پایان نامه با کلمات کلیدی گونه شناسی، الگوی فضایی، بین رشته ای، تسهیلات گردشگری

دانلود پایان نامه ارشد

گرد هم آمده اند.
هتل داران، رستوران داران، تورگردانان، راهنمایان تور، دفاتر خدمات مسافرتی، تولید کنندگان صنایع دستی و غیره، همه و همه در یک چیز اشتراک دارند و آن تامین رضایت مشتری است(رنجبریان و زاهدی،1384، 82).
یکی از عوامل مهم در جذب گردشگر،دسترسی مناسب به تجهیزات و تسهیلات گردشگری است.خدمات و تسهیلات گردشگری باید به گونه ای برنامه ریزی شوند که با تقاضای چنین تسهیلات و خدماتی سازگار شوند .
در این فصل ابتدا مقدمه ای بر گردشگری و تعاریف آن ارائه کرده، پس از آن ،به معرفی منابع و جاذبه های گردشگری و طبقه بندی این جاذبه ها، دیدگاهها و نظریات مختلف گردشگری و همچنین پژوهشهای انجام شده در دو دسته مرتبط و مشابه با موضوع پژوهش می پردازیم. در نهایت، به نقد و بررسی پژوهشهای انجام شده و بیان خلاصه ی چگونگی حل مساله پژوهش پرداخته می شود.

2-2 تعاریف و مفاهیم گردشگری
گردشگری به علت خصلت بین رشته ای خود، قابلیت نگرشهای متفاوت را داراست و این امر سبب ارائه ی تعاریف بسیاری از آن گردیده است. در تعاریف اولیه گردشگری ، بیشتر بر بعد فاصله تاکید گردیده و گردشگران بر مبنای فاصله ای که از محل مسکونی خود داشته اند ، طبقه بندی می شدند.دهها تعریف از گردشگری ارائه شده است که برخی از آنها به شرح زیر است:
• گردشگری عبارت است از فعالیت های افرادی که برای استراحت ، کار و دلایل دیگر به خارج از محیط سکونت معمول خویش سفر کرده ، حداکثر برای یک سال متوالی در آنجا اقامت می کنند.
• گردشگری داخلی5 (یا بومی)6 : در این حالت اشخاص مقیم یک کشور حداکثر برای مدت دوازده ماه به محلی در کشور خودشان که خارج از محیط معمول زندگی آنهاست سفر می کنند و هدف اصلی آنها از این سفر، انجام کاری نیست که سر انجام آن دریافت مزد از محل مورد بازدید باشد.
• گردشگری خارجی(یا بین المللی : 7(افراد برای حداکثر مدت دوازده ماه به کشوری که محل اقامت معمول آنها نیست و خارج از محیط معمول زندگیشان قرار دارد سفر می کنند و هدف اصلی آنها از این بازدید انجام کاری نیست که سر انجامش دریافت مزد از کشور مورد بازدید باشد.
• گردشگری مجموع پدیده ها و ارتباطات ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولتها و جوامع میزبان،دانشگاهها و سازمان های غیر دولتی ، در فرایند جذب، حمل و نقل،پذیرایی و کنترل گردشگران و دیگر بازدیدکنندگان است(Warver,2000,3)
همچنین در تلاشی دیگر، با در نظر گرفتن بعد تجربه و انتخاب آگاهانه و از روی اختیار، گردشگری مسافرتی داوطلبانه و موقتی تعریف شده است که برای بهره گیری از چشم اندازهای تازه و تجربیات جدید در یک سفر نسبتا طولانی(از نظر بعد مسافرت) شکل می گیرد . (Monely ,1990,4).
