پایان نامه با کلمات کلیدی سلسله مراتب شهری، سلسله مراتب، هیدرولوژی، رشد جمعیت

دانلود پایان نامه ارشد

این جریان هوایی در دامنه های جنوبی البرز مرکزی کاملا محسوس است و موجب ریزش باران و برف در پاییز و زمستان می شود. باد شهریار و باد مه نیز از جمله بادهای جنوب ، شمال و غرب هستند ولی منبع آن ها متفاوت است. در مجموع باد غربی باد غالب در شهر و حوزه نفوذ کرج است.
2) بادهای محلی : جریان عمومی باد از کوه به دشت است یعنی از سمت دامنه جنوبی البرز به سوی نواحی جنوبی کرج(علمی زاده،1388)

3-4-7 هیدرولوژی

3-4-7-1آبهای سطحی
رودخانه های شهرستان کرج عبارتند از: آب لانیز، برغان، سیدک، آب ورزن، مورود، کرج، وارنگه رود، ولایت رود و آب شهرستانک.
رودخانه کرج از مهمترین منابع آبی شهر کرج به شمار می رود که به سد کرج می ریزد و 66 میلیون متر مکعب از آب آن در سال جهت آب شرب مصرفی تهران استحصال می شود. این رود قبل از مشروب کردن زمینهای هموار شهریار به شاخه های متعددی تقسیم می شود و از آن پس ویژگی های فصلی و اتفاقی پیدا می کند به طوری که این شاخه های فصلی و اتفاقی در فصول گرم کاملا خشک می شوند و شاخه اصلی رود کرج در جنوب به دریاچه نمک منتهی می شود و جز در مواقع سیلابی به انتهای دشت نمی رسد. عامل هیدرولوژی در گذشته از عوامل مهم در تمرکز جمعیت کرج بوده است، به صورتی که به طور غیرمستقیم رشد جمعیت را بالا برده است. (علمی زاده،1388)

3-4-7-2 آب های زیرزمینی
به طور کلی آبرفت های نواحی شمالی دشت کرج دانه درشت است و مقدار رس آن کم می باشد. جهت جریان آب های زیرزمینی از شمال به سمت جنوب شرقی و غرب است. شیب آب های زیرزمینی در شمال دشت حدود 1.2 درصد درمرکز حدود 0.8 درصد و در جنوب حدود 0.3 درصد است. آب های زیرزمینی در بخش جنوبی شهر کرج و محور فردیس دارای عمق کمتری نسبت به منطقه شمال کرج بوده و بهره برداری از آب های این قسمت از سال 1328 تا کنون نشان دهنده ی کاهش شدید آب تا حدود 10 متر در سفره های آب های زیرزمینی است که این خود باعث از بین رفتن قنوات و خشک شدن چاه های نیمه عمیق شده و وضع آب منطقه ای از نظر مخازن آب های زیرزمینی رو به خطر می رود. ضمنا به دلیل فقدان سیستم جمع آوری و تصفیه فاضلاب اکثر آب های چاه های نیمه عمیق این منطقه آلوده هستند.
به طور کلی آب های زیرزمینی قسمت شمالی دشت از تهران تا قزوین و شمال دشت کرج برای کشاورزی و آب های دامنه ارتفاعات شمالی که کاملا شیرین هستند برای شرب مناسب می باشند. (علمی زاده،1388)

3-5 پیشینه کلی تحولات و نحوه گسترش منطقه
كل جمعيت كرج در اولين سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال 1335 حدود 14526 نفر بوده است. در سال 1345 جمعيت شهر كرج حدود 44 هزار نفر بالغ شده و رشد جمعيتي 11.78 درصد رشد سالانه نشانگر هجوم جمعيت مهاجران در اين سالهاست جمعيت شهر در سال 1365 به حدود 589954 نفر مي رسد .جمعيت شهر كرج بر اساس نتايج آمارگيري سال 1375 به حدود 940 هزار نفر و درسال 1385 به حدود 1.4 میليون نفر برسد . اين رشدجمعيت در شهركرج درعرض كمتر از 50 سال موجب گرديده است. در نقشه زير دوره بندي گسترش تاريخي شهر كرج را در فاصله زماني 1345 تا 1385 نشان داده شده است. به روشني مي توان ديد كه مساحت بافت شهري، در دوره 40 سال 1345 تا 1385، مساحت بافت شهري كرج بيش از 63 برابر شده است. (مرکز آمار ایران و اطلس گیتاشناسی کرج)
نقشه شماره (3-5): دوره بندی گسترش تاریخی شهر از سال 1345 تا 1385

