پایان نامه با کلمات کلیدی جهانی شدن، لوازم خانگی، اقتصاد کشور، رشد اقتصادی

دانلود پایان نامه ارشد

با فرهنگ جهانی مقابله و جدال نمایند. تفکر بنیادگرایانه مخصوص دینی خاص نیست. بلکه چنانچه اشاره میشود در ادیان مختلف کمابیش چنین بینش‌هایی دیده می‌شود. از جمله ویژگیهای بنیادین تفکربنیادگرا، سرسختی و مقابله با فرهنگ بیگانه و غیرخودی است كه ایران نیز باید با زمینه سازی و آگاهسازی نسل های قبل و غنی سازی اندیشه های نسل نو از بوجود آمدن مشكلات كشورهای مذكور جلوگیری كند .
راهکارهایی که برای مقابله فرهنگی واجتماعی منطقی و اصولی با جهانی شدن در ایران می‌توان ارائه داد به اختصار عبارتند از اینکه:
1) به گونه‌ای مناسب با تضادهای سیاسی و فرهنگی ایران با جهان برخورد شده و سعی در حل و فصل و یا بازبینی در آن مقوله‌ها شود.
2) به زیر ساخت‌های داخلی در عرصه‌های مختلف از آموزش و پرورش گرفته تا به توسعه نهادهای مدنی و اجتماعی (جامعه مدنی) همت گمارده شود.
3) بجای درگیریهای سیاسی، ایدئولوژیک و لفظی با جهان، در داخل کشور به اجماع و وفاقی سیاسی بین جریان‌های مختلف فکری پرداخته شود.
4) در پست‌های اجرایی و عملی از نخبگان ودانشگاهیان و افرادی استفاده شود که جهانی شدن را آنگونه که هست می‌شناسند و از نزدیک با جهان و مراکزی که در فرایندهای جهانی تاثیرگذار هستند آشنایی عمیق داشته باشند.
5) باید باب هر نوع تعامل و ارتباط با جهان را از رسانه و ارتباطات ‌تکنولوژیک گرفته تا تعاملات اقتصادی، فرهنگی و سیاسی گشود و نگاههای عام جهانی را بعنوان مبنای خرد جمعی جهانی بر نگاههای صرفاً محدود و محصور داخلی و ایدئولوژیک در این تعامل تفوق داد.«پیترایوانز» یکی از محققان برجسته در حوزه مسائل توسعه، در تعامل کشورهای جنوب با کشورهای شمال به مواردی اشاره می‌کند که می‌تواند راهکاری مناسب برای چالش‌های فراروی ایران در برخورد با جهانی شدن باشد. او معتقد است در تعامل و چانه زنی میان نهادهای شمال و جنوب، هرکدام قوی‌تر و کارآمدتر باشند می‌توانند بهره‌های اقتصادی زیادی را ازهم داشته باشند. ماتریس فوق بخوبی نشان میدهد که کشورهای جنوب برای افزایش قدرت چانه‌زنی خود چاره‌ای جز توانمند کردن بخش‌های مختلف داخلی خود ندارند که اگر این مهم تحقق یابد می‌توانند امتیازات زیادی را از کشورهای شمال به واسطه جهانی شدن و ابزارهایی که این پدیده در اختیار می‌گذارد عاید کشورشان نمایند، چیزی که در تجربه کشورهای در حال توسعه برتری چون چین، هند، برزیل، کره جنوبی، تایوان، مالزی و … مشاهده شد. جمهوری اسلامی ایران نیز باید ضمن تغییر بینش و تلقی معرفتی خود به جهانی شدن از تجربیات دیگر کشورهای در حال توسعه با توجه به فرهنگ و تاریخ پرفروغ خود بهره جوید .
مبحث پنجم : بررسی تاثیر الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی بر صنایع کشور.
