پایان نامه با کلید واژه های بیش فعالی، مصرف مواد، کمبود توجه

دانلود پایان نامه ارشد

سایر مواد، مرتبط هستند. یک مطالعه جدید اشاره کرده است که الکلیسم والدین از طریق استرس و اثر منفی آن، کاهش نظارت والدین و افزایش تهیج پذیري مزاجی آنان، می تواند بر مصرف مواد نوجوانان تاٌثیرگذارد.
– عوامل خطرساز اجتماعی
کودکان از طریق مصرف الکل توسط همسالان و نگرشهاي آنان نسبت به مصرف مواد ، تحت تأثیر قرار می گیرند. نوجوانانی که دوستانشان به الکل و سایر مواد دسترسی دارند بطور فزاینده در معرض خطر بوده و احتمال زیادي براي تبدیل آنها به مصرف کننده مواد وجود دارد. بزرگسالان اغلب از طریق همسالانشان به این صورت تأثیر می پذیرند که ماده خاصی را انتخاب کنند.
– عوامل خطرساز وراثتی
از قدیم یک عامل وراثتی که بر افزایش احتمال اعتیاد به الکل تأثیر می گذارد فرض شده است. به عنوان مثال، پسران و دختران افراد الکلیسم سه یا چهار برابر بیشتر احتمال دارد که نسبت به افرادي که تاریخچه خانوادگی الکلیسم ندارند، به عنوان یک الکلیک رشد کنند. به همین دلیل، اعتیاد به سایر مواد نیز با یک تاریخچه خانوادگی الکلیسم مرتبط است. برخی از افراد، پس از نخستین حمله ناشی از مصرف الکل سطح پایین تري از یک انتقال دهنده عصبی به نام سروتونین را نشان داده اند. بنابراین، ممکن است تعدادي از افراد الکلی یک کاهش از پیش تعیین شده در این انتقال دهنده عصبی داشته باشند. در واقع، مصرف الکل تلاشی براي رهائی از این عدم تعادل انتقال دهنده عصبی است . به عبارت دیگر ممکن است نوعی از الکلیسم با کمبود سروتونین مرتبط باشد و نوعی دیگر، از سایرکمبودهاي زیست شناختی ناشی شود.
– عوامل خطرساز دارو شناختی
داروشناسی عبارتست از مطالعه داروها و اثرات آنها بر بدن. چندین عامل داروشناختی ، خطر ادامه مصرف، سوء مصرف و اعتیاد را افزایش می دهند (لاندري215،1993).
بسياري از پژوهشگران حوزه اعتياد و به ويژه اكثر افراد عادي جامعه، بر اين باورند كه ساختمان شخصيت برخي افراد براي پذيرش اعتياد مساعدتر از ديگران است. اينان مي پندارند كه اين زمينة مساعد بي گمان شرط اوليه و لازم ابتلا به اعتياد ا ست و بدين ترتيب مسأله را بيش از حد ساده مي انگارند. تنها مزيت اين كار آن است كه به مسأله، ظاهري روشن و آشكار مي بخشد (برژره،1987). بدين ترتيب عواملي وجود دارند كه احتمال يا امكان سوء مصرف مواد و اعتياد را افزايش مي دهند. عوامل خطرساز در گرايش به اعتياد ضامن اعتياد در آينده نيستند ، بلكه بيشتر پيش بيني كننده ها و شاخصهاي اعتياد بالقوه هستند(لاندري،1993).
برخی از منابع دیگر، عوامل خطر آفرین اعتیاد را در قالب مقوله هائی متفاوت از نوع ذکر شده، اما با ماهیتی کم و بیش یکسان دسته بندي کرده اند که در جدول 2-1 به آن اشاره شده است .

