پایان نامه با کلید واژه های امنیت ملی، روابط بین الملل، واقع گرایی، سبک های رهبری

دانلود پایان نامه ارشد

امنیت به یک پرونده حل و فصل شده
تبدیل شده است.
2-8 روش تحقیق
روش تحقیق حاکم بر این پژوهش توصیفی – تحلیلی است، و برای
تحلیل این پژوهش از الگوی سبک های رهبری فیلپ کوهن بهره گرفته
می شود.در این نوشتار ، برای تحلیل فرضیه اصلی سه سطح از یک
19
پژوهش مورد نظر بوده است: در سطح اول منابع مرتبط با موضوع
شاما کتب ، مقالات ، مجلات، پایان نامه ها و دیگر منابع گردآوری
می شود ، در سطح دوم ، مطالب گردآوری شده را طبقه بندی می کنیم
و به روش فیش برداری مورد استفاده قرار می دهیم ، و در سطح
سوم به تحلیل مطالب پرداخته می شود تا به نتایج مورد نظر دست
پیدا کنیم.
4-3 نوآوری پژوهش
آثار موجود پیرامون موضوع این نوشتار هریک به صورت مجزا به
مقوله امنیت ملی ایران و مسئله هسته ای پرداخته اند. از این
رو به نظر می رسد که نگاه ترکیبی این پژوهش به دو مسئله امنیت
ملی و مسئله هسته ای ایران مهم ترین نوآوری این نوشتار باشد.
در واقع این پژوهش از آن رو جدید به نظر می رسد که تلاش می کند
تا مسئله امنیت ملی جمهوری اسلامی و سبک های رهبری امنیت ملی
را در پیوند با معضل هسته ای بررسی نماید.
4-41 ساماندهی مطالب پژوهش
نوشتار حاضر برای رسیدن به هدف اصلی خود در چهار فصل و یک
نتیجه گیری ارایه خواهد شد؛ بدین صورت که در فصل اول به کلیات
تحقیق پرداخته شده است ، سپس در فصل دوم موضوعات، مفاهیم و
20
چارچوب نظری پژوهش ارائه می شود،در فصل سوم نیز به بررسی
تاریخی تحولات پرونده هسته ای ایران در پرتو سبک های رهبری
دولت های حاکم تا قبل از دوره مورد بحث در این پژوهش می
پردازیم ، سپس در فصل چهارم و بر مبنای تمهیدات تئوریک و
تاریخی ارایه شده در فصول قبلی به بررسی مقایسه ای سبک های
رهبری سعید جلیلی و محمد جواد ظریف پیرامون مسئله هسته ای به
عنوان یک موضوع امنیتی می پردازیم. مطالب و موضوعات ارائه شده
با نتیجه گیری به پایان خواهد رسید.
21
فصل دوم: مبانی، مفاهیم و چارچوب
نظری پژوهش
22
مقدمه
همانگونه که در کلیات پژوهش اشاره گردید، فصل دوم به مباحث
تئوریک و چار چوب نظری پژوهش اختصاص دارد. ازآنجاییکه در
نوشتار پیش رو به دنبال بررسی مقایسه ای سبک های رهبری سعید
جلیلی و محمد جواد ظریف در قبال مسئله هسته ای به عنوان یک
موضوع امنیتی هستیم ، در این فصل که بستر های نظری بحث بر آن
استوار است ، لازم می باشد که علاوه بر تشریح مفاهیم و مبانی
پژوهش به تشریح و طراحی چارچوب نظری پژوهش نیز بپردازیم. به
هر حال امنیت را باید یکی از ارزشمندترین و بالترین ثروت ها
به شمار آورد ، که بر این اساس مفهوم امنیت ملی برای هر دولتی
از قداست والایی برخوردار خواهد بود ، تا جایی که می توان تمامی
اهداف و سیاست های ملی را بر ای دستیابی به آن بسیج کرد.
