پایان نامه با کلید واژه های اقدام پژوهی، محیط آموزشی، آموزش و یادگیری

دانلود پایان نامه ارشد

ی معلمان مقطع ابتدایی شهر مشهد با در نظرگرفتن سه مؤلفهی انگیزه پژوهشی، فرصتهای پژوهشی و تخصص پژوهشی
شناسایی شایستگیهای پژوهشی بر اساس مبانی نظری، نظر کارشناسان پژوهشی و معلمان خبره
بررسی مؤلفهی تخصص پژوهشی در پرسشنامه ظرفیت پژوهشی از طریق تعیین نیازهای آموزش پژوهش به معلمان
اولویتبندی نیازهای آموزش پژوهش به معلمان
هدفگذاری برنامههای پژوهشی برای معلمان

1-4) سوالات پژوهش
ظرفيت پژوهشی معلمان بر حسب سه مؤلفهی انگیزهی پژوهشی، فرصتهای پژوهشی و تخصص پژوهشی، از دیدگاه معلمان چگونه است؟
شایستگیهای پژوهشی بر اساس مبانی نظری، نظرکارشناسان پژوهشی و معلمان خبره به چه صورت است؟
وضعیت تخصص پژوهشی معلمان از طریق تعیین نیازهای آموزش پژوهش به معلمان چگونه است؟
اولویتبندی نیازهای آموزش پژوهش به معلمان به چه صورت است؟
هدفگذاری برنامههای پژوهشی معلمان چگونه باید باشد؟

1-5) تعاريف مفهومی و عملياتي متغیرهای پژوهش
1-5-1) تعاریف مفهومی
ظرفیت پژوهشی: به مجموعهی تخصص و دانش، انگیزه، فرصتها و امکانات پژوهشی در محیط آموزشی، ظرفیت پژوهشی میگویند ( دسفورگز، 2008).
تخصص پژوهشی: به دانش، مهارتها و توانمندیهای مورد نیاز برای انجام پژوهش، تخصص پژوهشی میگویند (مورای، 2009).
انگیزه ی پژوهشی: به برانگیزانندههای درونی و بیرونی که منجر به انجام پژوهش توسط فرد میگردد (مورای، 2009).
فرصت های پژوهشی در محیط آموزشی: به کلیهی عوامل ساختاری و میان فردی در برنامههای آموزشی که بر نگرش افراد دربارهی پژوهش و علم تأثیر میگذارد (گلسو، 1993).
نیاز آموزش پژوهش: به تفاوت بین وضع موجود و مطلوب دانش، توانایی و مهارت معلمان بر اساس شایستگیهای موجود پژوهشی آنان نیاز آموزش پژوهش میگویند (فتحی واجارگاه، 1384).
هدفگذاری برنامههای آموزش پژوهش: مشخص کردن هدفهایی که کارکنان برای انجام مسئولیتهای حرفهای خود (انجام پژوهش) به آنها نیاز دارند و در فرایند برنامه ریزی آموزش کارکنان (برنامه ریزی آموزش پژوهش) مدنظر قرار گرفته میشود (فتحی واجارگاه، 1383).

1-5-2) تعاریف عملياتي

ظرفیت پژوهشی: نمرهای که معلمان از پاسخگویی به پرسشنامهی ظرفیت پژوهشی معلمان که دارای مؤلفهی 1- تخصص پژوهش 2- انگیزهی پژوهش 3- فرصتها و امکانات پژوهشی است، بدست میآورند.
تخصص پژوهشی: نمرهای که معلمان از پاسخ به پرسشنامهی تعیین نیازهای آموزش پژوهش بدست میآورند.
انگیزهی پژوهشی: نمرهای که معلمان از پاسخ به مؤلفهی «انگیزهی پژوهشی» در پرسشنامهی ظرفیت پژوهشی بدست میآورند.
فرصتها و امکانات پژوهشی در محیط آموزشی: نمرهای که معلمان از پاسخ به مؤلفهی « فرصتها و امکانات پژوهشی در محیط آموزشی » در پرسشنامهی ظرفیت پژوهشی بدست میآورند.
نیاز آموزش پژوهش: میزان تفاوت نمرهی میانگین هر شایستگی با نمرهی میانگین مطلوب آن به عنوان نیاز آموزش پژوهش در نظر گرفته میشود.
هدفگذاری برنامههای آموزش پژوهش: اهدافی که با توجه به نتایج پژوهش در اختیار متخصصان پژوهش قرار داده میشود و بر اساس ضروری تشخیص دادن متخصصان نمرهگذاری میگردد.