جدول 2-1 عوامل مخاطره آفرین در گرایش به سوء مصرف مواد

عوامل مخاطره آفرین فردي

عوامل مخاطره آفرین محیطی و بین فردی

عوامل مخاطره آفرین اجتماعی
• دوره نوجوانی
• استعداد ارثی
• صفات شخصیتی
• صفات ضد اجتماعی
• پرخاشگري
• اعتماد به نفس پائین
• اختلالات روانی
• افسردگی
• فوبی
• نگرش مثبت به مواد
• موقعی تهاي مخاطره آفرین
• ترك تحصیل
• بی سرپرستی
• تأثیر مثبت مواد بر فرد
• عوامل مربوط به خانواده
• غفلت از فرزندان
• وجود الگوي نامناسب در خانواده
• خانواده آشفته
• عوامل مربوط به دوستان
• دوستان مصرف کننده مواد
• عوامل مربوط به مدرسه
• فقدان حمایت
• فقدان محدودیت
• عوامل مربوط به محل سکونت
• شیوع خشونت و اعمال خلاف
• فقدان قوانین و مقررات جدي ضد مواد مخدر
• بازار مواد
• مصرف مواد به عنوان هنجار اجتماعی
• کمبود فعالیتهاي جایگزین
• کمبود امکانات حمایتی،مشاور هاي و درمانی
• توسعه صنعتی، محرومیت اقتصادي اجتماعی
(منبع : رحیمی، :1376 1و2و4)

همچنین الگوی شروع مصرف را می توان به صورتی که در نمودار 2-1 آمده است، نشان داد :

نمودار 2-1 الگوي کلی شروع مصرف
(اقتباس از گلانتز و هارتل)

