پایان نامه با واژگان کلیدی وجدان کاری، فرهنگ کار، اخلاق کار، کشورهای توسعه یافته

دانلود پایان نامه ارشد

سر ناچاری و صرفاً برای بقاء و امرار معاش کار می کنند در صورتیکه در ممالک پیشرفته و توسعه یافته مدتهاست که کار برای بقاء جای خود را به کار برای ارتقاء داده و کسب برتری های بین المللی در هر زمینه ای از جمله اهداف قطعی و بلند مدت آنها است. که در سایه ی تلاش و جدیت و انجام بهینه ی کار و بالا بردن میزان بهره وری نیروی کار در پی دستیابی به آنند.
مهمترین شاخص برای میزان بهره وری که در عین حال بیانگر چگونگی وجدان کاری در یک جامعه هم بحساب می آید علاوه بر کمیت و کیفیت محصول تولیدی، تعداد ساعات کار مفید در روز است این شاخص در کشورهای مختلف از 20 دقیقه در کشورهای توسعه یافته تا 12 ساعت در کشورهای توسعه یافته صنعتی در نوسان است.
امروزه صرف نظر از طرز تلقی و برداشتی که ممکن است از مفهوم توسعه وجود داشته باشد، برنامه ریزی برای توسعه در ابعاد مختلف آن، از جمله اهداف و آرمان های هر جامعه ای محسوب می شود در این میان عامل انسانی نقش بسیار مهم و تعیین کننده ای دارد و در این رابطه نیز باید مشخصاً به توانایی های فنی، آموزش و بیشتر به طرز تلقی، نگرش و انگیزه های او در نحوه ی عملکردش توجه نمود، و این چیزی است که فاصله کشورهای مختلف را در این میدان بزرگ رقابت تعیین می کند (رحمانی، 1391: 82).
2-12 نظارت وجدان کاری در فرهنگ سرمایه داری و فرهنگ اسلامی
این تفاوت در این است که در فرهنگ غربی، فرد خود را در مقابل کارفرما و یا حداکثر در مقابل قانون متعهد و ملزم می داند و یا اگر تلاش می کند که از تمام توانمندی هایش استفاده کند صرفاً در جهت رضایت کار فرما اطمینان از باقی ماندن در شغل، گرفتن پاداش و عدم دریافت تنبیه، مجازات و اخراج می باشد در حالیکه در فرهنگ اسلامی برای وجدان کاری موارد فوق را در ارتباط با خالق هستی و خداوند قادر متعال قبول دارند. به عبارت دیگر می توان گفت تفاوت دو سیستم در انگیزه هاست، به این معنی که در جوامع غربی انگیزه های مادی عامل و محرک وجدان کاری است، در حالیکه در فرهنگ اسلامی ضمن قبول انگیزه های مادی موتور محرک وجدان کاری انگیزه های معنوی و مطلوبیت در مقابل خالق به جای مسئولیت در مقابل کارفرما است و به این ترتیب بهترین راه تقویت وجدان کاری تقویت ایمان و تقوا در جامعه می باشد و تا رسیدن به این مرحله، بهترین روش برای اعمال حاکمیت وجدان کاری تدوین قوانین و مقررات مناسب در جهت رعایت عدالت و اعمال آن در روابط و مناسبات اجتماعی است (مجموعه مقالات دانشگاه آزاد قزوین، 1388: 123).
