پایان نامه با کلمات کلیدی پرخاشگری، خشونت و پرخاشگری، فعالیت های ورزشی، نقش اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

مقامات ورزشی و نیز اندیشمندان علوم اجتماعی را به خود مشغول کرده است. فقدان صراحت کافی در مورد توصیف و تحلیل عملکرد و استنباط طرفداران و تماشاگران ورزش فوتبال سبب بروز پاره ای سردرگمی ها در بحث راجع به خشونت و پرخاشگری شده است. رفتار طرفداران و تماشاگران را در برخی موارد به دلیل ارتباط با ایجاد وضعیتها و شرایط پرخاشجویانه می توان به عنوان رفتار تهدید آمیز تلقی کرد. پرخاشگری و خشونت مفاهیمی نسبتا متفاوت و دشوار هستند و به نظر می رسد سردرگمی در فهم و درک خشونت تماشاگران به سبب اغتشاش مفهومی در واژه های خشونت و پرخاشگری است. گاهی از واژ پرخاشگری برای توصیف رفتار عصبی خشونت آمیز با نیت صدمه زدن به دیگری یا آسیب وارد کردن به اموال و داراییها استفاده می شود. در این بخش پس از تبیین فضای مفهومی خشونت و چرخاشگری ادبیات نظری مربوط به خشونت و پرخاشگری در تماشاگران فوتبال مورد بررسی قرار می گیرد. افزون بر این با نگاهی به مطالعات پیشین که از جنبه های نظری و تجربی مبادرات به بررسی موضوع مورد مطالعه کرده اند. در نهایت چارچوب نظری رساله حاضر مطرح می شود.

2-1 تعریف خشونت و پرخاشگری:
اریش فروم همه اعمالی را که سبب آسیب رساندن به شخصی، شی یا جانور دیگر شود و یابا چنین قصدی صورت گیرد،پرخاشگری می نامد (فروم، 1364). با توجه به این تعاریف می توان اذعان نمود که پرخاشگری کنشی است که شامل آسیب رساندن بدنی و روانی است، جنبه های متعددی دارد، امری تصادفی بشمار نمی آید، و مهمتر از همه اینکه یک کنش محسوب می گردد (دودا، 2002).
به این ترتیب می توان گفت که پرخاشگری و خشونت مفاهیمی به هم مرتبط هستند، اما وضعیت های متفاوتی را در یک پیوستار در بر می گیرند. پرخاشگری برای توصیف جنبه های گسترده ای از کنشها در فعالیت های ورزشی مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. مثلا، یک ورزشکار گلف را می توان به دلیل اتخاذ رویه ای برای غلبه بر رقیبش در یک رقابت، پرخاشگری در نظر گرفت. یا اینکه، شرکت کنندگان در فعالیت های ورزشی گوناگونی مانند تنیس، مشت زنی یا شطرنج می توانند دارای حالتی باشند که پرخاشجویانه تلقی گردد. افزون بر این، شرکت کنندگان و تماشاگران فعالیت های ورزشی می توانند به خاطر برخی رفتارهای خاصی که جنبه تحقیر آمیز دارند، پرخاشگری تلقی شوند. این حالت در صورتی رخ می دهد که در جریان یک رقابت ورزشی یکی از رقبا یا گروهی از تماشاگران طرفدار یک تیم قصد تضعیف روحیه طرف دیگر یا تماشاگران طرفدار تیم مقابل را داشته باشند.
برکویتز، روان شناس اجتماعی برجسته معاصر، نیز با تعریف پرخاشگری به عنوان آسیب رساندن عمدی به دیگری، می افزاید که این آسیب ممکن است روانی یا فیزیکی باشد. خشونت معمولا بر اساس شدت آسیب از پرخاشگری متمایز می شود. خشونت کنشی است که عامل آن به عمد تلاش برای آسیب رسانی فیزیکی به دیگری می نماید (بروکویتز، 1986).
