پایان نامه با کلمات کلیدی بانک مرکزی، بازارهای مالی، سپرده های بانکی، اوراق قرضه

دانلود پایان نامه ارشد

بازار مالی داخلی باشد برای افراد و مؤسّسات داخلی سودآور خواهد بود که برای تأمین نیازهای مالی خویش، به بازار اوراق قرضه بین الملل مراجعه کنند. درکنار نرخ بهره، تفاوت در میزان مالیات ها نیز می تواند انگیزه ایجاد بدهی در بازار اوراق قرضه بین الملل را توجیه کند. برمبنای آمار سال 2010 دلار آمریکا پرطرفدارترین واحد پولی است که در بازار جهانی اوراق قرضه مورد توجّه فعّالان اقتصادی قرار داشت. سهم دلار آمریکا در این بازار معادل 7/48 درصد، یورو 4/27 درصد و دیگر واحدهای پولی 9/23 درصد بوده است. این سؤال قابل طرح است که چرا دلار آمریکا در بین واحدهای معتبر پولی جهان بیشترین سهم را در بازار اوراق قرضه بین الملل به خود اختصاص می دهد؟ دلایل متعدّدی را می توان نام برد: هزینه تبدیل دلار آمریکا به دیگر واحدهای پولی بسیار پایین بوده و در بازارهای ارز بین الملل همیشه متقاضی برای خرید دلار وجود دارد. اغلب معاملات تجاری و بازرگانی بین کشورها نیز براساس دلار صورت می گیرد. قیمت موادّ خام (طلا، نفت، گاز، فولاد و …) موادّ غذایی (گندم، جو، برنج و …) در بازارهای جهانی با توجّه به ارزش و نرخ دلار بیان می شوند. اغلب دولت ها، مؤسّسات تولیدی و خدماتی بخش خصوصی در کشورهای آسیایی، اقیانوسیّه، آمریکای لاتین و خاورمیانه، دلار آمریکا را جهت انجام سرمایه گذاری های خارجی و پوشش دادن به نیازهای تجاری و بازرگانی خویش به دیگر واحدهای پولی ترجیح می دهند (بانک مرکزی اروپا، 2008).
2-3-4-2. بازار وام و اعتبارات بانکی در سطح بین الملل12
در سال 2010، مقدار اعتبارات بانکی واگذار شده در بازارهای مالی جهان مبلغی معادل5/5 تریلیون دلار بوده است که سهم دلارآمریکا از این مبلغ 54 درصد (2990میلیارد)، یورو اروپا 19 درصد (1055میلیارد) و دیگر واحدهای پولی 27 درصد می باشد. در ارتباط با سهم یورو نباید فراموش کرد که مؤسّسات و نهادهای مالی آمریکا و انگلیس اعتبارات بانکی در حوزه یورو را به اعتبارات بانکی در آمریکا ترجیح داده تا بتوانند از تقویّت ارزش یورو در مقابل دلار آمریکا استفاده کرده و منافع اقتصادی بیشتری کسب کنند. این نهادها در آینده انتظار افزایش ارزش دلار در مقابل یورو را داشته و ترجیح می دهند به واحد پولی ایجاد بدهی کنند که ارزش آتی آن کمتر از ارزش فعلی باشد. خارج از مرزهای اروپا، دلارآمریکا مهمترین واحد پولی محسوب می شود که در نیمی از اعتبارات بانکی جهان مورد استفاده قرار می گیرد.
