پایان نامه با کلمات کلیدی جهانی شدن، تجارت جهانی، تجارت آزاد، سازمان تجارت جهانی

دانلود پایان نامه ارشد

وبرابری کیفت آنها با کالاهای دیگر کشورها بویژه کشورهای صاحب تکنولوژیِ تولید آن محصول می باشد و این امر با افزایش ارتباط بین بخش صنعت و دانشگاه ها وبهره برداری از تکنولوژی و فناوریهای جدید در بخش صنعت مقدور می گردد57 .
مبحث چهارم : بررسی اجمالی تاثیر الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی بر فرهنگ کشورمان
گفتار اول: بررسی تاثیر سازمان تجارت جهانی بر فرهنگ کشورها    
بخش اول: توضیح واژه فرهنگ واستثنای فرهنگی
1-1-4)فرهنگ : فرهنگ عبارت است از مجموعه باورها ، روش ها والگوهای قراردادی وقابل آموزش وقابل انتقال در جوامع انسانی که می توان برای نظم واستحکام بخشیدن به جامعه انسانی آن را کنترل ، هدایت واشاعه داد وتولید کننده آن انسان می باشد با این تعریف فرهنگ معرف برخورد و شناسایی متقابل افراد در فضای خاص اجتماعی ومحیط زندگی است .
در سطح سازمان‌های بین‌المللی “سازمان جهانی تجارت” و “یونسكو” 58را می‌توان نماینده دو جریان دانست؛ اولی با تلاش در راستای تجاری‌سازی فرهنگ با ایده اصل “كاملةالوداد” و اصل “رفتار ملی” از یكسان‌سازی دفاع می‌كند؛ در حالیكه یونسكو با ایده “استثنای فرهنگی” از تنوع فرهنگی حمایت می‌كند.
2-1-4) تاثیر متقابل اقتصاد وفرهنگ : یکی از مسائل مهم امروزه مسئله تاثیر متقابل فرهنگ واقتصاد می باشد.اگر بنا باشد در بررسی این مسئله به دنبال ریشه یابی عمیق نبوده وبصورت ساده به آن پرداخته شود باید گفت که حتماً بین فرهنگ واقتصاد وابستگی وجود دارد اقتصاد همیشه بعنوان مقدورات تحقق عینی یک فرهنگ است به عبارت دیگر اقتصاد ابزار تحقق عینی فرهنگ می باشد وفرهنگ هم همیشه محور جهت دهی به اقتصاد است 59.
با توجه به اصول حاكم بر تجارت بین‌المللی، دولت‌ها نمی‌توانند بر ورود كالاهای فرهنگی كه به‌خاطر عدم توازن، فرهنگ‌های بومی را به خطر می‌اندازد، كنترل اعمال نمایند؛ زیرا دولت‌های ملتزم به قواعد تجارت جهانی، نمی‌توانند با حمایت از تولیدات داخلی فرهنگی و بستن تعرفه بیشتر به كالاهای خارجی، اعمال نظارت نمایند. اكثر كشورهای در حال توسعه، كه مجری “نظریه تجارت آزاد” هستند، از ناحیه فرهنگی دچار آسیب شده و زیان دیده‌اند؛ زیرا طبق فلسفه “تجارت آزاد جهانی”، تمام حمایت‌های دولتی از شركت‌ها و صنایع داخلی باید برچیده شود. از این پس، صنایع فرهنگی تولیدكننده محصولاتی نظیر فیلم، برنامه‌های تلویزیونی، كتاب و موسیقی، نمی‌توانند از نظارت‌های حمایتی برای رقابت‌های بین‌المللی برخوردار شوند و دولت‌ها هم نمی‌توانند به این صنایع، یارانه اختصاص دهند، تا در بازار جهانی قدرت رقابت داشته باشند.