فصل دوم
پیشینه پژوهش

با توجه به اینکه زیربنای هر پژوهشی مبانی نظری و پیشینهی پژوهشی آن است که مشخص کنندهی مسیر و اهداف تحقیق میباشد بنابراین این فصل در قالب سه بخش اصلي شامل: پیشینه نظری، پیشینه پژوهشی و جمع بندی پیشینه به بررسي تاریخچه و اهمیت پژوهشگرایی معلمان و برخوردار بودن آنان از ظرفیتهای پژوهشی، ابعاد ظرفیت پژوهشی و ارتباط آن با توسعهی حرفهای معلمان، گسترش ظرفیت پژوهشی از طریق آموزش پژوهش، اهمیت دورههای آموزشی برای پژوهش، تعیین نیازهای آموزش پژوهش به معلمان از طریق نیازسنجی مبتنی بر شایستگی میپردازد.

2-1) مبانی نظری
2-1-1) تاریخچهی توجه به پژوهشگری معلم
پیشینهی توجه به پژوهشگری معلم، به دانش بدست آمده از جنبش آموزشی بر میگردد که در آن کاربرد روشهای علمی در توسعهی برنامهی درسی مورد تأکید قرار گرفت. این موضوع مربوط به زمانی میشود که باکینگهام در سال 1929، کتابی به عنوان «پژوهش برای معلمان» را تدوین نمود و در آن فصلی را به موضوع «معلم به عنوان پژوهشگر» اختصاص نمود. سپس جان دیویی (1938 و 1929)، موضوع «معلم پژوهنده» را مطرح ساخت و بیان نمود برنامههای درسی زمانی مؤثر خواهند بود که معلمان به طور فعال در پژوهش درگیر شوند (یون و همکاران 1999). بعد از آن همزمان با گسترش طرز فکر اقدام پژوهی، این شیوهی پژوهش در آموزش و پرورش نیز مطرح شد. «کرت لوین» به عنوان پدر اقدام پژوهی، یک محقق اجتماعی بود که اقدام پژوهی را به عنوان مبنایی که کارکنان به طور جدی در پژوهش درگیر شوند تا قادر به بهبود نتایج کار خود شوند توصیف کرد. طرز فکر اقدام پژوهی در آموزش و پرورش، در دهه ی 1950 در آمریکا رشد پیدا کرد، در دههی 1970 جنبش تازه ای در آمریکا با فعالیتهای محققانی همچون جان الیوت16، جک وایتهد17، ویلف کار18 و استفن کمیس19 شکل گرفت که اقدام پژوهی را به عنوان شیوه ای مؤثر در جهت توسعه ی حرفه ای معلمان مطرح کردند. وایتهد بر این عقیده بود که معلمان با مطالعهی نظامدار فعالیتهای خود قادر به تولید نظریه در زمینهی کار خود می باشند. نظریهی آن ها شامل توصیف و تشریح پاسخ این سؤال است: من چگونه میتوانم فعالیتهای آموزشی خود را بهبود بخشم؟ (وایتهد20، 1989؛ به نقل از نصراللهی، کریش21و موهدنور22، 2012). در ایران نیز در اسفند ماه 1367 به منظور سیاستگذاری در زمینهی پژوهش، شورای تحقیقات وزارت آموزش و پرورش تشکیل شد. در اواسط سال 1374، اساسنامهی پژوهشکدهی تعلیم و تربیت به تصویب شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رسید و وظایف دبیرخانهی شورای تحقیقات آموزش و پرورش نیز به آنان واگذار گردید. با تأسيس پژوهشكدهی تعليم و تربيت، تحوّل ساختاري در حوزة تحقيقات آموزش و پرورش ايران وارد مرحلهی جديدتري گرديد. در پي اين تغيير، آيين‌نامهی شوراي تحقيقات نيز اصلاح شد و هدف آن به امر سياست گذاري در زمينه گسترش تحقيقات و هدايت فعاليت‌هاي مربوط در جهت بهبود كمي و كيفي نظام آموزشي كشور تغيير يافت (صافي1381). در سال 1375، به منظور ارتقاي مهارت هاي پژوهشي در ميان معلمان و به تبع آن در ميان دانش آموزان و تشويق معلمان و كارگزاران آموزشي به انجام پژوهش حين عمل براي شناسايي مشكلات فرايند ياددهي-يادگيري و بهبود كيفيت اين فرايند، برنامهاي تحت عنوان «معلم پژوهنده» توسط پژ‍وهشكدهي تعليم و تربيت طراحي و اجرا گرديد (چايچي، گویا، مرتاضی مهربانی ، ساکی، 1384). در سال 1382 بار ديگر آيين‌نامه شوراي تحقيقات مورد بازنگري قرار گرفت و عنوان آن به شوراي سياستگذاري تحقيقات وزارت آموزش و پرورش تغيير يافت. در اين آئين‌نامه هدف از تأسيس شورا، تسهيل فعاليت‌هاي سازماني آموزش و پرورش، برنامه‌ريزي، سازماندهي، هدايت و رهبري و نظارت و ارزشيابي براي ايجاد محيط مناسب يادگيري ذكر شده است. در اسفند ماه 1383 به منظور تمركز سياست‌گذاري و يكپارچگي عمليات، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش رسماً کار خود را آغاز نمود. اين پژوهشگاه اهداف طرح معلم پژوهنده را موارد زير بيان مي كند: گسترش فرهنگ پژوهش در میان معلمان و کارشناسان آموزش و پرورش، اشاعهی تصمیمگیری مبتنی بر پژوهش، پرورش تواناییها و مهارتهای ذهنی و عملی در انجام تحقیقات، رشد استعدادهای پژوهشی فرهنگیان، کاهش فاصلهی میان تحقیقات رسمی دانشگاهی و حوزهی اجرایی و مستندسازی تجارب مفید معلمان برای استفاده بوسیلهی سایر همکاران (رضوی، 1389). در سند ملّی تحول بنیادین آموزش و پرورش كه در سال 1390 به تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش و شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيد، نيز بر توسعهی زمینهی پژوهشگری و افزایش توانمندیهای حرفهای معلمان به شکل فردی و گروهی، تبادل تجارب و دستاوردها در سطح محلی و اختصاص اعتبارات خاص برای فعالیتهای پژوهشی معلمان و استفادهی بهینه از ظرفیتهای موجود برای گسترش فرهنگ تفکر و پژوهش در بین مدیران و معلمان، تأکید گرديد.
با توجه به تاريخچهاي كه در زمينهي پژوهشگري معلم بيان شد مشخص ميگردد كه توجه به مسئلهی معلم پژوهنده و حمایت از معلمان شایسته، کارآمد و پژوهشگر از نکات مشترک نظام های آموزشی مختلف است و طی سالهاي اخير در ايران نيز اقدامات مهمی در جهت پژوهشمداری در آموزش و پرورش و سرمايهگذاري در اين زمينه انجام شده است لکن تا رسیدن به حد مطلوب و نهادینه شدن فرهنگ پژوهش در آموزش و پرورش راهی طولانی در پیش داریم.
2-1-2) اهمیّت و ضرورت توجه به پژوهشگری معلمان
جامعهی امروز ما که سرآغاز هزارهی سوم است از سوی بسیاری از صاحبان اندیشه، عصر دانایی لقب گرفته و پژوهش و تحقیق در عصر کنونی از مهم ترین عوامل تولید و گسترش دانش می باشد. در رویارویی با چالشهای این عصر، آموزش و پرورش سرمایهای اجتناب ناپذیر است؛ تحقق هر آرمانی در جوامع کنونی وابسته به آموزش و پرورش میباشد؛ از سوی دیگر رکن و غالب اصلی ساختار آموزش و پرورش را منابع انسانی آن، یعنی معلمان میسازند. بنابراین برای توسعه و