پایان نامه با کلمات کلیدی از خود بیگانگی، جهان اسلام، ناصرالدین شاه، شورهای اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

بارز غربزدگی است البته نقش ماهوارهها و فنآوری جدید را نبایستی نادیده گرفت زیرا ماهوارهها و دنیای آنفورماتیک با تحمیل الگوهای غربی، یک نواختی الگوهای غربی و شرقی را در جهان سوم و جهان اسلام پدید میآورند.314
همچنین نقش سفارتخانهها و مستشاران فرهنگی و نظامی کشورهای سلطه را نبایستی مورد غفلت قرار گیرد زیرا بررسی تاریخی فساد و فحشا در جوامع اسلامی نشان میدهد که خارجیان بویژه سفرا، دیپلماتها، مستشرقین و همسرانشان از اولین کسانی بودهاند که باعث ترویج فساد در کشورهای اسلامی شدند. آنها با همسرانشان در مجالس و میهمانیهای دربار حاضر میشدند و حریم شرع و عفت را عملاً زیر پا میگذاشتند.315
از طرف دیگر بیگانگی ملل و تمدنهای شرقی و انسانی با یکدیگر نیز جزء دیگری از این تضاد و دوگانگی است. منشأ این بیگانگی این است که امید همه تمدنهای جهان، غرب میشود و نتیجه این بیگانگی، بیگانگی از خود است و از خودبیگانگی حس تسلیم و دنبالهروی را در جهان اسلام پرورش داده و در نتیجه تقلید کورکورانه را نشانه تمدن و کمال میدانند.
شایان ذکر است که سازمانهای بینالمللی ابزاری قوی است برای فراهم کردن این تقلید کورکورانه و وابسته کردن هرچه بیشتر ملتها را به قدرتهای غربی آنگونه که جلال آل احمد میگوید:
«یونسکو» «اف-آ-او» «سازمان ملل» و دیگر موسسات بینالمللی که ظاهراً همگانی و دنیایی است، اما در واقع، گول زنکهای غربی است که در لباسی تازه به استعمار آن دنیای دوم [جهان سومیها] می‌پردازد.»316
واضح است که نقش تبلیغات استعمارگران در دنیای امروز از طریق رسانههای جمعی و تشکیلات خاص از قبیل فراموسونها- هالیود، سازماهای به اصطلاح مردمی، حقوق بشر و … کاملاً آشکار بوده و با تبلیغات پر زرق و برق زمینه جدایی انسان و جوامع را از فطرت اصیل و پاک انسانی فراهم کرده و به سوی از خودبیگانگی سوق میدهند.

4-2-3- منافع جمعی و گروهی
از دیگر عوامل از خودبیگانگی اجتماعی میتوان از منافع جمعی و گروهی نام برد بدین معنا که برخی از گروهها و تشکیلاتها دوام و بقاء خود را و همچنین بهرهبری لازم از افراد جاهل و غافل گروه را در گرو از خودبیگانگی و غفلت جمعی از اصل حقیقت و اصول انسانیت میدانند رهبران اینگونه گروهها نوعاً با آگاهی کامل و اطلاع دقیق از انحراف عمیقی که آن جمع را در برگرفته برای رسیدن به مطامع مادی و خواستههای شهوانی، از خودبیگانگی را نه تنها پذیرفته بلکه آنرا تبلیغ کرده و به آن دامن میزنند نمونههای بارز این دسته را میتوان از فرقههای خود ساخته استعمار از قبیل دراویش، متصوفه، گروهک‌های فاسد، شیطان پرستی، بهائیت، وهابیت و …. نام برد که بررسی تمامی آنها از حوصله این تحقیق خارج است اما برای نمونه یکی از آنها را مورد مطالعه قرار میدهیم.
بهائیت
فرقهای که با ادعاهایی همچون بابیت، قائمیت، نبوت و الوهیت پا به عرصه تفرقه در جهان اسلام و تشیع نهاد در طول حیات ننگین خود از حمایتهای قدرتهای سلطهگر نظیر روسیه، انگلیس، آمریکا و رژیم اشغالگر قدس بهرهمند بود.
یکی از سرمداران این فرقه ضاله حسینعلی روسی معروف به بهاءالله است وی که حکم قتلش توسط رئیس حکومت صادر شد ولی با حمایت دولت روسیه از این کشته شدن نجات یافته و مورد حمایت صریح دولت روسیه قرار میگیرد و اگر این حمایت و پشتیبانی نمیبود قطعاً نامی از بهائیت باقی نمیماند و به زباله دان تاریخ سپرده میشدند. ولی پشتیبانی صریح روسیه و حمایت همه جانبه از وی مانع قتل او گردید. زیرا سفیر روسیه درخواست کرده بود که در جلسه محاکمه حسینعلی نماینده دولت روسیه هم حضور داشته باشد و این یعنی حمایت تام و تمام روسیه از شخص حسینعلی که نهایتاً منجر به آزادی وی از زندان گردید.
با آزادی وی از زندان ناصرالدین شاه مجبور شد با مشورت دولت روسیه وی را به بغداد تبعید کند و این حمایتها خود نشانه وابستگی شدید حسنعلی نوری به روسیه و فرقه سازی توسط دولت روسیه میباشد این وابستگی تا آنجا بود که دولت روسیه در مسیر حرکت وی از ایران به عراق او را همراهی نمود تا مبادا گزندی به او برسد. حسینعلی شخصاً اعتراف میکند که:
«چون مظلوم از سجن خارج، حسب الامر حضرت پادشاه حرسه الله تعالی مع غلام دولت علیه ایران و دولت بهیه روس به عراق عرب توجه نمودیم»317
سرسپردگی و وابستگی به عمال خارج از کشور چیزی نیست که از دید افراد محقق پنهان بماند اما اعتراف خود حسنعلی مطلب را روشنتر میکند آنجا که میگوید:
«اگر امیر انتظام از موقعیت و مقام حقیقی، آگاهی مییافت البته در توقیف و هدم ما خودداری نمیکرد و با آنکه مساعی فراوان در کشف این امر به کار برد ولی توفیق نیافت»318
بررسی سیره عملی این گونه افراد نشان میدهد که با آگاهی کامل به سوی باطل گرایش پیداکردهاند و منافع جمعی وگروهی آنان ایجاب میکرده که آگاهانه و عامدانه از حقیقت فاصله گرفته و دچار از خود بیگانگی گردند.

