پایان نامه با کلمات کلیدی توسعه گردشگری، تحلیل شبکه، محیط GIS، توسعه روستا

دانلود پایان نامه ارشد

نحوی که غالب شئونات زندگی انسان را شامل می گردد. در یک نگاه تفصیلی تر می توان ابعاد دیگری همچون روانشناختی، حقوقی و غیره را بدان اضافه نمود. در مورد اثرات مثبت و منفی این فعالیت باید اظهار داشت که برخی اثرات نسبی هستند و ممکن است در جامعه ای “مثبت” و در جامعه ای دیگر “منفی” به حساب آیند.در این میان خواست برنامه ریزان و مدیران و مسئولان جامعه نیز تعیین کننده است. به عنوان نمونه افزایش قیمت زمین ناشی از توسعه گردشگری ، در یک جامعه ای ممکن است یک پدیده منفی باشد ، در حالیکه در جامعه ای دیگر که برنامه ریزان سعی بر ایجاد جذابیت و انگیزه برای نگهداری و جذب جمعیت از سایر نقاط زیستی دارند، اثر “مثبت” به شمار آید.
اثرات قید شده بالقوه هستند و با برنامه ریزی صحیح می توان از بروز اثرات منفی جلوگیری نمود و یا اثرات منفی را به کمترین حد خود رساند. حتی ممکن است اثرات مثبت هرگز بروز پیدا نکنند و یا بسیار ناچیز باشند.
نظرات و مکتوبات مرتبط با گردشگری را به چهار دسته عمده می توان تقسیم نمود. الف)مدافعین توسعه گردشگری ب)مخالفین توسعه گردشگری ج)توسعه تطبیقی گردشگری د)بررسی های علمی.
جدول صفحه بعد،تقسیم بندی مکتوبات و نظرات مربوط به گردشگری از سال 1950 تا 1990 را نشان می دهد.

جدول شماره ی 2-3: تقسیم بندی مکتوبات و نظرات مربوط به گردشگری 1950-1990

دسته
شرح

مدافعین توسعه گردشگری

• انگیزه “گسترش صنعت گردشگری ” را با اشاره به جنبه های مثبت اقتصادی و اجتماعی از جمله: اشتغال زایی، ارزآوری، ماندگاری اقتصادی ، حفاظت منابع طبیعی،ترمیم و نگهداری ابنیه باستانی، احیاء سنت های گذشتگان، تعامل فرهنگها، حفظ صلح، قوت بخشیدند.

دسته

شرح

مخالفین توسعه گردشگری
• با گذشت زمان و تحقیق بیشتر در مورد پیامدهای توسعه گردشگری،مخالفتها با این فعالیت آغاز شده و در دهه 1970 به اوج خود رسید.
• این گروه به اثرات منفی اقتصادی، اجتماعی از جمله :توزیع نابرابر درآمد در میان قشرها و پهنه جغرافیایی،نابودی و تخریب محیط، از هم گسیختگی ساختار جامعه میزبان، بی احترامی به سنن و فرهنگ و…اشاره می کنند.
• با توجه به پیامدهای منفی،” توسعه احتیاط آمیز” گردشگری را پیشنهاد می کنند

توسعه تطبیقی گردشگری
• نتیجه مناظرات بین دو گروه فوق(مخالفین و مدافعین) منجر به پدید آمدن این دسته شد.
• با تلفیق بیانیه های موافق و مخالف ، نوعی توسعه گردشگری را پیشنهاد کردند که پاسخگوی ارزشهای اجتماعی-اقتصادی مردم، منابع مصنوعی و طبیعی آنان باشد.
• گردشگری روستایی، گردشگری شهری، گردشگری مطلوب، گردشگری مردمی، گردشگری همساز، گردشگری کنترل پذیر، گردشگری زیست محیطی، گردشگری فرهنگی ، گردشگری آرام، گردشگری پایدار، گردشگری سبز ، گردشگری مردم با مردم و… گردشگریممنوع گزینه هایی هستند که این گروه پیشنهاد می نمایند.
• تاکید بر استفاده از منابع محلی
• سهولت مدیریت
• نداشتن نقش تخریبی
• تعامل میهمان و میزبان و در نظر گرفتن منابع هر دو گروه.
• تفکرات این گروه پاسخگوی گردشگری انبوه نیست.