2-12-1 اخلاق و فرهنگ کار در ژاپن
در میان کشورهای توسعه یافته، ژاپن نمونه ی بسیار خوبی است زیرا این کشور با تکیه بر فرهنگ کاری مناسب توانسته است در مدت کوتاهی علاوه بر جبران خسارت های بسیار سنگین ناشی از جنگ جهانی دوم به یکی از قدرت های مسلم اقتصادی و صنعتی تبدیل شود و در زمینه ی تکنولوژی و نوآوری های فنی و صنعتی به پیشرفت های حیرت انگیزی دست یابد و در میادین رقابت های جهانی، گوی سبقت را از بسیاری قدرت های بزرگ برباید رشد و توسعه صنعتی ژاپن در زمانی کمتر از پنجاه سال و همیاری با بزرگترین قدرت اقتصادی جهان چشمان جهانیان و به ویژه محافل علمی را به سوی خود جلب کرده است. به نظر می رسد راز پیروزی ژاپن را در یک نکته اصلی باید جستجو کرد، تلاش و پایداری ملت با تکیه بر هوش و استعداد انسانها و استفاده از یک ساختار سازمانی بی نقص، توام با بکارگیری روش مدیریت صحیح بر مبنای روابط انسانی در جهت جلب همسوئی و همکاری دلسوزانه و داوطلبانه تمامی کارکنان واحدها و موسسات صنعتی و تولیدی و خدماتی و اقتصادی در فرهنگ ژاپنی مبارزه با خود پرستی، درستکار و مطهر بودن و ادای وظایف شخصی چه نسبت به ولی نعمتها و چه نسبت به خدایان، طبیعت، امپراطوری یا والدین و دوستان مورد تاکید قرار گرفته است و انجام وظایف اجتماعی به صورت یک گام ضروری در راه اداره امور اجتماعی و حتی برای نیل به رستگاری درآمده است (موحد، 10:1390).
از دیدگاه فرهنگی و اجتماعی، ژاپنی ها دارای اخلاق کار و تلاش هستند، مشابه آنچه در اروپا از دید ماکس وبر به اخلاق پروتستان شهرت دارد از اینرو زندگیشان بر محور کار و فعالیت شکل گرفته است آنها در عین برخورداری از روحیه ی انضباطی و پشتکار خستگی ناپذیر به صرفه جویی و زندگی ساده گرایش دارند کارکنان ژاپنی از یکسو به سازمان خود علاقمند هستند و از سوی دیگر مانند کارگران کشورهای دیگر به سرپرستی فردی خاص با احراز شغلی معین در سازمان علاقه شدیدی نشان نمی دهند. زیرا آنان معتقدند که کار چیزی است که از سوی سازمان تعیین می شود، لذا آماده اند هر کاری که سازمان دستور میدهد، انجام دهند کارگران به مدیر کارخانه علاقه ی خاصی دارند هر گروه کوچک در کارخانه برای سرپرست خود جنبه ی پدری قائل است (رحیم زاده،31:1391).
ژاپنی ها نسبت به ملت های دیگر احساس وابستگی و تعلق بیشتری به سازمان دارند، آنها حتی سعی می کنند اعتصابهایشان نیز به نفع شرکت تمام شود. آنها همواره گرایش دارند که خود را با کارشان معرفی کنند مثلاً می گویند من تویوتایی هستم یا … حتی استادان دانشگاه نیز خود را با نام دانشگاهی که در آن مشغول تدریس هستند معرفی می کنند. از آنجا که ژاپنی ها خودرا عنصر جامعه ی سازمانی می پندارند نه تنها از انجام کار اضافه برای شرکتشان سرباز نمی زنند بلکه هر گاه لازم باشد کارهای شخصی خود را نیز فدا می کنند.
مدیریت بخشها و قسمتهای مختلف یک شرکت و در راس همه آنها مدیر کل همیشه و در همه حال به فکر شرکت و کارکنان است. ماتسوشیتا بنیانگذارامپراطوری بزرگ اقتصادی در ژاپن می گوید:گاهی آنچنان نگرانی های زیادی داشتم که شب به خواب نمی رفتم ولی در همان زمان با خود می اندیشیدم که همین نگرانی هاست که به رئیس شرکت بودن معنا می بخشد. به نظر او از میان رفتن در راه ایفای وظیفه، شرافتمندانه ترین راه برای پایان کار یک رئیس است از نظر او آنچه که مهم است تعهد است و عامل اصلی در برانگیختن و هدایت افراد تعهد مدیر است. او می گوید: به نظر من مهمترین وظیفه یک مدیر این است که وی متعهد ترین و مصمم ترین فرد در گردش امور باشد (رحیم زده،33:1391).
