پایان نامه با واژگان کلیدی پیامبر (ص)، شهادت شهود، گناهان کبیره

دانلود پایان نامه ارشد

از یک نفر مرد و یک نفر زن و یک عبد پذیرفته میشود، اما در شهادت خبر دو نفر لازم است.
2. روایت امر عام است و اختصاص به امر معینی ندارد ولی شهادت امری خاص و معین است، خبر(روایت) مانند: إنما الاعمال بالنیات.
3. روایت در همه زمان ها جاری است اما شهادت در زمان محدود است.
4. در روایت اطلاع دیگران امری نیکوست ولی در شهادت لازم نیست.22

تفاوت شهادت و بینه
اما در مورد تفاوت شهادت با بینه، گروه کثیری از فقهاء بر این قولند که بینه همان شهادت شهود است، دلیل این گروه آن است که، منظور از بینه در شرع، در بیشتر موارد شهود میباشد، مثلا در آیه 4 سوره نور میفرماید: « وَ الَّذینَ یَرمُونَ الًمُحًصَنَاتِ ثمَ لَمً یَأتُوا بِأربعَةِ شهَداء فَأجًلِدُوهُمً »
در حدیث نیز همین معنی آمده است. از ابن عباس روایت است: هلال بن امیه نزد پیامبر(ص) همسرش را متهم کرد که با شریک بن سمحاء زنا کرده، پیامبر(ص) فرمود: ( البَیَّنَةُ أو حَدٌّ فِی ظَهرِکَ ) یعنی: « باید دلیل بیاوری وگرنه حد بر پشتت جاری می شود» گفت: ای رسول خدا آیا اگر کسی از ما مردی را روی همسرش دید، میرود و شاهد پیدا میکند؟ پیامبر(ص) فرمودند: ( البَیَّنَةُ أو حَدٌّ فِی ظَهرِکَ )، هلال گفت: قسم به ذاتی که تو را به حق مبعوث کرده است! من راستگو هستم، و حتما خداوند آیهای نازل خواهد نمود و مرا از حد نجات خواهد داد، پس جبرئیل فرود آمد و آیه 6 سوره نور « والَّذِینَ یَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَ لَمْ یَکُن لهَُّمْ شهَُدَاءُ إِلَّا أَنفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شهََدَاتِ  بِاللَّهِ  إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِینَ » را بر پیامبر(ص) نازل کرد، پیامبر(ص) رفت و به دنبال آن زن فرستاد، هلال آمد و شهادت داد، پیامبر(ص) فرمود: « إنَّ اللّه یعلَمُ أنَّ أحَدَکُما کَاذَبٌ فَهَل مَنکُمَا تَائِبٌ » یعنی« خداوند میداند که یکی از شما دروغ میگوید آیا کسی از شما هست که توبه کند؟ » سپس آن زن بلند شد و شهادت داد، و چون نوبت پنجم شد او را نگه داشتند و به وی گفتند: این کار لعنت را بر تو واجب میکند، ابن عباس گفت: آن زن کمی درنگ کرد و روی گردانید به طوری که گمان کردیم از لعان پشیمان میشود و اقرار میکند، سپس گفت: بعد از این آبروی خویشاوندانم را نمیبرم و رفت.
پیامبر(ص) فرمودند: « منتظر بمانید آنگاه که، بچهاش متولد شد و چشمهای سیاه، باسنهای بزرگ، و پاهای پرگوشت داشت، بدانید که آن بچه از شریک بن سمحاء است، وقتی بچه را به دنیا آورد به او نگاه کردند و دیدند که به همان شکلی است که پیامبر (ص) توصیف کرده بود، پیامبر فرمود: اگر به خاطر حکم کتاب خدا نبود که طبق آن لعان اجرای حد را از زن رفع میکند، میدانستم با او چه کار کنم23».