بررسی های علمی
• نویسندگان این گروه عمدتا پژوهشگران و اعضای هیئت های علمی هستند.
• این گروه نویسندگان، موقعیت خود را به عنوان یک بنیاد علمی تحکیم بخشیده و بصورت پلی بین سه گروه فوق عمل می کنند.
• تحقیقات علمی آنها شامل موضوعاتی از قبیل : نگرش به گردشگری از دید رشته های مختلف علوم انسانی، مطالعه نظام ساختار گردشگری، بررسی ویژگی های کشورهای گردشگر فرست و گردشگر پذیر، اثرات فردی، گروهی، اقتصادی، سیاسی گردشگر را شامل می گردد.
• هدف نهایی این دسته ، ایجاد یک رشته فکری جدید دارای بدنه معرفتی ویژه گردشگری بود که بتدریج از دهه 1970 آغاز شد و در اواخر دهه 1990 به رونق علمی خود رسید.
ماخذ:(معصومی،1385،95-94)
در کل گردشگری بهینه و مناسب ، آن نوعی از گردشگری است که به ابعاد گوناکون این فعالیت توجه نموده و شرایط اعتدال ما بین ابعاد و جوامع را در نظر بگیرد. با چنین نگرشی برای هر نوع عمل و اقدامی عوامل و ابعاد گوناگون مطالعه شده و تصمیم نهایی با تلفیق آنها اتخاذ می گردند.در مورد آزادی گردشگری دیدگاههای گوناگونی وجود دارد. که برخی آزادی بی قید و شرط و برخی دیگر تعیین محدودیتها را پیشنهاد می کنند. لیکن اغلب دول محدودیت و مانع جدی برای آن قائل نیستند و به نقش آن در توسعه پی برده و ضوابط و مقرراتی را برای هدایت صحیح آن تدوین نموده اند.با اهمیت روز افزون نقش این صنعت در توسعه جوامع، سازمانهای بین المللی نیز برای توسعه آن در میان ملل مختلف فعالیت می نمایند.
در این پژوهش نیز، سعی بر آن است که بررسی های علمی گردشگری مد نظر قرار گیرد.
جهت توسعه ی گردشگری، می بایست محورهای جاذب شناخته شوند. نظریه ها و مدلهای مختلفی جهت شناسایی و تحلیل محورهای جاذب گردشگری وجود دارد، که از نظریه های توسعه منطقه ای سرچشمه می گیرند.در جدول زیر، مجموع این نظریه ها ، مشخص شده است.

جدول شماره 2-4: نظريه‌هاي قابل استفاده برای شناسایی و تحلیل محورهای جاذب
رديف
نظريه
سال
توضيحات
1
وابستگي
دهه
1950
وابستگي رشد و توسعه كشورهاي جنوب به كشورهاي شمال- رشدوابسته با تأكيد بر شهرها به عنوان موتور محرك توسعه- رشد شهرنشيني- علت گسترشي بخش خدمات
2
قطب رشد
1958
سرمايه‌گذاري كلان بر صنايع، شهرها- اثرات انتشاري و پخش توسعه در مراحل بعدي توسعه
3
مركز پيرامون
1959
در تكميل نظريه قطب رشد- مركز محور اصلي زايش توسعه است- پيرامون متأثر از توسعه مركز است.
4
مراكز رشد
دهه
1960
تجديد سازمان الگوي روستايي با تأكيد بر مراكزي كه بيشترين امكانات بالقوه توسعه را دارد- توجه به برنامه‌ريزي مكاني
5
UFRD
1976
تقويت نقش مراكز شهري در توسعه روستايي- تأكيد بر شهرهاي كوچك و مياني- تأكيد بر برنامه‌ريزي مكاني محور و مردم
6
اگروپليتن
1978
توسعه روستايي با توجه به پيوندهاي شهر و روستا- تلفيق چشم‌اندازهاي شهري و روستايي، تأكيد بر خودياري در سطح محلي
7
توسعه يكپارچه منطقه‌اي
دهه
1980
فرآيندي دموكراتيك، مشاركت محور، در جهت منافع عموم- ارتباط مناسب ميان بخش‌هاي مختلف در انطباق با برنامه‌ريزي‌هاي كلان
8
راهبرد شبكه ای
1998
تأكيد بر وابستگي‌هاي متقابل ميان شهر و روستا- تلاش براي رفع تضاد ميان شهر و روستا- نظام شهري افقي و چندمركزي- نظام برنامه‌ريزي غير متمركز و مبتني بر پيوندهاي شهري- روستايي
از بین نظریه های فوق، راهبرد شبکه ، انتخاب گردید.
همچنین از میان نظریه ها و مدلهای تحلیل شبکه ای که در این فصل معرفی شد، مدلهای مرکز جاذبه، عملیات همسایگی ، مدلسازی و تحلیل قابلیت دسترسی، مدل اثر متقابل فضایی و عملیات همپوشی لایه ها و مدلسازی هندسی شبکه به ترتیب اولویت، به منظور تحقق اهداف این پژوهش انتخاب گردید.