دکتر روستا گردشگری را زندگی موقت، لذت بخش و خاطره انگیز تعریف می کند. با وجود این، تعاریف گردشگری تا هنگامی که در چهارچوب یک نگرش کل نگر قرار نگرفته اند توانایی توصیف تمامی ابعاد این پدیده بین رشته ای را ندارند. تعاریف خارج از نگرش کل نگر، تنها سعی در توصیف گردشگر کیست دارند تا از این طریق بتوان یک چارچوب کمیت گرا را با توجیه اقتصادی فراهم آورد. در حالیکه این تعاریف از پرداختن به ماهیت گردشگری در یک ساختار شکنی و آنگاه تجدید ساختار آن باز می مانند. در این بین تقسیم بندی گردشگران نیز نادیده گرفته شده است. اما با رشد نگرشهای کل نگر در وهله ی اول تقسیم بندی گردشگران نیز جلوه ای عملی یافت.
(یزدی و سقایی،1385،15-12)
2-2-1 اقسام گردشگری
از دید سازمان جهانی جهانگردی ، چهار نوع گردشگری وجود دارد (عابدین پاپی،1387،15) :
1) گردشگری بین المللی : که خود به دو دسته زیر تقسیم بندی می شود:
الف)گردشگری ورودی8 : در واقع گردشگران خارجی(غیر مقیم) به یک کشور هستند.
ب)گردشگری خروجی 9:خروج اتباع یک کشور جهت بازدید از کشورهای دیگر.
2) گردشگری درون مرزی10 :بازدید مردمان یک کشور از نقاط داخلی همان کشور است.
3) گردشگری داخلی11 : حاصل جمع گردشگری درون مرزی و ورودی است.

2-2-2 گونه های گردشگری
وانس اسمیت ازشش گونه گردشگری به صورت زیر نام می برد(الوانی،1373،108-110):
1. گردشگری قومی. این نوع گردشگری به منظور مشاهده سبک زندگی افراد بومی و اقوام انجام می شود.هدف گردشگری قومی شناخت اقوام مختلف و شرکت در تجربه های آنان است.
2. گردشگری هنری. گردشگری هنری در پی شناخت هنرهای ملل دیگر و آگاهی از آن است.
3. گردشگری تاریخی. این گونه از گردشگری که “گردشگری میراث”نیز نامیده می شود به بازدید از موزه ها ، مکانها و ابنیه تاریخی می پردازد و امروزه بخش عمده ای از گردشگری را به خود اختصاص داده است.
4. گردشگری طبیعت گرا. تاکید این گونه از گردشگری بر جاذبه های طبیعی و محیطی و پناه بردن به آغوش طبیعت زیبا و تخمین و درک و لذت بردن از جاذبه های طبیعی است.
5. گردشگری تفریحی. توجه این گونه از گردشگری معطوف به شرکت در فعالیت های ورزشی، استفاده از چشمه های آب معدنی، حمام آفتاب وتعاملات اجتماعی در یک محیط دلنشین و راحت است.
6. گردشگری کاری. مقصود اصلی از این گونه گردشگری تفریح یا استراحت نیست بلکه انجام بخشی از کار و حرفه توام با مسافرت است. مشخصه این گردشگری شرکت در کنفرانس ها، گردهمایی ها، سمینارهای علمی، تحقیقاتی و تخصصی است.
دکتر علی اصغر رضوانی نیز گونه شناسی گردشگری را به شرح زیر تقسیم کرده است
(رضوانی ،1374،20-18):
1)گردشگری تفریحی ،2)گردشگری درمانی، 3)گردشگری فرهنگی، 4)گردشگری اجتماعی، 5)گردشگری ورزشی، 6)گردشگری مذهبی و زیارتی، 7)گردشگری بازرگانی و تجاری، 8)گردشگری سیاسی.
این گونه شناسی گردشگری علاوه بر تاکید بر انگیزه گردشگر، روند دو سویه مسافرت های گردشگری ما بین مبدا و مقصد را در نظر گرفته است. از این دست گونه شناسی ها پیرامون گردشگری فراوان و هر یک پوشش دهنده یکی از جنبه های گوناگون گردشگری است. اما وجه مشترک تمامی این گونه شناسی ها عامل انسانی است که همواره به منظورهای مختلف از زیستگاه خود خارج می شود تا در مکانی دیگر و سرزمینی نو ، تنوع و یا تعالی در زندگی خویش ایجاد کند(زیرک باش،1377،7).