گفتار اول :نقش صنعت در اقتصاد ایران
الف) یکی از مهم ترین بخش های اقتصادی در هر کشور بخش صنعت آن کشور است که به نوعی موتور محرک اقتصاد بوده و نقش زیادی در رشد و توسعه کشورها ایفا می کند. از نظر تاریخی، مفهوم صنعتی شدن و صنعت بر مفهوم توسعه مقدم است؛ یعنی بنا بر تجربه تاریخی، ابتدا انقلاب صنعتی اتفاق افتاده و سپس مفهوم توسعه شکل گرفته است
با توجه به برنامه ریزیها و سیاستهای در حال اجرای چند سال اخیر، متوجه خواهیم شد که اغلب سیاست‌ها در راستای ایجاد آمادگی برای پیوستن به بازارهای جهانی بوده‌اند. ازجمله سیاست‌های مربوط به تعدیل یکسان‌سازی نرخ ارز، تغییر ممنوعیت‌های وارداتی به نظام تعرفه‌ای، خصوصی‌سازی در بخش مالی و …، که خود موجب کاهش آسیب‌ها و تبعات منفی در پیوستن به این سازمان خواهد بود و از ایجاد شوک‌های ناگهانی به اقتصاد کشور و بروز بحران جلوگیری می‌کند. می‌توان امیدوار بود با توافق ژنو بخشی از تحریم‌ها سست یا لغو ‌شود، ولی طبیعتاً عمده تحریم‌ها بعد از فرآیند اعتمادسازی که یک دوره شش‌ماهه است، بررسی می‌شود. با دورنمایی که داریم باید برنامه‌ریزی کنیم که پس از رفع تحریم‌ها می‌خواهیم چه کاری را انجام دهیم. بنابراین باید به همه مسائل موشکافانه نگاه کرد و مزیت‌های خودمان را ارزیابی کنیم. اگر قرار است اقتصادمان را از نفت خام جدا کنیم می بایست صادرات محصولات فراوری شده نفتی‌مان افزایش پیدا کند. پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها، کالاهای متعدد دیگری که می‌تواند منابع مادی اولیه‌اش از نفت و گاز و هیدروکربن باشد یا کالاهای دیگری که پتانسیلش را در کشور داریم. قرار گرفتن در این جریان چند موضوع را در برمی‌گیرد. ما به دلیل تحریم و جنگی که داشتیم هیچ‌وقت نتوانستیم طی این سی و چند سال نشستی مفید وهمگرایانه داشته باشیم و ببینیم اگر بخواهیم به طرف صادرات کالا برویم از چه مزیت‌هایی برخورداریم تا درآمدمان را از آن محل تامین کنیم و صنایع‌مان را ارتقا دهیم. البته در برنامه‌های توسعه پیش‌بینی‌های خوبی شده بود ولی به نتیجه مورد دلخواه نرسید. در کشورمان گاز بسیار فراوانی داریم که می‌توانیم این را به محصولات پتروشیمی تبدیل کنیم و این محصول را ارزان‌تر از رقبایمان بفروشیم. رقبای اصلی صنعت پتروشیمی ما در منطقه عربستان، هندوستان و قطر هستند. در این خصوص کشورمان را با هندوستان مقایسه می نماییم که این کشور گاز ندارد که به پتروشیمی تبدیل کندو از سویی به دلیل هزینه انتقالش توانایی رقابت با ما را نداشته ولی عربستان و تا حدی قطر هستند که می‌توانند رقیب جدی ما در صنعت پتروشیمی باشند.
