پایان نامه با کلمات کلیدی جاذبه های گردشگری، توسعه گردشگری، پوشش گیاهی، جاذبه های طبیعی

دانلود پایان نامه ارشد

رضوی، آبشار خان بین در استان مازندران، تونل کوهرنگ، چشمه های آب معدنی سرعین اردبیل، دریاچه های رضائیه و بختگان و صدها چشم انداز هیدرولوژیکی دیگر در ایران می توانند منابع سرمایه ای گردشگری باشند.
• پوشش گیاهی و حیات جانوری.اجتماع گیاهی و جانوری به خصوص در مناطق حفاظت شده به عنوان یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری در قرن حاضر مطرح است. طبق بررسی های انجام شده در بین گونه های مختلف موجود در سفرهای گردشگری، بیشترین سطح رشد به سفرهای زیست محیطی13 اختصاص یافته است. این گونه از سفرها یکی از درآمدزا ترین سفرهای گردشگری است.
• اقلیم.مناطق مختلف گردشگری ، تحت تاثیر فصول مناسب و مطلوب مشخص می شوند و آب و هوا یکی از عوامل عمده گزینش “فصل مناسب” است. بنابراین در زندگی اقتصادی-اجتماعی گردشگری آب و هوا از موضوعات اصلی آمایش در مقیاس محلی و منطقه ای به شمار می رود(خالدی، 1373،25) . به طور کلی اقلیم هر منطقه در ترسیم خطوط آینده توسعه گردشگری نقش بسیار مهمی ایفا می کند. بر پایه اقلیم قابلیت های چند گانه پذیرش گردشگران در نواحی مختلف در طول زمینه ساز افزایش ظرفیتهای گردشگری است. از این رو بررسی اقلیم در برآورد قابلیتهای طبیعی گردشگری به خصوص گردشگری در طبیعت در اولویت قرار دارد.(یزدی و سقایی،1390 ،222-216)

2-3-4 منابع و جاذبه های گردشگری
امروزه مهمترین اصل در توسعه گردشگری توجه به حفظ و مراقبت از جاذبه های طبیعی، تاریخی ،فرهنگی و حفظ سنن و آداب بومی است.گردشگران عمدتا از سوی شهرهای بزرگ و مناطق صنعتی شلوغ به سوی مناطق بکر و طبیعی که دارای جاذبه های طبیعی، تاریخی و فرهنگی می باشد در حرکت اند که این مناطق باعث رونق و توسعه گردشگری و ایجاد تعادل میان مناطق مختلف است.(نوری کرمانی و همکاران،1388،14)از طرفی صنعت گردشگری از تعدادی عناصر کلیدی تشکیل می گرددکه گردشگران به منظور دستیابی به اهداف عام و خاص خود و نیز رفع احتیاجاتشان در نقاط توریستی به آنها متکی می باشند.
این عناصر طبقه بندی شده عبارتند از : تسهیلات، مهمان پذیری، حمل و نقل و جاذبه ها
(فنل، 1388، 24-25)
مک کانل14 (1989)جاذبه های گردشگری را به عنوان رابطه عملی و تجربی میان گردشگر، مکان و یک علامت مشخصه توصیف می نماید. گردشگر مبین جزء انسانی مکان، شامل مقصد حقیقی یا محیط فیزیکی می باشد و علامت مشخصه مبین برخی اشکال اطلاعاتی است که گردشگر جهت شناسایی و فهم یک جاذبه خاص از آن استفاده می نماید.
گردشگری صنعتی مبتنی بر منابع است ،چرا که جذابیت آن ریشه در مواهب طبیعی و میراث فرهنگی جوامع دارد.