لذا جمهور فقهاء معتقدند که کلمهی بینه در قرآن و سنت، به معنای شهادت شهود است.24
عدهای دیگر از فقهاء معتقدند که بینه محصور در شهادت نیست، بلکه عامتر از شهادت است و شهادت یکی از موارد بینه است و بین بینه و شهادت رابطه عموم و خصوص مطلق برقرار است، به این صورت که هر شهادتی بینه است، ولی هر بینهای شهادت نیست. هر چیزی که حق را روشن کند بینه است، چه دلیل مدعی باشد چه بینه از شهود باشد.25
لازم به ذکر است که، بینه شامل اقرار نمیگردد، زیرا بینه آوردن وظیفه مدعی است در حالی که اقرار مربوط به مدعی علیه میشود، ابن قیم از فقهای مالکیه در کتاب “الطرق الحکمیه”، بینه را در شهادت خلاصه نمیکند، او میگوید که هر چه حق را آشکار میکند بینه است، اگرچه شاهد باشد و اگر قاضی به صدق گفتار یک نفر مطمئن باشد، میتواند مطابق آن انشای رای نماید.26
1-4-آیات و احادیث مربوط به شهادت و اهمیت شهادت
1-4-1-آیات شهادت:
از منظر قرآن، شهادت دادن در قرآن کریم براساس، نوع و شرایط حادثه و از لحاظ کمیت و کیفیت و تفاوتهای جنسی مورد بحث قرار گرفته است، بر این اساس قرآن کریم در احکام نورانی خود، موضوع شهادت را مطرح نموده و به آن اثر حقوقی بخشیده است.
1. آیه 106 سوره المائده « يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِکُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ حينَ الْوَصِيَّةِ اثْنانِ ذَوا عَدْلٍ مِنْکُمْ أَوْ آخَرانِ مِنْ غَيْرِکُمْ إِنْ أَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَأَصابَتْکُمْ مُصيبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُما مِنْ بَعْدِ الصَّلاةِ فَيُقْسِمانِ بِاللَّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لا نَشْتَري بِهِ ثَمَناً وَ لَوْ کانَ ذا قُرْبى‏ وَ لا نَکْتُمُ شَهادَةَ اللَّهِ إِنَّا إِذاً لَمِنَ الْآثِمينَ » یعنی «ای اهل ایمان ، چون یکی از شما را هنگام مرگ فرا رسید، برای وصیّت خود دو شاهد عادل را گواه گیرید که از خودتان باشند یا دو تن دیگر از غیر خودتان ( از غیر مسلمانان ) گواه گیرید اگر در سفر به شما مصیبت مرگ رسد ( و شاهد خودی نیابید ) آن دو شاهد را نگاه دارید اگر از آنها بدگمانید، تا بعد از نماز سوگند خورند که ما برای شهادت خود هرگز بهایی نمیخواهیم هر چند شهادت بر خویشانمان باشد و گواهی را که به امر خداست کتمان نخواهیم کرد، که اگر کتمان شهادت کنیم البته از گنهکاران خواهیم بود ».
آیه راجع به شاهد گرفتن در هنگام وصیت کردن آمده، که دستور به آوردن دو شاهد عادل مرد یا یک مرد و دو زن و یا شهادت یک مرد و سوگند مدعی. در هنگامی که مرگ یک انسان فرا میرسد، بر وصیت آن شخص دو شاهد عادل شهادت دهند. وصیت کردن از جمله حقوقی است که متعلق به حقوق انسان هاست، و آن حقوقی است که مال در آن هدف است. پس وصیت بر هر کس که مالی قابل وصیت داشته باشد واجب است.