پرخاشگری بر دو نوع است : خصومت آمیز و ابزاری، هدف پرخاشگری خصومت آمیز، آسیب رساندن به دیگران است، در مورد پرخاشگری در ورزش،نظریه های متفاوتی ارائه شده است، از جمله نظریه غریزی بودن پرخاشگری، نظریه یادگیری پرخاشگری که بیان می کند پرخاشگری رفتاری آموختنی است و نظریه ناکامی پرخاشگری، که بروز پرخاشگری را ناشی از ناکامی در رسیدن به هدف می داند (گودرزی، 1390).
برخی از پژوهشگران بین دو نوع پرخاشگری، یعنی پرخاشگری بازتابی و ابزاری تمایز قایل می شوند. پرخاشگری بازتابی یا کینه توزانه با هدف ایراد آسیب فیزیکی یا روانی، به عنوان هدف و نه ابزار در نظر گرفته می شود (آلدرمن، 1974).
این نوع پرخاشگری دارای مولفه ای اساسا احساسی و هدفش آسیب است (لئونارد، 1988). برکویتز این نوع پرخاشگری را “پرخاشگری عصبی” می نامد که در جریان آن فرد پرخاشگر فرد یا افراد دیگر را به عنوان تهدید یا محرکی آسیب رسان تلقی می کند. “پرخاشگری ابزاری” شامل اعمال ضرب و جرح و وارد ساختن درد و رنج به دیگری یا دیگران به عنوان ابزاری برای دستیابی به یک هدف است که شکل محسوس آن می تواند دستیابی به اهداف گوناگونی مانند پاداش مادی، پیروزی، یا تحسین باشد. این نوع پرخاشگری متضمن خشونتی غیر احساسی و معطوف به انجام وظیفه است.
در عرصه فعالیت های ورزشی، خشونت و پرخاشگری در هر دو شکل ابزاری و بازتابی تجلی می یابد که از سوی افراد حاضر و مشارکت کننده در رویداد ورزشی در قبال سایر بازیکنان، تماشاگران، مربیان، مقامات ورزشی، عامه مردم و اموال صورت می پذیرد با توجه به مباحثی که مطرح گردید، می توان خشونت و پرخاشگری را از نظر مفهومی به عنوان کنشی در نظر گرفت که از جانب فرد یا افرادی و از روی اراده و آگاهی، به منظور آسیب رسانی فیزیکی یا روحی- روانی به دیگری دیگران انجام می پذیرد. افزون بر این، در تعریف پرخاشگری و خشونت به مفهوم بی توجهی به عواقب و پیامدهای عمل که منجر به آسیب دیدگی دیگر دیگران می شود نیز تاکید می شود. بنابراین، خشونت با رفتار، کنش و کاربرد نیروی فیزیکی خشن، ناهنجار و آسیب زا مشخص می گردد. همچنین، خشونت را می توان به مثابه تجلی افراطی و شدید خشم و عصبانیت به صورت احساسی و یا کلامی در نظر گرفت. عنصر ذاتی خشونت را پرخاشگری شکل می دهد که می توان آن را به عنوان واکنش ارادی یک فرد گروه در تحمیل و وارد ساختن درد و رنج به افراد دیگر در نظر گرفت. به این ترتیب، خشونت ورزشی را می توان به عنوان رفتاری تعریف کردکه خارج از قواعد و مقررات ورزشی رخ می دهد، سبب آسیب عمدی می گردد، و ارتباط مستقیمی با اهداف رقابتی ورزش ندارد (تری و جکسون، 1985). آسیب رساندن به دیگری، روشهای بسیار زیادی داردکه می تواند شامل تحقیر، اهانت، دشنام، یا تلاش برای اسیب رساندن جسمی باشد. در هر مورد، هدف آسیب رساندن، یعنی نوعی درد و رنج فیزیکی یا روانی است.
اگر چه در بازی فوتبال، خشن ترین بازیها نیست لیکن یکی از ورزشهای است که در درون خود خشونت هایی نهفته دارد. اصولا در بازی های جمعی که “برد و باخت” وجود دارد بدترین فضای رقابتی، حاکم بر آن، خود به خود با چاشنی خشونت همراه است. مهم ترین دلایل خشونت را می توان درعوامل زیر دسته بندی کرد؛
1-برحسب تئوری وندال
2- فوتبال،ذاتا ورزش خشن است.
