پایان نامه با کلید واژه های استان هرمزگان، سطح تحصیلات، انسجام اجتماعی، پایگاه اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

که در نمودار بالا مشخص شده است در هر دو محله تقریباً 60 درصد پاسخگویان گزینه خوب و بسیار خوب را انتخاب کرده اند و از نظر 40 درصد باقی مانده کیفیت روشنایی محله، بد و بسیار بد می باشد، بنابراین می توان نتیجه گرفت به لحاظ کیفیت روشنایی هر دو محله در سطح یکسانی قرار دارند.

3-4- مورفولوژی اجتماعی

1-3-4- ترکیب سنی و جنسی پاسخگویان
در تکمیل پرسشنامه هدف استفاده از افراد با رده سنی 15 سال به بالا بوده است اما با توجه به اینکه کم سن ترین فرد پاسخگو به پرسشنامه 18 سال بوده، پایین ترین رده سنی با فاصله طبقاتی 10 سال، 27-18 سال درنظر گرفته شده است. اعداد موجود در جدول شماره 22 گویای این امر است که بیشتر پاسخگویان در هر دو محله مورد مطالعه در رده سنی 27-18 سال بوده و به لحاظ جنسیت در محله سورو نسبت 70 به 30 درصد به نفع مردان و در محله چاهستانیها این نسبت 60 به 40 درصد می باشد.

جدول شماره22 : ترکیب سنی و جنسی پاسخگویان(به درصد)
سن
27-18
37-28
47-38
57-48
بالاتر از 57 سال
مجموع
سورو
زن
14
7
5/3
8/1
0
3/26

مرد
4/26
8/15
5/17
7
7
7/73

مجموع
4/40
8/22
1/21
8/8
7
100
چاهستانیها
زن
6/24
9/8
5
8/2
0
3/41

مرد
7/20
1/20
8/7
3/7
8/2
7/58

مجموع
3/45
29
8/12
1/10
8/2
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

نمودارشماره11: ترکیب سنی و جنسی پاسخگویان(به درصد)

2-3-4- میزان تحصیلات پاسخگویان
میزان تحصیلات پاسخگویان به پرسشنامه در دو محله سورو و چاهستانیها متفاوت می باشد به طوری که بیشتر پاسخگویان در محله سورو دارای مدرک دیپلم و در محله چاهستانیها بیشتر آنها دارای تحصیلات زیردیپلم می باشند. جدول و نمودار زیر، سطح تحصیلات افراد را به تفکیک جنسیت در دو محله مورد مطالعه نشان می دهد.

جدول شماره23 : درصد میزان تحصیلات پاسخگویان
تحصیلات
بی سواد
زیردیپلم
دیپلم
فوق دیپلم
لیسانس
سورو
زن
0
26/13
8/59
12/20
82/6

مرد
75/4
35/40
98/30
96/11
96/11

مجموع
5/3
3/33
6/38
14
5/10
چاهستانیها
زن
2/8
23/48
83/31
23/7
5/4

مرد
9
7/53
48/22
41/7
41/7

مجموع
5/8
3/50
2/28
3/7
6/5
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

میزان تحصیلات نشان می دهد سطح سواد مردان در محلات سورو و چاهستانیها نسبت به زنان پایین تر است به طوری که در محله سورو 26/13 درصد زنان و 1/45 درصد مردان تحصیلات زیر دیپلم دارند. همچنین 7/62 درصد مردان و 43/56 درصد زنان ساکن در محله چاهستانیها دارای تحصیلات زیر دیپلم می باشند. پایین بودن سطح سواد در بین ساکنین محلات مورد مطالعه به خصوص در بین مردان که به عنوان سرپرستان خانوار می باشند، عامل مهمی در عدم دسترسی به فرصت های اشتغال درآمدزا محسوب می شود و به این ترتیب چرخه فقر و درآمد پایین در این محلات تداوم می یابد، البته ناگفته نماند که سطح تحصیلات در محله سورو نسبت به محله چاهستانیها بالاتر و از وضعیت بهتری برخوردار است.

نمودارشماره12: درصد میزان تحصیلات پاسخگویان

3-3-4- میزان مهاجرپذیری محله
1-3-3-4- بومی و غیربومی بودن ساکنین
تعیین بومی و غیربومی بودن ساکنین یک محله گویای اصالت و یکپارچگی اجتماعی و میزان مهاجرپذیری محله می باشد. بنابراین برای پی بردن به میزان یکپارچگی اجتماعی و مهاجرپذیری محلات، از ساکنین آنها طی سؤالاتی پرسیده شده است که : “اهل کدام شهر هستید؟” ، ” از کدام استان، شهرستان، شهر و یا روستا به این محله مهاجرت کرده اید؟” ، ” چرا به شهر بندرعباس مهاجرت کرده اید؟” ، “علت اینکه این محله را برای سکونت انتخاب کرده اید چه بوده است؟”. در جداول زیر جواب پاسخگویان به هر یک از سؤالات بررسی شده است.

