پایان نامه با کلمات کلیدی قطب الدین رازی، نادرشاه افشار، خواجه نصیر، غازان خان

دانلود پایان نامه ارشد

عبدالله سینا(370-428) است و این شرح از علاّمه مفضال علاء الدّین ابوالحسن علی بن ابی الحزم القرشی معروف به ابن النّفیس(متوفی در ذیقعده سنه 687)است. ..ترتیب این شرح مبتنی بر ترتیب کتاب قانون است مگر در قسمت قرابادین و تشریح که شارح قسمت تشریح آن را در کتابی مفرد شرح کرده و این نسخه که جلد اوّل است شامل شرح کامل کتاب اوّل و ثانی از کتاب قانون است(یعنی تا آخر مقاله دوم در ادویه مفرده).
آغاز: «بسمله حمد له فان قصدنا فی هذا الکتاب الذی نرجوا ان یمهلنا الاجل الی ختمه و یصحبنا التوفیق فی تألیفه و نظمه ان نشرح معانی کتاب القانون».
انجام: «غالیه الی آخره الشرح و العبارۀ فی هذا ایضا ظاهرۀ و هذا آخر المجلد و الحمدلله اولا و آخراً و ظاهرا و باطنا».
نسخ، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر و محل کتابت اواخر شهر رمضان المبارک سنه خمس و ثلثین[و سبعمائۀ] (35[7]) هجریۀ بالخانقاه المعمورۀ بالربع الرشیدی، عنوان کتاب و نام مؤلف بخط ثلث جلی، عناوین موضوعات ومباحث به شنجرف، کاغذ خانبالغ، 33س، 270گ 25×36، جلد تیماج مشکی، واقف شاه عباس صفوی، تاریخ وقف 1017.

شرح قانون(5105)(عربی)
این شرح بر کتاب اوّل قانون و تألیف ابوعبدالله محمد بن عمر بن الحسین بن الحسن بن علی طبری رازی معروف به امام فخر و ابن الخطیب(متولّد در 543 یا 544 در ری و متوفی در سنه 606 به هرات)
آغاز موجود: «و التعمق فی اعواره و الترقی الی انواره».
انجام موجود: «بل نسبۀ… الی الاثنین و تسمی هذه النسبۀ».
نسخ کهن، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر قرن حدود قرن هشتم، مختلف السطور، 172گ 12×16، جلد تیماج خرمائی ضربی، از 1154 داخل عرض شده، واقف نادرشاه افشار، تاریخ وقف 1145.

شرح قانون=(توضیحات القانون)(13999)(عربی)
این شرح که مزجی و معروفست به توضیحات القانون تألیف سدیدالدّین طبیب کازرونی از علمای قرن هشتم و صاحب رساله تشریح و تکملۀ الموجز و کتاب معروف المغنی فی شرح الموجز است که نسخه هر کدام از آنها(و از این اخیر چندین نسخه را) در موضع خود معرفی نمودهایم، و آن بنا بر مشهور در سنه 745 تألیف شده است.
آغاز: «بسمله رب تمم بجودک العظیم و احسانک القدیم و ما توفیقی الا بالله العزیز الحکیم».
انجام: «ما ینقص من فقد الاسباب المسبلۀ» (ناقص).
نسخ، تاریخ تحریر قرن هشتم یا اوائل قرن نهم، متن بشنگرف، کاغذ نخودی، جلد میشن دورو، 35س، 89گ 5/14×5/23، دارای مهرهای مختلف از جمله مهر مدوری به تاریخ 981 با سجع«بنده غریب بابا میر بن ملا میر طبیب»، واقف فاضلخان، تاریخ وقف 1065، (تاریخ تحویل به کتابخانه 1363 هجری شمسی).