فصل پنجم:

پیامدهای از خود بیگانگی

از خود بیگانگی مقولهای است که تاثیر عملی بسیار زیادی بر زندگی انسان داشته، جهت و هدفها را به سمت و سوی خاصی سوق میدهد.
از این دیدگاه میتوان پیامدهای آن را هم به صورت فردی و هم اجتماعی مورد بررسی قرار داد.

5-1- پیامدهای فردی
از پیامدها و آثار از خود بیگانگی در افراد موارد زیادی را میتوان نام برد که شامل صفات زشت و بد، از قبیل ظلم، حسادت، خودبزرگ بینی و … که بطور خلاصه میتوان گفت هر صفت رذیله اخلاقی که انسان را از حالت تعادل خارج ساخته و به سوی افراط و تفریط سوق می دهد میتواند از آثار و نتایج از خودبیگانگی باشد که برای نمونه به چند مورد آن اشاره میکنیم.

5-1-1- حسادت
«حسد» در لغت به معنی بدخواهی و خواستن زوال نعمت و سعادت دیگری است319 و در اصطلاح نیز به معنی آرزو کردن زوال و نیستی نعمت کسی که استحقاق آن نعمت را دارد.320
شخص حسود در واقع با خداوند متعال به خاطر اعطا و تدبیرش در نزاع است و راضی به کار خدا نیست.321
یکی از عمدهترین عوامل تخریب و فساد در جهان، تخریب و فسادی است که از ناحیه افراد حسود نشأت میگیرد و بدون شک ارتکاب هر گناهی برای تأمین یکی از خواستههای نفسانی است.
قرآن حسادت را عامل نخستین قتلی که در روی کره زمین رخ داده است، معرفی کرده و می‌فرماید:
﴿وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ ابْنَيْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِن أَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الآخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ﴾322
«داستان دو فرزند آدم را به حق بر آنها بخوان هنگامی که هر کدام عملی برای تقرب به پروردگار انجام دادند، اما از یکی پذیرفته شد و از دیگری قبول نشد و اوگفت به خدا سوگند تو را خواهم کشت (دیگری) گفت: به درستی که خداوند از پرهیزکاران میپذیرد».
از این آیه استفاده میشود که در زمان حضرت آدم مراسم قربانی وجود داشته و هابیل و قابیل که فرزندان حضرت آدم بودند، به دستور پدرشان عبادت قربانی را انجام دادند، ولی تنها، قربانی هابیل پذیرفته شد و برادر دیگر که قربانیاش پذیرفته نشده بود، به شدت خشمگین شد و آتش حسادت به برادرش هابیل، در دل او شعله کشید و سرانجام، او را به قتل رسانید.323
یکبار دیگر تاریخ در حال تکرار بود و آن هم در مورد یوسف پیامبر، آنجا که برادران او به خاطر حسادت به یوسف، تصمیم به قتل او گرفتند و در نهایت او را در چاه انداختند.324
﴿قَالَ قَآئِلٌ مَّنْهُمْ لاَ تَقْتُلُواْ يُوسُفَ وَأَلْقُوهُ فِي غَيَابَت الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ إِن كُنتُمْ فَاعِلِينَ﴾325
«یکی از برادران گفت: یوسف را نکشید و اگر کاری میخواهید انجام دهید، او را در نهانگاه چاه بیفکنید تا بعضی از قافلهها او را بردارند و به مکان دوری ببرند».
آیه دیگر در مورد حسادت یهودیان به مسلمان است، که چون خودشان ایمان نداشتند، می‌خواستند آنها را نیز از ایمان برگردانند.
﴿وَدَّ كَثِيرٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُم مِّن بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّاراً حَسَدًا مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ…﴾326
«بسیاری از اهل کتاب دوست داشتند، که شما را بعد از ایمان آوردنتان از آن برگردانند، به خاطر حسادتی که بر ایمان شما در نفس خود داشتند، بعد از آنکه حق بر آنها روشن شده بود»
خداوند در سوره فلق حسد را از بدترین و زشتترین صفات برشمرده و دستور داده که از شر شخص حسود به خدا پناه ببرید:
