پایان نامه با کلمات کلیدی معیارهای ریسک، تمرکز مالکیت، نسبت تمرکز

دانلود پایان نامه ارشد

یافته های پژوهشگران، بیشتر موارد رایج عبارتند از:
مسائل مربوط به سهام با حق رأی محدود(سهام ترجیحی)؛
عبور مالکیت سهام از دو یا چند شرکت، از دست دادن کنترل آنرا مشکل می سازد؛
ساختار هرمی، از طریق نگه داشتن آن در جای خود، خودداری مالکیت از کنترل شرکت های هدف است.
کلسنس و همکاران64(2002) هزینه های تمرکز سهام را به عنوان اثرات سنگر بندی مطرح می نمایند(نمودار3-2). در اثر سنگربندی، وقتی تمرکز مالکیت افزایش می یابد، اجازه می دهد که از طریق تابع تصمیمات هیئت مدیره و ادغام شرکت ها و ادغام بازار، منافع و ثروت شرکت را برای اهداف شخصی مصادره نماید. در حالیکه هزینه ها در میان همه سهامداران به اشتراک گذاشته می شود(2007 Rogers etal,).

2-2-2-2-2)منافع
مهمترین مزیت های مرتبط با تمرکز سهام به وسیله ی امکان مالکان برای نظارت بر مدیریت با کاهش احتمالی تضاد و هزینه های آژانس پیوند خورده است.به طور کلی، مالکیت پراکنده ( تعداد زیادی از سهامداران با تعداد کمی از سهام(منابع) و تعداد کمی از سهامداران با تعداد زیادی از سهام وجود داشته باشد) نظارت ضعیف بر تصمیمات مدیریت را ایجاد می کند. در میان مشکلات، مالکیت پراکنده هماهنگ کردن کارایی سهام را مشکل می سازد. یک نتیجه نظارت ضعیف می تواندف تنوع خطوط تولید شرکت فراتر از سطح عالی برای سهامداران باشد. سطح نظارت بالاتر می تواند مدیران را به جلوگیری از تصمیمات استراتژیکی که ارزش بیشتری برای سهامداران ایجاد نمی کند، تشویق کند. اکیمورا(2003)و آندرد ورزتی(2004) به این موضوع اشاره می کنند که شواهد تجربی نشان می دهد که حضور سهامداران کنترلی رابطه منافع و هزینه های نظارت را افزایش می دهد، دلالت بر بهینه سازی راه حل ها برای مسئله تضاد اژانس می کند.لاپرتا و همکاران65(1998و 1999) بر این باورند که وجود سهامداران کنترلی یک تلاش است برای به حداقل رساندن تضادهای آژانس در کشورهایی با سرمایه گذاران با حفاظت حقوقی وقانونی پایین است.بحث اصلی این است که در محیط های با حفاظت پایین تنها راه ایجاد توازن منافع وجود سهامداران کنترلی خواهد بود، آنچه سیگنال تعهد به سرمایه گذاران خارجی را نشان می دهد این است که سهامداران کنترلی دارایی های شرکت را منحرف نخواهند کرد.
کلاسن و همکاران66(2002) منافع تمرکز سهام را به عنوان اثر همسویی مطرح کرده اند. (نمودار3-2) در اثر همسویی وقتیکه میزان سهام نگه داشته شده توسط کنترل کننده افزایش می یابد، این افزایش، انگیزه برای نظارت در همان زمان برای کاهش هزینه را نیز افزایش می دهد( 2007 Rogers etal,).
وقتی مدیر مالک درصد پایینی از سهام شرکت است، او تحت تأثیر نیروهای بازار و نظارت کارآمد، در جهت به حداکثر رساندن ارزش مؤسسه حرکت می کند (فرضیه همگرایی منافع). در مقابل زمانی که مدیر، کنترل بخش قابل توجهی از سهام مؤسسه را در دست داشته باشد، او ممکن است از خود رفتارهایی نشان دهد که کاملاً مغایر با هدف به حداکثر رساندن ارزش مؤسسه می باشد (فرضیه سنگربندی). رفتارهایی نظیر تعیین پاداش و حقوق بالا برای خود، استخدام خویشان و نزدیکان با مزایای قابل توجه و یا فراهم کردن مقدمات یک زندگی مجلل که می تواند لطمه جدی به اهداف شرکت وارد نماید.بدین ترتیب ترکیب دو فرضیه همگرایی منافع و فرضیه سنگربندی منجر به ایجاد یک رابطه غیر خطی بین نسبت مالکیت مدیریت و عملکرد شرکت می شود(نمودار3-2) (محمدی وهمکاران 1388).