بنابراین، تأثیر جهانی شدن بر جبهه فرهنگی، به این معناست كه صنایع ثروتمند و پر درآمد فیلم‌سازی و برنامه‌های تلویزیونی كشورهای غربی، بدون هیچ‌گونه قید‌ و بندی، به بازارهای داخلی سایر كشورها، دسترسی نامحدود خواهند داشت و صنایع فرهنگی داخلی، بدون حمایت دولتی، توان رقابت با آن‌ها را نخواهد داشت. برای كشورهای در حال توسعه، واردات محصولات فرهنگی خارجی در مقایسه با تولیدات داخلی، ارزان‌تر تمام می‌شود. بدین ترتیب، سلطه محصولات فرهنگی خارجی، كه حامل زیبایی‌شناسی، جهان‌بینی، ارزش‌های اخلاقی و اندیشه‌های كشور تولیدكننده است –به‌واسطه توافق‌نامه‌های تجارت آزاد–بیشتر می‌شود.
2-1-4)استثنای فرهنگی: ایده” استثنای فرهنگی”60 در پرتو مقابله با مضرّات اصول حاكم بر تجارت آزاد، شكل گرفته و تلاش می‌كند، در مذاكرات تجاری، محصولات فرهنگی را مستثنی كند. نظریه “استثنای فرهنگی” بر این اصول استوار است كه كالاها و خدمات فرهنگی به‌دلیل “فرهنگی بودن”، ماهیّت خاصی ورای جنبه‌های صرفاً اقتصادی دارند و مفاهیم و ارزش‌هایی را منتقل می‌كنند كه بخشی از هویت یك كشور است. در مذاكرات تجاری دور اروگوئه برخی كشورها به این موضوع اشاره داشتند كه كاربرد گات (1994)، به‌ویژه اصل “كاملةالوداد” و اصل “رفتار ملی”، در مبادله محصولات فرهنگی و محصولات مشمول حق مولف، خصوصیات فرهنگی آنها را نادیده می‌گیرد. در پایان مذاكرات تجاری دور اروگوئه، به‌طور ضمنی توافق شد، كه تجارت محصولات سمعی–بصری، مشمول تمامی مقررات گات نباشد. این توافق ضمنی، “استثنای فرهنگی” نامیده می‌شود61.
در راستای حمایت از سیاست مذكور، تشكیلاتی مانند شبكه بین‌المللی حمایت از تنوّع فرهنگی (INCD) که یك شبكه جهانی متشكل از هنرمندان، سازمان‌های فرهنگی غیر دولتی و مؤسسات مدنی است، با مأموریت مقابله با پیامدهای زیانبار جهانی‌سازی برای هنر و فرهنگ ، تشكیل شده‌اند؛ كه تحت نظارت شبكه بین‌المللی حمایت از سیاست‌های فرهنگی (INCP) – گروهی غیر رسمی است- که با تشكیل جلسات منظم، تأثیرات منفی موافقت‌نامه‌های تجاری و جهانی شدن بر فرهنگ را زیر نظر گرفته و رویكردها و روش‌های جایگزین را با دولت‌ها و مجامع بین‌المللی در میان می‌گذارد و با مشاركت وزارتخانه‌های فرهنگ كشورهای مختلف، كار می‌كنند.
3-1-4)تغییر الگوی مصرف: الگوهاي مصرف را نمي توان از نظامهاي ارزشي و هنجاري خواه اجتماعي يا فردي و يا تواماً كه معرف شخصيت مصرفكننده است، جدا ساخت. اگر چه گزينشهاي مصرفي مردم كشورهاي جهان سوم تحت تاثير منابع گوناگون و به خصوص منابع بيگانه هدايت ميشود، اما قطعاً نمايانگر ذهنيت آنان نيز هستد در واقع مصرف كالاها و خدمات مصرفي، علايمي است كه كدهاي اصلي جامعه اي كه فرد در آن زندگي ميكند صرف نظر از درجه توسعه اقتصادي و اجتماعي اش به آنها معنا مي بخشد. لذا حوزه مصرف، حوزه اي مهم در تشكيل ذهنيتها و ارزشهاي منبعث از فعاليتهاي شركتهاي فرامليتي است، زيرا نماد مصرف يا كد اشياي مصرف شده ترجمان وضع فرهنگي يا هويت فرهنگي اند اثر شركتهاي فرامليتي در ايجاد الگوهاي مصرف در دو سطح صورت ميگيرد. در وهله اول اين شركتها به توسعه الگوهاي مصرفي رايج در كشور كمك ميكنند. در وهله دوم شركتها ميكوشند كالاها و فرآوردهاي جديد راكه كم و بيش پيچيده تر از فرآوردههاي قبلي است جايگزين فرآورده هاي سنتي كنند. بنابراين موفقيت تجارتي اين شركتها در تمامي ساختار مصرف كشور تاثير ميگذارد62. شركتهاي فرامليتي انتقال دهنده و اشاعه دهنده نظام هاي بازنمايي و هنجاري و نظامهاي بياني (نيازها و الگوهاي رفتاري ) اند. به موازات اين جريان، گرايش روزافزوني به تقليد از سبك زندگي غربي و توليدات غربي به وجود مي آيد، انگيزه هاي افراد به نحو فزاينده اي به سمت دسترسي به مصارف تجارتي سوق داده ميشود. ارزش هاي سنتي تا حد زيادي بي اعتبار ميگردد، و تصور ذهني فرد از جامعه و نقشي كه در آن دارد، تغيير ميكند63 .