﴿وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ﴾327
«پناه میبرم به خدا از شر حسود، آنگاه که حسادت کند»
حسد در روایات
در روایات نکوهش شدیدی از حسد شده، بطوری که در مورد کمتر رذیلهای چنین نکوهشی شده است.
پیامبر اکرم (ص) فرمودند : «خداوند به موسی بن عمران فرموده همانا حسود از نعمتهای من ناراحت است و از قسمتی که برای بندگانم مقرر داشتهام رویگردان»
امام باقر (ع): «حسد ایمان را میخورد، همانگونه که آتش هیزم را»328
امام صادق (ع): «از حسادت کردن به یکدیگر بپرهیزید؛ زیرا کفر، ریشهاش حسادت است»
فضیل عیاض روایت کرده که حضرت صادق (ع) فرمودند: «همانا مومن غبطه میخورد و حسد نمیورزد، ولی منافق حسد میورزد و غبطه نمیخورد»329
آثار سوء حسد از نظر امام علی (ع):
1- حسود دائماً ناراحت است و این سبب بیماری جسمی و روحی او میشود.
2- حسد ریشه ایمان را خورده و انسان را نابود میکند.
3- حسد حجاب ضخیمی در برابر معرفت و شناخت حقایق است.
4- فرد حسود به همه مردم حتی نزدیکانش حسادت میکند و این امر باعث از دست دادن دوستانش میشود.
5- حسود هرگز به سیادت و بزرگی نمیرسد.
6- حسود بسیار حسرت و اندوه دارد و گناهانش پیوسته افزوده می شود.330
همانگونه که بیان گردید حسد خروج از دایره تعادل است و این خروج چیزی نیست جز همان از خود بیگانگی انسان از ذات اصیل خویش.
5-1-2- تکبر
تکبر در لغت به معنای تعظیم؛ (خود را بزرگ پنداشتن) آمده است.331 برخی، کبر، استکبار و تکبر را برای اشاره به همین معنا به صورت یکسان به کار بردهاند،332 ولی برخی میان کبر و تکبر فرق گذاشتهاند؛ یعنی کبر را امر باطنی و حالت نفسانی داشته و تکبر را به ثمرات آن امر باطنی، که به صورت افعال و اقوال ظاهر میشود، اطلاق کردهاند.333
اما در اصطلاح، کبر از صفات نکوهیده نفسانی است که شخص متصف به آن (متکبر) خود را در برابر دیگران بزرگ میبیند و دیگران را خوار و حقیر میشمارد.
پس، کبر یک حالت نفسانی است که در آن حالت انسان خود را برتر از دیگران میداند، به آثار ناشی از این حالت درونی که در کلام یا رفتار شخص ظاهر میشود، تکبر گفته میشود، به عبارت دیگر تکبر اظهار کردن کبر است.
منظور از این آثار هرگونه رفتار تحقیرآمیز شخص با دیگران است که به دلیل این که او خود را برتر از دیگران میبیند، مرتکب این گونه اعمال و گفتار میشود، مثلاً از سلام کردن به دیگران خودداری میکند و انتظار دارد دیگران به او سلام کنند؛ به سخنان مردم گوش نمیدهد ولی انتظار دارد همه به سخنانش گوش فرا دهند؛ با غرور و فخر فروشی راه میرود؛ انتظار دارد در بهترین جای مجلس بنشیند و … اگر انسان متکبر از روی خودبزرگ بینی، نافرمانی و سرکشی کند، میگویند استکبار کرد. پس استکبار نافرمانی و سرکشی حاصل از کبر است، و آن در مقابل اسلام است که انقیاد و عدم سرکشی ظاهری است که ناشی از تسلیم باطنی میباشد.
در قرآن کریم تکبر از صفات بسیار نکوهیده بشر شمرده شده است. در برخی آیات به کلمه متکبر تصریح شده است؛ مانند آیاتی که دوزخ را جایگاه متکبران معرفی میکنند.334
در برخی آیات نیز با کلمات مستکبر335 و استکبار336 و مختال فخور (خرامنده فخرفروش)،337 به این معنا اشاره شده است.
در آیه 72 سوره زمر، فرشتگان عذاب از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلمات کلیدی غرب گرایی، روشنفکران، جهان اسلام، کشورهای اسلامی Next Entries پایان نامه با کلمات کلیدی پیامبر (ص)، امام صادق، پیامدهای اجتماعی، قرآن کریم