پایان نامه با کلمات کلیدی عقد ازدواج، امام سجاد، موانع تحقیق، دانش پژوه

دانلود پایان نامه ارشد

على(عليه السلام) مى‏رسد و از اين رو به عمرى شهرت دارد. پدر وى ابو الغنائم محمد نيز از عالمان انساب بود و نسب شناسى در خاندان ابن‌صوفى سابقه‏اى ديرين داشت‏ از كودكى به آموختن دانش‌هاى گوناگون و به‌ويژه نسب شناسى پرداخت و از محضر استادانى چون ابوالحسن محمد مشهور به عبيدلى، پدرش ابوالغنائم، ابوعبداللّه حسين بن‌محمد بن‌طباطبا علوى، ابوعلى بن‌شهاب عُكبرى، ابن‌خداع مصرى بهره برد. وى براى كسب تجربه و دانش اندوزى به سرزمين‌ها و شهرهاى بسيارى چون رمله، نصيبين، شام، ميّافارقين، مصر، عمان، كوفه و عكبرا مسافرت كرد و سرانجام در موصل درگذشت. ابن‌طاووس او را سرآمد نسب‌شناسان روزگار خود شمرده است. مقام او در علم انساب به گونه‏اى است كه درباره او گفته‏اند: دانش نسب شناسى به او منتهى مى‏شود و خدا اين علم را براى او مسخّر كرده است. چنان‌كه عالمان بعدى علم انساب را عيال او دانسته ‏و گفته‏اند هيچ‌كس نيست كه سخنش را به او استناد ندهد. ابن‌صوفى با سيد مرتضى معاصر بود و از محضر وى نيز بهره برده و از او و برادرش سيد‌رضى حديث روايت كرده است. وى در 423 ق از بصره به موصل مهاجرت كرد و در اين شهر همسر گزيد و ماندگار شد.
آثار منسوب به مؤلف المجدى عبارتند از: الرسائل، الشافي، العيون، المبسوط و المشجّر كه همه در علم انساب تدوين شده‏اند. عمرى نسابه در حدود سال 460 در موصل در گذشت.
كتاب المجدی شجره نامه علويان و طالبيان كه در اثر ظلم و جنايات حاكمان ستمكار به نقاط دوردست شرق و غرب عالم اسلامى هجرت كرده و پراكنده شده بودند، و برخى از ايشان در برخى نقاط به عنوان امير و حاكم و يا امام مفترض الطاعة در رأس جامعه و در مقام حكومت تامّه قرار مى‏گرفتند، بيان شده است.
مولف ابتدا به اجمال و گويا به عنوان تبرك از نسب پيامبر(صلي الله عليه و آله) سخن گفته و سپس به انساب خاندان ابوطالب مى‏پردازد. سه قسمت اصلى كتاب مشتمل بر سه فرزند ابوطالب يعنى على(عليه السلام) و جعفر و عقيل است كه طبعاً از اين ميان، شرح خاندان اميرالمؤمنين(عليه السلام) حجم بيش‌ترى را به خود اختصاص مى‏دهد. مؤلف در ابتداى بيان انساب آن حضرت به اشاره از دختران او نام برده و سپس به اعقاب امام حسن و امام حسين(عليهماالسلام)، اعقاب محمد حنفيه، اعقاب عباس بن‌على و عمر الاطرف كه جدّ مؤلف است مى‏پردازد. از ویزگی‌های این کتاب آوردن بخشی به‌عنوان اخبارالبنات است که کمتر کتابی بصورت مستقل به اخبار دختران پرداخته است و بیش‌ترین استفاذه دراین رساله شده است.
جايگاه ائمه دوازده گانه شيعه نيز دراين كتاب روشن است: ذيل اعقاب امام حسين، آن‌گاه امام سجاد، آنگاه امام باقر(عليهم السلام) تا آخرين امام كه به ترتيب ذيل فرزندان هر امام به آنان پرداخته است.
مؤلف ضمن بيان انساب هر امام، شرح بسيار مختصرى از آن بزرگان ارائه كرده اما در باره امام دوازدهم به شرح و بسط بيشتر مى‏پردازد.