«رابرت کول اخلاق کار ژاپن را یک پدیده چند بعدی توصیف کرده و می گوید: کارگران ژاپنی در زمینه ی تاثیرگذاری بر هدفهای سازمانی از موقعیت بالایی برخوردار هستند این زمینه ی فرهنگی زمینه هایی است واحد که از الگوی منحصر به فرد فرهنگی در رابطه با کار است و به آسانی نمی توان آن را در سایر ملل مشاهده نمود. (رحمانی،85:1389).
بنابراین از نظر مدیران ژاپنی عدم تعهد، درست ،مساوی کناره گیری از کار است و در واقع داشتن تعهد ،داشتن شرط لازم مدیریت می باشد. وجدان کاری قوی و احساس تعهد شدید کارکنان و مدیران شرکتهای ژاپنی واقعیت غیر قابل انکاری است که در عین حال در میان سایر ملل کمتر دیده می شود.
در خصوص عوامل موثر در ایجاد چنین روحیه ای در مردم ژاپن نظریاتی به شرح ذیل مطرح شده است.
1- بعضی از ژاپنی شناسان معتقدند پیروی از آئین کنفوسیوس رمز موفقیت ژاپنی هاست.
2- دسته ی دیگری از نظریه پردازان معتقدند، کارگران ژاپنی به طور ذاتی و طبیعی افرادی کوشا هستند اما این موضوع را مشکل می توان پذیرفت.
3- ساختار شرکت های ژاپنی و اصل استخدام مادام العمر، در ژاپن کارگر و کارمند برای مدتی طولانی عضو خانواده شرکت می شود و منافع کارخانه از همه جهت با منافع وی پیوند می خورد و شرکت می تواند بازدهی بلند مدت او را ارزیابی کند» (رحیم زاده،41:1376).
طرز تلقی هر جامعه ای از کار، با میزان بهره وری آن ارتباط نزدیک و تنگاتنگ دارد. در ژاپن با توجه به فرهنگ کاری خاص خود ملاکهائی که برای گزینش مدیران سطح بالا در نظر گرفته می شود عبارت است از:
1- تحصیلات لازم و مناسب 2- تجربه ی طولانی و مفید
3- ارشدیت 4- نظر موافق و تایید همکاران
ساعت کار مفید در ژاپن 49 تا 60 ساعت در هفته برآورد شده است و کارگران و کارمندان آنقدر وظیفه شناس و متعهد و پای بند به اصول و اخلاق کاری خود هستند که حتی در صورت غیبت سر کارگر یا مسئول مافوق، کارها به روال همیشگی خود ادامه می یابد و کارگران و کارمندان بدون هیچگونه سستی وظایف محوله را به نحو احسن انجام می دهند. ژاپنی ها به طور متوسط در سال 9/7 روز به مرخصی می روند هر چند که می توانند از 30 روز مرخصی در سال استفاده کنند. (ابراهیمی، 39:1391).
2-13 بررسی منابع
برای بررسی دقیق تر و تسهیل در بیان و فهم مطالب منابع مورد بررسی به چهار دسته منابع مدیریتی، جامعه شناسی، روانشناسی و تحقیقات و پایان نامه ها تقسیم کرده ودر چهارچوب این تقسیم سازی به مروری بر منابع و در نهایت بیان نقاط ضعف و قوت آنها خواهیم پرداخت.
2-13-1- بررسی منابع مدیریتی وجدان کار:
موضوع وجدان کار چند سالی است که در ایران بعنوان یکی از مشکلات مهم سازمان های اداری و کار مطرح شده است اخیراً بعضی از صاحبنظران دانش مدیریت موضوع مذکور را مورد بررسی قرار داده اند که به طور مختصر منابع مدیریتی را مورد بررسی قرار می دهیم.
