکنون مطالعات جامعی در مورد این رودخانه صورت نگرفته است.در این فصل به تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق خواهیم پرداخت لذا در ابتدا با ارائه شرح عمومی از منطقه، موقیت جغرافیایی و وضعیت طبیعی و انسانی حوضه پسیخان و راههای دسترسی به بازه های مختلف رودخانه و شاخه های فرعی آن تشریح می گردند.سپس رودخانه و شاخه های فرعی آن معرفی می شوند.همچنین نقشه ها و جداولی برای تشرح و تبیین مطالب ارائه شده تا شناخت اولیه از منطقه تحقیق بدست آید.
مدیریت یکپارچه حوضه های رودخانه ای یکی از پیچیده ترین اشکال مدیریت منابع و تولید است. تنوع در نهاده ها (زنده و غیرزنده) و تنوع در محیط اکوسیستم، از عوامل طبیعی تا انسان ساخت و گستردگی عرصه، جنبه هایی از این پیچیدگی است.انسان به عنوان یکی از اصلی ترین اجزای این اکوسیستم نقش تعیین کننده ای (مثبت یا منفی) ایفاء می کند. مدیریت یکپارچه و هماهنگ، مدیریت منابع آب و زمین با نگرش سیستمی نقش ویژه ای در بهره برداری مناسب، درست و پایدار این منابع دارد. و البته بدون توجه به نقش جوامع محلی، مناسبات و نظام هایشان و مشارکت مردم در سطوح مختلف، از تصمیم گیری و برنامه ریزی تا بهره برداری فاقد اثربخشی است(منتظر،1380).
در این تحقیق یافته هایی از قبیل خصوصیات ژئوفیزیکی، اقلیم، آب، خاک، پوشش گیاهی، زمین شناسی، عوامل اقتصادی- اجتماعی مدنظر قرار گرفته است. سعی بر این است تا با بهره گیری از این عوامل و بخصوص عوامل انسانی که نقش بارز و بسیار تعیین کننده ای دارند، راهکارهای مناسب جهت اجرای مدیریت یکپارچه و هماهنگ ارائه شود.
روند تخریب خاک و شدت سیل خیزی در کشور ، در طی سه، چهار دهه اخیر رشد فزاینده و قابل ملاحظه ای داشته است. عمده دلایل این روند، ناشی از تغییرات در نوع، میزان و شیوه بهره برداری از منابع آب و خاک و گیاه است. علاوه بر عدم رعایت اصول بهره برداری پایدار از منابع طبیعی تجدیدشونده(عامل انسانی)، کمبود یا نبود قوانین شفاف و قاطع حفاظت از منابع و عدم وجود تشکیلات منسجم و فراگیر و از همه مهم تر نبود فرهنگ استفاده صحیح از منابع آب و خاک و گیاه و در کنار همه اینها، نیاز روزافزون مردم به غذا و پوشاک باعث شده است تا مجموعه ای از علل سبب تشدید بروز سیل و فرسایش در کشور شوند. با این تفاصیل ضرورت وجود یک سیستم هماهنگ و منسجم و به دور از سطحی نگری و بخشی نگری برای ایجاد یک سیستم نظام مند و پایدار برای توسعه پایدار و اصلاح حوضه های رودخانه ای اجتناب ناپذیر است(منتظر،1380).
در این قسمت از تحقیق عوامل مؤثر در اجرای این پروسه شناخته می شوند. در ادامه، با تلفیقی از راهبردهای حفاظتی، احیائی و مشارکت مردمی (مدیریت تلفیقی) نسبت به کاهش تخریب محیط زیست (فراوانی وقوع و شدت سیلاب) و تحقق توسعه پایدار کشاورزی و بهره برداری بهینه از منابع آب، خاک و گیاه، گام های لازم در جهت اجرای مدیریت یکپارچه پرداخته می شود.

4-2- فیزیوگرافی حوضه رودخانه پسیخان

4-2-1- شکل حوزه
شکل حوزه زهکشی بوسیله روشهای متعدد که ذیلا به آن اشاره می شود مورد ارزیابی قرار می گیرد.
4-2-1-1- روش هورتن
هورتن بر اساس بررسی های انجام شده نسبت شکل حوزه را با استفاده از فرمول پیشنهاد کرده است . در این رابطه A مساحت حوزه به کیلو متر مربع و L طول حوزه زهکشی بر حسب کیلو متر می باشد.

4-2-1-2- روش گراولیوس
در این روش شکل حوزه از طریق فرمول مورد سنجش قرار می گیرد که در آن C ضریب گردی ، P پیرامون حوزه بر حسب کیلومتر و A مساحت حوزه بر حسب کیلومتر مربع می باشد.
4-2-1-3- روش میلر
وی با استفاده از تقسیم مساحت حوزه زهکشی (A)بر مساحت دایره ای که محیط آن با محیط حوزه برابر است (AC) ضریب گردی شکل حوزه زهکشی را تشریح نموده است:

از آنجایی که پارامتر A مساحت دایره هم محیط با حوزه زهکشی است رابطه فوق را به صورت ذیل تغییر می یابد :

که در آن Aمساحت حوزه زهکشی به کیلو متر مربع و P محیط آن می باشد در این فرمول هر اندازه RC به عدد یک نزدیک باشد شکل حوزه زهکشی به دایره نزدیک تر خواهد بود.