ما از فرصت رشد و رونق اقتصاد کشور درحوزه هایی که مزیت رقابتی داریم به دلیل عدم الحاق بهره مند نمی شویم. چون کشورهای رقیب در سازمان جهانی تجارت با سطوح پایین تری از تعرفه، همان کالاها را صادر می کنند. البته بعضی عکس این را می گویند، اینکه ما در حوزه هایی که خیلی مزیت اقتصادی نداریم یا مزیت را تقویت نکرده ایم با دیوار تعرفه ای صنایع را حفظ می کنیم اما بعد از الحاق به این سازمان امکان آسیب وجود دارد. نکته قابل توجه این است که به هر حال این مسیر، مسیر اجتناب ناپذیری برای ما است. ما بزرگترین اقتصاد خارج از این سازمان هستیم. پس در این مسیر، باید استراتژی توسعه صنعتی را مبتنی بر استراتژی الحاق به سازمان تدوین کنیم. یعنی اگر کشور به قطعیت پیوستن به سازمان تجارت جهانی رسیده است، برخی از صنایع را که توان و قدرت رقابت ندارند را آماده کنیم. با این شیوه، سرمایه گذاری در کشور ما به ریل منطقی خودش بر می گردد. یعنی به جای اینکه صرفا به واسطه گرفتن یک موافقت اصولی، پروانه و جواز تاسیس کسی بخواهد سرمایه گذاری کند، بیشتر نگاهش به فرصت های بازار کشور، منطقه و جهان معطوف خواهد شد. کشورهای دیگر هم از الحاق ما به اندازه بزرگی اقتصاد ما بهره مند می شوند. البته در این مدت واقعا اگر ما بر اساس تعاریف و هدف گذاری هایی که در سند چشم انداز شده بتوانیم حرکت کنیم، جذابیت الحاق ما به سازمان جهانی تجارت برای جهان بیشتر خواهد بود. اما اگر با همین وضعیت افتان و خیزانی که دراین چند سال داشتیم بخواهیم ادامه دهیم یک اقتصاد کوچک تر از وضعیت فعلی در مقایسه با سایر اقتصادهای بزرگ دنیا خواهیم داشت .
درخصوص نقش صنعت در اقتصاد کشور وزیر صنعت، معدن و تجارت66 در پاسخ به این سوال که موتورهای رشد اقتصادی یا نیروهای پیشران رشد در سال 93 کدام صنایع بودند و بر اساس برآورد در سال 94 نیروهای پیشران رشد اقتصادی کدام صنایع می‌توانند باشند، اظهار کرد: با توجه به اینکه سهم صنعت خودرو در بین مجموعه گروه‌های صنعتی‌ما حدود 18 تا 19 درصد و بالاترین سهم را دارد و از آن طرف یک محصول پیچیده و گسترده‌ای است انواع و اقسام صنایع پایین‌ دستی مرتبط با آن وجود دارد، ما فکر کردیم اگر به این صنعت کمک کنیم هم باعث می‌شود که این سهم 18، 19درصد افزایش یابد و هم صدها واحد پایین ‌دستی‌اش که تقریباً به حالت رکود درآمده بود را بتوانیم راه‌اندازی کنیم.
وی ادامه داد ما در ماه‌های اول سال 93 نزدیک به 90 تا 95 درصد در صنعت خودرو رشد نسبت به ماه‌های قبل داشته‌ایم. در نیمه دوم سال گذشته هم به تدریج تولید را شروع کرده و افزایش دادیم. در خودرو به طور متوسط ما 65 درصد نسبت به 11 ماه مشابه سال قبل رشد داشته‌ایم که رقم بزرگی است و این ایجاد تحرک کرده است.
مهندس نعمت‌زاده با اشاره به اینکه دومین صنعت پیشران ما فلزات اساسی مانند فولاد و سیمان است، گفت: رشد در این قسمت حدود 7.2 درصد است اما ما برآورد 10 درصد هم داشته‌ایم. ما می‌توانستیم رشد بسیار بهتری داشته باشیم به دو دلیل شد که ما نتوانستیم درصنعت فولاد رشد بیشتری داشته‌باشیم اولین دلیل مشکلاتی بود که در صادراتمان ایجاد شد.وزیر صنعت ، معدن و تجارت در این‌باره با بیان اینکه در کشور عراق ناامنی‌هایی به وجود آمد که باعث شد بسیاری از پروژه‌ها در آنجا بخوابد، اظهار کرد: دراثر این ناامنی‌ها ساخت‌وسازی که پیش‌بینی می‌شد به وجود نیامد و در نهایت صادرات فولاد و سیمان ما به آن کشور کاهش پیدا کرد.
