پایان نامه با کلمات کلیدی کاربری اراضی، استان ایلام، پوشش گیاهی، پوشش اراضی

دانلود پایان نامه ارشد

می‌باشد.
فیضی زاده و همکاران (1386) با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لند ست 7 نقشه کاربری اراضی شهرستان ملکان را استخراج نمودند، آن‌ها برای طبقه‌بندی تصاویر ETM+ ماهواره‌ای از الگوریتم طبقه‌بندی حداکثر احتمال استفاده کردند.
سفیانیان و همکاران (1388) اقدام به بررسی تغییرات کاربری اراضی برای محدوده شهر اصفهان بین سالهای 1366 تا 1377 نمود. داده‌های بکار رفته در این پژوهش، داده‌های سنجنده TM ماهواره لندست بوده است.
مرزاک و همکاران (1998) با ارزیابی تغییر کاربری بر روی میزان فرسایش خاک و تولید رسوب در کوهستان‌های مدیترانه‌ای مراکش با استفاده از عکس‌های هوایی (1976) و تصاویر ماهواره‌ای SPOT (1990) و لندست (1996) به این نتیجه رسیدند که تغییر کاربری اراضی ناشی از بهره‌برداری از جنگل‌ها و بوته‌زارها باعث افزایش اراضی کشاورزی به میزان 30 درصد در 20 سال (1996-1976) شده است.
ضیائیان و قنواتی (2000) تغییرات ده‌ساله کاربری اراضی/ پوشش ارضی منطقه شهری تهران را با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لند ست TM موردبررسی قرار داده و بیشترین تغییر را در رابطه با میزان وسعت پوشش گیاهی در اثر تغییر کاربری اراضی مطرح نموده‌اند.
احد نژاد (2002) با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره‌ای تغییرات کاربری اراضی در اثر گسترش اراضی شهری در بخشی از آذربایجان شرقی در دو مقطع زمانی را مطالعه نموده است. وی با به‌کارگیری تصاویر ماهواره‌ای لندست TM انواع واحدهای پوشش /کاربری اراضی را در 10 گروه طبقه‌بندی نموده و میزان تغییر مرز هر یک از کاربری‌ها را برآورد نموده و به‌این‌ترتیب گسترش نواحی شهری را که بیشترین تأثیر را در تغییرات اراضی باغی داشته محاسبه نموده است.
حسینی و همکاران (1386) ارزیابی قابلیت تصاویر ماهواره‌ای ETM+ در تهیه نقشه‌های پوشش اراضی را مورد بررسی قرار داده و به اهمیت تکنیک ادغام داده‌ها اشاره‌کرده و اظهار داشتند باندهای مادون‌قرمز و نزدیک میانی از اهمیت زیادی در تهیه نقشه جنگل کاربرد دارند.
هادیان و همکاران (1392) با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست، به بررسی تغییرات سطح تالاب چغاخور پرداختند. در راستای این مطالعه، میزان تغییرات کاربری اراضی از روش طبقه‌بندی نظارت‌شده موردبررسی قرار گرفت. نتایج این بررسی حاکی از کاهش سطح تالاب و افزایش خاک بدون پوشش در حدود 11% در کل منطقه موردمطالعه بود.
امروزه سنجش‌ازدور و فناوری سیستم اطلاعات جغرافیایی ازجمله تکنولوژی‌های برتر و کارآمد در بررسی تغییرات محیطی محسوب می‌گردند. این تکنیکها به‌عنوان منابع اولیه‌ ای داده جهت آشکارسازی تغییرات کاربری و پوشش اراضی و همچنین مدیریت منابع دهه‌های اخیر شناخته‌شده است که تأثیر به سزایی بر مدیریت اراضی و برنامه‌ریزی شهری داشته (متین فر و همکاران 2007، روگان و چن 2004 و رضوانی،1389) و اطلاعات بروز را برای اهداف مدیریتی فراهم می‌آورند (عبدالله و همکاران،2013).
آبکار و همکاران در سال 82-81 با استفاده از تعداد بیشتری از تصاویر MODIS مجدداً به تولید نقشه پوشش گیاهی پرداختند در این تحقیق 187 تصویر این سن جنده استفاده شد. بر اساس نتایج موجود دقت نقشه به‌واسطه تعداد بیشتر تصاویر افزایش نسبی داشته ولی با توجه بااینکه هنوز مشکل زمین مبنا کردن که شامل دقت و زمان‌بر بودن آن و همچنین محدودیت در افزایش تعداد ترکیبات حداکثر نیز موجب عدم دسترسی به توان بالقوه در تولید نقشه پوشش شد (آبکار،1384).