جدول شماره24 : میزان بومی و غیربومی بودن ساکنین محله(به درصد)
اصالت ساکنین
بومی
غیربومی
جمع
سورو
2/84
8/15
100
چاهستانیها
6/28
4/71
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

نمودارشماره13: میزان بومی و غیربومی بودن ساکنین محله(به درصد)

نمودار شماره 13حاکی از این امر است که ساکنین محله سورو جزء شهروندان بومی و اصیل بندرعباس می باشند در حالی که 4/71 درصد از ساکنین محله چاهستانیها را شهروندان غیربومی تشکیل می دهند. بنابراین می توان گفت محله سورو از یکپارچگی و انسجام اجتماعی بیشتری نسبت به محله چاهستانیها برخوردار است.
نتایج حاصل از پرسشنامه این موضوع را نشان می دهد که بیشتر مهاجرین ساکن در محله چاهستانیها به لحاظ تحصیلات در سطح پایینی قرار دارند به طوری که از 4/71 درصد جمعیت غیربومی این محله، 8/38 درصد آنها بی سواد و یا دارای تحصیلات زیر دیپلم هستند که سهم مردان از این رقم بیشتر است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که بیشتر مهاجرین ساکن در محلات مورد مطالعه دارای تحصیلات پایین بوده و از مهارت و تخصص کافی برخوردار نیستند. از آنجایی که درصد بیشتری از جمعیت محله چاهستانیها جزء مهاجرین می باشند بنابراین این موضوع می تواند بر سطح فرهنگ و نوع اشتغال غالب در محله تأثیرگذار باشد.
رابطه بین مهاجرت و سابقه سکونت گویای این امر است که بیشتر مهاجرین ساکن در محلات دارای سابقه سکونت کمتر از 10 سال می باشند. به طور مثال از 8/15 درصد جمعیت غیربومی محله سورو، 8/11 آنها دارای سابقه سکونت کمتر از 10 سال می باشند. همچنین در محله چاهستانیها از 4/71 درصد جمعیت مهاجر، 1/26 درصد آنها دارای سابقه سکونت کمتر از 10 سال بوده و 18 درصد آنها بین 10 تا 20 سال سابقه سکونت دارند.

2-3-3-4- مبدأ مهاجرت ساکنین
تا حدود يك دهه قبل، سهم بيشتر مهاجران در مناطق اسكان غيررسمي، منشاء روستايي داشت. تحقيقات در سالهاي اخير نشان مي دهد سهم بالايي از ساكنان اين مناطق به خصوص در مناطق كلانشهري، گروههاي كم درآمد داخل اين شهرها هستند كه به دليل افزايش سطح اقتصادي زندگي در كلانشهرها به نقاط ارزان تر پناه مي برند. با توجه به جدول شماره 25 می توان گفت، 7 درصد ساکنین محله سورو از استان های دیگر به این محله مهاجرت کرده اند و 93درصد آنها از استان هرمزگان می باشند که این محله را برای سکونت انتخاب کرده اند که البته 2/84 درصد این افراد که مبدأ مهاجرت آنها بندرعباس است( با توجه به سابقه سکونت) مهاجر نبوده بلکه از بومیان شهر بندرعباس هستند که از همان ابتدا محله سورو را انتخاب کرده اند. در حالی که برای محله چاهستانیها 19 درصد از ساکنین مهاجرین برون استانی و 81 درصد مهاجرین درون استانی می باشند که سهم مهاجران روستایی2/30درصد می باشد. در حاليكه اين گروه از مهاجران در گذشته درصد بسيار بالاتري را به خود اختصاص مي دادند.2/30 درصد ساكنين اين محله (با توجه به سابقه سکونت) را مهاجرين خود شهر بندرعباس تشكيل مي دهند كه به علت سختي معيشت، نداشتن مسكن و گراني اجاره بهاي مسكن و غيره به زيست حاشيه اي روي آورده اند. اين روند مهاجرت ها از درون شهر به حاشيه هاي شهر در گذشته بسيار محدود بود اما امروزه به دلايلي كه گفته شد فزوني گرفته و شايد در سالهاي آتي درصد بالاتري در مقايسه با مهاجرت هاي روستايي به خود اختصاص دهد.

جدول شماره25 : مبدأ مهاجرت ساکنین غیربومی(به درصد)
مبدأ مهاجرت
شهر بندرعباس
روستاهای استان هرمزگان
شهرهای استان هرمزگان
استان های دیگر کشور
جمع
سورو
2/84
3/5
5/3
7
100
چاهستانیها
2/30
2/30
6/20
19
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

نمودار شماره14 : مبدأ مهاجرت ساکنین غیربومی(به درصد)

نتایج حاصل از پرسشنامه تکمیل شده نشان می دهد که بیشتر مهاجرین برون استانی ساکن در محله سورو از استان های همدان، گیلان، فارس، کرمان و نیز مهاجرین درون استانی از شهرهای میناب و جاسک و روستاهای تابعه شهرستان خمیر، میناب و جاسک می باشند. اما مهاجرین برون استانی ساکن در محله چاهستانیها از استان های خراسان، کرمانشاه، همدان، اصفهان، یزد، آذربایجان غربی، گیلان، سیستان و بلوچستان، فارس و کرمان مهاجرت کرده اند که البته بیشترین آمار مربوط به استان های فارس، کرمان و گیلان می باشد. مهاجرت های درون استانی در محله چاهستانیها بیشتر از شهرهای میناب، تخت، سیریک، جاسک، قشم و بستک و نیز روستاهای تابعه شهرستان بندرعباس مانند گچین، شهرو، خورگو، چهچکور و چاهستان نشأت گرفته است که همانطور که از نام محله پیداست بیشترین مهاجرت ها مربوط به روستای چاهستان و نیز شهرهای میناب و تخت( که طی 4 سال گذشته شهر شده است) می باشد.

