پایان نامه با کلمات کلیدی قانون استخدام کشوری، نیروهای مسلح، سازمان تامین اجتماعی، حقوق فرانسه

دانلود پایان نامه ارشد

ترکه شوهر در حکم مال اشخاص بلا وارث است».
در انتقال ترکه بی حقوق ما و فرانسه تفاوت وجود دارد: در حقوق فرانسه، دیون مورث نیز همراه دارایی او به وارثان می رسد. وارثی که ترکه را می پذیرد باید، به نسبت سهم مورث از دارایی بازمانده، دیون ترکه را بپردازد. ولی، در حقوق ما وارثان هیچ گاه تعهدی بیش از ترکه ندارند؛ دیون به ترکه تعلق می گیرد و از همان محل پرداخته می شود171 (مواد 225 و 226 و 248 ق. ا. ح.)
ب)‌ارث
ارث در لغت به معنای مختلفی آمده است:
1. میراث بردن، مال و دارایی شخص مرده را صاحب شدن172.
2. آنچه از مال مرده به بازماندگانش رسد، مرده ریگ، بازمانده، میراث و وامانده173.
3. سهم و حصه؛ که در این معنی وارث کسی است که سهم می برد174.
4. آتش زیرخاکستر؛ وجه تسمیه آن است که با فوت مورث آتش جنگ بین وراث برافروخته می شود175.
5. بقیه وراث به معنی باقی است که پس از موت مورث، باقی می ماند ارث را اگر باقی بعد از مرگ بدانیم شامل دیون و حقوق و اموال می شود اما اگر ارث را به معنی باقی بعد از ادای دیون و مخارج تصفیه ترکه و تجهیز میت و وصایا بدانیم آن وقت همان است که بین ورثه تقسیم میشود.176
6. ترکه و مالی است که از متوفی باقی می ماند.177
فقها نیز تعریف واحدی از ارث ندارند:
الف) ارث عبارت است از انتقال مال کسی به دیگری به رسم خلافت.178
ب) میراث عبارت است از حقی که از مرده حقیقی یا حکمی به زنده حقیقی یا حکمی ابتدائاً منتقل گردد.179
ج) میراث عبارت است از آنچه که انسانی به ناسبت موت انسان دیگر اصالتاً استحقاق پیدا کند به جهت وجود نسبت یا سبب180. مورد استحقاق ممکن است یکی از موارد ذیل باشد:
1. مال، اعم از اعیان و منافع
2. متعلقات مال یعنی حقوق مالی مانند خیار و حق شفعه
3. امور دیگر مانند حق قصاص و حق قذف
«ارث» در قانون مدنی هم به چند معنی نزدیک به هم به کار رفته است:
1. گاه به معنی مال یا حقی است که پس از مرگ شخص به بازماندگان او می رسد: به عنوان مثال، در دو ماده 862181 و 863182 و 947183 ق. م،‌به این معنی است.
2. گاه دیگر به معنی استحقاق بازماندگان شخص به دارایی او است: ماده 861 ق. م: «موجب ارث دو امر استک نسب و سبب»،‌ماده 867 ق. م: «ارث به موت حقیقی یا نه موت فرضی مورث تحقق پیدا می کند». ماده 940 ق.م «زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از یکدگیر ارث می برند»184.
3. گاه ارث به معنای انتقال قهری دارایی متوفی به ورثه می باشد185 واژه «ارث» در دو ماده 861، 867، 946، 940 قابل تغییر به «انتقال قهری ترکه» نیز هست. برخی به این تعبیر ایراد کردند که ارث انتقال قهری ترکه نیست، اگرچه با آن همراه و ملازم است زیرا، با معنی لغوی ارث (بقا) سازگار به نظر نمی رسد.186
ج) تفاوت ترکه با ارث
با توجه به تعاریفی که از دو مفهوم «ترکه» و «ارث» ارایه شد در تفاوت بین این دو می توان گفت: ترکه دارایی متوفی قبل از ادای دیون و واجبات مالی می باشد وارث دارایی متوفی بعد از ادای دیون و واجبات مالی می باشد. به عبارت دیگر، آنچه که بعد فوت متوفی به ورثه اش می رسد ارث است نه ترکه. به همین دلیل است که قبل از مطالبه سهم الارث باید تقسیم ترکه صورت پذیرد.

5-2- مصادیق تحت شمول ترکه
در تعریف ترکه گفته شد ترکه دارایی به جا مانده از متوفی- اموال، حقوق، تعهدات- اعم از مثبت یا منفی می باشد. در شمول نام ترکه بر دارایی های مثبتی که در زمان فوت متوفی موجود است تردیدی وجود ندارد. به عنوان مثال؛‌ملکی را خریداری نمودید و یا معامله ای انجام دادید که در آن خیار به نفع شما وجود دارد یا فردی تعهد به نفع شما نموده است با فوت شما این ملک و حق خیار و تعهد به ورثه شما منتقل می شود. موادی از قانون موید ادعای ماست که ذیلاً‌ تعدادی از آنها بیان می گردد:
م 823 ق. م: «حق شفعه بعد از موت شفیع به وارث یا وراث او منتقل می شود».
