پایان نامه با کلمات کلیدی زبان فارسی، صدا و سیما، قانون اساسی، اقتصاد کشور

دانلود پایان نامه ارشد

62: آگهی ها نباید تداعی کننده ی این فکر باشد که زن ها از مرد ها ناتوان ترند و نقش هر کدام باید کامل و بی نقص مشخص شود.
اصل 63: در آگهی نباید حسب تعبیر عوامانه رفتار هایی مانند غیبت کردن، صحبت کردن طولانی با تلفن و … به زنان نسبت داده شود و یا به تصویر کشیده شود.
چهارم: پاسداشت خط و زبان رسمی کشور
اهمیت خط و زبان در حفظ هویت ملی و پایگاه تاریخی ملت ها نیاز به توضیح و تأکید ندارد. به همین دلیل، همه ی دولت ها، ضمن احترام به تنوع خط وزبان (محلی، قومی و خارجی)، رعایت منزلت خط و زبان رسمی کشور را الزامی می دانند. از نظر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز «زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبان های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آن ها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است».276
بنابراین، می توان در تبلیغات بازرگانی از زبان های محلی و قومی در کنار زبان فارسی استفاده کرد، اما نباید اجازه داد تبلیغی کاملاً به زبان و خط بیگانه صورت پذیرد.
بر اساس دستورالعمل داخلی صدا و سیما در این زمینه: «در متن و گفتار آگهی باید از واژه ها و کلمات فارسی استفاده شود و همچنین اسامی کالا ها و اماکنی که در متن آگهی ذکر و یا در تصویر نمایش داده می شود، باید فارسی باشد. چنان چه به هر دلیلی از اسامی خارجی استفاده شود، باید دلایل کافی و توجیهی برای قانع شدن اداره ی کل بازرگانی صدا و سیما ارائه شود».277
در این باره باید به «قانون ممنوعیت به کار گیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه»278 و آیین نامه اجرایی آن279 اشاره کرد که در برخی موارد پیام های بازرگانی را نیز در بر می گیرد. بر اساس ماده واحده ی این قانون: «به منظور حفظ قوت و اصالت زبان فارسی … به کار بردن کلمات و واژه های بیگانه در گزارش ها و مکاتبات، سخنرانی ها و مصاحبه های رسمی» ممنوع است و «همچنین استفاده از این واژه ها بر روی کلیه ی تولیدات داخلی اعم از بخش های دولتی و غیر دولتی که در داخل کشور عرضه می شود، ممنوع است».
به موجب تبصره ی 5 این قانون «کارخانه ها، کارگاه ها و اماکن تولیدی و خدماتی و تجاری موظفند ظرف مدت دو سال از تاریخ ابلاغ این قانون، اسامی تولیدات و ظرف مدت یک سال نام اماکن خود را به نام ها و واژه های غیر بیگانه برگردانند». همچنین بر اساس تبصره 6: «چاپ خانه ها، مراکز طبع و نشر، روزنامه ها و سایر مطبوعات مکلف به رعایت این قانون هستند و در صورت تخلف، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی موظف است مطابق تبصره هشتم همین قانون با آن ها رفتار کند».
بر اساس تبصره 7 هم: «صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است از به کارگیری واژه های نامأنوس بیگانه خودداری کند و ضوابط دستوری زبان فارسی معیار را رعایت نماید. سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و کلیه ی دستگاه های مذکور در ماده واحده موظفند واژه های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی را پس از ابلاغ در تمامی موارد به کار ببرند».
تبصره 8 این قانون می افزاید: «تولید و توزیع کنندگان کالا ها و صاحبان مراکز کسب و پیشه در صورت تخلف از این قانون به ترتیب به مجازات های زیر محکوم خواهد شد:
الف) اخطار کتبی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
ب) تعویض علایم و نشانه ها و تغییر اسامی و عناوین پس از اعلام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توسط وزارت کشور یا دستگاه های ذی ربط با هزینه ی متخلف
ج) تعطیل موقت محل کار
د) لغو پروانه ی کار».
و سرانجام این که بر اساس تبصره 9: «نیروی انتظامی موظف است از نصب و استفاده از علایم به زبان و خط بیگانه توسط مراکز تولید، توزیع و صنوف جلوگیری نماید».
البته ماده 4 آیین نامه ی اجرایی قانون تصریح کرده است: «آن دسته از کلمات عربی و همچنین بعضی از واژه های متعلق به سایر زبان ها که از دیر باز در زبان فارسی رواج یافته و هم اکنون جزئی از زبان فارسی محسوب میشود، یا واژه ها و اصطلاحات عربی برگرفته از متون و معارف و فرهنگ اسلامی که با بافت زبان فارسی معیار هم خوانی و تناسب داشته باشد واژه ی بیگانه تلقی نمی شود». همچنین بر اساس ماده 7 «تبدیل نام های خاص محصولات ساخت کشورهای دیگر به زبان فارسی الزامی نیست و تغییر اسامی موسسه هایی که این نوع محصولات را عرضه می کنند ضرورت ندارد».