2-3- اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD)216
2-3-1 اختلال کمبود توجه/ بیش فعالی (ADHD)217 و علایم تشخیصی
اختلال بیش فعالی- کاستی توجه (ADHD ) مجموعه ای از علائم و نشانگان است که با پر تحرکی و رفتارهای تکانه ای و محدودیت میزان توجه که منجر به اختلال تمرکز می شود، قابل تشخیص است. این اختلال نخستين بار در سال ١٨٦٣ توسط هاينريش هافمن218 توصيف گرديد (نجمی،2007). برای تشخیص گذاری، نشانه ها باید حداقل شش ماه دوام داشته باشد و نخستین بار بعد از سه سالگی و قبل از هفت سالگی شروع شده باشد (کاپلان219 ، سادوک220، 2005). محققان دريافته اند كه اختلالهاي رفتاري معمولا نخستين بار در سال هاي آغازين دوره ابتدايي مشاهده مي شوند (يوسفي، 1377 ). اختلالهاي رفتاري به طور چشمگيري بر عملكرد تحصيلي- اجتماعي كودكان، تأثير منفي مي گذارند و احتمال ابتلا به بيماري هاي رواني در دوره بزرگسالي ر ا افزايش مي دهند ( عدل، 1372 ) .
اين اختلال یکی از شایعترین اختلال عصبی رفتاری است که در مراجعان به درمانگاههای روانپزشکی کودک و نوجوان مشاهده می شود (ویلنز221، فارائون222، بیدرمن223 ،گاناواردن224،2004 ). تشخیص دیرهنگام این اختلال می تواند پیامدهای زیانباری از جمله سوءمصرف مواد و اختلال در روابط اجتماعی، تحصیلی و شغلی را در پی داشته باشد (بیدرمن ، فارائون ، کینان225 ، کنی 226، تسوانگ227 ، 1990؛ بیدرمن و همکاران،1992؛ فارائون و همکاران،1995؛ غنی زاده، بهره دار و معینی، 2006؛ توکلیان، داوری آشتیانی، عربگل و امینی،2003 ). زمانی این اختلال یک بیماری دوران کودکی تلقی می شود که تأثیر اندکی بر عملکرد دوره بزرگسالی بگذارد، در حالی که تحقیقات اخیر نشان داده اند که تعداد زیادی از کودکان ADHD، در طول زندگیشان اثراتی از مهار گسیختگی، تکانشگری، به هم ریختگی، بی توجهی و بی ثباتی هیجانی را تجربه می کنند (تیتر228،1998). ویژگیهای دیگر این بیماری، ناپایداری عاطفی، عصبانیتهای ناگهانی و شدید، پاسخهای هیجانی شدید، آشفتگی در انجام کارها، بی ثباتی در روابط بین فردی، ناکامی شغلی و تحصیلی، سوء مصرف الکل و پاسخهای غیرمعمول به روان درمانی می باشد (کاپلان وسادوک،2000). مشکلات کاری افراد بیش فعال احتمالاً به دلیل پیشرفت تحصیلی پایینتر، مشکلات یادگیری قبلی، مشکلات تکانه ای بود و …آنهاست. علاوه بر موارد فوق، در مطالعات مختلف وضعیت ازدواج و شغل آینده مبتلایان، به این بیماری نشان داده شده است. کارکرد بزرگسالان واجد اختلال بیش فعالی- کمبود توجه ممکن است در بعضی زمینه ها خوب و در برخی نامطلوب باشد. با آگاهی از این موضوع، درمانگر و فرد مورد نظر می توانند برای تقویت تواناییها و جبران ضعف در دیگر زمینه ها راهکارهایی پیدا کنند (تیتر،1998). تأثیر منفی این اختلال بر وضعیت تحصیلی و شغلی، زندگی اجتماعی، ثبات روابط نزدیک و مهارت حل مسأله (پاری229 و همکاران، 2002) و نیز مفید بودن روش خود گزارشگری در تشخیص این اختلال در بزرگسالان و توصیه برخی مطالعات به بررسی این بیماری در دانشجویان (فولوایلر230، 1999) و نیز پاسخ مناسب و مؤثر درمانی (در صورت تشخیص به موقع این اختلال) پژوهشگران (عربگل و همکاران) را بر آن داشت تا به بررسی این اختلال در بزرگسالی بپردازند . اختلال بیش فعالی/ کمبود توجه يك اختلال مولتي فاكتوريال بوده و اتيولوژي دقيق آن ناشناخته است(دلی231،2004).ولي مي توان به نقش عوامل رواني اجتماعي، بيولوژيكي، ژنتيكي، عوامل محيطي، تغذيه اي، وزن كم زمان تولد، عوامل خانوادگي ، مصرف تنباكو در طي حاملگي مادر، سابقه فاميلي، استرس رواني در حاملگي و آسيب هاي جزيي(بردهتر232،2006؛یوشیمسو233،2006) اشاره كرد. اختلالات رواني و رفتاري نظير اختلال عملكرد، بي اختياري ادراري، اختلال وسواس و اختلال اضطرابي ممكن است ADHD را همراهي كند(بیدرمن234، 1991؛حیرانی، 1381 ).