فصل سوم : چارچوب روش تحقیق

3-1 مقدمه :
یک سیستم اطلاعات جغرافیایی شامل مجموعه ای از اجزاء سخت افزار و نرم افزاری کامپیوتری جهت ورود، ذخیره- سازی، بازیابی، تجزیه و تحلیل و در نهایت خروج داده های مربوط به عوارض فضایی می باشد.
تجزیه و تحلیل مسائل و حل مشکلات مختلف در محیط GIS مستلزم مدلسازی دنیای واقعی در محیط GISمی باشد که یکی از این مدلها، مدل شبکه می باشد. مدل شبکه متشکل از عوارض خطی و گره ها می باشد. عوارضی خطی، عوارضی هستند که از طریق آنها جریان صورت می گیرد و گره ها نشان دهندۀ محل تقاطع (برای مثال، تقاطع های خیابان ها)،ایستگاه اتوبوس، مراکز خدماتی، مخازن و انبار آب و غیره می باشد. در مدل شبکه مسائل مربوط به خطوط و تقاطع ها ( گره ها) مدلسازی می شود و از طریق توابع تحلیلی موجود در این مدل مسائل و مشکلات مربوط به دنیای واقعی قابل حل می باشد.

3-2 تشريح مدل مفهومي مورد استفاده و نحوه عملياتي نمودن آن در پژوهش
3-2-1 مدل سطح جاذبه
بر مبنای قانون جاذبه نیوتن ، مرکز جاذبه نقطه ای است که در آن توازن و تعادل یک شیء حاصل می شود . ( به شکل 3-1 نگاه کنید )
شکل 3-1 توضیح مفهوم مرکز جاذبه
یافتن مرکز جاذبه فرآیند مکان گزینی را بهینه سازد و می تواند به برنامه ریزی کمک کند که بهترین مکان را برای یک مرکز خدماتی یا تجاری پیدا کند . مفهوم مرکز جاذبه در فیزیک و هندسه نیز دیده شود در صورتی که شیء همگون باشد یعنی اینکه تمام قسمتهای آن از یک جنس ساخته شده باشد و شکل هندسه ساده ای داشته باشد مرکز جاذبه در مراکز هندسی شیء واقع می شود.
تئوری مرکز جاذبه در کتابهای هندسه یافت شود و همراه با آن معادله ای برای یافتن مرکز جاذبه یک سیستم فیزیکی ارائه میشود . مفهوم تئوری مرکز جاذبه به صورت زیر می باشد.
( WWW.Esri.com –Gravity Center – 1999).
فرض کنید که یک سیستم فیزیکی از ذرات با وزنهای n w , … , 2 w , 1 wساخته شده است که در آن نقاط ( Yn , n X) , …. , ( 2Y , 2X ) ,(1Y , 1x ) واقع شده باشند در صورتی که , y M X Mحرکات سیستم باشند و W مجموع J W باشند ، پس در این صورت مرکز جاذبه سیستم ، نقطه (Y,X ) می باشد که از این فرمول حاصل می شود :
3-1
از این تئوری یک نتیجه جالب می توان گرفت و آن این است که مرکز جاذبه دارای مجموع حداقل نسبت به تمام ذرات موجود در سیستم می باشد . در صورتی که ما از این تئوری در مسائل تجزیه و تحلیل فضایی در یک استفاده کنیم ، مرکز جاذبه نقطه ای است که حداقل فاصله را نسبت به تمام نقاط دیگر ناحیه دارا باشد . به همین دلیل مدلسازی مرکز جاذبه در مکان یابی به کار گرفته می شود . کاربرد دیگری که مرکز جاذبه دارد، این است که بر خلاف مرکز هندسی ، به دنیای واقعی خیلی نزدیکتر می باشد . بنابر این در تجزیه هندسی می توانیم بگوییم که وزن سیستم از نظر تئوری در مرکز جاذبه متمرکز می شود.