2-3-4-3. بازار سپرده های بانکی بین الملل13
شرایط در بازار سپرده های بانکی متفاوت از بازار اعتبارات بانکی بین الملل نیست. در پایان سال 2010 میزان کل سپرده های بانکی در بازار جهانی رقمی معادل 6000 میلیارد دلار محاسبه شد. از این مبلغ، سهم دلار آمریکا بیش از 60 درصد (3637میلیارد)، یورو اروپا تقریباً 22 درصد (1297میلیارد) و دیگر واحدهای پولی 18 درصد می باشد. براساس آمار محاسبه شده توسط بانک مرکزی اروپا و بانک تسویّه بین الملل در طول دوره زمانی (2010-1999) سهم دلار آمریکا در سپرده های بانکی نهادهای مالی بین المللی و فعّالان اقتصادی در کشورهای آسیایی، اقیانوسیّه و آفریقا افزایش نشان می دهد. افزایش سهم دلار آمریکا به قیمت کاهش سهم یورو در بازار سپرده های بانکی خارج از اروپا همراه بوده که دلیل این امر ناشی از حجم بالای دلار در بازارهای مالی جهان و همچنین مشکلات حوزه یورو در مهار بحران مالی و بدهی های خارجی برخی اعضای گروه یورو (مانند ایتالیا، اسپانیا، پرتغال و یونان) می باشد.
2-4. نقش دلار و یورو در معاملات تجاری جهان
برای تعیین سهم یک واحد پولی در مبادلات بازرگانی، حجم معاملات در تجارت جهانی را معیار قرار می دهند بدین شکل که در مبادلات کالا و خدمات بین کشورها کدام واحد پولی بیشتر پرداخت و دریافت می شود.
آیشن گرین و ماتیسون (2000) بر اساس تحقیق به عمل آمده بین سال های (1996 – 1979) برای بیش از 84 کشور درحال توسعه نشان دادند که در جریان تجاری و مالی بین الملل برای این کشورها انگیزه معاملاتی و انگیزه کسب سود جهت انتخاب واحد پول حائز اهمّیّت می باشد. هلر و نایت (1978) به این نتیجه رسیدند که شرکای تجاری نیازهای وارداتی و بدهی های خارجی کشورها در انتخاب واحد پولی نقش مهمّی ایفا می کنند. علل انتخاب یک واحد پولی برای انجام معاملات تجاری و ارزی را می توان به صورت زیر توضیح داد: اکثر کشورهای آسیایی (ژاپن، چین، هندوستان، کره جنوبی، اندونزی و…)، آمریکای لاتین (برزیل، آرژانتین، شیلی، کلمبیا و…) و کشورهای خاورمیانه (کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق، افغانستان، پاکستان و…) بازار وارداتی آمریکا را برای صادرات کالا و خدمات جهت کسب منافع حاصل از تجارت (درآمدهای صادراتی) بسیار حائز اهمّیّت می دانند و از این رو در معاملات تجاری و ارزی خویش دلار آمریکا را بر دیگر ارزها ترجیح می دهند. در ارتباط با ترکیب دارایی های مالی14 نسبت دارایی های مالی به دلار آمریکا از 400 میلیارد دلار در سال 1999 به بیش از 1000 میلیارد دلار (1/1 تریلیون دلار) در سال 2007 افزایش نشان می دهد. درحالی که سهم یورو اروپا از 100 میلیارد یورو (1999) به 290 میلیارد یورو (2007) رسیده است. به عبارت دیگر، کاهش ارزش دلار مانع رشد دارایی ها به دلار آمریکا در بازارهای مالی جهان نشده است(بانک مرکزی اروپا، 2008).
استفاده شخصی، امتیاز دیگر دلار در معاملات تجاری است. افراد بسیاری اقدام به خرید و نگهداری دلار آمریکا می کنند، زیرا این واحد پولی نه تنها در بازارهای مالی به عنوان ارز معیار شناخته می شود، بلکه از آن می توان در عملیات آربیتراژ ارز و آربیتراژ بهره نیز استفاده کرد. با توجه به موارد بالا، دلار آمریکا در بازارهای تجاری جهان مهمترین و معتبرترین واحد پولی محسوب می شود که از موقعیّت کاملاً برتری نسبت به یورو، ین ژاپن و یا پوند انگلیس برخوردار است.