رابطه غیر خطی (درجه دو) رابطه خطی
عملکرد اثر همسویی عملکرد

اثر سنگر بندی اثر همسویی
اثر سنگربندی
تمرکز تمرکز
نمودار3-2. اثر سنگر بندی و همسویی منافع در سطوح مختلف تمرکز سهام

2-2-3)ساختار مالکیت و ریسک
بايد توجه داشت که تأثیر ساختار مالکیت بر عملکرد و بازده شرکت‌ها موضوعی پیچیده و چند بعدی است. به همین دلیل انواع تعارض و تضاد منافع بين اشخاص و گروه‌ها را می‌توان انتظار داشت که از جمله آنها می‌توان به تضاد منافع بین مالکان و مدیران، سهامداران و طلبکاران، سهامداران حقیقی و حقوقی، سهامداران درونی و بیرونی و غیره اشاره نمود. با وجود این، یکی از مهم‌ترین ابعاد تئوری نمایندگی به ناهمگرایی منافع بین مدیران و سهامداران مربوط می‌شود که موضوع اصلی اکثر تحقیقات در این زمینه را تشکیل می‌دهد. به اعتقاد صاحب‌نظران، سهامداران همواره باید نظارت مؤثر و دقیقی را بر مدیریت اعمال نمایند و همواره تلاش کنند تا از ایجاد مغایرت در اهداف و بروز انحراف در تلاش‌های مدیران جلوگیری شود. البته در هر صورت سهامداران با انتخاب مدیران و تفویض قدرت تصمیم‌گیری به آنان تحت شرایطی ممکن است در موضع انفعال قرار داشته باشند که شدت و ضعف آن بستگی زیادی به عملکرد، صحت و دقت تصمیمات سهامداران ديگر خواهد داشت.
ریسک پذیری شرکت یک موضوع مهم در امور مالی شرکت است. بسیاری از دانشمندان مالی استدلال کرده اند که درگیری های نمایندگی به میزان قابل توجهی ریسک پذیری شرکت را تحت تاثیر قرار می دهد. این درگیری ها از زمان جدایی مالکیت شرکت های بزرگ بوجود آمد.(Gadhoum & Ayadi,2003)
براساس فرضیه همگرایی منافع با بزرگتر شدن اندازه شرکت به‌طور معمول مالکیت سهام شرکت گسترده‌تر و پراکندگی آن بیشتر می‌شود و در نتیجه سهم مدیران از مالکیت شرکت کاهش می‌یابد. به این ترتیب منافع مدیران با خواسته‌های سهامداران انطباق کامل نخواهد داشت و در نتیجه ممکن است تصمیم‌گیری مدیران در جهتی باشد که به‌جای حداکثر کردن ثروت سهامداران و تأمین خواسته‌های آنان، بیشتر در مسیر تأمین منافع و رفاه مدیران قرار گیرد. با توجه به این فرض افزایش مالکیت درونی و بالا رفتن درصد مالکیت سهام توسط مدیران و کارکنان شرکت ، انتظار می‌رود که تضاد منافع کاهش و بازده و ارزش شرکت افزایش یابد و در نتیجه ریسک افزایش یابد و در عمل بین منافع مدیران و سهامداران همگرایی قوی‌تری به وجود می‌آید.
مالکیت متمرکز ممکن است هزینه های بالقوه ای را بر شرکت تحمیل کند. فقدان تنوع در سهامداران، شرکت را در معرض ریسک های بالای بی ارزشی قرار می دهد. همانطوری سهامدار عمده تصمیم گیری های استراتژیک شرکت را کنترل می کند، ممکن است از برخی از پروژه های سودآور بر اساس ریسک کل صرف نظر کند. سهامداران بزرگ می توانند منابع مالی را برای منافع شخصی خود و معاملات ترجیحی با کسب و کارهای دیگر خود منحرف سازند. (Gursoy & Aydogan,2002)
در شرکت همیشه در گیری های نمایندگی بین مدیریت و مالک وجود دارد. گاهی اوقات دیدگاههای مختلفی وجود دارد. مدیریت اغلب تصمیم فرصت طلبانه ای با نادیده گرفتن تمایل مالک می گیرد. این مشکل می تواند به طور مستقیم ارزش سهام شرکت را تحت تاثیر قرار دهد. اگر قیمت سهام افزایش بیابد، بر بازده سهام تأثیر خواهد گذاشت و ریسک سرمایه گذاری را افزایش می دهد. برای کاهش ریسک باید تعارض را مدیریت کرد. مدیریت تعارض می تواند با اعمال کاهش هزینه نمایندگی و تساوی حقوق مدیریت و مالک باشد (Komariah, 2011).