جاذبه طبیعی یک محل ، ممکن است به خاطر وجود یک یا چند ویژگی فیزیکی چون آب و هوا،چشم اندازها، اشکال سطح زمین ، پوشش گیاهی و حیات جانوری آن باشد. در حالیکه میراث فرهنگی- اجتماعی، ممکن است برای گردشگرانی جذاب باشند که به دنبال لذت بردن از مراکز آموزشی و سرگرمی، یا به دنبال دیدار از مکان های تفریحی، فرهنگی و بناهای تاریخی هستند. جاذبه های فرهنگی-اجتماعی همچنین ممکن است تماشا و تجربه مصنوعات و شاهکارهای هنری،آداب و رسوم مذهبی، هنرهای نمایشی، لذت بردن از غذاهای خارجی یا شرکت در فستیوال و نمایشهای پر شکوه را در بر گیرد. این صنعت علاوه بر بهره جستن از میراث های اجتماعی و طبیعی منطقه، از طریق ساخت جاذبه های ویژه و اغلب مصنوع،به توسعه منابع و جاذبه های گردشگری می پردازد.(استیون، 1388، 85-86)
2-3-4-1 جاذبه15
جاذبه ها به عنوان یک فاکتور اصلی و تعیین کننده در توسعه مقاصد گردشگری، به لحاظ علمی امری پذیرفته شده و مورد قبول می باشد. بنا به گفته ادوارد اینسکیپ، ویژگی و مشخصه های جاذبه ها در یک منطقه، اساس توسعه گردشگری را مهیا می سازد. (Inskeep ,1991,52)برای جلب گردشگران از کشورها و مناطق مختلف و با انگیزه های متفاوت، وجود منابع و جاذبه هایی از مقصد ضروری است. به صرف سرمایه گذاری در صنعت گردشگری و فراهم آوردن انواع تسهیلات حمل و نقل و اسکان و سایر خدمات، بدون وجود جاذبه های مناسب، نمی توان به توسعه این صنعت امیدوار بود، به همین دلیل جاذبه ها و منابع گردشگری را از جمله ارکان اصلی این صنعت میدانند(کاظمی،1387،85). به اعتقاد مک کانل (1974)، جاذبه گردشگری عبارت است از یک رابطه تجربی بین گردشگر یا جهانگرد، محل بازدید و جزوه راهنما که اطلاعاتی مختصر در مورد آن محل ارائه می کند. ترکیب این سه عنصر با یکدیگر جاذبه گردشگری را شکل می دهد(همان،86). بنابراین هر پدیده یا عامل انگیزشی که در ناحیه مقصد، جذابیت ایجاد کرده و منجر به مسافرت مردم از نقاط مختلف به مقصد گردشگری می شود را جاذبه می گویند. جاذبه های گردشگری را در ادبیات گردشگری به سه دسته : فرهنگی، طبیعی و انسان ساخت تقسیم بندی می نمایند و هر یک از اینها طیف متنوع و مختلفی از پدیده ها را شامل می شوند.
2-3-4-2 طبقه بندی جاذبه ها از نظر گارتنر:
طبیعی: منابع طبیعی مثل ویژگی های غالب زمین ها، یا آب ها و گیاهان و جانوران آن و آب و هوای ویژه ی آنها که ویژگیهای اصلی یا پشتیبان اکثر جاذبه ها را تشکیل می دهند.
تجاری: مناطق شهری بزرگ، مراکز فعالیت های گردشگری تجاری هستند، تراکم کارخانه، خدمات مالی ، دولتی و شخصی که در مجموع بازارهای بزرگی را شکل می دهند، مناطق شهری را به جاذبه ای برای گردشگران تجاری تبدیل نموده اند.
تاریخی: آثار تاریخی، چه به عنوان آثار با قیمانده از محیط انسان ساخت و چه به عنوان محلی که رویدادهای مهم در آنها برگزار می شده است، می توانند به عنوان یک جاذبه گردشگری مطرح شوند.
قومی-فرهنگی: سبک های مختلف زندگی، کار، بازی و عبادت در بین مردم، جاذبه های قومی-فرهنگی می باشند.
دوستان و خویشاوندان: تحکیم روابط بین فردی به عنوان انگیزه گردشگری مطرح می باشد. نمی توان کار بخصوصی برای توسعه ی جاذبه دوستان و خویشاوندان انجام داد، اما در نظر گرفتن نیروی جذب آنها در توسعه جاذبه های فرعی، اهمیت زیادی دارد.
