پایان نامه با کلمات کلیدی مسئولیت اجتماعی، مسئولیت اجتماعی شرکت، مسئولیت پذیری

دانلود پایان نامه ارشد

شد که جوامع بر اثر پیشرفت های تکنولوژیکی و علمی با محصولات و دست ساخته هایی روبرو شدند که به نوعی حیات زیست بشر را با خطرات جدی مواجه می کرد . در دهه آخر قرن نوزدهم و با انتقال این جوامع از اقتصاد کشاورزی به اقتصاد صنعتی، سازمان ها و صنایع بزرگ شکل گرفته و روز به روز گسترده تر و پیچیده تر شدند . با رشد این سازمان ها که اثرات قابل ملاحظه ای بر جامعه و محیط زیست می گذارند ، توجه جامعه به ضرورت مسئولیت اجتماعی سازمان ها بیشتر معطوف شد(رسولی ، 1389).
در سال های بین 1800 تا 1930 مؤسسات و بنگاه های اقتصادی و بازرگانی تنها مسئول تامین منافع و کسب حداکثر سود برای خود بودند . اما در بین سال های 1930 تا 1960 به خاطر استثمار کارگران و نادیده گرفتن حقوق انسانی ، نیروی کار پراکنده برای اینکه در برابر عامل سرمایه و مالکان سرمایه بیش از پیش آسیب نبینند ، تشکل ها و اتحادیه های کارگری را به وجود آوردند. اما سال های 1960 تاکنون دغدغه های دیگری چون اثرات زیست محیطی ، بنگاه های اقتصادی و صنایع غول پیکر این نگرش را به وجود می آورد که چون جامعه به مؤسسات اجازه فعالیت و رشد داده است و سازمان های مزبور از منابع کمیاب همین مردم استفاده می کنند و جامعه محیط مناسبی برای تحصیل سود آنها به وجود آورده است ، بنابراین مؤسسات باید خدمتگذار عموم باشند و جامعه حق دارد به خاطر رفاه عموم ، آنها را کنترل کند . در این دوره که رویکردی تحت عناوین نظریه عمومی مسئولیت اجتماعی و یا نظریه کیفیت زندگی در عرصه مدیریت شکل می گیرد و این نگرش به وجود می آید که سازمان ها نه تنها مسئول تامین منافع خود و کارکنان و افراد ذیربط در سازمان هستند ، بلکه یک مسئولیت عمومی نیز دارند و ان ، رعایت هنجار ها و ارزش های اجتمتعی و تامین منافع جامعه است (همان منبع).

مسئولیت اجتماعی معانی مختلفی دارد اما همیشه برای همه افراد یکسان نیست. بعضی از آن معنی تعهد یا مسئولیت قانونی رابرداشت می کنند، برای دیگران این به معنی رفتار مسئولانه اجتماعی بر حسب رعایت مسائل اخلاقی است . برای برخی دیگر به معنی مسئول بودن است ، خیلی ها آن را صدقه یا هدایا و کمک های خیریه می دانند . بعضی آن را به معنی مشروعیت و مقبولیت می دانند تعداد کمی هم آن را به مثابه نوعی وظیفه محول شده برای اعمال ضوابط رفتاری عالی تر بر روی بنگاه های اقتصادی و بازرگانان و صنعتگران و نه شهروندان می دانند.(واتاو19 به نقل از امیدوار، 1387).
امروزه مسئولیت اجتماعی مفهومی وسیعتر را به خود اختصاص داده به طوری که گریفن و بارنی20 مسئولیت اجتماعی را چنین تعریف می کنند «مسئولیت اجتماعی، مجموعه وظایف و تعهداتی است که سازمان بایستی در جهت حفظ و مراقبت و کمک به جامعه ای که در آن فعالیت می کند، انجام دهد». درک فرنچ و هینر ساورد21(1998) در کتاب فرهنگ مدیریت در مورد مسئولیت اجتماعی می نویسد « مسئولیت اجتماعی وظیفه ای است که بر عهده موسسات خصوصی است ، به این معنا که تاثیر سوئی بر زندگی اجتماعی که در آن کار می کنند، نگذارد .