2-2-4)معیارهای تمرکز
2-2-4-1)شاخص هرفیندال-هیرشمن67 ((HHI
شاخص مزبور که گاه به اختصار شاخص هرفیندال نامیده می شود، مجموع مجذور درصد سهام متعلق به سهامداران شرکتها می باشد. این شاخص به موازات افزایش میزان تمرکز مالکیت، افزایش پیدا کرده و در شرایطی که کل سهام متعلق به یک نفر باشد، بیشترین ارزش را به خود اختصاص داده و معادل 10.000 واحد محاسبه می شود. در صورتیکه ساختار مالکیت پراکنده بوده وکلیه سهامداران دارای نسبتهای مساوی باشند، HHI کمترین ارزش را پیدا کرده و معادل /N10000 محاسبه می شود. شاخص هرفیندال بشرح زیر قابل محاسبه می باشد:
(2-21)
در عبارت فوق، pi نشان دهنده تعداد سهام عادی متعلق به هرسهامدار شرکت i و P نشاندهنده کل سهام عادی منتشرشده شرکت می باشد.
2-2-4-2)ضریب آنتروپی68 (EC)
مـفهوم آنتروپي در ابتدا به عنوان ابزاري در شاخه هايي از فـيزيك و مكانيك مـورد استفاده قـرار گـرفت. آنتروپي كميتي است كه بي‌نظمي و اختلال را در يك سيستم اندازه‌گيري مي‌كند معيار آنتروپي بعنوان آلترناتيو (گزينه) براي واريانس بكار برده مي‌شود. در عین حال آنتروپي يك معيار معكوس تمركز است، یعنی هنگامي كه آنتروپي افزايش مي‌يابد تمركز كاهش پیدا می کند.
در رابطه با تمرکز مالکیت، ضریب آنتروپی مشارکت هر یک از سهامداران شرکت بشرح زیر قابل محاسبه می باشد:
(2-22) EC=∑_(i=1)^n▒〖P_i×log⁡〖1/P_i 〗 〗

در عبارت فوق، pi نشان دهنده نسبت سهام عادی متعلق به هرسهامدار شرکت i می باشد.در شرایطی که فقط یک مالک وجود داشته باشد(مالکیت متمرکز)، EC مساوی صفر محاسبه می شود. ضریب EC به موازات کاهش میزان تمرکز مالکیت، افزایش می یابد، بطوریکه وقتی کلیه سهامداران سهمی مساوی داشته باشند، ضریب آنتروپی به حداکثر خود افزایش یافته و در اینصورت EC=LogN می شود. بنابراین اگر تعداد سهامداران(n) در شرکتi معادل 20 نفرو نسبت مالکیت (pi) هریک، یکسان و معادل 5 درصد باشد، در اینصورت نسبت آنتروپی طبق فرمول معادل 3010/1 محاسبه می شود که معادل20Log خواهد بود.