المجدى در زمان حيات مؤلّف خود از شهرت و اعتبار كافي برخوردار بوده و در شرق و غرب عالم اسلامى رواج داشته است، اين اثر، متنى درسى و كلاسيك در علم أنساب بوده و نسّابه‏ها قرائت آن را بر مشايخ لازم مى‏شمرده‏اند. پس از «منتقلة الطالبيّه» نيز در ديگر كتب أنسابى كه در قرن پنجم يا قرن ششم تأليف شده است از قبيل لباب الأنساب بيهقى، و الفخرى سيّد اسماعيل مروزى بدان استناد و از آن نقل شده است.
كتاب حاضر مشتمل بر مقدمه‏اى از آيت اللّه مرعشى نجفى است كه با عنوان «المجدى فى حياة صاحب المجدى» به شرح حال مؤلف مى‏پردازد. نيز مقدمه‏اى مفصل در ابتداى كتاب و تعليقات و توضيحاتى در پايان آن به قلم محقق اثر آقاى دكتر احمد مهدوى دامغانى آمده است.
9ـ مقتل الامام امير المؤمنين على بن‌ابى طالب:
ابن ابی‌الدنیا، ابو بكر عبد الله بن‌محمد بن‌عبيد بغدادى مورخ و محدث اهل سنت (28ـ 281ه. ف.) در قرن سوم هجرى، صاحب کتاب مقتل امير المؤمنين است. وى اصالتا اموى يا از موالى آن‌هاست ولى با عباسيان ارتباط خوبى داشته است. چنان‌كه مؤدب برخى خلفاى عباسى بود. ابن‌ابى‌الدنيا به ورع و زهد توصيف شده و به موضوعات اخلاقى علاقه‌مند بود.
حارث بن‌ابى‌اسامه، محمد بن‌خلف بن‌وكيع، محمد بن‌خلف مرزبان از او روايت كرده‌اند. استادانش احمد بن‌جميل و برجلانى و ابن‌جعد جوهرى بوده‏اند. آثار ابن‌ابى الدنيا را بسيار فراوان دانسته‌اند كه مجموع رساله‌هاى او به 130 مى‌رسد. اين آثار نشان‌گر علاقه او به اخلاق است. حدود 15 اثر از آثار وى منتشر شده است.
کتاب كه در واقع رساله‏اى كوتاه است علاوه بر موضوع شهادت امام و چگونگى آن، به نقل فضائل امام نيز مى‌پردازد. در اين كتاب، گزارش‏هايى نادر هم وجود دارد كه در منابع ديگر يافت نمى‌شود.
كتاب ابن‌ابى‌الدنيا از كتب كهن و معتبرى است كه نويسندگان پس از از او بسيار به آن استناد كرده‌اند. این کتاب از ازدواج بسیاری از دختران ائمه یاد کرده که منابع دیگر به آن اشاره نکرده‌اند مانند ازدواج رمله کبری با معاویة بن‌ابی‌سفیان
کتاب ابن‌ابی‌الدنیا از کتب کهن و معتبری است که نویسندگان زیادی به او استناد کرده‌اند.
10ـ کتاب نسب قریش:
تالیف ابی‌عبدالله مصعب بن‌عبدالله بن‌مصعب الزبیری (236 ـ 156ه.ق) از م شاگردان مالک بن‌انس (محدث بزرگ) بود و در زمانی‌که به بغداد پایتخت عباسیان سفر می‌کنددر سن هشتاد سالگی در دوم شوال 236 هجری قمری وفات می‌کند درباره تاریخ وفات مصعب اختلاف است.