منبع: مطالعات میدانی نگارنده
شکل شماره 12: مبدأ مهاجرت ساکنین محلات سورو و چاهستانیها به ترتیب اولویت

3-3-3-4- علت مهاجرت ساکنین
علت های مهاجرت را نمی توان از آثار آن جدا کرد، چون از یک طرف مهاجرت معلول توسعه نابرابر و از طرف دیگر خود عامل گسترش توسعه نابرابر است. چرا که در این راستا نابرابری های ساختی و مکانی بین بخش های یک جامعه درنظر قرار می گیرد (قاسمی سیانی، 1388: 152). به عنوان مثال علل مهاجرت های روستا- شهری با انواع مهاجرت متناسب با بیکاری، فقر عمومی، امکانات شهری، کسب پایگاه اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی، رشد جمعیت و محدودیت کشاورزی، تفاوت درآمدی بین ساکنان شهری و روستایی ارتباط دارد
(ربانی، 1381: 17).
در این تحقیق بیشتر مهاجرین ساکن در محلات مورد مطالعه علت مهاجرت به شهر بندرعباس را ” کار و زندگی” بیان نمودند که خود بیانگر مدت زمان طولانی اقامت این افراد در این شهر می باشد زیرا آنها تنها در جستجوی کار نیستند بلکه برای دستیابی به کار و زندگی بهتر شهر بندرعباس را به عنوان مقصد مهاجرت درنظر گرفته اند.

جدول شماره26 : علت مهاجرت ساکنین غیربومی به شهر بندرعباس(به درصد)
علت مهاجرت
تحصیل
کار
کار و زندگی
استفاده از امکانات
جمع
سورو
1/11
0
8/77
1/11
100
چاهستانیها
12
16
3/65
7/6
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

نتایج نشان می دهد که بیشتر افرادی که انگیزه و هدف از مهاجرت به محله سورو را “کار و زندگی” انتخاب کرده اند، اقامت در محله را به صورت دائم مدنظر دارند. به طوی که از 8/77 درصد افراد که گزینه ” کار و زندگی” را انتخاب کرده اند، 6/55 درصد آنها محله سورو را به صورت دائم برای زندگی کردن برگزیده اند. و همچنین در محله چاهستانیها نیزاز 3/65 درصد افراد که هدف از مهاجرت به شهر بندرعباس را یافتن “کار و زندگی” بیان نمودند، 8/38 درصد آنها به صورت دائم در محله اقامت دارند.
نمودار شماره15 : علت مهاجرت ساکنین غیربومی به شهر بندرعباس(به درصد)

بیشتر ساکنین محلات سورو و چاهستانیها علت انتخاب این محلات را برای سکونت، “نزدیکی به قوم و خویشاوندان” بیان نمودند، در واقع اصالت و یکپارچگی اجتماعی محله سورو و نیز مهاجرت های خانوادگی و قومی- قبیله ای صورت گرفته در محله چاهستانیها باعث گردیده که بیشتر افراد، نزدیکی به قوم و خویشاوندان را بهانه ای برای انتخاب محلات بدانند. از آنجایی که بیشتر ساکنین محله سورو دارای شغل صیادی و نیز مشاغل مرتبط با دریا هستند، “نزدیکی به محل کار” به عنوان دومین علت انتخاب محله جهت سکونت مطرح شده است.

جدول شماره27 : علت انتخاب محله برای سکونت از دید ساکنین(به درصد)
علت
نزدیکی به محل کار
قیمت زمین
نزدیکی به قوم و خویشاوندان
سایر
جمع
سورو
2/30
5/7
2/47
1/15
100
چاهستانیها
22
9/12
1/37
28
100
منبع: مطالعات میدانی نگارنده

وجود یک فاکتور مشترک در بین ساکنین می تواند آنها را به یکدیگر وابسته نگه داشته و محیط اجتماعی منسجمی ایجاد کند. مشابهت شغلی (صیادی به عنوان شغل غالب در محله) و نیز مذهبی( مذهب تسنن) در محله سورو از جمله فاکتورهایی است که باعث اتحاد و همبستگی در بین ساکنین محله شده است. این موضوع می تواند با علت انتخاب محله برای سکونت(نزدیکی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژه های سکونتگاه های غیررسمی، بهره مندی، جامعه آماری، بافت های شهری Next Entries پایان نامه با کلید واژه های فضاهای عمومی، هویت فرهنگی، مشارکت مردم، مشارکت مردمی