2-2-4-3)نسبت تمرکز سهامداران اصلی
گاه پژوهشگران به منظور محاسبه نسبت تمرکز از نسبت سهام متعلق به بزرگترین سهامدار و یا نسبت تمرکز سه، پنج و یا چند سهامدار عمده استفاده می کنند،تا مشخص گردد که سهامدار یا سهائداران اصلی شرکت مالک چند درصد از سهام شرکت بوده و میزات تملک مالکیت آنان به چه میزان می باشد. اگرنسبت تمرکز سهامداران اصلی را با CON نشان دهیم، در این خواهیم داشت:

(2-23)

در رابطه فوق n می تواند نشان دهنده تنها سهامدار برتر و یا سه سهامدار برتر، پنج سهامدار برتر و یا تعداد مشخصی از سهامداران برتر باشد (مشکی،1389).

بخش سوم- پیشینه تحقیق
2-3-1)مطالعات و تحقیقات انجام شده در ایران
صادقی وهمکاران (1389) به بررسی و تحلیل ریسک و معیارهای مختلف آن و نیز بررسی رابطه آن با بازدهی در بازار سهام ایران می پردازند تا مشخص سازند که سرمایه گذاران در ارزیابی های خود برای سرمایه گذاری، ریسک را چگونه لحاظ می نمایند. از این راه به بررسی رفتار بازار در مورد ریسک می پردازند و در تلاش برای تبیین رابطه بین بازدهی و ریسک، مدل های قیمت گذاری جایگزین مدل صنعتی CAPM را ارائه می نمایند. نتایج پژوهش نشان می دهند بازدهی ماهانه، بورس تهران توزیع نرمال ندارد. معیارهای ریسک مطلوب به شکل قوی تری بازدهی ماهانه را تبیین می کنند. همچنین نشان می دهد، قدرت تبیین مدل CAPM پایین است و تفاوت بازدهی های محاسباتی شده توسط سه مدل CAPM و نیز بازدهی واقعی معنادار است.
تهرانی و پیمانی (1387) در تحقیقی به بررسی مقایسه ای بین معیارهای رایج ریسک (واریانس و بتا) و معیارهای ریسک نامطلوب (نیمه واریانس و بتا نامطلوب) می پردازند. آنها در این پژوهش سعی نمودند که نیمه واریانس و بتا محاسبه شده بر اساس آن با واریانس و بتا معمولی مقایسه شده و مشخص کردند که آیا معیارهای ریسک نامطلوب ( نیمه واریانس و بتا ی محاسبه شده بر اساس آن) بر معیارهای رایج ریسک (واریانس و بتا معمولی) ارجحیت دارد یا خیر ؟ بدین منظور داده های هفتگی 55 شرکت نمونه، طی یک دوره 6 ساله (از ابتدای سال 1378 تا انتهای 1383 ) جمع آوری گردید و آزمونهای مورد نیاز بر روی آن صورت پذیرفت. نتایج حاصل نشان می دهد که از بین معیارهای ریسک، معیار های ریسک نامطلوب بر معیار های رایج ریسک برتری دارد.
تبریزی و شریفیان ( 1387) در تحقیقی به بررسی اثر ریسک نامطلوب بر عملکرد تعدیل شده بر اساس ریسک در شرکت های سرمایه گذاری پذیرفته شده در بورس اوراق بهدار تهران

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی عملکرد شرکت، ساختار سرمایه، عدم اطمینان Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی تمرکز مالکیت، ساختار مالکیت، عملکرد شرکت