میزان این وظیفه عموما مشتمل است بر وظایفی مانند: آلوده نکردن، تبعیض قائل نشدن در استخدام، نپرداختن به فعالیت های غیر اخلاقی و آگاه کردن مصرف کننده از کیفیت محصولات (رحمان سرشت، رفیعی، کوشا، ). سرتو و داگلاس در کتاب تجارت می گویند « مسئولیت اجتماعی از تعهد مدیریت است که علاوه بر حفظ و گسترش منافع سازمان ، در جهت رفاه عمومی جامعه نیز انجام دهند(به نقل از عراقی و یقین لو ، 1383) .
دیویس22(1960) مسئولیت اجتماعی را به عنوان آن نوع تصمیمات و اقدامات سازمان ها توصیف کردکه به دلایلی فراسوی منافع مستقیم اقتصادی یا فنی اتخاذ می شود.
کمیته توسعه اقتصادی23(1971) مسئولیت اجتماعی را چنین تعریف کرده است «امروزه روشن است که مفهوم تعامل بین جامعه و تجارت و کسب و کار به طرق گوناگون در حال تغییر است .کسب و کار باید مسئولیت های گسترده تری را در خصوص جامعه نسبت به قبل بپذیرد وبایستی محدوده گسترده تری از ارزش های انسانی را مورد نظر داشته است.
سرتو و گراف24 مسئولیت سازمان اجتماعی را « تعهد و تکلیف مدیریت برای اقداماتی که هم موجب حمایت و بهبود رفاه جامعه شده و هم منافع سازمان را در بر دارد» تعریف کرده اند(به نقل از صالحی امیری، مطهری نژاد، 1389).

انجمن کیفیت آمریکا25(ASQ)« مسئولیت اجتماعی » را به عنوان رفتار و مشارکت تجاری مردم و سازمان ها از نظر اخلاقی با در نظر گرفتن جامعه، فرهنگ و اقتصاد تعریف نموده و آن را تلاشی می داند که افراد،سازمان ها و دولت ها از طریق آن می توانند اثر مثبتی بر توسعه ، تجارت و جامعه داشته باشند( به نقل از چاوش باشی ،1389).
رابینسون مسئولیت اجتماعی را یکی از وظایف و تعهدات سازمان ، در جهت منتفع ساختن جامعه است ؛ به نحوی که هدف اولیه سازمان یعنی به حداکثر رساندن سود را صورتی متعالی بخشد(به نقل از رسولی ، 1389).
رابینز و کولتر26 براین عقیده هستند که مسئولیت اجتماعی به تهعد یک سازمان به پیگیری هدف های بلند مدتی که برای جامعه خوب هستند ، در ورای آنچه که از لحاظ قانونی و اقتصادی مقرر است اطلاق می شود (به نقل از ایران نژاد و توسلی ، 1389).
کنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل27 (UNCTAD) مسئولیت اجتماعی شرکت ها را چنین تعریف می کند : مسئولیت اجتماعی شرکت ها در پی این است که شرکت ها تا چه اندازه با اهداف و نیاز های جامعه در ارتباط هستند و چقدر روی اهداف و نیاز های جامعه تاثیر می گذارند . تمامی گروه های اجتماعی مایلند کارکرد و نقش معینی را عمال کنند یا بتوانند به مرور زمان باعث تحول جامعه شوند.
2-3- دلایل اهمیت موضوع مسئولیت اجتماعی شرکت ها
دلایل اهمیت مطاله موضوع مسئولیت اجتماعی شرکت ها عبارتند از:
1) تصمیمات مدیران در بخش های مختلف جامعه تاثیرات عمیق می گذارد، بنابراین توجه مدیران به مسئولیت های اجتماعی شان در زمان اتخاذ تصمیم ، اهمیت زیادی دارد تا از تحمیل خصارت به جامعه جلوگیری شود .