(,3 WWW.Esri.com Gravity Center , 1999)
در دنیای واقعی ، مفهوم مرکز جاذبه می تواند در خیلی از موارد مورد استفاده قرار گیرد . برای مثال ، در صورتی که بخواهیم مکانی را برای یک مرکز خرید پیدا کنیم ، این مکان بایستی در نزدیکی مرکز جاذبه مشتریان باشد . و اگر بخواهیم مکانی را برای ساخت فرودگاه انتخاب کنیم این مکان بایستی در مرکز جاذبه ناحیه ای باشد که از آن استفاده خواهد کرد .
در این دو مورد ، مکان انتخابی ممکن است که حداقل فاصله را نسبت به تمام مشتریان داشته باشد. ( Lbid,3) .
در این پژوهش،مدل سطح جاذبه ،نخستین مدلی است که به کار می بریم.
همان گونه که از توضیحات پیشین عنوان شد، مرکز جاذبه ی یک ناحیه نقطه ای است که حداقل فاصله را نسبت به تمام نقاط دیگر ناحیه دارا باشد. بنابراین برای اینکه مکانهای گردشگری شهرستان کاشان را با تفصیل بیشتری شناسایی و تحلیل کنیم، ابتدا این شهرستان را به چهار بخش اصلی تفکیک می کنیم (بخش مرکزی کاشان، بخش نیاسر،بخش قمصر و بخش برزک)
این چهار بخش بر اساس تقسیمات کشوری تعیین شده از سوی وزارت کشور می باشد.
(طرح جامع گردشگری استان اصفهان،1389، 155)
بعد از آن برای هر بخش یک مرکز جاذبه ی گردشگری کلی فارق از نوع جاذبه، تعیین می کنیم.
تعیین این مراکز چند مزیت و ضرورت دارد:
1) بر مبنای روش تحلیل شبکه،حتما باید مرکزیت این گردشگاهها(گردشگاههای تاریخی- فرهنگی،طبیعی و مذهبی و اقامتی-تفریحی) مشخص شود. درواقع این مدل، مقدمه ای برای ادامه ی روند کار می باشد. توضیحات بیشتر در مورد ضرورت انتخاب این مدل در تعیین مدلهای بعدی ، عنوان می شود.
2) تعیین این مراکز، مرکزیت گردشگری هر کدام از بخش های شهرستان کاشان را نشان می دهد و فاکتور حداقل فاصله را که عامل مهمی در جذب گردشگر می باشد، تامین می کند.
3) بنابراین دو فاکتور اصلی برای به کارگیری این مدل طبق فرمول محاسباتی شماره ی (3-1) (الف)وزن هر کدام از گردشگاهها(wi) و (ب) مختصات مرکز هر کدام از گردشگاهها
(xi ,yi) می باشد.
برای تعیین وزن مکانهای گردشگری سه شاخص

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی مکان یابی، حمل و نقل، محدودیت ها، مدل سازی Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی حمل و نقل، میراث فرهنگی، ایستگاه آتش نشانی، مکان یابی