در مورد تبلیغات تجاری ماده 13 افزوده است: «کلیه ی روزنامه ها و نشریه های فارسی زبان موظفند مفاد قانون را درکلیه ی مطالب خود، از جمله آگهی ها، رعایت کنند، بدیهی است در مورد آگهی های خارجی مانند مناقصه های بین المللی که باید به زبان خارجی چاپ و نشر شوند، طبق مقررات مربوط اقدام خواهند کرد».
قابل توجه است که بر اساس ماده 14: «استفاده از تابلو یا نوشته ها یا نشانه هایی که منحصراً به خط غیر فارسی تنظیم شده باشد، به استثنای نشانه های بین المللی، ممنوع است. نیروی انتظامی موظف است از نصب و ادامه ی استفاده از آن ها جلوگیری کند».
پنجم: ممنوعیت اضرار به غیر و تعرض به حریم خصوصی افراد
با این که هر کس حق دارد کالا یا خدمات خود را تبلیغ نماید، آزادی تبلیغات تجاری هم مانند هر حق دیگری محدود به رعایت حریم دیگران است. به عنوان یک قاعده کلی: «هیچ کس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد».280 «اضرار به غیر»، که می تواند مادی یا معنوی باشد، به هر صورت ممنوع است و از این رو «آگهی های تبلیغاتی نباید خدمات یا کالا های دیگران را بی ارزش یا فاقد اعتبار جلوه دهد»؛281 همان گونه که «تحقیر و استهزای دیگران تلویحاً و یا تصریحاً در آگهی های تبلیغاتی ممنوع است».282
تجاوز به حریم خصوصی افراد نیز مصداق اضرار به آن هاست. طبق قانون اساسی «حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است، مگر در مواردی که قانون تجویز کند».283
به همین دلیل، استفاده از تصویر، صدا، نام و عنوان افراد در آگهی های بازرگانی منوط به کسب اذن از آنان است.
دستورالعمل داخلی سازمان صدا و سیما نیز مقرر کرده است: «در آگهی های رادیویی و تلویزیونی نباید از تصاویر و یا نام افراد،بدون کسب اجازه قبلی استفاده شود. در مواردی که در یک آگهی از تصاویر و یا نام فرد یا افرادی بدون اجازه استفاده شده باشد، در صورت اعتراض، پخش آگهی متوقف و جبران خسارت احتمالی به عهده ی سفارش دهنده و یا سازنده خواهد بود».284
البته مقامات رسمی و مفاخر فرهنگی و دینی چنین نیستند و مطلقاً نباید در تبلیغات تجاری مورد بهره- برداری قرار گیرند. از این رو «استفاده از تصاویر و شخصیت های تاریخی و فرهنگی و مقامات رسمی کشور و یا استفاده از صدا و به کارگیری تکیه کلام های آن ها در آگهی های رادیو، تلویزیونی ممنوع است».285 در آیین نامه تأسیس و نظارت بر نحوه ی فعالیت کانون های آگهی و تبلیغاتی هم تصریح شده است: «استفاده از تصاویر و عناوین مقامات عالی رتبه ی مملکتی و تمثال مذهبی و شخصیت های تاریخی و فرهنگی کشور در آگهی هایی که هدف آن ها ارائه ی کالا های مصرفی و خدمات مشابه می باشد، ممنوع است».286 با این حال وجه اختصاص ممنوعیت به «ارائه ی کالا های مصرفی و خدمات مشابه» معلوم نیست.
ششم: حفظ محیط زیست
قانون اساسی تأکید کرده است: «در جمهوری اسلامی، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی می گردد؛ از این رو، فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند، ممنوع است».287
بر اساس این اصل، باید هر گونه تبلیغ بازرگانی که برای مثال مردم را به آلوده سازی دریا ها، جاده ها و اماکن شهری رهنمون است، نابودی منبع طبیعی مانند جنگل ها و مراتع را در پی دارد، هوا را نامطبوع می سازد، آب را به هدر می دهد یا کالا های غیر استاندارد را ترویج می کند، ممنوع باشد. با این حال، متأسفانه مقررات کنونی از این دستور مهم غفلت کرده و آن گونه که شایسته است، به تدوین قوانین لازم پرداخته نشده است.
هفتم: رعایت استقلال و سیاست های اقتصادی
پیش از این، با تأثیر تبلیغات تجاری بر اقتصاد کشورهای آشنا شدیم و یادآوری کردیم که سهل انگاری در این امر تا چه اندازه ممکن است به استقلال و خودکفایی ملت ها آسیب برساند.