2) چنانچه افراد ، گروه ها ، سازمان ها و مؤسسات جامعه خود را نسبت به رویدادها و اتفاقات و بحران های مختلف مسئول دانسته و در حل بحران ها تلاش کنند بسیاری از بحران ها در زمان کوتاه حل شده و جامعه ای سالم و آرام به وجود می آید.
3) سازمان ها برای حفظ و بهبود جایگاه خود در جامعه باید به مسئولیت پذیری اجتماعی شان توجه کرده تا جامعه دامنه فعالیت های آنان را محدود نکنند و از مشروعیت در جامعه برخوردار باشند.
4) سازمان به هر نحوی عمل کند ، عملکردش بر جامعه تاثیر می گذارد و این تاثیر خوب یا بد ، به خود سازمان منعکس می گردد . بنابراین بد عمل کردن مدیران موجب بروز مشکلاتی برای جامعه می شود که در نهایت گریبان خودشان رانیز خواهد گرفت.
5) هزینه جامعه ای با مدیرانی که آن احساس مسئولیت نمی کنند بسیار بالاست ، سازمان ها اگر به اهداف اجتماعی خود حرمت ننهند، آلودگی محیط زیست ، فقر ، بیماری ، تبیض و نابسامانی محیط شان را فرا خواهد گرفت و اگر با اندکی دور اندیشی به قضیه ننگرند ، این مشکلات در نهایت گریبان خودشان را نیز خواهد گرفت.
مدیران باید ناخدایان خردمند و دور اندیشی باشند که در افق های دوردست ، حرکات و تلاطمات امواج را در وسعت بیکرانه دریا از نظر دور ندارند(الوانی ، قاسمی ،1377).
2-4- ضرورت توجه به مسئولیت اجتماعی شرکت ها از نظر سازمان ملل
از نظر سازمان ملل ضرورت توجه به مسئولیت اجتماعی شرکت ها عبارتند از :
1) سرمایه گذاری در یک محیط سالم و نوین برای فعالیت بخش خصوصی : سازمان های تولیدی و رقابتی از فعالیت در جامعه ای با ثبات و امن ، قابل پیش بینی و بدون تبعیض و اقتصاد نافاسد و قانونمند بهره بسیار می برند.
2) مدیریت مستقیم هزینه و خطر : چالش هایی نظیر نابودی محیط زیست، تغییرات جوی ، ایدز ، ناسازگاری های قومی و نبود نظام با کفایتی برای حفظ و ارتقای سلامتی و آموزش می تواند به طور مستقیم بر هزینه ها و خطر برای بقای سازمان بیفزاید. این عوامل می تواند سبب افزایش هزینه های اجرایی ، هزینه های خرید مواد اولیه ، استخدام آموزش و سایر هزینه های پرسنلی ، ایمنی، بیمه و سرمایه گذاری شود. این عوامل همچنین می تواند سبب بروز خطرهای مالی کوتاه و طولانی مدت ، تزلزل در بازار ، پیگردهای قانونی و سلب اعتبار و شهرت شود.سازمان های آگاه و پیگیر مقابله با این چالش ها قادر به کاهش خطر و ریسک ، مدیریت شهرت و اعتبار ، کم کردن هزینه ها ، اصلاح کارایی منابع و افزایش تولید می باشند.
3) فراهم آوردن فرصت های جدید : برخی از موفق ترین و نوآورترین سازمان های جهان برای مقابله با دشواری های اجتماعی برای نوآوری ، ایجاد ارزش و رقابت پذیری است(به نقل از امیدوار،1385).