اسحاق موصلی و عباس بن‌احنف، طبری، بلاذری، موجب شهرت بیشتر مصعب بعد از وفاتش شده‌اند پسر برادرش زبیربن ابی‌بکر که به بکاربن عبدالله بن‌المصعب معروف بوده روایات مصعب را در انساب به کار برده است، زبیربن بکار در مکه ذر سال 256 هجری قمری در بیست یک ذی‌القعده از دنیا رفته است
کتاب الاغانی اشعاری از مصعب دارد که در مدح عباس بن‌احنف و اشخاص دیگری که در زمان او می‌زیستند نوشته شده است. اما پدر مصعب، عبدالله بن‌مصعب بن‌ثابت عبدالله بن‌الزبیر در کتاب الفهرست به‌عنوان دشمن علویان معرفی شده است. ابن‌ندیم به طور خلاصه وقایعی که بین او ونوه الحسین یحیی بن‌عبدالله افتاده است آورده و طبری و الاغانی بصورت مفصل آورده‌اند اما خطیب بغدادی او را از اصحاب خلیفه المهدی می‌داند بخصوص در سال 60 هجری که بارها به بغداد سفر کرده است در اواخر زندگی‌اش هارون الرشید اورا در مدینه و یمن بکار می‌گیرد و بعد از او احیانا پسرش بکار را به ولایت‌های یمن و مدینه می‌گمارد. وی در سال 184 هجری قمری در گذشته است.
مصعب بن‌عبدالله بن‌مصعب الزبیری در کتاب نسب قریش به ذکر فرزندان علی(عليه السلام) و ازدواج‌های آنان پرداخته است این کتاب اگر چه توسط کسی نوشته شده است که نسبش به آل زبیر می‌رسد وحسادت زبیریان با اهل بیت بر مورخین پوشیده نمانده اما تالیف کتاب در قرن دوم و سوم از امتیازات این کتاب است.

سوال اصلی:
سوال اصلی که در این پایان نامه دنبال خواهد شد این است که روابط دو سویه اهل بیت (ائمه اثنی اشعری و فرزندان و نوادگان آنان) با خاندان خلفا، خلفای سه گانه، آل زبیر، بنی‌امیه (سفیانیان، مروانیان) چگونه بوده است؟
فصل اول: کلیات
فصل دوم: روابط سببی خاندان امام علی و فرزندانش با خاندان خلفا
فصل سوم: روابط سببی امام حسن و فرزندانش با خاندان خلفا
فصل چهارم: روابط سببی امام حسین و فرزندانش با خاندان خلفا
فصل پنجم: روابط سببی امام سجاد و فرزندانش با خاندان خلفا
فصل ششم: روابط سببی امام محمد باقر و امام جعفر صادق و فرزندانشان با خاندان خلفا
فرضیه:
بین زنان و مردانی از خاندان اهل بیت و زنان و مردان خاندان‌های سه خلیفه نخست، امویان، آل زبیر و فرزندان و نوادگان آنان ازدواج‌هایی انجام شده که در مقایسه با ازدواج اهل بیت با خاندان‌های دیگر کم بوده و در شرایط خاصی صورت گرفته است.
اهداف تحقیق:
آگاهی بخشیدن نسبت به مساله‌ای مبهم در باره اهل بیت
این تحقیق می‌تواند برای محققین تاریخ و اساتید و دانش پژوهان پژوهشکده‌های علمی مورد استفاده قرار بگیرد.
روش کار: روش بر شماری و مقایسه‌ای و تحلیلی و توصیفی است.
روش گرد آوری اطلاعات به صورت فیش و کتابخانه‌ای می‌باشد.
قلمرو زمانی و مکانی تحقیق از سال 11 هجری تا سال 132هجری پایان سلسله مروانی در شرق اسلامی است.
مشکلات و موانع تحقیق
1ـ بیشتر کتاب‌هایی که تاریخ این دوره را نوشته‌اند عربی هستند و هم‌چنین مراجعه به کتاب‌های انساب که اصلی‌ترین بخش این تحقیق است عربی هستند و ترجمه‌ی این متون یکی از سختی‌های کار بود.
2ـ گزارش‌های متفاوتی راجع به تعداد فرزندان، تعداد همسران، و ازدواج‌های آنان ثبت شده است به یک اجماع کلی در باره تعداد فرزندان و تعداد همسران امام و هم‌چنین نوادگان امام رسیدن اگر چه مشکل نبود اما کار زمان بری بود.
3ـ گزارش ازدواج‌هایی که بعضأ با دشمنان یا خلفا و فرزندان آنان بوده در کتاب‌هایی که مخصوصأ از طرف اهل سنت نوشته آمده است که این بخش از کار را راحت‌تر کرده بود اما پیدا کردن گزارش ازدواج‌هایی که درون خاندانی بوده است کاری سخت و زمان بر بود.