3- نظریه خرده فرهنگ جوانان- نظم شکنی.
4- وجود زمینه ها و بستر سازان حرفه ای مثل مطبوعات، تماشاگران.
اما اینها شاید فقط کاتالیزور خشونت در فوتبال شوند، ممکن است عومل ساختاری معیین دیگر هم تاثیر گذار باشد. روانشناسان نیز به وجود بیماریها و اختلالات روانی در افراد دلیل وضوع ای خشونتها می دانند. عده ابی دیگری نیز قضیه راز چشم انداز سیاسی- امنیتی می بینند و این قضایارا به عنوان حرکات سازمان یافته، هدفمند می دانند. بنابراین کنش افرادی که بعنوان عاملان خشونت در فوتبال شناخته می شوند. به این راهکارهای شناخت اجتماعی تفسیر کرد.اینکه به هر کدام از این موارد به اختصار تشریح می کردد.

2-1-1تئوری:وندال”
“وندال: نام قدینی از اقوام ژرمن _اسلام است که در دوران گذشته،دارای روحیه،تهاجمی بوده و غالبا به همسایگان خود تجاوزه نموده،آنها را عبارت می کردند و وضعیت اجتماعی آنها را بهم می ریختنند”وندالیسم”روحیه تخریب گرایی و ویرانگری است.
با عنایت به این عنصر تعریف مسئله می توان “وندالیسم”را حرکتی شبیه “ژرمن ها”و یا سایر گروه های کج رویی دانست که علیه وضعیت حیاتی انسانی زده اند.آنچه اهمیت دارد، پدیده “وندالی ها” مربوط به ایران ویا کشورهای جهان سوم باشد بلکه زادگاه آن به کشورهای اروپایی و غرب برمیگردد. اسپانیا، انگلیس، ایتالیا، آلمان،کشورهای هستند که طرفداران و هوادارن باشگاهای صاحب نام آنها، حرکت وندالیسی زیادی را خود نشان داده اند. اگر چه اهداف عوامل این حرکات در کشورهای مختلف دارای اختلافاتی است،لیکن این ویژگی های مشترک زیادی نیز دارند.از مهمترین موارد، گروه سنی انه ویژگی های اجتماعی وخاستگاه اجتماعی آنهاست .
دکتر کیاء وندالیسم را نوعی بیماری با روحیه بیمار گون اخلاق می کند که به تخریب تاسیسات عمومی تمایل دارد. وی معتقد است که واندالیسها بزهکار نیستند. از دید این جرم شناس در حرکات وندالی چیزی دزدیده نمی شود. از این رو، این امر می تواند که وندالها فقط در پی تخریب و نظم شکنی هستند، آنها بیشتر شیطنت میکنند چرا که تخریب به طور کلی برای آنها هیجان می آورد و در واقع اعتراض به موقعیت مبهم انها در ساختار اجتماعی می تواندنقش تلقی شود که واندالها خواهان ایفای نقش اجتماعی هستندتا توانای خود را به عنوان نقش اجتماعی در جامعه را نشان می دهد.

2-1-2 نظریه دیگر این است که فوتبال، ذاتا ورزش خنثی است
در مسابقات و رقابتها، همیشه نوعی نامهربانی و حرکات تند وجود دارد. وجود تعصبات تیمی سبب می شود که دو طرف کنش، یعنی هم فوتبالیست و هم تماشاگر، تحت تاثیر تعصبات مقابل هم قرار گیرند.هم کنش ناموزون و یا غیر اخلاقی، سبب می شود که دیگران هم واکنشهای نشان دهند.
در چنین حالاتی کافی است که تماشاگری یا بازیکنی حرکت ناموزونی انجام دهد. دیگران تحت تاثیر فضای جو حاکم، تقلید می کنند. این حرکات اغلب سازمان یافته نبوذه، و سازماندهی برخوردار نیست. برخی از این خشونتها در فوتبال عادی است. و به همان نحوی که گفته شده است ورزش فوتبال رقابتی است و این رقابت برای کسب نتیجه ممکن است به خشونت هم منجر شود.