فصل سوم:
محدوده موردمطالعه

3-1- محدوده مورد مطالعه
استان ایلام با 20150 کیلومترمربع حدود 2/1 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می‌دهد. این استان در غرب دامنه سلسله جبال زاگرس بین 31 درجه و 58 دقیقه تا 34 درجه و 15 دقیقه عرض شمالی از خط استوا و 45 درجه و 24 دقیقه تا 48 درجه و 10 دقیقه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ در گوشه غربی کشور قرارگرفته است (منصوری و همکاران،1388).
جنگلهای موردمطالعه در طول و عرض جغرافیایی 46 درجه و 34 دقیقه و 79 ثانیه شرقی و 33 درجه و 38 دقیقه و 06 ثانیه شمالی شهر ایلام قرار دارد و مساحت آن 111672 هکتار است و شامل بخش های لومار و سراب کلان و چندین بخش دیگر می باشد.
لومار شهری در استان ایلام است که مرکز بخش شیروان در شهرستان شیروان و چرداول است. شهر لومار در طول جغرافیایی 46 درجه و 48 دقیقه و در عرض جغرافیایی 34درجه و 33 دقیقه و در 160 کیلومتری شرق ایلام قرار دارد.
روستای سراب کلان از توابع بخش لومار شهرستان شیروان و چرداول استان ایلام با مختصات جغرافیایی 46 درجه و 43 دقیقه طول شرقی و 33 درجه و 34 دقیقه عرض شمالی در 12 کیلومتری جنوب غربی شهر لومار و در 55 کیلومتری جنوب شرقی شهر ایلام قرار دارد.

شکل 3-1 موقعیت منطقه موردمطالعه در ایران و ایلام
3-2- ویژگی جنگل های استان ایلام
برخلاف جنگل های شمال ایران که تولید اصلی آنها چوب می باشد ،جنگل های غرب ایران(استان ایلام) بارزترین تولیدشان محصولات فرعی است و از مهمترین گونه های این منطقه در کنار بلوط،می توان به گونه بنه(پسته وحشی) اشاره نمود که نقش تعیین کننده ای در اقتصاد بهره برداران محصولات فرعی در این منطقه دارد. به هر حال این جنگل ها سالهای متمادی است که وسیله ارتزاق ساکنین بوده و ارتباط تنگاتنگی بین آنها و مردم جنگل نشین و عشایر و روستائیان این مناطق در داخل و حاشیه آنها برقرار است. یک بررسی مقدماتی نشان میدهد که جنگل در این مناطق علاوه بر ایجاد پوشش حفاظتی و زیست محیطی بخش عمده ای از نیازهای مردم زاگرس را برطرف می نماید. جنگل‌های استان از نوع نیمه انبوه و درختان آن از نوع بلوط، انار، انجیر وحشی، اقاقیا، انگور وحشی، گردو، و افرا هستند.
مهم‌ترین جنگل‌های استان را جنگل بلوط تشکیل می‌دهد. جنگل‌های بنه و بادام از دیگر پوشش‌های گیاهی این استان می‌باشند که ازنظر اقتصادی قابل‌توجه هستند. در این جنگل‌ها گیاهانی چون زبان‌گنجشک، سماق، اوجا، انجیر، پلاخور، زالزالک، ارغوان و زغال‌اخته یافت می‌شود.
یکی از مشکلات و معضلات در مناطق جنگلی زاگرس مشخص نبودن مرز کاربری‌ها و در دسترس نبودن اطلاعات چندانی از وضع موجود می‌باشد و درنتیجه ارزیابی توان اکولوژیکی و توان اقتصادی اجتماعی منطقه، به دلیل مشخص نبودن وضع موجود و گستردگی عرصه دشوار خواهد بود بنابراین هرگونه برنامه مدیریتی تا به امروز با شکست مواجه شده است (عبدی،1384).
از طرفی تهیه نقشه‌های کاربری و پوشش اراضی در مقیاس متوسط از این مناطق به دلیل وسعت زیاد و صعب‌العبور بودن از طریق روش‌های میدانی و تفسیر عکس‌های هوایی با صرف زمان و هزینه زیاد همراه است. داده‌های ماهواره‌ای به دلیل ویژگی‌های خاص خود ازجمله سطح پوشش وسیع، قابلیت تکرار و به هنگام شدن مداوم می‌توانند در تهیه نقشه‌های پوشش اراضی و مدیریت منابع جنگلی زاگرس نقش مؤثری را ایفا نمایند (درویش‌صفت و شتابی،1376).