2-5- موانع اجرای مسئولیت اجتماعی
در راه تحقق مسئولیت اجتماعی سازمان ها، مدیران با راهی ناهموار مواجه اند و مشکلاتی را در مقابل دارند که باید آمادگی رویارویی با آنها را داشته باشند. یکی از مشکلات عمده، عدم توجه به محیط رقابتی در جهان امروز است. اگر سازمان ها منابع خود را صرف تحقق اهداف مسئولیت های اجتماعی و انسانی کنند، به طور حتم در صحنه رقابت، آسیب های شدیدی خواهند خورد و ممکن است این امر به حذف آنها منجر شود. البته اگر همه سازمان ها مسئولیت اجتماعی و انسانی را سرلوحه اقدامات خود قرار دهند، این مسئله پیش نخواهد آمد. اما هیچ تضمینی در مورد همکاری همه سازمان ها وجود ندارد. بدین ترتیب اولین مشکل تعارض حاصل از رقابت ها اقتصادی در مقابل توجهات اجتماعی و انسانی است. مسئله دیگر در این زمینه، ماهیت اختصاصی مسئولیت اجتماعی و انسانی است.
اصولا سازمان ها بر اساس تقسیم بندی های تخصصی ایجاد شده اند و هر کدام در یک زمینه خاص تخصص و تجربه دارند، در حالی که مسئولیت های اجتماعی و انسانی نیاز به تخصص های دیگری در عرصه های خارج از تخصص سازمان ها دارند. به کلامی واضح تر، سازمان ها برای آنکه بتوانند جایگاه خود را در جامعه حفظ کرده یا بهبود بخشند؛ به نحوی که باعث ادامه بقای آنها و موفقیت شان در کار شود، لازم است به مسئولیت اجتماعی توجه لازم داشته باشند.
اگر سازمان ها به مسئولیت اجتماعی خود عمل نکنند، دولت با اتخاذ تصمیمات و تصویب قوانین، به نحوی سازمان ها را مجبور می کند که به این مهم عمل کنند؛ در حالی که اگر سازمان ها خود به این وظیفه اجتماعی داوطلبانه عمل کنند، نیاز به کنترل نبوده و کار آنها موجب می شود تا در میان جامعه، از چهره مطلوبی برخوردار شوند. اصولا، در جوامع بشری، رفتارهای گروهی و حتی رفتارهای فردی، روی افراد و گروه های مختلف داخل جامعه تاثیر می گذارد و هر چه فرد یا گروه از توانایی و قدرت بیشتری برخوردار باشد، دامنه تاثیر آن روی جامعه بیشتر خواهد بود. به عبارت دیگر، سازمان به هر نحوی که عمل کند، عملکردش روی جامعه تاثیر می گذارد و این تاثیر، چه خوب و چه بد، به خود سازمان باز می گردد(قاهری، 1389).
2-6 – مزایای مسئولیت اجتماعی شرکت ها
1) بهبود عملکرد مالی
یک ارتباط واقعی و مثبت بین کاربرد مسئولیت پذیری اجتماعی در تجارت و عملکرد مالی شرکت ها وجود دارد . در دهه گذشته، بسیاری از مطالعات در این زمینه صورت گرفته است .
مطالعه انجام شده در سال 2002 در دانشگاه دیپال نشان می دهد، که عملکرد مالی ، سازمان هایی که از مسئولیت پذیری اجتماعی بهره مند بودند بسیار بهتر از سازمان هایی است که از این مهم برخوردار نبوده اند.
2) کاهش هزینه های عملیاتی
مسئولیت پذیری اجتماعی می تواند هزینه های عملیاتی را کاهش دهد . برای مثال، بهبود عملکرد محیطی از قبیل کاهش نشر گاز که موجب تغییر آب و هوا می شود و یا کاهش ورود آلاینده های شیمیایی به خاک در سطح منابع انسانی ، برنامه های تثبیت و سایر برنامه های زندگی کاری که کاهش در کناره گیری و افزایش حفض و نگهداری نیروی کار را باعث می شود. و در نتیجه اغلب اعتبار اختصاصی سازمان ها به این منظور از طریق افزایش بهره وری و کاهش هزینه های آموزش و استخدام ذخیره می شود.

3) افزایش

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی مسئولیت اجتماعی، لیگ برتر فوتبال، رضایتمندی Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی مسئولیت پذیری، مسئولیت پذیری اجتماعی، مسئولیت اجتماعی