شرح قانون=(التحفۀ السعدیّه)(5196)(عربی)
این شرح که مزجی و از شروح ممتاز و فوق العاده معروف کلیّات قانون است تألیف قطب الدّین محمود بن ضیاء الدّین مسعود بن مصلح کازرونی شیرازی97 صاحب کتاب مشهور درّۀالتاج لغرّۀ الدّباج معروف به انموذج العلوم از اجله حکما و اطبای قرن هفتم هجری و از جمله استادان قطب الدین رازی و نظام الدّین اعرج است که آن را از طرفی براساس شروح معتبر قانون از قبیل شروح ابن النفیس و یعقوب بن اسحق السامری و ابوالفرج یعقوب بن اسحق المسیحی مشهور به ابن القف و فخرالدّین رازی و کتب و رسالات دیگر نظیر تنقیح القانون هبۀ الله بن جمیع و از طرف دیگر براساس مطالعات و معلومات فوق العاده وسیع و عمیق و تجارب شخصی خود در سنه 682 تألیف کرده و پس از آن ختم را به نام سعدالدّین محمد بن تاج الدّین علی الساوی98 وزیر غازان خان موشّح به اسم او تسمیه نموده است.
آغاز: «بسمله ان اولی ما افتتح به خطاب و احری ما ابتدی به کتاب حمدالله المنعم بحیوۀ النقوس».
انجام: «و مادۀ باردۀ فتضر الماء البارد و ذلک ظاهر، تم».
نسخ، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر قرن دهم، عناوین در حاشیه به شنگرف، کاغذ نخودی، جلد تیماج ضربی دورو سجاف چرم، 25س، 515گ 20×29، واقف میرزا رضا نائینی، تاریخ وقف مردادماه 1311.

شرح قانون(5102)(عربی)
این شرح مزجی و مؤلف آن علی بن عبدالله بن احمد معروف به زین العرب99 است(ظاهراً که آنرا در سنه 751 تألیف نموده و این نسخه مشتمل اس بر شرح کتاب اوّل قانون فقط یعنی تا ابتدای شرح ادویه مفرده.
آغاز: «بسمله قال الشیخ الرئیس الحمد لله رب العالمین و صلواته علی انبیائه و رسله اجمعین».
انجام: «و یتلوه ان شاالله تعالی شرح الکلیات الثانی الذی فی الادویۀ المفردۀ».
نسخ، کاتب محمد جعفر بن میر محمد التونی، تاریخ تحریر شنبه 17 صفر 1017، کاغذ نخودی، فصول و عناوین و خطوط بالای متن بشنگرف، جلد تیماج مشکی ساده، 21س، 514گ 18×24، واقف میر سید علی خان طبیب، تاریخ وقف 1273.

شرح قانونچه(12690)(عربی)
شرحی است مزجی از حسین بن محمد بن علی استرآبادی از علمای قرن نهم و از اصحاب سیّد اسمعیل مشتهر به حکیم الدّین الطّبیب الجیلی بر کتاب معروف قانونچه از تألیف چغمینی(متوفی در 745) که آنرا بجهت امیر مرتضی از ملوک گیلان(متوفی در سنه 837 بقول قاضی نورالله شوشتری در مجالس امیرالمؤمنین 412) تألیف نموده.
آغاز: «بسمله، الحمدلله الذی ابدع العناصر و الاجزاء و اوجد الامزجۀ و الاعضا و افضا النفس القدسیۀ الخ».
انجام: «علی الحلواء او یقال الحلواء یوخر و اقتصرنا ایضا فی شرح هذا المختصر».
نسخ، کاتب ابوطالب بن عبدالغالب دست غیب الحسینی، تاریخ تحریر شنبه 12 جمیدی الاولی 1100، کاغذ نخودی، عبارات متن ممتاز بخط شنگرف بر روی آنها، جلد تیماج مستعمل یک لا، 19س، 86گ 13×5/19، واقف حسین کی استوان، تاریخ وقف آبان 1348.