4-2-1-4- روش شیوم
در این روش شکل حوزه زهکشی از طریق نسبت طول ها مورد ارزیابی قرار می گیرد.

در این رابطه Re نسبت طولی ،Dc قطر دایره همسطح با حوزه زهکشی بر حسب کیلو متر و L طول حوزه زهکشی برحسب کیلو متر می باشد .

4-2-1-5- روش مستطیل معادل
روش مستطیل معادل نماینده حوزه آبریز به شکل مستطیلی است که مساحت محیط آن برابر مساحت و محیط حوزه اصلی باشد در این مستطیل خطوط تراز به موازات عرض مستطیل رسم می شوند . برای محاسبه طول و عرض مستطیل معادل از فرمول ذیل استفاده شده است .

که در آن :
a=طول مستطیل معادل به کیلو متر
b=طول مستطیل معادل به کیلو متر
c=ضریب گراولیوس
A=مساحت حوزه آبریز به کیلو متر مربع
شایان ذکر است که معادله فوق در صورتی قابل استفاده است که ضریب گراولیوس برابر با بیشتر از 12/1 باشد نتایج اعمال روش های تعیین ضریب شکل حوزه برای هر کدام از حوزه ها و زیر حوزه های آنها در جدول شماره 3 درج شده است

جدول 4-1- ضرایب شکل زیر حوزه ها و حوزه اصلی
نام حوزه
گراولیوس
هورتون
میلر
شیوم
a
b
مژده
2544/1
413/0
626/0
725/0
25/8
13/3
چمچا
146/1
499/0
749/0
798/0
46/5
53/3
سیاه مزگی
46/1
33/0
46/0
64/0
03/29
35/6
چنار رودخان
5/1
24/0
44/0
56/0
73/13
24/0
لاسک
21/1
41/0
68/0
72/0
75/15
08/7
پسیخان
57/1
254/0
397/0
569/0
64/64
37/11

4-2-2- پستی و بلندی حوضه
توزیع ارتفاعی حوضه، ارتفاع خروجی و بلندترین نقطه حوضه از سطح دریا به دلیل تأثیری که بر روی نوع و مقدار نزولات جوی وهمچنین نوع و تراکم پوشش گیاهی و در نهایت رواناب دارد، از اهمیت زیادی برخوردار است. بلندترین نقطه حوضه 3060 متر از سطح دریاهای آزاد بالاتر است و پائین ترین نقطه حوضه واقع در خروجی آن، 15- متر از سطح دریاهای آزاد است. ارتفاع متوسط حوضه آبخیز پسیخان نیز 1522 متر است.

4-2-3- شیب رودخانه
از آنجایی که قدرت تخریب رودها مستقیما به سرعت جریان آب بستگی دارد ، شیب بستر دارای اهمیت ویژه ای است شیب معمولا به سه نوع ناخالص ، متوسط وزنی و خالص تقسیم می شود ذیلا روش محاسبه هر یک تشریح می گردد .

شکل 4-1- نقشه هیپسومتریک حوضه رودخانه پسیخان

شکل4-2- نقشه پایه حوضه رودخانه پسیخان

4-2-3-1- شیب ناخالص
این شیب عبارت است از نسبت اختلاف ارتفاع بین دو نقطه خروجی و بلندترین نقطه حوزه نسبت به فاصله افقی آن دو نقطه.

4-2-3-2- شیب متوسط وزنی
این نوع شیب بر اساس شیب قطعات طولی رودخانه به روش متوسط وزنی محاسبه می گردد:

که در آن
sw= شیب متوسط وزنی رودخانه
=شیب بین دو نقطه از مسیر با فاصله
= طول قطعه رودخانه با شیب ثابت به متر
L= طول کل رودخانه به متر

4-2-3-3- شیب خالص
شیب خالص عبارت است از تانژانت زاویه مثلثی است که سطح آن برابر سطح زیر منحنی پروفیل طولی رودخانه و قائده آن برابر طول رودخانه است :

S= سطح زیر منحنی پروفیل طولی رودخانه
a=ارتفاع مثلث قائم الزاویه که سطح آن برابر است به کیلو متر
h= طول افقی بین دو نقطه در پست ترین و بلند ترین نقطه به کیلو متر
نتایج محاسبات شیب به روشهای فوق در جدول شماره 4 درج گردیده است .

جدول 4-2- شیب های رودخانه ها و آبراهه های اصلی در حوزه پسیخان و زیر حوزه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های منابع طبیعی، پوشش گیاهی، فرسایش خاک، محدودیت ها Next Entries پایان نامه با کلید واژه های فراوانی تجمعی، محصولات زراعی، فرسایش کناری، نقطه تقاطع