م 868 ق.م:«مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر نمی شود مگر پس از اداء‌ حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق گرفته».
م 869 ق. م: «حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق می گیرد و باید قبل از تقسیم آن ادا شود از قرار ذیل است: …»
م 164 ق. م. ا.: «حق مطالبه حد قذف به همه وارثان به جز زن و شوهر منتقل می شود وهر یک از ورثه می تواند آن را مطالبه کنند هرچند دیگران عفو کرده باشند»187.
محل بحث جایی است که دارایی به سبب فوت متوفی حاصل می شود؛ مثلاًع فردی در اثر قتل غیر عمد کشته می شود یا در قتل عمد با رضایت ولی دم و قاتل، قصاص تبدیل به دیه می شود آیا دیه متوفی جز ماترک است؟ یا متوفی از مستمری بگیران بوده با فوت وی مبالغی به عنوان حقوق مستمری بگیری، حق بیمه، هزینه کفن و دفن و غرامت و … پرداخت می شود آیا این امور جز ماترک و دارایی مثبت متوفی است؟ یا دارایی منفی زمان فوت متوفی است. اگر این دارایی منفی قائم به شخص نباشد، مثلاً؛ متوفی متعهد شده بود 100 تن از گندم خود را به شخصی بفروشد با فوت وی، تعهد به ورثه اش منتقل می شود و آنها مکلف به انجام تعهد می باشند. اما اگر این دارائی منفی قائم به شخص باشد، مثلاً؛‌ نقاش ماهری متعهد شده بود تابلو نقاشی برای شخصی بکشد و فوت نماید. در این حالت در اکثر موارد اتفاق نظر است که به ورثه منتقل نمی شود. اما در برخی مصادیق آن مانند این که متوفی در زمان حیات خود ضمانت فردی را با قرارداد کفالت یا وثیقه در مراجع قضایی نموده باشد بین حقوقدانان اختلاف نظر است که آیا تعهد به ورثه منتقل می شود یا خیر؟
در این گفتار نظریات مختلفی که درخصوص شمول ترکه است را بیان می نماییم.
الف) حقوق بازماندگان و مستمری بگیران و عدم شمول ترکه بر آن
مستخدم دولت هر شخصی است که به خدمت دولت در یکی از وزارتخانه یا موسسات دولتی پذیرفته شده است. (بند الف ماده یک قانون استخدام کشوری) با فوت هر مستخدم دولت حقوق وظیفه او به وراث وی پرداخت می شود. حال مشمول قانون استخدام کشوری باشد یا قوانیناستخدامی خاص دیگر مانند قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و یا قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران. (مواد 81 قانون استخدام کشوری، 153 قانون ارتش جمهوری اسلامی و 171 قانون استخدامی سپاه).
کارگرانی هم که بیمه بوده باشند با فوت آنان مبلغی به عنوان مستمری به وراث آنان پرداخت می شود. بند 16 ماده 2 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 مقرر می دارد: «مستمری عبارت از وجهی است که طبق شرایط مقرر در این قانون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او برای تامین معیشت بازماندگان وی به آنان پرداخت می شود».
سوال اینجاست آیا این حقوق و مستمری که به بازماندگان مستخدم دولت و بازماندگان کارگر بیمه شده پرداخت می شود ماترک محسوب می شود یا خیر؟
برای پاسخ به این سوال و تعیین ماهیت حقوق وظیفه و مستمری بازماندگان متوفی موادی از قانون استخدام کشوری که به پرداخت حقوق وظیفه به بازماندگان مستخدم متوفی دلال می نماید. را به عنوان نمونه بیان می نماییم:
م 86 ق. ا. ک: «وراث قانونی از لحاظ این قانون عبارتند ازک فرزندان و زوج یا زوجه دائمی و مادر و پدری که در کفالت متوفی بوده اند و نیز نوادگانی که پدر و مادرشان فوت شده و در کفالت متوفی می باشند یا دارا بودن شرایط زیر:
الف) فرزندان و نوادگان ذکور از 20 سال کمتر داشته باشند مگر این که به موجب مدارک مثبته در یکی از دانشگاه ها یا موسسات آموزشی رسمی عالی مشغول تحصیل باشند و در این صورت نیز حقوق وظیفه آنها در پایان 25 سال عمر آنان قطع خواهد شد
ب) فرزندان و نوادگان اناث تا 20 سالگی به شرط نداشتن شوهر، ولی اگر به موجب مدارک مثبته در یکی از دانشگاه ها یا موسسات آموزشی رسمی عالی مشغول تحصیل باشند. و شوهر نداشته باشند حقوق وظیفه آنان در پایان 25 سال عمر آنان قطع خواهد شد.
پ) مادر متوفی به شرط نداشتن شوهر.
ت) عیال دائمی متوفی تا زمانی که شوهر اختیار نکرده باشد.
ث) شوهر در صورتی که علیل و از کار افتاده و تحت کفالت عیال متوفای خود بوده باشد.
ج) فرزندان و نوادگان علیل یا ناقص العضو مستخدم متوفی که قادر به انجام کار نباشند مادام العمر».