منبع :مهندسان مشاور باوند
3-6 بررسي ساختاركالبدي فعلي شهر كرج
با بررسي وضعيت فعلي كاربري شهركرج مي توان به نتايج زير رسيد:
– 52 درصد محدوده شهر كرج، زير پوشش سطوح ناخالص وكاربري هاي فراشهري است و 48 درصد آن به كاربري هاي شهري اختصاص يافته است.
– بیش از 45 درصد سطح خالص شهري كرج ، كاربري مسكوني دارد. اين درصد به خوبي نشان دهنده كمبود سطوح خدماتي است .
– شبكه رفت و آمد شهر 32.7 درصد سطح آن را اشغال کرده است. وجود سطوح باز وسيع و پراكندگي بافت شهري و توسعه ناموزون آن ، علت اصلي بالا بودن سطح زير پوشش خيابان ها و گذرگاهها به شمار مي رود.
– كاربري هاي خدماتي گوناگون ، تنها 19 درصد سطح خالص شهري را در اختيار دارند كه نشانه ديگري از نارسايي خدماتي شهر كرج است.
– تراكم جمعيتي خالص شهري كرج در وضع موجود ، 150 نفر در هكتار است كه بسيار بالا و نشان دهنده استفاده بيش از اندازه زمين شهري براي كاربري مسكوني و كمبود سطوح خدماتي است (طرح بازنگري كرج1381:100)
نقشه شماره (3-6): كاربري هاي وضع موجود شهر کرج

منبع: مرکز آمار ایران و شهرداری کرج، ترسیم: نگارنده
نقشه شماره (3-7): نقشه کالبدی شهر کرج

منبع: مرکز آمار ایران و شهرداری کرج، ترسیم: نگارنده

3-7 بررسي ویژگی های کارکردی شهرکرج
نوع نقش و وظيفه هر شهر را، بالاترين درصد جمعيت شاغل و فعال آن شهر از نظر نوع كاركرد و نقشي كه بر عهده دارند مشخص مي كنند. به طور كلي مهم ترين ويژگي در كاركرد و نقش شهرهاي ايران برتري نقش خدمات و بازرگاني است كه در اكثر آنها مشاهده مي گردد.(آمار اطلاعات شهرداري كرج، 1380) اين امر موجبات گسستگي در كاركرد و نقش قديمي شهرهاي ايران را فراهم آورده و جريان تحول را به طرف نقش هاي خدماتي و بازرگاني و صنعتي سوق داده است. در اینجا از روش بوژوگارنيه جغرافيدان فرانسوي برای ترسیم نمودار منحني تغييرات وسعت و سال استفاده می کنیم، با توجه به اينكه اين روش با داده هاي آماري ايران همسويي دارد و نتايج آن از لحاظ نمايش كار و وظايف كل شهرهاي ايران به واقعيت نزديك است، قابل استناد می باشد (عملكرد شوراي شهري كرج و اتوماسيون شهرداري كرج، 1380)

نمودار شماره (3-3): منحني تغييرات وسعت و سال (1332-1385)

منبع: مركز آمار ايران و سرشماري عمومي و انفورماتيك شهرداري كرج(1335 تا 1385)