فصل چهارم
مواد و روش‌ها

4-1- مقدمه
با توجه به مطالب عنوان‌شده و همچنین تبیین ضرورت انجام این تحقیق به‌منظور رسیدن به اهداف این تحقیق مراحل زیر جهت دستیابی به اطلاعات و تجزیه‌وتحلیل و نتیجه‌گیری از اطلاعات فراهم‌شده صورت گرفته که در ادامه به شرح آن پرداخته می‌شود.
هرچند روش‌های مختلفی برای انجام یک پژوهش وجود دارد لیکن انتخاب روش تحقیق به ماهیت و اهدافی که پژوهشگر در تحقیق دنبال می‌کند بستگی دارد. در پژوهش حاضر نیز با توجه به اهداف موردنیاز از روش‌های مشروحه زیر استفاده گردید.
بدین منظور در این فصل از تحقیق به بررسی مواد مورد نیاز و سپس روشهای بکار رفته برای دستیابی به نتیجه مورد نظر پرداخته می شود.
4-2- جمع‌آوری و آماده‌سازی نقشه‌ها
داده‌های مورداستفاده در این تحقیق تصاویر ماهواره‌ای چهار دوره 2014،2007،2001،1988 ماهواره Landsat و سنجنده +ETM، گذر 167 و ردیف 37 می‌باشند.
کلیه داده‌ها در فرایند استخراج کاربری و تفسیر مورداستفاده قرار می‌گیرند. از مهم‌ترین مسائل داده‌ها در این مرحله، انطباق و یکسان نمودن سیستم‌های مختصات در لایه‌های اطلاعاتی متفاوت است. به همین دلیل، برای کلیه لایه‌های جدید که در پایگاه داده GIS وجود ندارد از سیستم تصویر UTM با مختصات زون 38 شمالی و مرجع WGS84 استفاده می‌شود.
4-3- تصویر ماهواره‌ای ETM+ برای سال 1988
تصاویر سنجنده ETM+ ماهواره لندست بسته به محدوده موردمطالعه در سال 1988 برای منطقه در دسترس می‌باشد. این تصاویر دارای قدرت تفکیک مکانی 30 متر و دارای 6 باند می‌باشند. شکل شماره 4-1 اندکس تصاویر ETM منطقه موردمطالعه را نشان می‌دهد.

شکل 4-1- تصویر ماهواره‌ای ETM سال 1988 مربوط به منطقه موردمطالعه
4-4- تصویر ماهواره‌ای ETM+ برای سال 2001
تصاویر سنجنده ETM+ ماهواره لندست بسته به محدوده موردمطالعه در سال 2001 برای منطقه در دسترس می‌باشد. این تصاویر دارای قدرت تفکیک مکانی 30 متر بوده و دارای 6 باند می‌باشند. شکل 4-2 اندکس تصاویر ماهواره‌ای ETM+ را در محدوده موردمطالعه نمایش می‌دهد.