شرح قانونچه(5200)(عربی)
نام شارح این شرح که بنا به تقاضای شخصی موسوم به تاج الدّین حسن طبیب مشتهر به حکیم تألیف شده علی العجاله بدست نیامد. این شرح نیز مزجی است100 و پیش از شروع در مقصود شارح مقدمهای در سه فصل باین شرح نوشته:
– فی بیان شرف هذا العلم و وجه الحاجۀ الیه. – فی ذکر وصایا الطبیب. – فی ضبط معاقد الطب و ابوابه.
آغاز: «بسمله سبحانک اللهم مقدر الامزجۀ و الاجزا و مدبر القوی و الاعضا.
انجام: «و ثلاثین حبۀ هی بوزنه حباب الدرهم و هو الجواب و لیکن هذا آخر کلامنا فی هذا الکتاب».
نسخ، کاتب ابوالقاسم بن محمد حسین قزوینی، تاریخ تحریر پنجشنبه 9 رمضان 1245، کاغذ شکری آهاری فرنگی، عناوین بشنگرف، جلد تیماج خرمائی، 25س، 204گ 21×36، واقف میرزا رضاخان نائینی، تاریخ وقف مرداد 1311.

شرح مختصر قانون(14000)(عربی)
متن از ابن سینا و اختصار از شرف الدّین محمد ایلاقی مؤلف کتاب الاسباب و العلامات و شاگرد ابن سیناست. بقول ابن ابی اصیبعه در عیون الانباء101 و شرح آن به قال و اقول از شمس الدّین محمد آملی از علمای قرن هشتم و مؤلف کتاب معروف نفائس الفنون و عرائس العیون(با ملاحظه این مطلب که وفات ابن سینا در 428 و قتل ایلاقی در سنه 536 بوده ایلاقی را باید از شاگردان مع الواسطه شیخ دانست).
آغاز: «بسمله الحمد لله الذی خصص نوع الانسان باعدل الامزجۀ و افضل البنیان و شرفهم بعلمی الابدان و الادیان».
انجام: «و ان یشفینا بشفائه و یداوینا بداوئه(کذا، صحیح: بدوائه) و یعافینا من کل بلائه».
نستعلیق، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر جمعه 15 شوال سنه 849، محل کتابت مدرسه سلطان الغ بیک گورکان در سمرقند، کاغذ حنائی سمرقندی، اوراق معلق به حواشی، اندازه مسطر 5/10×5/17، متن در بالای صفحات به سیاهی، مذیّل و مصدّر به چهار صفحه رباعیات از شیخ عمر مروزی و بابا افضل و صدر الاشنهی و نجم الدّین دایه وشیخ مجدالدین بغدادی و خاقانی و نزاری و انواری و خواجه نصیر و غیره، جلد تیماج ضربی، 28س، 131گ 17×25، وقفی فاضل خان در سنه 1065.

شرح موجز قانون(13304)(عربی)102
شرح مزجی مشهوری است از برهان الدّین نفیس بن عوض بن حکیم المتطبب الکرمانی(متوفی در سنه 841 یا 842) از مشاهیر اطبای دربار میرزا الغ بیک بن شاهرخ بن امیر تیمور گورکان و مؤلف کتاب شرح الاسباب و العلامات103 بر کتاب معروف الموجز از تألیفات اما علّامه علاء الدّین ابوالحسن علی بن أبی الحزم القرشی معروف به ابن النفیس104(متوفی در ذیقعده سنه 687) که آنرا در غره ذی الحجه سال 841 یعنی بعد از شرح اسباب و علامات مذکور در سمرقند تألیف نموده است. اين شرح به همراه حاشيه «محمد عبدالحليم لكهنوي» ( ـ 1285ق.) در لكهنو (1328 و 1313ق.) به چاپ رسيده است.105
آغاز: «بسمله توجهنا الی جنابک الاقدس یا من الیه یرجع الامور».
انجام: «اقتصروا علیها وحدها فماتوا فی آخر الامر».
نسخ، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر قرن یازدهم، عناوین بشنگرف، کاغذ نخودی، 21س، 454گ 5/14×3/27، جلد تیماج ضربی، واقف اسمعیل مصنع رضوی، تاریخ وقف آبان 1362.