اين اختلال كه با ويژگيهاي كلي بي توجهي، عدم تمركز تكانشگري و ناآرامي مشخص مي شود، كاركرد كودك را در مدرسه، خانه و جامعه مختل ساخته، به نحوي كه در صورت عدم درمان، خطر شكست تحصيلي، سوء مصرف مواد و اختلالات روانپزشكي بالا مي رود(والنت235 و سیتل236، 2001) . به جز بيش فعالي،نقص دامنة توجه، ضعف تمركز، حواسپرتي و مشكلات همراه با بيقراري و دمدمي مزاج بودن، كودكان مبتلا اغلب دچار ناتواني در يادگيري و مشكلات هيجاني نيز مي باشند اثرات زيانبار اين اختلال بر جامعه مانند: صرف هزينه هاي گزاف، تنيدگي در خانواده، آشفتگي در مدرسه، استعداد ارتكاب جرايم و سوء مصرف مواد، تداوم اختلالات روانپزشكي تا بزرگسالي در مطالعات مقطعي و گذشته نگر متعددي مطرح شده است (عربگل،2004).
این اختلال 5-3 در صد کودکان را مبتلا می کند و موجب تحرک و فعالیت بیش ازاندازه و یا کاهش توجه و تمرکز بیماران می شود( سادوک و سادوک ،2000). خطر ابتلا در دوقلوهای تک تخمکی بیش از دو تخمکی بوده است. هم چنین احتمال ابتلای پسران ، دو تا نه برابر دختران گزارش شده است. برخی بررسی ها نشان داده اند که فراوانی موارد ابتلا به ADHD در خانواده های دختران مبتلا بیشتر از خانواده های پسران مبتلا است (اسمالی237 و همکاران،2000).
این اختلال به صورت الگوي پايدار كمبود توجه و يا رفتارهاي فعال و تكانه اي تعريف مي شود كه از آنچه معمولاً در كودكان هم سن و يا سطح رشد مشابه ديده مي شود شديد تر است. علايم بيماري بايد قبل از 7 سالگي شروع شده و حداقل به مدت 6 ماه طول كشيده باشد و همراه با اختلال عملكرد در دو موقعيت خانه، مدرسه وارتباط با همبازي كودك باشد اين كودكان در خانه از والدين خود پيروي نكرده و تكانشي عمل مي كنند و دچار بي ثباتي هيجاني بوده و تحريك پذير هستند و در مدرسه قادر به انجام تكاليف نبوده و نيازمند به توجه بيشتر از سوي معلمين مي باشند.
گرچه پژوهش ها درباره خانواده کودکان مبتلا به ADHD دارای سابقه بیست وپنج ساله است ، با این حال خاطر نشان شده است که نقش عوامل خانوادگی در ابتلا به این اختلال کمتر مورد توجه قرار گرفته است و بسیاری از سئوالات در مورد خصوصیات خانوادگی کودکان مبتلا به این اختلال هنوز بدون پاسخ مانده است (جانستون و ماش238،2001 ) . استورمونت- اسپرگین و زنتال (1996) کودکان مراجعه کننده به کلینیک ها ی درمانی را که تشخیص اختلال بیش فعالی دریافت کرده بودند با کودکان عادی مقایسه کردند. نتایج نشان داد که خانواده های کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی با خانواده های کودکان عادی در پاره ای موارد (سابقه بیماری روانی در والدین، ترتیب تولد و …)دارای تفاوت معنا دار می باشند (استورمونت- اسپرگین239 ، زنتال240،1996 ) . میزان بالای اختلالات اضطرابی در خویشاوندان زن کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی گزارش می شود(پرین241 ، لاست242،1996 ).
مطالعات اخير نشان داده اند كه ADHD مي تواند تا سالهاي نوجواني و بزرگسالي ادامه يابد(فولر2431991؛ ولدیزن244،2006). اختلال بیش فعالی- کمبود توجه يك اختلال رواني متداول در بالغين است كه عليرغم انتشار مطالعات وسيع از اواسط دهه 1970 تا سالهاي اخير به ندرت در بالغين تشخيص داده مي شود (وندر245،2000 ). طي كنترلهاي طولاني مدت نشان داده شد كه اين اختلال در تعداد قابل اندازه گيري از بالغين كه در كودكي ADHD بودند، وجود دارد (برینس246، 2007؛کیت247،2009).
علائم ADHD در گروههاي سني متفاوت، مشابه مي باشد چون علائم اين اختلال در افراد بالغ به روشني علائم در كودكان نمي باشد، ممكن است اين اختلال را در مورد بيمار قطعي ندانند (کاپلان و سادوک،1985) . علائمي از جمله بيش فعالي حركتي، بي توجهي، پاسخ هيجاني شديد، آستانه تحريك پايين و عصبانيت هاي ناگهاني و شديد، تكانشگري و ويژگي ارتباطي ضعيف و پرتنش و بي ثباتي در روابط بين فردي، همچنين ناكامي شغلي و تحصيلي، سوءمصرف الكل مشكل در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های مصرف مواد، عوامل خطر، استعداد اعتیاد Next Entries پایان نامه با کلید واژه های بیش فعالی، مصرف مواد، کمبود توجه