2-4-1. نقش دلار و یورو در ترکیب ذخایر ارزی جهان
در تجزیّه و تحلیل ترکیب و نوع ذخایر ارزی سؤال مطرح شده این است که کدام عوامل اقتصادی (پولی، مالی و تجاری) سبب می شوند تا کشورها در انتخاب و نگهداری یک یا چند ارز مشخّص اقدام نمایند. به عقیده لیم و ونگ (2007) رژیم و سیاست ارزی کشورها در انتخاب ترکیب ذخایر ارزی نقش مهمی ایفا می کند، زیرا ثبات بازار ارز به این دو عامل وابسته است. چاین و فرانک (2006) معتقدند بزرگی بازار پول و سرمایه و همچنین میزان نوسان های ارزی در انتخاب ذخایر ارزی مهم هستند. در حالت کلی، بانک های مرکزی و دولت ها در انتخاب ذخایر ارزی خود این عوامل را در نظر می گیرند.
2-4-2. درجه نقدینگی ذخایر ارزی
از دیدگاه بانک های مرکزی، درجه نقدینگی ارز ذخیره شده حائز اهمّیّت است، زیرا هر زمان که مقامات پولی به نقدینگی نیاز یابند بتوانند به ذخایر ارزی خود مراجعه و آن را سریع در داخل و یا خارج از کشور به پول، طلا و یا دیگر ارزها تبدیل کنند. به عنوان مثال، قدرت نقدشوندگی تعهدنامه های دولتی برحسب واحدهای مختلف پولی (تعهدنامه های ارزی) برای دلار آمریکا (100درصد)، یورو اروپا (74 درصد)و پوند انگلیس (50 درصد) می باشد. این شاخص نشان می دهد که دلار آمریکا در هر شرایطی و در تمام بازارهای مالی بین الملل قابل تبدیل به دیگر واحدهای پولی است، در صورتی که محدودیّت هایی برای تبدیل یورو، پوند و ین ژاپن به دیگر ارزها وجود دارد(بانک مرکزی اروپا، 2011).
2-4-3. ثبات ارزش ذخایر ارزی
یک واحد پولی که بعنوان ذخیره ارزی نزد بانک مرکزی مورد استفاده قرار می گیرد، می بایست از لحاظ قدرت خرید از ارزش ثابتی برخوردار باشد. این شرط زمانی فراهم می آید که کشور انتشاردهنده ارز معیار، همواره از سیاست های تثبیتی حمایت کرده و آن را به اجرا در آورد. لازم به ذکر است که کشورها با توجّه به شرکای تجاری خود و همچنین هزینه تبدیل ارز به دیگر واحدهای پولی به فعّالیّت در بازارهای ارزی اقدام می ورزند. بانک های مرکزی به این نکته نیز توجّه نشان می دهند که در صورت سپرده گذاری ذخایر ارزی خود چه میزان سود از بازارهای مالی دریافت می کنند (آربیتراژ بهره).
در ترکیب ذخایر ارزی جهان، وضعیت آماری سال 1999 را با سال 2010 مقایسه می کنیم. در سال1999 میزان کل ذخایر ارزی جهان مبلغی معادل 782/1 تریلیون دلار برآورد شده بود. از این مبلغ، سهم دلار آمریکا بیش از 265/1 تریلیون دلار یعنی رقمی معادل(71 درصد) از کل ذخایر ارزی جهان را در بر می گرفت، در صورتی که سهم یورو (18 درصد)، ین ژاپن (6 درصد) و پوند انگلیس (3 درصد) را شامل می شد. در سال 2010 رقم کل ذخایر ارزی جهان مبلغی معادل 3/9 تریلیون دلار محاسبه شده است که سهم دلار آمریکا 4/61 درصد، یورو اروپا 3/26 درصد و دیگر واحدهای پولی 3/12 درصد تعیین شدند.