بخش دوم : ابزارهای مورد استفاده برای القای فرهنگی :
این ابزارها شبکه های اطلاع رسانی جهانی و رسانه های ارتباط جمعی مانند:    «رادیو ،  تلویزیون ماهواره ای، اینترنت»  ( و بستر سازی جهت نشر آن در قالب گسترش زبان انگلیسی) هستند ، امروزه نقش رسانه ها و میزان نفوذ آنها در ساخت فرهنگ  جوامع بر کسی پوشیده نیست. برخی از نظریه پردازان ارتباطات معتقدند که امروز جهان در دست کسی است که رسانه ها را در اختیار دارد.در نظر مدیران شرکت های چند ملیتی، در اختیار داشتن وسایل ارتباط جمعی و فن آوری های جدید ارتباطی ، مساوی با در اختیار داشتن استیلای فرهنگی است این حقیقت را باید پذیرفت که نفوذ شرکت های چند ملیتی بر ارزش های فرهنگی کشورهای جهان سوم توان و امکانات این کشورها را برای کنترل فرآیندهای توسعه اقتصادی واجتماعی شان به طور جدی به مخاطره می اندازد.اگر هدف توسعه درونزا باشد بنابراین تغییر ساختارهای اجتماعی و اقتصادی باید بر یک برنامه اجتماعی ریشه گرفته از واقعیات فرهنگی استوار گردد.در واقع این فرهنگ است که((هدف غایی یک توسعه درونزای قابل درک وپذیرفتنی برای مردم تعیین میکند،و ماهیتاً مشارکت فعال و آگاهانه آنان را باعث می شود از اینرو به موازات سیاست های ملی،اتخاذ اقدامات بین المللی نیز ضرورت می یابد.این اقدامات باید متناسب باشد با زمینه هایی که در این مورد در معرض خطر قرار دارد.یعنی توان ملت برای تفسیر گذشته و نظم بخشیدن به حیات فعلی شان و تصمیم گیری در مورد آینده ای که در نظر دارند64.
گفتار دوم : بررسی تاثیرسازمان تجارت جهانی بر فرهنگ ایران
با الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی و ورود شرکتهای چند ملیتی به کشور؛ فرهنگ ما در ابعاد مختلف متاثر ازاین واقعه قرار خواهد گرفت که بصورت اجمالی مورد بررسی قرار می گیرد:
در بعد فرهنگی – اجتماعی میتوان دراندیشه وعمل جهانی شدن را در قالب مفهوم« جهان – وطنی» دید. طبق این نگرش می‌توان محلی زندگی کرد و جهانی اندیشید. آنتونی گیدنز نیز معتقد است «جهانی شدن پدیده‌ای دیالکتیک بوده و هست و این به مقوله عاملیت برمی‌گردد. ما عاملان این فرآیند هستیم. همانطور که همزمان تحت تاثیر آن قرار داریم و زندگیمان به کلی توسط ان تغییر می‌کند»65.