درکلانشهر کرج در سال 85، حدود 211701 کاربري وجود دارد. بيشترين تعداد کاربري به ترتيب با 153448 و 24285 کاربري متعلق به کاربري مسکوني و تجاري است. اين کاربريها به ترتيب 56/72 و 48/11 درصد از کاربريهاي کلانشهر کرج را تشکيل ميدهند. (مهندسان مشاور باوند،1385)
مساحت کاربريها در سال 85 در کلانشهر کرج 177523564 مترمربع است. بيشترين مساحت کاربريها به ترتيب با 39790992، 30159955 و 25625891 مترمربع متعلق به کاربريهاي مسکوني، خطوط ارتباطي و فضاهاي سبز و پارکهاست. اين کاربريها بهترتيب 41/22، 99/16 و 44/14 درصد از مساحت کاربريهاي کلانشهر کرج را تشکيل ميدهند. در جدول ذیل وضعیت کاربري اراضي کلانشهر کرج نشان داده شده است.(همان)

جدول شماره (3-4) : تعداد کاربری های شهر کرج
کرج
نوع کاربري
درصد
تعداد

56/72
153448
مسکوني
48/11
24285
تجاري
28/0
592
آموزشي
04/0
86
آموزش عالي
04/0
80
فرهنگي
16/0
341
مذهبي
02/0
50
جهانگردي و پذيرايي
07/0
147
بهداشتي – درماني
05/0
107
تفريحي – ورزشي
25/0
538
اداري – انتظامي
6/0
1267
فضاي سبز و پارک
00/0
6
نظامي
95/0
2017
صنعتي و کارگاهي
34/0
718
تأسيسات شهري
02/0
48
تجهيزات شهري
12/0
252
حملونقل و انبار
02/0
45
خدمات اجتماعي
02/0
52
کاربريهاي مختلط
87/3
8179
اراضي باير
01/0
28
مسيل
2
4239
خطوط ارتباطي
00/0
1
محدودهي ساماندهي تپه مرادآب

ادامه جدول شماره (3-4)
07/7
15175
کاربريهاي ناشناخته
100
211701
جمع کل
منبع: مرکز مهندسين مشاور باوند
جدول شماره (3-5): مساحت کاربری های شهر کرج
کرج
نوع کاربري
درصد
مساحت

41/22
39790992
مسکوني
38/1
2458068
تجاري
76/0
1350768
آموزشي
45/5
9668783
آموزشعالي
98/0
1743205
فرهنگي
14/0
247254
مذهبي
03/0
58653
جهانگردي و پذيرايي
2/0
358590
بهداشتي – درماني
58/0
1035835
تفريحي – ورزشي
26/1
2236304
اداري – انتظامي
44/14
25625891
فضاي سبز و پارک
41/0
725356
نظامي
84/2
5047574
صنعتي و کارگاهي