درمانی: چشمه های آب گرم از اولین مراکز درمانی بودند که به عنوان جاذبه گردشگری شناخته شدند و عمومیت یافتند و علاوه بر این، پیشرفت در علم پزشکی، برخی مراکز درمانی را در سطح جهانی مطرح ساخت.
رویدادهای ویژه: رویدادهای ویژه مثل فستیوال های سالیانه یا رویدادهای بزرگ خاصی مثل المپیک، جاذبه های کوتاه مدت بسیار مهمی می باشند.
دولتی: پایتخت های ملی یا منطقه ای، به دلیل مراکز دولتی در آنها، به عنوان جاذبه های گردشگری شناخته می شوند.
پارک طبیعی: بسیاری از پارک های عمومی در طبقه منابع طبیعی قرار می گیرند، اما پارکهای بخش خصوصی با آنها متفاوت هستند. مهمترین پارک های بخش خصوصی ، پارکهای سرگرمی و پارک های موضوعی می باشند.
مذهبی: جاذبه های مذهبی، از دیدگاه توسعه، دارای مشکلات بیشتری هستند. جنبه روحانی و عقیدتی، پایه و اساس یک جاذبه ی مذهبی را شکل می دهد.
سایر جاذبه های انسان ساخت: باغ وحش ها، آکواریوم نمایش گیاهان و جانوران دریایی، زمین های مسابقات ورزشی و… را نیز می توان در طبقه بندی جداگانه ای قرار داد. این جاذبه ها به دلیل سادگی و این که همه آنها به ساخت تسهیلات نیاز دارند، در یک گروه قرار داده شده اند. بسیاری از مناطق شهری، به شدت به توسعه جاذبه های انسان ساخت به عنوان مکملی برای گردشگری تجاری می پردازند.(357,354 Gartner,1996,)
2-3-4-3 جاذبه های طبیعی
جاذبه و چشم انداز طبیعی، عبارت از مجموع ویژگی هایی است که انسان با چشم قادر به مشاهده و با دیگر حواس، قادر به درک آن است.ویژگی اصلی این دسته از منابع تفرجگاهی، چشم اندازهای بدیعی است که سبب آرامش روحی انسان و احساس رضایت می شوند. عوامل طبیعی همچون وضع ناهمواری، شرایط اقلیمی، وضعیت منابع آب، پوشش گیاهی و حیات وحش، به چشم اندازهای طبیعی، ویژگی های مختص به خود می بخشند(رضوانی،1387،48).
کوه و کوهستان، دره ، دشت، غار، رودخانه، چشمه، آبشار، دریا و ساحل، دریاچه و تالاب، پوشش گیاهی و حیات وحش، در زمره ی منابع و جاذبه های طبیعی گردشگری محسوب می شوند(دانه کار،1385،25).
2-3-4-4 نفوذ(حیطه عملکرد جاذبه)
منظور از حوزه ی نفوذ،شعاع برد یک جاذبه ی گردشگری است، به نحوی که یک جاذبه از چه فاصله و مبدا، گردشگران را به طرف خود جذب می کند. این ویژگی، به عنوان یکی از مهم ترین شاخص ها برای طبقه بندی و توسعه جاذبه ها به شمار می رود. برای مثال، براساس ویژگیهای موجود در یک جاذبه ممکن است، حیطه ی عملکرد آن ،محلی و محدود، منطقه ای(استان) و ملی (در حد کشور) و بین المللی باشد.جاذبه های گردشگری یکی از مهم ترین دلایل مسافرت مردم به یک مقصد خاص می باشند.آنها به عنوان عامل کشش یا جذب16 با توجه به ویژگیهای خاص و جذابیت هایی که دارند، می توانند گردشگران را از نقاط و سرزمین های دور به سمت خود جذب کنند(پارساییان و اعرابی،1378،42). از این رو هر قدر جاذبه های گردشگری متنوع و منحصر به فرد و جذاب تر باشند، از قدرت کشش بالاتری برخوردار خواهند بود و در نتیجه، حوزه ی نفوذ وسیع تری خواهند داشت.