تحقق اهداف پژوهشی در جامعه لازم است ابتدا معلمان دارای روحیّه و نگرش پژوهشی باشند، در صورت توفیق در تربیت معلمانی برخوردار از نگرش پژوهشی و مهارتهای عملی، بذر پویایی و تحول مستمر در نظام تعلیم و تربیت کاشته میشود (مهرمحمدی، 1379). بایستی برای معلمان در نظام تحقیقات آموزشی جایگاه روشنتر و دقیقتری در نظر گرفته شود به گونهای که آنها به کنکاش و شناسایی و حل مشکلات و مسائل دانش آموزان و همچنین مسائل و مشکلات حرفهای خود تشویق شوند. باید فراموش نکرد که معلمان میتوانند اساسیترین اهرمهای پژوهشی در نظام آموزشی کشور باشند و باید درنظر داشت مهمترین استفادهکنندگان از پژوهشهای تربیتی معلمان هستند که با گسترش فرهنگ پژوهش و ایجاد حرکتهای پژوهشی در بین آنها به تقویت تفکر علمی در مجموعهی نظام آموزشی کمک کردهایم (ساکی،1372). انجام فعالیتهای پژوهشی به معلمان کمک میکند تا بین نظریههای آموزشی و فعالیتهای روزمرهی آموزشی خود پیوند برقرار کنند، پژوهش نقش مستقیمی در بهسازی فعالیتهای آموزشی معلم دارد و از طریق حمایت از نقش معلم به عنوان پژوهشگر میتوان بر فاصلهی بین محقق و معلم غلبه کرد، همچنین مشارکت معلمان در پژوهش بازتاب زیادی در فعالیتهای کلاسی آنان دارد، در نتیجه معلمانی که در پژوهش درگیر میشوند توجه دقیقتری به روشهای صحیح تدریس، نگرش و فهم نسبت به کاربرد رویکردهای مختلف در فرایند تدریس دارند (یون و همکاران، 1999). بر همین اساس می توان گفت معلم پژوهنده کسی است که به امر آموزش و یادگیری مشغول است و می خواهد در فرایند آموزش و یادگیری شخصاً و یا همراه دیگر همکاران و دانش آموزان به پژوهش بپردازد تا آموزش را اثربخش سازد. یکی دیگر از دلايل گسترش انديشهی معلم پژوهنده، ناكارآمدي تحقيقات آموزشي در بهبود مسائل آموزشی است. استيگلر و هيبرت (1383) با ذكر برخي كاستيهاي روشهاي سنّتي پژوهش در پاسخ گويي به نياز معلمان، اين فعاليتها را براي بهبود آموزش و تدريس ناكافي می‌دانند، به گفته آنان ممكن است محققان بسيار باهوش باشند ولي به اطلاعات مشابهي كه معلمان در مواجهه با دانش‌آموزان واقعي، در شرايط كلاس‌هاي واقعي و با اهداف يادگيري واقعي روبه‌رو ميشوند، دسترسي ندارند و محققان براي بهبود آموزش بايد بيش‌تر به اموري كه در حال حاضر براي معلمان قابل درك است، پي ببرند. بنابراین یافتههای پژوهشی که معلمان پژوهشگر در کلاس درس به منظور اصلاح جریان آموزش و یادگیری بدست می آورند نسبت به یافتههای محققانی که در خارج از کلاس درس و به منزلهی پژوهشگران حرفهای به پژوهش میپردازند از اعتبار بیشتری برخوردار است. بنابراین آنچه می تواند در نظام آموزش و پرورش، ظرفیت تحول و ظرفیت پویایی مستمر ایجاد کند نظام پژوهشی است که نباید در سطح مسئولان ادارات آموزش و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های نظام آموزشی، نیازسنجی، تربیت معلم Next Entries پایان نامه با کلید واژه های تولید دانش، محیط آموزشی، آموزش و یادگیری