در حدیث از پیامبر(ص) روایت شده است که فرمودند: « إن الله تصدق بثلث أموالکم زیادة فی أعمالکم فضعوها حیث شئتم أو حیث أحببتم27 » یعنی: « خداوند یک سوم مالتان را به شما بخشیده است، علاوه بر اعمالی که انجام دادهاید، پس آن را در هر جا که میخواهید بگذارید و به هر کس که دوست دارید بدهید و به هر طریق که دلتان میخواهد در آن تصرف کنید ». آلبانی آن را حسن دانسته است. از این حدیث برمیآید که وصیت کردن تقرب است به خداوند که انسان در آخر زندگیش خود را به خداوند نزدیک میسازد تا حسنات و خیرات او افزایش یابد یا جبران مافات کند و چیزهای را که نتوانسته است انجام دهد اکنون بدان اقدام نماید و در آن دستگیری و کمک به مردم باشد. این بود فلسفه و حکمت وصیت.28
2. آیه 4 سوره النور « وَ الَّذينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمانينَ جَلْدَةً وَ لا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهادَةً أَبَداً وَ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ ». یعنی « و کسانی که به زنان پاکدامن نسبت زنا میدهند، سپس چهار شاهد نمی آورند برای اثبات ادعای خود، به آنان هشتاد تازیانه بزنید و دیگر شهادتی از آنها را نپذیرید، زیرا آنهایند که حقیقتا فاسقند ».
آیه راجع به شاهد گرفتن در هنگام زنا آمده است، پس اگر چهار مرد (کمتر از چهار مرد پذیرفته نمیشود) مسلمان، آزاد و عادل شهادت بدهند که زنا میان یک زن و مردی، صورت گرفته است و آن را دیدهاند، بر آن زن و مرد حد جاری میشود. ولی اگر سه نفر شهادت بدهند و چهارمی شهادت ندهد، به دلیل آیه کریمه حد قذف (تهمت) بر آن سه نفر جاری میشود، به دلیل آیه کریمه. هدف این آیه شریفه، اثر بازدارندگی آن نسبت به دیگران است. پس، زنا جزء حقوقی است که متعلق به حقوق خداوند است.
زنا حرام و از بزرگترین گناهان کبیره است. در آیه 13 همین سوره، و آیه 15 سوره النساء، به آوردن چهار شاهد عادل اشاره شده است.
3. آیه 282 سوره البقره « وَ اسْتَشْهِدُوا شَهيدَيْنِ مِنْ رِجالِکُمْ فَإِنْ لَمْ يَکُونا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَکِّرَ إِحْداهُمَا الْأُخْرى‏ …» یعنی « و دو گواه از مردانتان ( مردان مسلمان ) را به شهادت بطلبید اگر دو مرد نباشد ، یک مرد و دو زن را از میان گواهانی که ( از دینشان ) رضایت دارید گواه بگیرید ، تا اگر یکی از آن دو فراموش نمود آن دیگری او را یادآوری نماید ».
آیه راجع به شاهد گرفتن در حین معامله آمده است، نوشتن قرارداد کتبی و گرفتن شاهد بر آن، در مواردی که مورد نظر این آیه شریفه است امری است مستحب و عمومیت دارد، و فرقی بین طرفین نمی کند که از خویشان باشند یا غیر خویشان. شاهد گرفتن بر دیون جزء حقوق متعلق به انسانهاست. هدف این آیه شریفه، ایجاد تضمین برای باز پسگرفتن قرض و جلوگیری از سوء استفاده از حسن اعتماد افراد است. در آیه بعد همین سوره، قرآن به صورت مطلق به اهمیت و جایگاه گواهی دادن اشاره کرده است.29
خداوند به منظور اینکه بر بندگان خویش امکانات زندگی را گسترش دهد، بیع را حلال کرده است چون هر فردی از افراد انسان نیاز مبرم و قطعی به مواد خوراکی و پوشاکی و چیزهای دیگر مورد نیاز دارد و مادام که زنده باشد از آنها بینیاز نیست و بدیهی است که هر انسانی نمیتواند همه آن چیزهای مورد نیاز خویش را فراهم آورد، پس مجبور است که آنها را از دیگران بگیرد و برای این کار هیچ راهی بهتر و کاملتر از شیوه مبادله نیست، پس چیزی را که از نیاز خودش زیادی است و بدان نیازی ندارد میدهد و چیزی را از دیگران میگیرد که بدان نیازمند میباشد، انچه گذشت فلسفه و حکمت بیع بود.30
4. آیه 2 سوره طلاق « فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْکُمْ وَ أَقيمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ ذلِکُمْ يُوعَظُ بِهِ مَنْ کانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجا ». یعنی « و چون عده آنها سرآمد ، آنها را به طرز شایستهای نگه دارید یا به طرز شایستهای از آنان جدا شوید و دو مرد عادل از خودتان را گواه گیرید و شهادت را برای خدا برپا دارید این چیزی است که مؤمنان به خدا و روز قیامت به آن اندرز داده میشوند! و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم میکند ».