تاریخچه پیدایش مفهوم امنیت ملی را تا سده ی هفدهم و آغاز
شیوه های جدید مملکتداری در قالب دولت – ملتهای مستقل عقب می
برند، ولی آغاز مطالعه علمی این مفهوم را در سال های پس از
جنگ جهانی اول و دوم می توان جستجو نمود. باید گفت که به رغم
سابقه تقریبا دیرینه ، امنیت ملی هنوز مفهومی مبهم و پیچیده
است. به همین خاطر ، آشفتگی های فراوانی در میان تعاریف
اندیشمندان مختلف از این مفهوم وجود دارد و نمی توان به تعریف
مشترک و جامعی در این زمینه دست یافت. با این اوصاف آنچه در
این فصل مدنظر نویسنده می باشد بررسی ابعاد تئوریک پژوهش می
باشد. در این چارچوب سه موضوع در دستور کار اصلی این فصل قرار
23
دارد ؛ بدین صورت که ابتدا به بررسی نظری مفهوم امنیت و امنیت
ملی پرداخته می شود، سپس به موضوع رهبری و ابعاد و زوایای آن
پرداخته می شود ، و سرانجام در قسمت سوم چارچوب نظری پژوهش
طراحی می شود، مطالب و موضوعات ارایه شده با نتیجه گیری به
پایان می رسد. ذکر این نکته نیز قابل توجه است که مباحث نظری
فصل حاضر بستر های مناسبی را برای سایر فصول فر اهم می آورند.
2-1 بررسی مفهوم امنیت ملی
با توجه به اینکه مفهوم و موضوع امنیت یکی از مفاهیم اصلی
پژوهش حاضر و به عبارتی در چارچوب مسئله هسته ای به عنوان
متغییر وابسته بحث شناخته شده است، لازم است که در این قسمت از
بحث که مبانی و چارچوب نظری پژوهش بر آن استوار است از منظر
نظری به ذکر توضیحاتی درباره مفهوم امنیت آن گونه که در نظریه
های روابط بین الملل آمده است بپردازیم.
مفهوم امنیت نه تنها در جهان سیاست بلکه در سایر حوزه ها مانند
اقتصاد ، فرهنگ و اجتماع به مفهومی پر قدرت تبدیل شده
است.امنیت برای هر دولتی از قداست بالایی برخوردار است .
تاریخچه پیدایش مفهوم امنیت را تا سده هفدهم و آغاز شیوه های
جدید مملکت داری در قالب دولت ملتهای مستقل به عقب می برند ،
اما باید گفت که آغاز مطالعه علمی این مفهوم تنها پس از آغاز
جنگ های جهانی اول و دوم رواج یافت) ولی پور زرومی،1831191 (.بنا
24
بر تعریف والتر لیپمن ، امنیت در معنای عام کلمه همیشه همراه
با قدرت نظامی خواهد بود ، چون بود و نبود امنیت وابسته به
توانایی کشور در دفع حمله نظامی است) عامری،29331122 (. سیف زاده
از محققان داخلی معتقد است که امنیت به معانی و پدیده های زیر
اطلاق می شود: 1- حفظ تمامیت ارضی،جان و مال مردم، بقا و ادامه
سیستم اجتماعی و حاکمیت کشور؛2- حفظ و گسترش منابع حیاتی
کشور؛1- فقدان تهدید جدی از سوی بازیگران خارجی نسبت به منافع
ملی و حیاتی کشور) سیف زاده،18331191 (. به هر حال امنیت مفهومی
پیچیده ، متعارض و متکی بر رویکردها و نظریه هایی است که
محققان از آنها بهره می گیرند. در این راستا استانلی هافمن
معتقد است : امنیت حمایت یک ملت از حمله فیزیکی و مصون و محفوظ
ماندن فعالیت های اقتصادی آن ملت از جریانات ویران کننده
بیرونی است . لیپمن از اولین اندیشمندانی بود که تعریف دقیقی
از امنیت که مبتنی بر رویکرد نظامی از امنیت بود ارایه نمود،
از نظر وی یک ملت وقتی دارای امنیت است که در صورت اجتناب از
جنگ بتواند ارزشهای اساسی خود را حفظ کند و در صورت اقدام به
جنگ بتواند آن را پیش ببرد) ربیعی،1131191 (. با دقت در تعاریف
مذکور می توان چنین برداشت نمود که نقطه مشترک همه صاحب نظران
ضرورت حفظ وجود خود است که می توان به شکل دیگری آن را به حفظ
ذات و صیانت نفس در برابر اساسی ترین خطرات تعبیر کرد.