نمونه های از این خشونت ها در تاریخ بازی های فوتبال هم در ایران و هم در اروپا و غرب بسیار فراوان هستند
پاره ای از بازیهای پرسپولیس و استقلال در ایران تابع این شرایط اند.

2-1-3 نظریه خرده فرهنگ
خرده فرهنگ ها، بخشی از فرهنگ محور رسمی هستند که با علایق، انظارات عمده ای سازگار است. نگاهی به خرده فرهنگ ها نشان می دهد که جوانن هیجان گرا و پر انرژی ، وتا حد زیادی رادیکال و دارای احساسات انقلابی نسبت به هر پدیده ای هستند. اساس تبین خرده فرهنگ جوانی، جوانان هرکه فرصتی به دست آورند، جهت ارضای روحیه هیجان طلبی خود میل به نظم شکنی دارند. هر نظم شکنی مد تواند برخی از خواسته های درونی انها را ارضا کند نظم شکنی جوانان تحت تاثیر جماعت انبوه دارای اهداف سازمان یافته ای نیستند که دفعی وآتی است.
از این رو نظم شکنی به عنوان یکی از راه حلها و شیوه های که کنشگر آن سهی در جلب نظر دیگران به خود دارد، صرفا به عنوان روحیات دوست داشتند برای دوره جوانی به احساسات با گری به جامعه شناسی جوانان و در ک عمیق تر خصوصیات این دوره، می توان خشونت جوانان را بعنوان خرده فرمنگی از زمینه دوره جوانی شناخت اگرچه مشخص‏ترين كاركردهاي اجتماعي نهاد ورزش تفريح، سرگرمي ‌و كسب هيجان ذكر شده است، اما افزون بر اين، كاركردگرايان ساختي كاركردهاي ديگري مانند افزايش سازگاري رواني و اجتماعي افراد، جامعه‏پذيري با نقش‏هاي اجتماعي، همبستگي اعضاي جامعه از طريق علايق و فعاليت‏هاي مشترك ورزشي، ايجاد هويت ملي و اجتماعي، و فراهم ساختن عرصه‌اي مناسب براي افزايش تحرك اجتماعي را نيز جزو كاركردهاي مهم نهاد ورزش برمي‌شمارند ، كه نمايش اجتماعي ورزش تماشاگران، بينندگان، و ورزشكاران را در هر سن و موقعيت اجتماعي، تشويق به پذيرش ارزش‏هاي فرهنگي رايج مي‏كند. برخي از اين انديشمندان با تاكيد بر ورزش‏هاي جمعي و گروهي كه بين جوانان انجام مي‌شود، نتيجه مي‌گيرند كه مشاركت در چنين ورزش‏هايي، تجربه‏ها و درس‏هاي ارزشمندي در مورد زندگي به جوانان مي‌آموزد. همچنين، فعاليت‏هاي ورزشي از طريق بازنمايي‌هاي جمعي اعضاي يك جامعه را با يكديگر پيوند مي‌دهند. همچنين، فعاليت‏هاي ورزشي در جوامع صنعتي ساز و كاري است كه افراد جامعه را از ”با هم بودن“ آگاه مي‌سازد و به اين ترتيب عاملي براي برقراري ارتباط اجتماعي بين آنها مي‌گردد. در جوامع پيشرفته صنعتي، ورزش يكي از عرصه‏هاي محدودي است كه افراد كماكان مي‌توانند به تقويت مهارت‏هاي فيزيكي خويش و بهبود سلامت و تندرستي‏شان بپردازند .

2-1-4 سیاسی شدن فوتبال :
موضوع سیاسی شدن و ملی شدن فوتبال از دیگر ویژگیهای ورزش مدرن فوتبال که صرفا محدود به ایران وبا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی پرخاشگری، جمعیت شناختی، عوامل محیطی، سطح تحصیلات Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی روانشناسی، جامعه شناسی، انسجام اجتماعی، جنگ جهانی دوم