آیه راجع به شاهد گرفتن در طلاق آمده است، شاهد گرفتن بر طلاق جزء حقوقی است که متعلق به انسانهاست، که در آن کمتر از شهادت دو مرد مورد قبول نیست، هدف این آیه شریفه، جلوگیری از کتمان طلاق از سوی طرفین است. در مورد اینکه آیا شاهد آوردن بر طلاق واجب است یا مستحب میان فقهای اسلامی اختلاف است، که به طور مفصل آن را در فصل سوم شرح خواهیم داد.
همچنین در سوره أسراء، آیه36 و سوره زخرف، آیه 86 و سوره یوسف، آیه 81 و سوره مائده، آیه 8 و سوره نساء، آیه 135 و سوره أنعام، آیه 152 و سوره معارج، آیه 33 درباره شهادت و اهمیت شهادت دادن بحث به میان آمده است.
1-4-2- احادیث مرتبط با شهادت:
1. زیدبن خالد (رض) روایت کرده است که، پیامبر(ص) فرمودند: « ألاَ اُخًبِرُ کُمً بِخَیًرِ الشُّهَدَاءِ؟هُوَ الَّذِی یَأتِی بِالشَهادَةِ قَبلَ أن یُسأ لَهَا 31» یعنی: « آیا شما را از بهترین گواهان آگاه نسازم؟ همان کسی که قبل از آنکه از او سوال شود، گواهی میدهد ». مسلم آن را روایت کرده است.
2. عبدالله بن عمرو (رض) روایت کرده است که، پیامبر(ص) فرمودند: « لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَائِنٍ وَ لَا خَائِنَةٍ وَ لَا ذِی غمَرِ عَلَی أخِیهِ وَلَا تَجُوزُ شَهَادَةُ القَانِعِ لِأهلِ البَیتِ32 » یعنی: « گواهی زن و مرد خیانت کار و گواهی فرد کینه توز، نسبت به برادرش روا نیست. و گواهی خدمتکار برای اهل خانه جایز نیست ».
3. عمر بن خطاب (رض) روایت کرده است که، او سخنرانی کرد و گفت: « إن أنَاسا کَانُوا یُوخَذُنَّ بِالوَحیِ فی عَهدِ رسولِ اللهِ (ص) وَ إنّ الوَحیَ قَدِ انقَطَعَ، وَ إنّمَا نأخُذُ کُمُ الآنَ بِمَا ظهَرَ لَنَا مِنً أعمَالِکُمً33» یعنی: «در دوران رسول خدا (ص) مردم از طریق وحی مواخذه میشدند، اکنون که وحی قطع شده است ما شما را طبق اعمالتان که برای ما آشکار میشود مواخذه میکنیم ». بخاری نیز آن را روایت کرده است.
4. ابن عباس (رض) روایت کرده است که، پیامبر (ص) خطاب به مردی فرمود: « تَرَی الشَمًسَ؟ قالَ: نَعَمً. قالَ: عَلَی مِثًلِهَا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی احوال شخصیه، ترک فعل، مذاهب اسلامی Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره توزیع فراوانی، استان گیلان، تحت درمان