انقلابات تکنولوژیک و ارتباطات می‌تواند تمام مناطق دنیا را در عین حال که هر شخص متعلق به جامعه و فرهنگ خود است، به جامعه جهانی متصل نماید . در این روایت بجای مفاهیمی چون «صنعت فرهنگ» «امپریالیسم فرهنگی» و یا «یکپارچگی و اتمیسم فرهنگی» می‌توان از مفهومی چون «اقتصاد فرهنگی» سخن گفت. با این توضیح که جهان چون بازار بزرگی است که متاع و محصولات متنوع و پرشمار فرهنگی در آن عرضه می‌شود و این بازار مشتریان و خریدارانی دارد که بدنبال مراد و هدف خود می‌باشند و قهراً کالایی که قوی‌تر و با ارزش‌تر باشد، استقبال بیشتری خواهد داشت. طبق دیدگاه عام گرایانه از جهانی شدن انسان به یکسری مفاهیم عام و ارزش‌های مشترک و همچنین به یکسری مشکلات و مصائب مشترک رسیده که جنبه‌ای عام و جهانی دارد و مواجهه با این پدیده‌ها عزم و اراده عمومی و جهانی نیز می‌طلبد. به تعبیر هابرماس، چون همگی انسان‌ایم فلذا می‌توانیم با گسترش حوزه عمومی و اخلاق مدنی جهانی به یکسری مفاهیم عام و جهانی در عین وجود تفاوت‌های فرهنگی و ملی نائل شویم.
بحث صنعت را نمی توان به طور انتزاعی وجدا از مسائل دیگر مورد كنكاش قرار داد و باید در كنار موارد اقتصادی به عواقب اجتماعی و فرهنگی آن نیزتوجه كرد . همچنین پارادوکس‌های ایران در برخورد با جهانی شدن به این گونه است که ایران با ابزارهای ایدئولوژیک و معرفتی و با بینشی این چنین، سراغ جهانی با ماهیت اقتصادی می‌رود . در پدیده جهانی شدن ناخوداگاه جهان به سوی بسط و توسعه فرهنگ مصرف‌گرایی خواهد رفت و تحت تاثیر نظام سرمایه‌داری و جهانی سازی ، روحیه و فرهنگ مصرف گرایی اشاعه می‌یابد. خرید کالا و مصرف آن به عنوان مد مسلط و ارزش حاکم تبدیل می‌شود. در فرهنگ مصرف گرایی، هویت اشخاص و ارزش و جایگاه آنها، در متعلقات مادی و در مصرف و خرید کالای مصرفی‌شان تعیین می‌شود. از آنجاییکه اصل بر تولید و مصرف کالا می‌شود، نگاه به حوزه فرهنگ و هنر نیز نگاهی فنی، تکنیکی و صنعتی خواهد بود به این صورت که سعی می‌شود مسائل فرهنگی چون سینما، موسیقی و…….همچون کالا تولید انبوه شود تا سریع به دست مصرف کننده برسد.با پیوند فرهنگ با صنعت و نگاه کالایی به حوزه هنر و فرهنگ، شاهد شکل‌گیری فرهنگ توده‌ای و عام پسند نیز خواهیم بود که این روند فرهنگ و هنر بومی، ملی و محلی را که پشتوانه‌ مالی قوی نداشته باشد با اضمحلال روبرو خواهد ساخت. پدید آمدن خاص‌گرایی‌های قومی: از دیرباز مساله قومیت‌های مختلف برای جوامع و دولت‌ها مطرح بوده است. اما تحت تاثیر آگاهی‌های اقوام مختلف به واسطه رسانه‌ها و ارتباطات و اطلاعات جهانی، مجدداً گرایش‌های قومی در مناطق مختلف دنیا تشدید میشود . «اصل گرایی یا بنیادگرایی دینی» را می‌توان نمونه‌ای عالی و مصداقی بارز از خاص گرایی فرهنگی دانست. بنیادگرایی پدیده‌ای تدافعی و واکنشی است به این معنا که بنیادگرایان در مقابل ظهور تحدیدهای خارجی در موضعی انفعالی و واپس‌گرایانه، تصویر نمونه آرمانی و خیالی گذشته را می‌نمایند. برخی جهانی شدن را بعنوان تهدیدی علیه ادیان میدانند ، بنیادگرایان برآنند که با محصور و محدود نمودن خویش به یکسری آرمانها و اصول

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی صادرات غیر نفتی، تجارت جهانی، اقتصاد کشور، آزادسازی تجاری Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی برنامه چهارم توسعه، توسعه صادرات، تجارت آزاد، جهانی شدن