25
2-1-1 ابعاد و ویژگی های امنیت ملی
امنیت ملی دارای دو بعد داخلی و بین المللی است که با یکدیگر
همپوشانی دارند. در بعد داخلی تهدیدات می توانند نا امنی بوجود
آورند ، که از جمله می توان به تهدیدات سیاسی) شورش و انقلاب(
، اقتصادی) بحران و رکود اقتصادی (، نظامی) کودتا و جنگ
داخلی(، اجتماعی) آشوب های اجتماعی( اشاره نمود. در بعد خارجی
نیز امنیت ملی می تواند از لحاظ سیاسی) انزوا و فشارهای
سیاسی(، نظامی) حمله و تعرض نظامی(،اقتصادی) تحریم های
اقتصادی( مورد تهدید جدی قرار گیرد. بطور مثال در دهه گذشته
و ناشی از اعمال تحریم های اقتصادی بین المللی علیه ایران ،
امنیت ملی کشور در حوزه های مختلف مورد تهدیدات جدی قرار گرفت.
نکته قابل توجه آن است که در دنیای جهانی شده امروز و به دلیل
ارتباطات و نزدیکی ملتها به همدیگر ، امنیت ملی در دو بعد
داخلی و خارجی به همدیگر مرتبط شده اند. ) بصیری،18231193 (.
اما امنیت ملی دارای ویژگی های زیر نیز می باشد:
الف: نسبی بودن امنیت: در جهان امروز دستیابی به امنیت مطلق
ناممکن است ، زیرا قدرت که مبنای تحصیل امنیت است ، متغییر و
نسبی است و به تبع آن امنیت و حصول آن نیز برای دولت ها نسبی
است .
26
ب: ذهنی بودن امنیت: این موضوع دلالت بر این امر دارد که امنیت
یا عدم امنیت یک برداشت ذهنی است که ریشه در اعتقادات و
باورهای مذهبی مردم و رهبران یک کشور دارد.
ج: تجزیه ناپذیر بودن امنیت: این امر بدین معنی است که امنیت
در مقابله کردن با حاکمیت و استقلال یک کشور رابطه مستقیم دارد.
) همان :189 (.
2-1-2 دگرگونی در نظریه های امنیت ملی
پس از بررسی ابتدایی از مفهوم امنیت و ذکر تعربف، ابعاد و
ویژگی های این مفهوم، آنچه در این بخش از بحث توجه نویسنده را
به خود جلب می کند تغییر و تحولات حادث شده در نظریه های امنیت
ملی است. لذا در راستای تحولات یاد شده قصد داریم سه نکته را
به بحث بگذاریم: اول اینکه امنیت را از دیدگاه نظریات جریان
اصلی روابط بین الملل همچون رئالیسم مورد بررسی قرار دهیم،سپس
به بررسی امنیت در نظریات انتقادی روابط بین الملل بپردازیم
، و در پایان این قسمت نیز تلاش خواهیم نمود تا دیدگاه اعضای
فکری مکتب کپنهاگ را نسبت به مفهوم امنیت مورد بررسی و مداقه
قرار دهیم.در ابتدا باید گفت که آنچه در این تغییر و تحولات
پارادایمی در حوزه امنیت قابل توجه است اینکه مفهوم امنیت از
مفهوم محدود و مضیق نظامی خارج گشته و هم اکنون در غالب نظریات
27
جدید ابعاد گسترده ای یافته است و تفاسیر گسترده ای نیز از آن
ارایه شده است.