2-3بررسي نظريه ها و متون مربوط به موضوع پژوهش
2-3-1 گردشگری در طبیعت(طبیعت گردی)
یکی دیگر از الگوهای فضایی گردشگری شکل گرفته در عصر پسامدرن گردشگری در طبیعت12 یا طبیعت گردی است. این الگوی فضایی در بر گیرنده رویکرد گردشگران به محیط طبیعی با انگیزه های متفاوتی است که گردشگر از سفر به محیط طبیعی مد نظر دارد. گستره فضایی این الگو ، محیط طبیعی به عنوان مثال ساحل، جنگل، کوه، کویر، غار و نظیر اینهاست.این الگوی فضایی از گردشگری در بر گیرنده گونه های متفاوتی از گردشگری شامل گردشگری ورزشی، گردشگری صید و شکار، گردشگری و جمع آوری گیاهان و حیوانات(مثلا انواع پروانه ها) و نظیر اینهاست (یزدی وسقایی،1390،216).
2-3-2 گردشگری و محیط
محیط به عنوان رکن اصلی جریان گردشگری در تبلور فضایی برای جذب گردشگر نقش مهمی ایفا می کند و ابزارهای متنوعی را در اختیار می نهد. از این رو گردشگری و محیط (در ابعاد انسانی و طبیعی) به طور متقابل به هم وابسته اند. محیط بسیاری از جاذبه ها را شکل می دهد در حالی که پیشبرد توسعه جریان گردشگری خود به کیفیت محیط مورد بازدید بستگی دارد. علاوه بر آن اجرای طرحهای گردشگری در مراحل مختلف همچون انتخاب و تعیین محل ،ایجاد امکانات دسترسی، احداث هتلها و سایر امکانات دسترسی، ایجاد تسهیلات، شکل دهی و امکان فعالیت های تفریحی و جنبی و مهیا نمودن تاسیسات زیربنایی، در رابطه با محیط است و توجه به ابعاد محیطی در طرحهای گردشگری همیشه در اولویت قرار دارد (میراب زاده،1375،44) .
شهرنشینی عمدتا به دلیل افزایش درآمد، ازدیاد نسبی اوقات فراغت و سهولت دسترسی و ارتباطات، گسترش فعالیت گردشگری را سبب شده است.(تولایی،1373، 33)منابع مورد استفاده گردشگری به شرح زیر است(کازه،1380، 30) :
1) منابع طبیعی مانند آب و هوای مناسب برای انواع گردشگری،شناخت عوارض زمین(توپوگرافی) که به وجود آورنده چشم اندازها،کوهها، تپه ها، دریاچه ها، سواحل، مجموعه گیاهان و جانوران و غیره است.
2) منابع اجتماعی-فرهنگی مانند فعالیت ها و جلوه های هنری، جشنواره ها و دیگر
موارد انسانی که شکل دهنده فرهنگ محیطی و مقاصد گردشگری علاوه بر جاذبه سازی انسانی پیرامون گردشگری است.
3) منابع دارای ویژگی اقتصادی که برطرف کننده نیازمندی های خدماتی، تسهیلاتی و رفاهی گردشگران در محیط مقاصد گردشگری است.
برای بهره برداری از این منابع محیطی و برای پاسخگویی به خواست گردشگران، در چهارچوب بازساخت های محیطی است که در همه کشورهای جهان، میهمانسراهای بزرگ و مجهز، شبکه عظیم راههای هوایی، دریایی و زمینی ، فرودگاهها، تاسیسات تفریحی در مراکز شهری و روستایی، در کنار دریا و رود خانه ها و کرانه کوهها ایجاد شده است.(محلاتی ،1380، 11) این خود سبب شده است که هر مقصدی که مورد توجه گردشگران قرار می گیرد از نظر محیطی دچار تغییر و تحولات بسیاری گردد.