وی با بیان این که همچنین دلیل دوم عدم رشد چشمگیر در صنایع فولاد و سیمان و سایر صنایع فلزی سیاست‌های دولت در اتمام پرو‌ژه های نیمه تمام بود، گفت : دولت تصمیم گرفت که طرح‌های نیمه‌تمام با درصد رشد بالای 70، 80 درصد را در اولویت تخصیص بودجه قرار دهد. بنابر این خود‌به‌‌خود واحدهایی که به 80 درصد رسیده‌اند، نه سیمان می خواهند و نه آهن، زیرا در محله نازک‌کاری هستند.بنابراین فروش آهن‌ و سیمان در داخل کشور به دلیل توقف پروژه‌های دولتی‌مان کاهش پیدا کرد و اخیراً هم در بازارهای بین‌المللی کاهش قیمت نفت موجب کاهش قیمت فولاد و فلزات به مقدار زیاد شده است. در این شرایط به خودی خود کشورهایی که حتی خودشان واردکننده بودند تبدیل به تولیدکننده شده‌اند ؛ نظیر کشور چین که با صادرات خود بازار را اشباع می‌کند.
وزیر صنعت ، معدن و تجارت با تاکید بر اینکه رقبا دربازار بیشتر شدند و یک مقدار صادراتمان محدودتر شده است ، تصریح کرد : اما همچنان فلزات و به طور کلی مس، فولاد، آلومینیوم وغیره همچنان پیشران هستند زیراصنایع پایین‌ دستی فراوانی در داخل داریم که می‌توانند از اینها تغذیه شوند.
وی با بیان این که مورد دیگر لوازم خانگی است که از صنایع پیشران ما است، گفت : ما در لوازم خانگی به طور متوسط بالای 25 درصد در 10ماهه آخر سال 93 رشد داشته ایم. با این رشد هم نیاز خانواده‌‌ها تامین می شود و هم جلوی واردات گرفته می شود.
مهندس نعمت‌زاده با تاکید بر این که این میزان واردات لوازم خانگی نشان می‌دهد که تقاضا در داخل بالا است، تصریح کرد: با افزایش میزان واردات می‌توانیم صادرات را رونق دهیم خوشبختانه ما توسعه لوازم خانگی را شروع کردیم و با افزایش تولید و متنوع‌سازی و بالا بردن کیفیت‌ صادرات را توسعه می بخشیم.
وزیر صنعت،معدن و تجارت در ادامه اظهار کرد: صنایع غذایی باز صنعت پیشرانی است که هم جنبه صادراتی دارد و هم مصرف داخلی‌ آن با توجه به رشد اقتصادی رو به افزایش است. مسائل ساختمانی بعضی‌هایشان باز همین حکم را دارد. تولید کاشی و سرامیک‌مان به رغم مشکلات بین‌المللی افزایش صادرات دارد. در این بخش بیش از 20 درصد افزایش تولید داریم.
وی با تاکید بر این که محصولات پتروشیمی نیز از صنایع‌ پیشران است و در حدود 20 درصد رشد تولید مواد پلیمری در سال 93 داریم، گفت: شرکت‌های پتروشیمی صنایع پایین‌دستی فراوانی را می‌توانند ایجاد کنند که همگی از صنایع پیشران‌ هستند67.
ب) با نگاهي به برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مشاهده مي‌كنيم كه بخش‌هايي از اين برنامه كاملاً به مقوله اقتصاد جهاني و همگامي با آن اشاره دارد.
در فصول ابتدايي اين برنامه مشاهده مي‌كنيم دولت مكلف به روان‌سازي جريان تجارت و توسعه صادرات كالاها و خدمات غيرنفتي شده است از جمله تقويت شركت‌هاي توانمند و بزرگ صادراتي غيردولتي، حذف موانع غيرتعرفه‌اي و غيرفني، فراهم كردن زيرساخت‌هاي لازم براي ايجاد بازارهاي مجازي از طريق شبكه جهاني اطلاع‌رساني، تجهيز مبادي و مجاري پيشرفته براي ترانزيت مطمئن، معافيت صادرات كالا و خدمات از پرداخت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی صادرات غیر نفتی، تجارت جهانی، اقتصاد کشور، آزادسازی تجاری Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی برنامه چهارم توسعه، توسعه صادرات، تجارت آزاد، جهانی شدن