2-3-5 نظریه های گردشگری
گردشگری در قرن بیست و یکم در چارچوب نو آوریها ی فناوری و کارکردهای جدید مدیریتی از یک سو و سیطره همه جانبه سرمایه داری همراه با شکل گیری اقتصاد جهانی و کم رنگ شدن مرزهای سیاسی تحولات بسیاری را در فضاهای جغرافیایی سبب می شود.
(ضرغام، 1376، 47)
عملکرد و تاثیرات گردشگری در فضاهای جغرافیایی، فراتر از مفهوم دو بعدی، در زمینه فرهنگ و اقتصاد است و چشم اندازهای متعددی را شکل می دهد. بررسی تاثیرات گردشگری،از دیدگاههای مختلف در یک کلیت فراگیر، در ابعاد اقتصادی اجتماعی ،فرهنگی و زیست محیطی تبلور یافته و رویکردی چند بعدی را شکل داده است. دیدگاههای مختلف درباره گردشگری می تواند ما را به ابعاد مفاهیم گردشگری و تحلیل ماهیت آن آگاه سازد. (یزدی و سقایی، 1390،62)
هر کدام از این ابعاد، خود در سه دسته پیامدهای (1)گسستی (منفی)، (2)پیوستی(مثبت) ،(3)تعاملی دسته بندی می شوند.
1) دیدگاه گسستی(منفی). دیدگاه کارکردگرایی شامل عناصر مختلف جامعه است که ممکن است هر تغییری به خصوص ناهنجاریها را نتیجه مستقیم گردشگری بداند.
2) دیدگاه پیوستی(مثبت). این دیدگاه عمدتا جنبه های تغییر مثبت را در نظر می گیرد.
دیدگاه تعاملی. (با تلفیق دیدگاه های مثبت و منفی،شیوه برخورد بین گردشگر و میزبان را به صورت پدیده ای قابل شناسایی با تعدادی از پیامدهای مثبت و منفی به تصویر می کشد ، که ارزیابی آن به نگرش محقق به مسیر صحیح تحقیق و توسعه بستگی خواهد داشت.)
(همان،87)
2-3-5-1 بعد اقتصادی صنعت گردشگری:
گردشگری قبل از هر چیز، یک مسئله اقتصادی است. ساماندهی فضای جغرافیایی در امر مبادله آزاد گردشگری شکل می گیرد و تجارت مسافرت بر پایه سرمایه داری و سود آوری انجام می شود.از این رو گردشگری در فرایند عرضه و تقاضا، جلوه هایی از توسعه را نشان می دهد.کارشناسان اقتصادی با تاکید بر جنبه های مختلف گردشگری نقش آن را در پویایی اقتصادی بسیار مهم دانسته اند و می کوشند تا با شناخت ابعاد اقتصادی گردشگری ،راههای توسعه را در این افق بررسی کنند.(همان،64)
اهمیت و پیامدهای بالقوه اقتصادی گردشگری را می توان از سه دیدگاه مورد توجه قرار داد:
1.پیامدهای بالقوه منفی،2. پیامدهای بالقوه مثبت ،3. گردشگری مطلوب

پیامدهای بالقوه منفی:
در مورد پیامدهای بالقوه منفی اقتصادی، می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• حضور گردشگران موجب افزایش شاخص قیمت کالاها و خدمات در شهر یا روستای مورد بازدید میگردد.بدین ترتیب علیرغم توسعه گردشگری ،در سطح ملی به تقویت بنیه اقتصادی منطقه که شهر یا روستای مزبور در آن قرار گرفته است منجر می گردد.اما بخش عمده ای از افراد منطقه مورد بحث که مستقیما در بخش خدمات مربوط به گردشگری شاغل نیستند از درآمد ارزی حاصل لااقل در کوتاه مدت بهره مند نمی شوند. در حالیکه این افراد بار اصلی گران شدن کالاها و خدمات مصرفی را به دوش می کشند.
• تعارض بین عرضه و تقاضای زمین که مشکل تقسیم منابع به نحو

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی گونه شناسی، الگوی فضایی، بین رشته ای، تسهیلات گردشگری Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی توسعه گردشگری، محیط زیست، صنعت گردشگری، افزایش درآمد