2-3-3 توانهای محیط طبیعی
منظور از توانهای محیطی مجموعه داده های طبیعی است که در بهره وری اقتصادی انسان از محیط موثر بوده، در راستای فعالیت های اقتصادی انسان در محیط کاربرد دارد.گردشگری به عنوان یک فعالیت اقتصادی، که به نحوی میراث طبیعی و فرهنگی را خرید و فروش می کند
(بونی فیس، 1380، 75). با توجه به وابستگی به محیط طبیعی و بهره وری از آن قرار می گیرد. در سنجش توانهای محیطی جهت بهره وری گردشگری از محیط، عوامل جغرافیایی متعددی به عنوان عوامل تشکیل دهنده توان محیطی مطرح اند. این عوامل اگرچه در ساختار محیط به صورت نظام مند مرتبط با هم عمل می کنند و هر یک به نوبه خود تحت تاثیر عوامل دیگر شکل می گیرند، ولی بنا به شرایط جغرافیایی و ویژگیهای منطقه ای هر کدام در شکل دهی به سیمای طبیعی محیط، نقش ویژه ای دارند.(جوان، 1382، 8) عناصر طبیعی در اقتصاد گردشگری، به عنوان ماده اولیه و خام در نظر گرفته و به شکلهای مختلف عرضه می شوند(قره نژاد، 1378، 166)ن در این چهارچوب قرار می گیرد. در سنجش توانهای آاآ

.این عناصر را که در گردشگری اهمیت دارد می توان به صورت زیر برشمرد:
• ساختارهای زمین شناختی و ژئومورفولوژیکی(اشکال زمین): ساختارهای زمین شناختی و اشکال طبیعی پوسته زمین، که حاصل حرکات تکتونیکی و بیرون زدگیهای مواد درونی زمین و فرسایش اند، هر یک چشم اندازی را خلق می کنند. همچنین برجستگیها و فرورفتگیها و سایر اشکال منظم و نامنظم زمین همراه با شکافها و فضاهای متنوع و مرتبط با سطوح خارجی زمین تحت عنوان ساختارهای ژئومورفولوژیکی، چشم اندازهای دیگری را به وجود می آورند. بر این مبنا مطالعه این دو ساختار در خلق چشم انداز های جاذب برای گردشگر، اولین گام در سنجش توانهای محیطی است. به طور مثال تشکیلات و اشکال زمین شناختی در کلات نادری یکی از چشم اندازهای طبیعی کمیاب در کره زمین است که می تواند جاذب گردشگر با انگیزه های مختلف (جستجوگر، محقق، جویای لذت از دیدار طبیعت و غیره )باشد. طبیعت خود به تنهایی جاذب گردشگر نیست. مدیریت، تبلیغات، بازاریابی، فرهنگ گردشگری، تاسیسات زیر بنایی و غیره باید به کمک بیاید تا چشم انداز طبیعی تبدیل به چشم انداز گردشگری گردد و طبیعت تبدیل به سرمایه و کالای فرهنگی قابل فروش شود.
• هیدرولوژی. منابع آب علاوه بر کارکردهای مختلف، یکی از جاذبه های گردشگری محسوب می شوند(بدری فر،1376، 98). به طور کلی منابع آب سطحی قابلیت های بالایی در زمینه گردشگری دارند.در این زمینه می توان به دریاها، دریاچه ها، رودخانه ها و تالابها اشاره کرد.به طور مثال آبشار نیاگارا یک منبع هیرولوژیکی است که به چشم انداز و سرمایه گردشگری تبدیل شده است و سالیانه میلیونها گردشگر را به خود جذب می کند. آبشارها و رود خانه های متعددی در ایران در مقیاس خیلی کوچکتر از نیاگارا جاذب گردشگر است. آبشار اخلمد در شهرستان چناران خراسان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی تحلیل شبکه، صنعت گردشگری، اوقات فراغت، توسعه ی گردشگری Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی جاذبه های گردشگری، توسعه گردشگری، پوشش گیاهی، جاذبه های طبیعی