ادامه جدول شماره (3-5)
22/1
2172492
تأسيسات شهري
14/0
247051
تجهيزات شهري
68/0
1742030
حملونقل و انبار
25/0
452593
خدمات اجتماعي
02/0
28302
کاربريهاي مختلط
38/15
27305889
اراضي باير
64/0
1137558
مسيل
99/16
30159955
خطوط ارتباطي
21/0
368974
محدودهي ساماندهي تپه مرادآب
27/13
23561447
کاربريهاي ناشناخته
100
177523564
جمع کل
منبع: مرکز مهندسين مشاور باوند
با مطالعه و جمع آوري اطلاعات موجود کاربری های شهر کرج نكات زير در مورد مناطق شهر كرج قابل ذكر مي باشد:
1- عمده كاربري هاي خدماتي در بافت هاي اصلي و قديمي متمركز مي باشند به علت آنكه اين مراكز داراي سابقه و اغلب داراي زيرساخت هاي شهري از قبيل آب، برق، گاز، تلفن بوده و از طرفي به محورهاي ارتباط نزديك مي باشند (وزارت مسكن و شهرسازي، 1380)
2- رشد انبوه سازي هاي مسكوني در حواشي مناطق جديد مانند 3 و 4 به دليل ارزان بودن زمين است كه علت اصلي آن نيز عدم وجود زيرساخت ها و امكانات شهري است. لذا با توجه به اينكه متقاضيان مسكن از افراد ضعيف جامعه بوده و قيمت تمام شده مسكن بر تمامي عوامل ديگر ارجحيت دارد، لذا انبوه سازان نيز به اين بخش توجه بيشتري مي نمايند.
4- وجود زمين هاي باير گسترده و هم چنين مخروبه در اكثر مناطق باعث روي آوردن انبوه سازان و يا سازندگان آپارتمان هاي تك واحدي به قصد فروش شده است، اين مسئله نيز موجب افزايش سرانه مسكوني و در نتيجه كاهش سرانه هاي خدماتي مي شود. بافت هاي قديمي منطقه عمدتاً يك طبقه بوده و همين امر باعث روي آوردن بخش مسكن به كوبيدن آنها و احداث آپارتمان هاي چند طبقه شده است كه ممكن است اين امر نيز معضلات جدي را به وجود بياورد وتراكم جمعيتي بسيار تغيير كند (مهندسين مشاور، DHV، طرح جامع شهري، 1365)
5- فضاهاي سبز و مراكز تفريحي بسيار كم و در قطعات كوچك و نامتناسب مناطق به طور كلي غالب بودن بيش از حد متعارف كاربري هاي مسكوني باعث عدم تعادل در انواع كاربري ها و بدين ترتيب مشكلاتي گسترده را باعث گرديد، كه اگر اين امر هم مورد توجه جدي قرار نگیرد در آينده مشكلات جدي تري را موجب خواهد شد، توسعه كمي شهر بسيار بيشتر از توسعه كيفي آن است. در عرض 40 سال بیش از 60 برابر افزايش پيدا كرده است. اما از نظر امكانات زندگي رفاهي اين توسعه كمتر از 20 برابر بوده است كه اين امر نياز به توجه جدي را مي طلبد. مي توان چنين نتيجه گرفت كمبود سطوح مربوط به كاربري هاي خدماتي و بهره گيري بيش از اندازه از زمين شهري براي كاربري مسكوني ، ميانگين تراكم خالص را در شهر تا 150 نفر در هكتار رسانده است . لذا دو تراكم خالص و ناخالص براي محلات شهري در نظر گرفته مي شود. تراكم ناخالص با قرار دادن مساحت كل هر محله به عنوان پايه محاسبه به دست مي آيد و در واقع اين تراكم از تقسيم جمعيت بدست آمده به مساحت محله حاصل مي گردد .(همان)
جدول شماره (3-6): بررسی نقاط قوت و ضعف ابعاد مطالعاتی شهر کرج به روش SWOT
نظام های مطالعاتی
نقاط قوت
نقاط ضعف
فرصت ها
تهدیدها

ابعاد شهری و منطقه ای

– وجود یک مادرشهر با زیرمراکز و شهرها و سکونتگاه های پیرامونی در مجاور آن

– از بین رفتن تعادل منطقه ای به دلیل ایجاد شهرهای اقماری متعدد و نزدیکی به پایتخت سیاسی کشور

– امکان ایجاد سلسله مراتب شهری مناسب و تعادل فضایی در مادرشهر و شهرهای پیرامونی
– تهیه طرح حوزه شهری کرج-شهریار

– بهم خوردن تعادل های منطقه ای و سلسله مراتب شهری در اثر ایجاد شهرها و بخش های جدید وتقسیمات سیاسی کشوری

ابعاد اقتصادی و اجتماعی

– دارا بودن پتانسیل بالای جمعیتی و اقتصادی شهرها و پخشایش آن در مرکز و زیرمراکز شهری
– عمومیت یافتن تدریجی کاربری های مختلط

– عدم توزیع یکنواخت تراکم در هسته های شهری
– تمرکز جمعیتی و اقتصادی در هسته مرکزی شهر

– دسترسی به خدمات، به ویژه خدمات پیشرفته در تمامی مراکز شهری
– امکان ساماندهی و توزیع فضایی منتناسب جمعیت و اشتغال

– روند فزاینده رشد جمعیتی شهر
– مهاجرپذیری

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی کاروانسرا، آمریکای لاتین، استان تهران، صاحب نظران Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی مناطق شهری، مناطق روستایی، تحلیل ساختار، رشد جمعیت