2-13-1-1- انواع نگرش به وجدان کار:
ناصر میر سیاسی در مقاله ای تحت عنوان فرهنگ کار، وجدان کار و قانون کار به بررسی رابطه ی متقابل این سه مفهوم می پردازد، نویسنده فرهنگ را عبارت از آگاهی و باور ها می داند که مردم در تفسیر تجربیات خود به کار می برند و این تفسیر، رفتار اجتماعی خاصی را دیکته می کند به نظر او وجدان کار را باید در درون فرهنگ کار جستجو کرد و آن عبارت است از: اصول و قوانین درون زای اخلاقی که رفتار و کار صحیح را تقویت می کند.
فرهنگ کار عمدتاً بر کمیت و وجدان کاربر کیفیت تاکید دارد به این معنا که افراد ممکن است پر کار باشند و یا به تعبیری معتاد به کار زیاد باشند ولی الزاماً کارشان با کیفیت و بی عیب و نقص ارائه نشود. نویسنده عنوان می دارد که سه نگرش کلی درباره ی وجدان کار وجود دارد که عبارتنداز:
1. نگرش مطلوب به کار: که دراین نگرش، وجدان کار صرفاً براساس نتیجه کار و عملکرد مطلوب افراد قابل اندازه گیری است. تاکید اصلی بر کارآئی بهره وری و بالاخره سود آوری است. ملاحظه می شود که در این تعبیر فرهنگ کار و وجدان کار در کنار هم قرار می گیرند. به عبارت دیگر کمیت و کیفیت کار هر دو با هم مورد توجه است که تعریف مورد نظر این نگارش در چهارچوب این نگرش قرار نمی گیرد.
2. نگرش حقوقی به وجدان و اخلاق کار: با این نگرش وجدان کار درچهارچوب حقوق بشر قرار می گیرد و حمایت از حقوق افراد در سازمان و جامعه را مورد تاکید قرار می دهد. در این چهارچوب صاحب کار نسبت به کارگران و کارگران نسبت به صاحب کار، حقوق متقابلی دارند که رعایت این حقوق مفهوم خاصی است از وجدان کار یا اخلاق کار. از این دیدگاه انجام وظایف در حد مورد انتظار و ارائه کار بی نقص، وجدان کار کارکنان و جبران خدمت متناسب با کار ارائه شده ، وجدان کار کارفرما یا صاحب کار تلقی می شود.
3- نگرش عدالت به وجدان یا اخلاق کار: در این نگرش افراد موظف به رعایت معیارها و ضوابط کار هستند به نحوی که توزیع عادلانه ای از درآمد و هزینه های ناشی از سهم کار رعایت شود. اعضای اتحادیه ها و تشکل های کارگری عمدتاً بر نگرش سوم تاکید دارند. در حالیکه معمولاً کارفرمایان نگرش اولی را ملاک وجدان کار می شناسند.
هر یک از نگرش ها دارای معایب و محاسن ویژه ای است، برای مثال نگرش مطلوبیت وجدان کار باعث تعالی کارآنی و بهره وری سازمان ها می شود ولی در مقابل ممکن است منتج به بی توجهی به حقوق افراد در سازمان یا جامعه گردد. در حالیکه در نگرش حقوقی، افراد از حمایت کافی برخوردار می شوند ولی در مقابل ممکن است تاکید بر کیفیت باعث کاهش کارآئی و بهره وری شود. بالاخره نگرش عدالت باعث حمایت و پشتیبانی کارکنان با قدرت کمتر می شود ولی در مقابل خطر پذیری، خلاقیت و نوآوری و به نحوی بهره وری را کاهش می دهد.
نویسنده تاکید می کند که باید از یک الگوی مقتضی با توجه به سه نگرش استفاده شود و به قوانین و مقررات کار و معیارهای هدایت کننده و ارج

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی وجدان کاری، تمدن اسلامی، فرهنگ اسلامی، نظام اقتصادی Next Entries پایان نامه با واژگان کلیدی وجدان کاری، سلامت اداری، رفتارهای اخلاقی، رفتار اخلاقی