بررسی آمار ذخایر ارزی جهان در سال ها 1999 و 2010 نشان می دهد که گرچه سهم یورو اروپا در طول این سال ها بطور مرتّب افزایش یافته و کسب چنین رقمی ظرف مدت 10 سال یک موفّقیّت بارز برای پول مشترک اروپا محسوب می شود، اما هنوز دلار آمریکا بیشترین سهم ذخایر ارزی جهان را به خود اختصاص داده و نزد اغلب بانک های مرکزی و دولت ها از جایگاه ویژه ای برخوردار است. افزایش ذخایر ارزی بر حسب دلار در جهان از2/1 تریلیون (1999) به بیش از 6/5 تریلیون دلار (2010) بیانگر نیاز بسیاری از کشورها به این واحد پولی می باشد. (بانک مرکزی اروپا، 2011).
2-5. سوابق تحقیق
2-5-1. مطالعات انجام شده در خارج
تحقيقاتي در زمینه دلار و یورو در سطح بين الملل انجام شده است. از آن جمله مي توان به مطالعات زیر اشاره کرد.
نوردن و آمانو15 (1998) با بررسي هاي خود دريافتند كه قيمت نفت علّت گرنجري نرخ ارز واقعي دلار است و برعكس آن صادق نمي باشد. آنها با بررسي هاي بيشتر به اين نتيجه رسيدند كه قيمت نفت منبع عمده تكانه هاي نرخ ارز در دوره بعد از برتون وودز مي باشد و اينكه قيمت انواع انرژي ها دلالت هاي مهمّي را براي تحقيقات در خصوص رفتار نرخ ارز دارد.
بناسي – كوئري و همكاران16 (2005) نيز به بررسي ارتباط بلندمدّت بين متغيّرهاي حقيقي قيمت نفت و دلار پرداختند. با استفاده از آمار سالهاي 1974 تا 2004 نشان دادند كه 10 درصد افزايش قيمت نفت باعث تقويّت ارزش دلار به اندازه 3/4 درصد در بلندمدّت مي گردد و عليّت از قيمت نفت به دلار است. سرعت همگرايي نرخ ارز به مسير بلندمدّت خود نيز برابر با 88/0 درصد در هر دوره مي باشد.
ايخنگرين17 (2005) اين موضوع را به لحاظ تاريخي مدّنظر قرار داده و بويژه به كنار رفتن پوند انگلستان به عنوان ارز بين المللي توجّه مي كند و در نهايت به اين نتيجه مي رسد كه دلار و يورو امتياز ارز بين المللي را بين يكديگر تقسيم مي كنند18.
چين و فرانكل19 (2007) پرسش آيا اين احتمال وجود دارد كه يورو جاي دلار را به عنوان ارز عمده در ذخاير بين المللي را بگيرد؟ را مدّنظر قرار داده و تقاضاي ذخاير بين المللي براي يورو در سطح دنيا را برآورد مي كنند. آنها به اين نتيجه مي رسند دو سناريو وجود دارد كه با توجّه به آنها يورو مي تواند بر دلار به عنوان ارز ذخاير بين الملل برتري يابد. اين دو سناريو عبارتند از: 1. چنانچه باقيمانده ی اعضای اتّحادیّه اروپا تا سال 2020 به اتّحاديّه پولي اروپا، EMU20 بپيوندند؛ 2. چنانچه روند كاهش ارزش دلار در آينده تداوم يابد.
ترازا و ملهم21 (2007) به بررسي رابطه بلندمدّت ميان مقادير واقعي قيمت نفت و نرخ ارز دلار در مقابل يورو طي سالهاي 2000 تا 2006 پرداختند. نتايج هم انباشتگي و آزمون عليّت نشان مي دهد كه يك درصد كاهش ارزش دلار منجر به افزايش 95/1 درصد قيمت نفت در بلندمدّت مي شود. (و یک درصد تقويت يورو مطابق با 88/1 درصد فزايش قيمت نفت در بلندمدت می شود.) عليّت نيز از قيمت نفت به دلار مي باشد و سرعت تعديل نرخ ارز به مسير بلندمدّت خود در هر دوره برابر با 12/0 درصد است.
بریتنفیلنر و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی اوراق قرضه، بازارهای مالی، تولید ناخالص داخلی، بانک مرکزی Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی استراتژی ها، تجارت جهانی، کشورهای پیشرفته، تابع واکنش