شرح موجز قانون(5106)(عربی)
این شرح به قول و تألیف ابوعبدالله بن ابی نصر بن عبدالله مشتهر به فضل الله است که آن را چنان که خود در دیباچه کتاب مسطور داشته بنام امیرزاده محمّد سلطان در شهر سمرقند تألیف نموده است.
آغاز: «بسمله الحمدلله مشرف الاشعۀ من الاجسام العلویۀ ذوات الاضواء و الانوار الی جرم کرۀ الارض».
انجام: «و الفرق بینه و بین عیر الکلب و معالجاته ظاهر و لنختم الکتاب ههنا».
نسخ، کاتب محمود بن شیخ محمد المالیغی ، تاریخ تحریر یکشنبه هشتم ربیع الآخر سنه 813، کاغذ نخودی، عناوین بشنگرف، 31س، اندازه مسطر 11×3/21، 172گ 17×5/26، وقفی ابن خاتون، (سجع مهر او از این قرار است: یا اسدالله غلام توام این شرفم بس که بنام توام)، تاریخ وقف 1067 هجری قمری .

شفاء الاسقام(5113)(فارسی)
تألیف عبدالرزاق بن عبدالکریم بن عبدالرزاق طبیب کرمانی و موشح بنام نظام الدّین امیرعلی شیرنوائی دوست و ندیم فاضل و دانش پرور ابوالغازی سلطان حسین بایقرا از ممدوحین معروف جامی.
مختصری است مشتمل بر تعریف و بیان اهمیت علم طب و ذکر اقسام آن از علم تفسره و براز و صیدنه و تألیف و طبخ اغذیه و ادویه و معاجین و سفوفات و لعوقات و علم جراحی و بیطاری و مجبری و معرفت انواع سمومات حیوانی و نباتی و معدنی و بیان تأثیرات قمر و بعضی ادعیه بجهت مداوای برخی امراض مشحون به حکایاتی در خصوص ابوریحان و سلطان محمود و ابومعشر و ابن سینا و جرجانی و شمس الدین و حجاج بن یوسف و جالینوس و بقراط و مطالب فرعی فراوان دیگر از نظم و نثر
آغاز: «بسمله نسأل الشفاء عن اسقام الجهالات من کرمک یا حکیم سپاس بیقیاس حکیمی را که دواء داء اعراض نفسانی و اغراض شیطانی».
انجام: پای ملخی نزد سلیمان بردن عیب است و لیکن هنر است از موری
نسخ، کاتب نامعلوم، تاریخ تحریر قرن دهم هجری، کاغذ نخودی آهاری، حواشی بلفظ«منه» ، جای عناوین بیاض، 17س، 40گ 12×5/18، جلد مقوا با رویه پارچه، وقفی شیخ بهائی در سنه 1030(چند ورقی از آن ساقط است).

شفاء الاسقام و دواء الآلام106 (31507) (عربي)
مؤلف: حسام‌الدين خضر بن علي بن مروان بن علي آيديني قونوي مصري حنفي معروف به خطاب و حاجي پاشا آيديني (ـ 820 ق.)
كتاب مفصلي است مشتمل بر چهار مقاله: الاولي في كليات جزئي الطب در دو «تعليم»: تعليم اول در قسم علمي شامل چهار «ركن»، تعليم دوم در قسم عملي؛ الثانية في الاغذية و الاشربة و الادوية شامل دو «جمله»: جمله اول در دو باب (اغذيه و اشربه)، جمله دوم شامل دو «وظيفه» (ادويه مفرده و مركبه)؛ الثالثة في‌الامراض المختصة بعضو دون عضو من الرأس الي القدم؛ الرابعة في الامراض العامة التي لاتختص بعضو دون عضو.
مؤلف كتاب را به «عيسي بن محمد بن ‌آيدين» اهدا كرده است.
احتمالاً «السعادة و الاقبال» آيديني ـ مذكور در همين فهرست ـ منتخب همين كتاب مي‌باشد و ظاهراً هيچ كدام چاپ نشده است.
نسخه حاضر ناقص‌الوسط و ناقص‌الآخر و موجودي آن تا اواسط مقاله دوم در ادويه مفرده است. برخي اوراق نيز جابجا صحافي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی زین العابدین، قطب الدین شیرازی، خواجه نصیرالدین طوسی، مقام معظم رهبری Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی مقام معظم رهبری، جلال الدین محمد، زاد المسافر، غیاث الدین