2-1-2-1 رئالیسم و امنیت: بعد نظامی امنیت
تفکر سنتی درباره امنیت در چارچوب مسلط رهیافت واقع گرایی
قرار دارد و در مدت زمان طولانی سلطه واقع گرایی بر مطالعات
روابط بین الملل ،تعریف و کاربرد امنیت به شدت محدود و مضیق
بود که ماهیتا آن را مرتبط با قدرت نظامی می دید . در طول جنگ
جهانی دوم و دوران جنگ سرد ، نظامی شدن آشکار سیاست بین الملل
و نظم و انظباط داخلی ، نقش هژمونیک گفتمان امنیت واقع گرا در
تحلیل روابط بین الملل را تعیین می کرد) شیهان،1831199 (.در
رویکرد واقع گرایی دو نحله برجسته وجود دارد که از آنها با
عنوان واقع گرایی کلاسیک و نو واقع گرایی یاد می شود. علیرغم
تفاوت هایی که این دو رویکرد با هم دارند ، آنها در نوع
نگاهشان به امنیت مفروضات مشترکی دارند، چرا که تمرکز آنها بر
قدرت و افزایش آن می باشد. این در رویکرد سیاست بین الملل را
عرصه ی منازعه و مبارزه بر سر قدرت ، موقعیت و ثروت می دانند،
و قدرت را هم وسیله و هم هدف می دانند.دولت ها از قدرت برای
تامین منافع خودکه مهم ترین آنها امنیت است بهره می جویند و
موقعیت آنها در پهنه بین الملل بر اساس میزان قدرت نظامی تعیین
می شود) یزدان فام،21331193 (.
28
رئالیست ها جامعه جهانی را در حالت هرج و مرج غیر قابل تغییر
می دانند و بر این اساس کسب قدرت بیشتر برای تضمین امنیت ملی
را انگیزه اساسی عملکرد همه دولتها معرفی می کنند.به عبارت
دیگر ، مبنای نگرش آنها به امنیت براساس زور و قدرت نظامی است
و این مفروضات توسط اندیشمندانی چون مورگنتا، کسینجر و کنت
والتز تئوریزه شده است) بصیری،8831193 1 (. به هر صورت در دوران
جنگ سرد و به خاطر غالب بودن پارادایم رئالیسم ، بر دو بعد
امنیت نظامی و تهدیدات خارجی تکیه می شد و رقابت تسلیحاتی و
تعارضات ایدئولوژیک ترسیم کننده حاکمیت نظام دو قطبی بود و
رئالیسم به عنوان رویکرد غالب امنیت ملی را در ابعاد نظامی و
خارجی تعریف نمود)قوام،18931191 (.رئالیست ها معتقد به نوعی
سلسله مراتب در موضوعات سیاست جهانی هستند و مسایل سیاسی ،
امنیتی و نظامی را در حکم سیاست اعلی و امور اقتصادی ، اجتماعی
و فرهنگی را در چارچوب سیاست ادنی معرفی می کنند. اما در
ساختار پساجنگ سردو ساختار نوین نظام بین الملل تعارضات شدید
ایدئولوژیک رخت بر بسته و تعارضات جدیدی جایگزین تعارضات
ایدئولوژیک و نظامی گردید. پس از فروپاشی شوروی بلوک های قدرت
جدیدی ظهور نمودند که بیشتر دارای ماهیتی اقتصادی هستند. در
ساختار جدید سیاست جهانی ، بازی قدرت از عرصه نظامی به عرصه
های اقتصادی ، تکنولوژیک و فنی انتقال یافته است) همان:228 (.
از دیگر تحولات با اهمیت در دهه های اخیر که موجب تحول مفاهیم
29
در عرصه روابط بین الملل شده است باید به تحولات معرفت شناختی
در عرصه علم اشاره نمود. بنا به تحولات یاد شده د

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های امنیت ملی، سبک رهبری، سبک های رهبری، پرونده هسته ای Next Entries پایان نامه با کلید واژه های سبک های رهبری، سبک رهبری، سیاست خارجی، ایدئولوژی