شکل 4-2 تصویر ETM+ سال 2001 مربوط به منطقه موردمطالعه
4-5- تصویر ماهواره‌ای ETM+ برای سال 2007
تصاویر سنجنده ETM+ ماهواره لندست برای سال 2007 برای منطقه موردمطالعه در دسترس می‌باشد. این تصاویر دارای قدرت تفکیک مکانی 30 متر بوده و دارای 6 باند می‌باشند.شکل شماره 4-3 اندکس تصاویر ETM+ را در محدوده موردمطالعه نشان می‌دهد.

شکل شماره 4-3 تصویر ETM+ سال 2007 مربوط به منطقه موردمطالعه
4-6 – تصویر ماهواره‌ای لندست 8 برای سال 2014
تصاویر ماهواره‌ای لندست 8 برای سال 2014 برای منطقه موردمطالعه در دسترس می‌باشد. این تصاویر دارای قدرت تفکیک مکانی 100 متر بوده و دارای 11 باند می‌باشند. شکل شماره 4-4 اندکس تصاویر لندست 8 را در محدوده موردمطالعه نمایش می‌دهد.

شکل 4-4 تصویر لند ست 8 مربوط به منطقه موردمطالعه

4-7 – خصوصیات تصاویر ماهواره‌ای مورداستفاده
تصاویر ماهواره‌ای مهم‌ترین گروه داده‌ها هستند که برای دوره‌های زمانی 1988، 2001، 2007 و 2014 تهیه گردیده‌اند که مشخصات باند طیفی سنجنده ETM+ ماهواره Landsat 7 در جدول 4-1 به شرح زیر می‌باشد.
جدول 4-1 مشخصات باندهای طیفی (ضوابط و دستورالعمل پردازش رقومی تصاویر ماهواره‌ای ETM+ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی)

باند
طول‌موج (میکرون)
قدرت تفکیک زمینی
ملاحظات
باند 1(آبی)
515/0-45/0
30 متر
در طراحی این باند به قابلیت رسوخ بیشتر آن در آب‌ها و نیز نقشه‌های کاربری اراضی استفاده‌شده است.
باند 2(سبز)
605/0-525/0
30 متر
در طراحی این باند نقطه پیک انعکاس نور سبز در محدوده طیف مرئی در نظر گرفته‌شده است. این محدوده در بین دو محدوده جذب کلروفیل در گیاهان قرارگرفته است.
باند 3(قرمز)
69/0-63/0
30 متر
این باند برای تشخیص گیاهان از یکدیگر اهمیت فراوانی دارد. محدوده مذکور که دریکی از محدوده‌های جذب کلروفیل قرارگرفته است. برای شناسایی مناطق پوشش گیاهی از مناطق عاری از پوشش نباتی و نیز برای شناسایی گونه‌های مختلف گیاهی بکار می‌رود.
باند 4(مادون‌قرمز نزدیک)
9/0-75/0
30 متر
از داده‌های این باند در جهت تخمین مقادیر پوشش گیاهی بهره‌برداری می‌شود. علاوه بر این از بررسی داده‌های این باند می‌توان در تمایز خاک بایر از مزارع یا آب از خاک استفاده کرد.
باند 5 (مادون‌قرمز میانی)
75/1-55/1
30 متر
داده‌های این باند برای شناسایی انواع غلات از یکدیگر، مقادیر رطوبت موجود در مزارع و نیز رطوبت خاک به کار. رفته می‌شود.
باند 6 (مادون‌قرمز حرارتی)
5/12-4/10
60 متر
این باند با قرار گرفتن در محدوده مادون‌قرمز حرارتی می‌تواند برای شناسایی انواع گیاهان و طبقه‌بندی آن‌ها به‌کاربرده شود. همچنین در تجزیه‌وتحلیل کمبودهای گیاهی از قبیل کم‌آبی، امراض و مقادیر رطوبت خاک می‌تواند مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
باند 7(مادون‌قرمز نزدیک)
35/2-08/2
30 متر
از داده‌های این محدوده طیفی در شناسایی ویژگی‌ها و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی کاربری اراضی، پوشش گیاهی، پوشش اراضی، تغییرات کاربری اراضی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع ارزیابی عملکرد، عملکرد شرکت، عملکرد مالی، تصمیم گیری چند معیاره