دامنه این آسیب ها، البته محدود به حوزه ی اقتصاد نمی شود و فرهنگ وسیاست و اقتدار ملی را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.
اصلی ترین سیاست های اقتصادی ایران که باید در تبلیغات تجاری رعایت شود، در اصل چهل و سوم قانون اساسی آمده است. بر اساس این اصل:
«برای تأمین استقلال اقتصادی جامعه و ریشه کن کردن فقر و محرومیت و برآوردن نیازهای انسان در جریان رشد، با حفظ آزادگی او، اقتصاد جمهوری اسلامی ایران بر اساس ضوابط زیر استوار می شود:
1- تأمین نیاز های اساسی: مسکن، خوراک، پوشاک، بهداشت، درمان، آموزش و پرورش و امکانات لازم برای تشکیل خانواده برای همه.
2- تأمین شرایط و امکانات کار برای همه به منظور رسیدن به اشتغال کامل و قرار دادن وسایل کار در اختیار همه کسانی که قادر به کارند ولی وسایل کار ندارند، در شکل تعاونی، از راه وام بدون بهره یا هر راه مشروع دیگر که نه به تمرکز و تداول ثروت در دست افراد و گروه های خاص منتهی شود و نه دولت را به صورت یک کارفرمای بزرگ مطلق در آورد. این اقدام باید با رعایت ضرورت های حاکم بر برنامه ریزی عمومی اقتصاد کشور در هر یک از مراحل رشد صورت گیرد.
3- تنظیم برنامه اقتصادی کشور به صورتی که شکل و محتوا و ساعات کار چنان باشد که هر فرد علاوه بر تلاش شغلی، فرصت و توان کافی برای خود سازی معنوی، سیاسی و اجتماعی و شرکت فعال در رهبری کشور و افزایش مهارت و ابتکار داشته باشد.
4- رعایت آزادی انتخاب شغل و عدم اجبار افراد به کاری معیّن و جلوگیری از بهره کشی از کار دیگری.
5- منع اضرار به غیر و انحصار و احتکار و ربا و دیگر معاملات باطل و حرام.
6- منع اسراف و تبذیر در همه شئون مربوط به اقتصاد، اعم از مصرف، سرمایه گذاری، تولید، توزیع و خدمات.
7- استفاده از علوم و فنون و تربیت افراد ماهر به نسبت احتیاج برای توسعه و پیشرفت اقتصاد کشور.
8- جلوگیری از سلطه ی اقتصادی بیگانه بر اقتصاد کشور.
9- تأکید بر افزایش تولیدات کشاورزی، دامی و صنعتی که نیاز های عمومی را تأمین کند و کشور را به مرحله ی خود کفایی برساند و از وابستگی برهاند».
علاوه بر این، باید سیاست های زیر را هم به طور اساسی مورد توجه قرار داد:
– «رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینه های مادی و معنوی».288
– « پی ریزی اقتصاد صحیح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامی جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه های تغذیه و مسکن و کار و بهداشت و تعمیم بیمه».289
– وحدت اقتصادی جهان اسلام: «دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است سیاست کلی خود را بر پایه ی ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی قرار دهد و کوشش پیگیر به عمل آورد تا وحدت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام را تحقق بخشد».290
بنابراین در تبلیغات کالاهای خارجی (در آن جا که مجاز و یا لازم است)، اولویت با تولیدات کشور های اسلامی است. همچنین نباید کالاها و یا خدماتی را تبلیغ کرد که اقتصادی نامتوازن و غیر عادلانه را بنیان می نهد و فاصله طبقاتی را ایجاد کرده یا عمیق تر می کند.
بند دوم : قوانین و مقررات عادی و آیین نامه ها
با گذشت سال ها از پیروزی انقلاب اسلامی و به رغم نیاز مبرم، متأسفانه هنوز هم مجلس شورای اسلامی، قانون تبلیغات را تدوین و تصویب نکرده است. این گفته به آن معنا نیست که حوزه تبلیغات تجاری فاقد هرگونه قاعده ی قانون است؛ مقصود آن است که قانون اختصاصی و جامع بر اساس نیاز ها و کارشناسی های دقیق همه جانبه در این خصوص وضع نگردیده است، و گرنه بسیاری از قوانین با اطلاق یا عموم خود، بخشی از مسائل این حوزه را پوشش می دهند.291 نقص، سکوت، اجمال یا تعارض احتمالی این قوانین در مواردی که به گونه ی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی قانون اساسی، آگهی های تبلیغاتی، موازین اسلامی، ارزش های اخلاقی Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی صدا و سیما، رادیو و تلویزیون، آگهی های تبلیغاتی، تبلیغات بازرگانی