م 87 ق. ا. ک. :«حقوق وظیفه به طور مساوی بین وراث قانونی تقسیم می شود هرگاه سهم یکی از وراث قطع شود به تساوی به سهام بقیه وراث اضافه خواهد شد و با توجه به تعداد وراث سهم آنان هیچ گاه از نسبت های مقرر در این ماده و اضافات مربوط تجاوز نخواهد کرد».
شبیه مفاد همین مواد در مواد 88 و 81 قانون استخدام نیروهای مسلح و 80 و 81 و 83 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و ماده 47 قانون استخدامی شرکت های دولتی و مواد 171 و 182 و 183 قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران و 153 و 164 و 165 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز آمده است.
با توجه به مواد فوق از آن جایی که، 1- ترتیبات و شرایط خاص قانونی جهت دریافت حقوق وظیفه و مستمری لازم است که، انطباقی با قاعده ارث ندارد. به خصوص آنکه به حکم مواد 87 و 165 و 163 قوانین فوق، پرداخت مستمری به بازماندگان به نحو تساوی صورت می گیرد در حالی که در ارث چنین نیست.
2. ماترک متوفی اموال موجود در زمان فوت اوست در حالی که مستمری یا حقوق وظیفه حقی است که برای بازماندگان مستخدم متوفی تحت شرایطی بعد از فوت محقق می شود و در واقع، حق مستمری، در حین فوت موجود نبوده تا در شمول ترکه متوفی به حساب آید.
3. برقراری مستمری به منظور کمک به معیشت اشخاص تحت تکفل مستخدم برای زمان بعد از فوت مستخدم است در حالی که در ارث چنین هدفی وجود ندارد.
4. برخی از بازماندگان حق دریافت مستمری را ندارند ولیکن سهم الارث به آنان تعلق می گیرد. و در پرداخت مستمری به بازماندگان، تحت تکفل بودن، شرط است حال آن که در ارث چنین نیست. چنین نتیجه گرفته می شود که مستمری جزو ترکه نیست بلکه، امتیاز خاصی است که قانونگذار به منظور حمایت مالی از بازماندگان متسخدم فوت شده در نظر گرفته است188.
5. اگر حقوق بازماندگان و مستمری بگیران جز ماترک باشد باید با فوت مستخدم یا کارگر بیمه شده ای که دارای زن یا فرزند یا پدر و مادر تحت سرپرستی نمی باشد حقوق به وی تعلق گرفته به عنوان ترکه بلاوارث محسوب می شد در حالی که به چنین فردی حقوقی تعلق نمی گیرد.
اداره حقوقی قوه قضاییه نیز طی نظریاتی حقوق وظیفه و مستمری بازماندگان متوفی را از ماترک خارج دانسته که تعدادی از آنان بیان می گردد:
نظریه 2581/7- 8/5/1359: «حقوق وظیفه ای که به ورثه تعلق می گیرد جز ماترک متوفی محسوب نمی گردد، بلکه حقی است که قانون برای عده معینی از ورثه شناخته است و برداشت از این حقوق یا توقیف آن از بابت خسارت دولت وجهه قانونی ندارد»189.
نظریه 50/58/466- 1/12/1349: «حقوق وظیفه ای که مطابق مقررات قانون استخدام کشوری به وراث تعلق می گیرد جز ترکه میت محسوب نمی شود تا بدهی میت از آن محل به نفع طلبکار برداشت شود… چنانچه شخص متوفی طلبی از حسابداری بابت حقوق ایام حیات خود داشته باشد طلب مزبور جز ترکه او محسوب می شود»190.
هم چنین است هزینه ای که بابت کفن و دفن کارمند مستخدم یا کارگر بیمه شده ی متوفی پرداخت می شود. ماده 18 قانون تامین اجتماعی مصوب 3/4/1354. به تعریف کمک هزینه کفن و دفن می پردازد که: «کمک هزینه کفن و دفن مبلغ مقطوعی است که به منظور تامین هزینه های مربوط به کفن و دفن بیمه شده در مواردی که خانواده او این امر را به عهده می گیرند پرداخت می شود». و ماده 2 بخشنامه 601 فنی سازمان تامین اجتماعی در مورد مستحقین هزینه کفن و دفن مقرر می دارد: «افراد خانواده بیمه شده که حق دریافت کمک هزینه کفن و دفن را دارند با توجه به ماده (58) قانون تامین اجتماعی به ترتیب عبارتند از:
الف) همسر بیمه شده متوفی.
ب) فرزند بیمه شده متوفی.
ج) پدر و مادر بیمه شده متوفی».
این مبلغ هم که پس از فوت متوفی با ارائه مدارک لازم مشتمل بر دفترچه درمانی متوفی و گواهی فوت و ارائه شناسنامه و گواهی لازم دال بر پرداخت هزینه کفن و دفن به ورثه پرداخت می گردد از ترکه خارج است و بین وراث مستمری بگیر مساوی تقسیم می

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی قانون مدنی، امور حسبی، نظم عمومی، قاعده ی تسلیط Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی بیمه عمر، بیمه گذار، مجازات اسلامی، شخص ثالث