4ـ ارائه عدد و ارقام و کشیدن جدول و نمودار مقایسه‌ای یکی دیگر از مشکلات و سختی‌های کار بود.

فصل اول:
کلیات

1ـ مفاهیم روابط سببی(ازدواج)
تعریف ازدواج: معنای لغوی و اصطلاحی
معنای لغوی ازدواج
ازدواج، مصدر باب افتعال و حروف اصلی آن «زـ وـ ج» است.
از نظر لغت «زوج» به معنای جفت در مقابل فرد عبارت از دو چیز همراه و قرین است مانند دو چشم، دو گوش، چه متضاد باشد مثل شب و روز
بر این اساس بر هریک از زن و شوهر زوج و به هر دوی آنان زوجین اطلاق می‌شود و بکار بردن دو واژه زوج و زوجین (مذکر و مونث) برای زن صحیح است.2
معنای اصطلاحی ازدواج
ازدواج در عرف و شرع، پیمان زناشویی است و بر اساس آن برای مرد و زن نسبت به یکدیگر تعهدات اخلاقی و حقوقی پدید می‌آید که سر پیچی از بسیاری از آنان، عقوبت و کیفر را در پی خواهد داشت.
و در اصطلاح فقهی و قانونی به معنای رابطه حقوقی که لازمه آن جواز کامجویی بین زن و مرد می‌باشد چنآن‌چه واژه نکاح و الزواج نیز به همین معناست.
بعضی از نویسندگان گفته‌اند: نکاح به معنای عقدی است که به وسیله آن، زن و مرد به قصد زندگی مشترک و کمک به یکدیگر قانونا با هم متحد می‌شوند وی نتیجه گرفته‌اند که اولا نکاح عقد است و ثانیا هدف آن، شرکت در زندگی است و ثالثاً، از وحدت و اتحاد قانونی حاصل می‌شود.
تعریف این دسته با توجه به تعریفی که از ازدواج کردیم کامل نیست چه این‌که هدف و قصد زندگی مشترک جزء مقدمات این عقد نیست و این هدف معمولا در عقد ازدواج دایم مطرح است. و در ازدواج موقت یا ازدواج با کنیزان که اسلام و بسیاری از شرایع دیگر مطرح است، هدف اصلی کامجویی است بنابراین چنین قصدی در عقد ازدواج شرط نیست به الطبع جزء مقومات عقد نیز نخواهد بود.(م.کلانتری)
مرحوم صاحب جواهر پس از افوال مختلف در معنای لغوی و اصطلاحی نکاح می‌گوید: نظر مشهور این است که نکاح در لغت به معنای هم‌خوابگی است و در شرع به معنای عقد است و ابن‌ادریس مدعی است که در این معنا هیچ یک از دانشمندان اختلافی ندارند و ابن‌فهد و شیخ طوسی و فخرالمحققین ادعای اجماع دارند چه این‌که استعمال این واژه در عقد متداول است.
در تفسیر کشاف نظر بر این است که در قران کریم جز در آیه «حتی تنکح زوجاغیره» به معنای هم‌خوابگی نیامده است جالب این‌که در آیه فوق بعضی آن‌را به معنای ازدواج گرفته‌اند نه هم‌خوابگی و گفته‌اند شرط بودن هم‌خوابگی، برای حصول حلیت در چنین ازدواجی، از دلیل خارجی فهمیده می‌شود نه آیه شریفه3
هم‌چنین صاحب جواهر می‌فرماید:
در این معنا که نکاح شرعا عقد باشد جای بحث وجود دارد چه این‌که واژه نکاح مانند بسیاری از عناوین فقهی قبل از پیدایش دین نیز در میان جوامع مطرح بوده چنان‌که بیع به معنای عقد نیست بلکه به معنای نقل ملک است و قهرا نکاح نیز چنین است.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی امیرالمومنین، امام حسین، امام صادق، زین العابدین Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی زمان پیامبر، جامعه اسلامی، فقهای امامیه، آیات و روایات